“Mỹ đã mở đợt không kích thứ hai nhằm vào Iran lúc 15h ET (4h ngày 16/7 giờ Hà Nội). Mục tiêu là các năng lực mà quân đội Iran sử dụng để đe dọa tự do hàng hải ở eo biển Hormuz, tuyến đường biển quốc tế quan trọng trong thương mại toàn cầu”, Bộ tư lệnh Trung tâm (CENTCOM), cơ quan đặc trách hoạt động của quân đội Mỹ ở Trung Đông, thông báo trên X ngày 15/7.
CENTCOM tuyên bố Mỹ đang “buộc Iran phải chịu trách nhiệm”, theo chỉ đạo từ Tổng tư lệnh, tức Tổng thống Donald Trump.
Truyền thông Iran ghi nhận nhiều vụ nổ tại nhiều thành phố ven biển phía nam như Bandar Abbas, Rask, Chabahar, Bandar Imam Khomeini và Bushehr, nơi Tehran có một nhà máy điện hạt nhân.
Quân đội Mỹ trước đó mở đợt không kích Iran lúc 6h cùng ngày (19h ngày 15/7 giờ Hà Nội), đánh dấu lần đầu tiên CENTCOM oanh tạc đối thủ vào ban ngày kể từ khi giao tranh giữa Mỹ và Iran nối lại vào 7/7.
Chuẩn tướng Hossein Mohammadi, phát ngôn viên Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC), cho biết lực lượng này đang tập trung vào việc phá hủy “hạ tầng tấn công” của Mỹ trên khắp khu vực. Ông cảnh báo Mỹ không nên cho rằng họ có thể duy trì phương thức giao tranh hiện nay và biến xung đột thành một cuộc chiến tiêu hao.
Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Bagher Ghalibaf tuyên bố an ninh của Iran phụ thuộc vào việc “duy trì trật tự do Tehran thiết lập” tại eo biển Hormuz.
“Chúng ta đang trong một cuộc chiến mang tính sống còn với Mỹ”, ông Ghalibaf nói.
Iran cũng cảnh báo có thể mở rộng phong tỏa từ eo biển Hormuz sang tuyến hàng hải chiến lược ở biển Đỏ nếu Mỹ tiếp tục các cuộc tấn công. Khả năng thực hiện lời đe dọa này sẽ phụ thuộc vào lực lượng Houthi, đồng minh của Iran tại Yemen.
Trong khi đó, Tổng thống Trump ngày 15/7 tiếp tục thể hiện sự tự tin, tuyên bố Mỹ “sẽ sớm đánh bại Iran”. Ông cho rằng Iran đang “rất muốn đạt được một thỏa thuận”.
“Họ không thích những gì chúng tôi đang làm và thực sự muốn dàn xếp. Hãy chờ xem chúng ta có đạt được thỏa thuận với họ hay không, hay chúng ta sẽ kết thúc mọi chuyện”, ông Trump phát biểu tại Hội nghị Quốc phòng và Đổi mới Pennsylvania.
Sau khi Mỹ và Iran ký bản ghi nhớ hồi giữa tháng 6, vùng Vịnh trải qua ba tuần bình yên. Tuy nhiên, căng thẳng gia tăng khi Mỹ phối hợp với Oman và Tổ chức Hàng hải Quốc tế (IMO) thiết lập lộ trình mới ở phía nam eo biển Hormuz, nằm hoàn toàn trong lãnh hải Oman, khuyến khích tàu thương mại chọn phương án này thay vì sử dụng tuyến phía bắc đi qua lãnh hải Iran.
IRGC cáo buộc Mỹ “áp đặt ý chí” lên chính phủ Oman khi tìm cách đưa nhiều tàu thuyền đi qua eo biển Hormuz theo “tuyến hàng hải trái phép” ở phía nam khu vực. Các tàu hàng đi qua eo biển này đã bị tấn công, kéo theo những đòn tập kích ăn miếng trả miếng giữa Iran và Mỹ.
Sau khi giao tranh bùng phát trở lại, Mỹ đã tái áp đặt lệnh phong tỏa đối với các cảng biển của Iran. Đáp lại, IRGC đe dọa sẽ cắt đứt toàn bộ hoạt động xuất khẩu năng lượng từ Trung Đông.
CENTCOM ngày 15/7 cho biết lực lượng Mỹ đã buộc hai tàu thương mại phải chuyển hướng khi các phương tiện này tìm cách vượt vòng phong tỏa. Tiêm kích Mỹ đã phóng tên lửa trúng ống khói một tàu thương mại tên Belma, treo cờ Curacao, vì phương tiện cố tình phớt lờ cảnh báo để tiến về đảo Kharg của Iran.
Phía Washington đã xác nhận rằng đội tuyển Iran sẽ phải rời ngay khỏi Mỹ vài giờ sau khi 2 trận đấu vòng bảng World Cup tiếp theo tại Los Angeles và Seattle kết thúc trong những ngày tới.
Phản hồi từ nước đồng chủ nhà World Cup 2026 được đưa ra ngày 16/6 sau khi Mỹ vấp phải ý kiến trái chiều về cách xử lý vấn đề thị thực và việc lưu trú của đội tuyển Iran sau trận đấu đầu tiên.
Đội tuyển quốc gia Iran đã hòa New Zealand trong trận đấu thuộc bảng G tại Los Angeles ngày 15/6. Trận đấu mang nhiều ý nghĩa chính trị trong bối cảnh nhiều tháng bất ổn liên quan đến khả năng tham dự World Cup của Iran giữa lúc Mỹ và Israel tiến hành chiến dịch quân sự với phía Tehran.
Đội tuyển Iran bị yêu cầu phải rời Mỹ chỉ vài giờ sau khi trận đấu kết thúc và trở về đại bản doanh tại Mexico. Điều này đã làm dấy lên chỉ trích đối với cách Mỹ xử lý thị thực, khi đội bóng không được nghỉ lại khách sạn thêm một ngày để hồi phục thể lực như thường lệ.
Sau trận đấu, HLV Amir Ghalenoei cho biết đội tuyển Iran đã được yêu cầu rời Mỹ và trở lại Mexico chỉ vài giờ sau đó. Ông nói đội bóng ban đầu dự kiến sẽ ở lại California qua đêm để có thời gian hồi phục bình thường sau trận ra quân.
Andrew Giuliani, người đứng đầu Lực lượng đặc nhiệm Nhà Trắng phụ trách World Cup, cho biết trong một cuộc phỏng vấn phát sóng trên CBS News rằng một số thành viên ban huấn luyện hỗ trợ và quan chức đội tuyển Iran đã bị từ chối nhập cảnh vào Mỹ, nhưng toàn bộ cầu thủ và các huấn luyện viên đều được cấp thị thực.
Ông cũng nêu rõ các điều kiện để đội tuyển Iran được nhập cảnh vào Mỹ thi đấu. “Đội tuyển sẽ được phép nhập cảnh trước ngày thi đấu một ngày. Họ sẽ phải rời đi ngay trong ngày trận đấu kết thúc, tức là vào tối hôm đó. Quy định này sẽ được áp dụng ở Los Angeles và cũng sẽ áp dụng ở Seattle", ông Giuliani nói, đề cập tới 2 trận vòng bảng tiếp theo của Iran.
Một số thành viên quan trọng của đội, bao gồm Chủ tịch Liên đoàn Bóng đá Iran, các nhân viên hỗ trợ ban huấn luyện và cán bộ truyền thông, không được Mỹ cấp thị thực, khiến công tác chuẩn bị của đội tuyển gặp thêm nhiều khó khăn.
Khi được hỏi về vấn đề này, ông Giuliani không đi vào chi tiết mà dẫn lại phát biểu trước đó của Ngoại trưởng Marco Rubio về việc từ chối cấp phép cho những người bị cáo buộc là có liên hệ trực tiếp với Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC).
“Ngoại trưởng Rubio đã nói rất rõ: Bất kỳ ai có liên hệ trực tiếp với IRGC sẽ không được vào nước Mỹ, và World Cup sẽ không phải là lý do để họ được phép nhập cảnh”, ông Giuliani nói.
Đội trưởng Iran Mehdi Taremi cho biết đội bóng đã phải trải qua 5 giờ di chuyển và kiểm tra an ninh trong chuyến đi từ Tijuana đến khu vực Los Angeles hôm 14/6, dù đây vốn là hành trình rất ngắn. “Tôi nghĩ FIFA cần hỗ trợ chúng tôi nhiều hơn thế này", ông Taremi nói.
Ngoài ra, thị thực nhập cảnh của tiền vệ cánh Mehdi Torabi hết hạn sau trận đấu đầu tiên. Các quan chức đội tuyển Iran xác nhận chiều 16/6 rằng Torabi đã được cấp một thị thực nhập cảnh nhiều lần mới, cho phép cầu thủ này tiếp tục vào Mỹ để tham dự các trận đấu còn lại trong vòng bảng.
“Vấn đề này đã được giải quyết. Ngay khi nhận được thông tin, chúng tôi đã làm việc để bảo đảm cầu thủ này có thể tham gia mọi trận đấu", Bộ Ngoại giao Mỹ cho biết.
Theo Hãng tin AFP, Liên minh châu Âu (EU) thông báo sẽ giải ngân 3,2 tỉ euro (khoảng 3,7 tỉ USD) hỗ trợ ngân sách cho Ukraine vào giữa tháng 6 tới. Đây là khoản tiền đầu tiên nằm trong gói vay khổng lồ trị giá 90 tỉ euro đã được thông qua trước đó.
Thông tin này được Ủy viên kinh tế EU Valdis Dombrovskis công bố ngày 20-5 sau khi Brussels và Kiev đạt thỏa thuận về các điều kiện cho phần hỗ trợ tài chính vĩ mô (MFA) thuộc gói vay nói trên.
"Chúng tôi sẽ tiến hành đợt giải ngân MFA đầu tiên vào khoảng giữa tháng 6 với 3,2 tỉ euro", ông Dombrovskis nói, đồng thời cho biết điều kiện là Ukraine cần nhanh chóng phê chuẩn thỏa thuận liên quan để nhận tiền.
Theo EU, khoản vay 90 tỉ euro được thiết kế để bù đắp thâm hụt ngân sách của Ukraine sau nhiều tháng tranh cãi với Hungary - nước từng phủ quyết kế hoạch này.
Trong tổng gói vay, khoảng 60 tỉ euro sẽ được Ukraine sử dụng để mua vũ khí phục vụ cuộc chiến với Nga.
Phần còn lại dành cho tái thiết đất nước và hỗ trợ chính phủ Ukraine vận hành trong bối cảnh khủng hoảng cán cân thanh toán do chiến sự gây ra.
Ông Dombrovskis cho biết các khoản hỗ trợ tài chính sẽ đi kèm điều kiện Ukraine phải thực hiện một số cải cách như nâng cao hiệu quả chi tiêu công và điều chỉnh quy định chống trốn thuế theo tiêu chuẩn EU.
Brussels và Kiev hiện vẫn tiếp tục đàm phán về một số điều kiện kỹ thuật liên quan đến phần còn lại của khoản vay. Tuy nhiên, EU cho biết đợt giải ngân đầu tiên cho chi tiêu quân sự của Ukraine có thể sớm được thực hiện.
EU kỳ vọng gói vay này sẽ đáp ứng khoảng 2/3 nhu cầu tài chính của Ukraine trong năm nay và năm tới. Theo thỏa thuận, Kiev chỉ phải hoàn trả khoản tiền vay sau khi Điện Kremlin bồi thường cho các thiệt hại do chiến sự gây ra.
Kẻ giết người tên Vickrum Digwa, 23 tuổi, hôm 1/6 bị kết án tù tối thiểu 21 năm vì dùng dao đâm Henry Nowak, 18 tuổi, ở Southampton, Anh. Điều đáng chú ý trong vụ án là khi các sĩ quan cảnh sát tới hiện trường, hung thủ Digwa đã nói dối rằng bản thân là nạn nhân của một vụ tấn công phân biệt chủng tộc. Digwa là người Anh gốc Sikh còn Nowak là người da trắng.
Các sĩ quan đã tin lời đó và tiến tới còng tay Nowak, bất chấp người này đã bị đâm và nói rằng "Tôi không thể thở được". Nowak sau đó thiệt mạng.
Về khía cạnh vũ khí, luật pháp Anh cho phép người theo đạo Sikh mang theo một thanh đoản kiếm nhỏ gọi là kirpan bên mình vì lý do tôn giáo. Tuy nhiên, hung thủ Digwa đã lạm dụng quyền này khi mang một con dao săn dài 21 cm bọc trong bao đeo ngoài quần áo. Gia đình của Digwa sau đó đã lên tiếng xin lỗi nạn nhân và bày tỏ sự hối hận vì hành vi của con trai đã làm tổn hại đến uy tín của cộng đồng người Sikh tại Anh.
Sự việc khiến công chúng phẫn nộ. Hàng trăm người xuống đường biểu tình ở Southampton, dẫn đến các cuộc đụng độ giữa họ và cảnh sát chống bạo động.
Bộ trưởng Nội vụ Anh Shabana Mahmood gọi tình trạng bất ổn này là điều "hoàn toàn không thể chấp nhận được". Bà cho biết gia đình Nowak đã đưa ra "lời kêu gọi mạnh mẽ" rằng không để cái chết của anh bị lợi dụng để tạo ra thêm sự chia rẽ, thù hận hoặc căng thẳng.
Thủ tướng Anh Keir Starmer hôm 2/6 cho biết đoạn video khiến ông cảm thấy vô cùng đau lòng. Ông nhấn mạnh cần phải giải quyết câu hỏi về việc "các cáo buộc phân biệt chủng tộc đã ảnh hưởng đến việc ra quyết định như thế nào" của lực lượng cảnh sát.
Cơ quan giám sát cảnh sát, Văn phòng Độc lập về Hành vi Cảnh sát (IOPC), cho biết cuộc điều tra về hành động của lực lượng này đang được tiến hành. Báo cáo dự kiến được công bố trong vòng ba tháng tới.
