Thị trường chứng khoán Việt Nam đang bước vào giai đoạn phát triển mới khi chính thức được FTSE Russell nâng hạng lên thị trường mới nổi thứ cấp từ tháng 9-2026.
Cùng với cơ hội thu hút dòng vốn quốc tế, thị trường cũng đứng trước yêu cầu nâng cao chất lượng hạ tầng, tăng tính minh bạch, bảo đảm an toàn giao dịch và cải thiện trải nghiệm của nhà đầu tư theo các chuẩn mực quốc tế.
Trong bối cảnh đó, công nghệ đang trở thành một trong những động lực quan trọng của thị trường chứng khoán. AI, dữ liệu lớn, điện toán đám mây, tự động hóa và các nền tảng số đang làm thay đổi nhiều khâu, từ vận hành hạ tầng, quản trị rủi ro đến môi giới, tư vấn và chăm sóc nhà đầu tư.
Các công nghệ mới như blockchain cũng đang được nhiều thị trường nghiên cứu, thử nghiệm nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động hậu giao dịch, lưu ký, thanh toán và quản lý tài sản tài chính.
Ông Huỳnh Anh Huy, CFA, Giám đốc Phân tích ngành, Công ty CP Chứng khoán Kafi, nhận định AI kết hợp với dữ liệu lớn sẽ tạo ra tác động sâu rộng nhất đối với ngành chứng khoán trong những năm tới nhờ khả năng cá nhân hóa hoạt động tư vấn đầu tư, đồng thời tối ưu hóa vận hành doanh nghiệp.
Điện toán đám mây sẽ trở thành nền tảng để các công ty chứng khoán mở rộng năng lực xử lý dữ liệu, trong khi tự động hóa giúp cắt giảm chi phí ở nhiều khâu như định danh điện tử (eKYC), xử lý sau giao dịch và chăm sóc khách hàng.
Ở góc độ doanh nghiệp công nghệ, ông Nguyễn Văn Quang, Giám đốc Khối khách hàng chiến lược, Công ty VNPT AI, cho rằng khi thị trường chứng khoán bước sang giai đoạn phát triển mới, nhu cầu ứng dụng công nghệ sẽ không chỉ dừng ở việc nâng cấp nền tảng giao dịch mà còn hướng tới nâng cao tính minh bạch, quản trị rủi ro, phòng chống giả mạo, chuẩn hóa dữ liệu và tăng cường bảo vệ nhà đầu tư.
Theo ông Quang, AI hiện đã được ứng dụng trong nhiều hoạt động của ngành chứng khoán như định danh điện tử, xác thực sinh trắc học, hỗ trợ tư vấn, phân tích dữ liệu, giám sát chất lượng dịch vụ và kiểm soát tuân thủ.
Đó cũng là những nội dung sẽ được thảo luận tại tọa đàm “Tương lai thị trường chứng khoán: Động lực mới từ công nghệ”, diễn ra lúc 9h ngày 23-7 tại Báo Điện tử Tuổi Trẻ (60A Hoàng Văn Thụ, phường Đức Nhuận, TP.HCM), với sự đồng hành của Công ty Chứng khoán Kafi và Công ty VNPT AI.
Tọa đàm dự kiến có sự tham gia của đại diện Ủy ban Chứng khoán Nhà nước, Sở Giao dịch Chứng khoán TP.HCM (HoSE), các công ty chứng khoán, doanh nghiệp công nghệ cùng chuyên gia tài chính – chứng khoán – công nghệ.
Chương trình sẽ tập trung trao đổi những vấn đề đang được thị trường đặc biệt quan tâm như: công nghệ sẽ thay đổi mô hình hoạt động của các công ty chứng khoán đến đâu; liệu blockchain và các công nghệ mới có thể đóng góp gì cho hạ tầng thị trường; nhà đầu tư cần trang bị những gì khi bước vào giai đoạn mới…
Một nội dung đáng chú ý khác là các diễn giả sẽ cùng thảo luận về việc hoàn thiện khuôn khổ pháp lý nhằm thúc đẩy đổi mới sáng tạo trong lĩnh vực chứng khoán.
Trong bối cảnh Luật Chứng khoán đang được nghiên cứu sửa đổi, nhiều ý kiến cho rằng cần mạnh dạn áp dụng cơ chế thử nghiệm có kiểm soát (regulatory sandbox) đối với các mô hình, sản phẩm và dịch vụ tài chính ứng dụng công nghệ mới.
Đây được xem là giải pháp giúp doanh nghiệp thử nghiệm các sáng kiến về AI, dữ liệu, giao dịch số hay dịch vụ tài chính mới trong phạm vi và thời gian được kiểm soát, vừa khuyến khích đổi mới sáng tạo, vừa bảo đảm an toàn cho thị trường và quyền lợi nhà đầu tư.
Thông qua diễn đàn này, Báo Điện tử Tuổi Trẻ kỳ vọng tạo không gian đối thoại giữa cơ quan quản lý, đơn vị vận hành thị trường, doanh nghiệp công nghệ và các thành viên thị trường nhằm cùng đề xuất các giải pháp thúc đẩy chuyển đổi số, hoàn thiện thể chế và nâng cao năng lực cạnh tranh của thị trường chứng khoán Việt Nam trong giai đoạn phát triển mới.
Ngay sau tọa đàm sẽ diễn ra lễ trao giải cuộc thi “Chiến binh đầu tư” do Báo Điện tử Tuổi Trẻ phối hợp cùng Công ty Chứng khoán Kafi tổ chức, với sự đồng hành của Smart Train Academy.
Không chỉ là một diễn đàn về công nghệ, tọa đàm còn hướng tới lan tỏa thông điệp về xây dựng một thị trường chứng khoán hiện đại, minh bạch, an toàn và phát triển bền vững, nơi công nghệ không chỉ là công cụ nâng cao hiệu quả hoạt động mà còn trở thành động lực quan trọng để nâng cao chất lượng thị trường, củng cố niềm tin của nhà đầu tư và tăng sức hấp dẫn của thị trường vốn Việt Nam trong giai đoạn hội nhập mới.
VN30 duy trì sắc xanh suốt thời gian giao dịch và càng về cuối phiên càng nới rộng biên độ tăng nhờ sự hưng phấn ở các mã đầu ngành ngân hàng, công nghệ, thép. Chỉ số tăng 17 điểm, đóng cửa tại 2.013 điểm, mức cao nhất từ cuối tháng 5.
Tính theo giá trị tương đối, VN30 vừa có phiên tăng mạnh nhất nửa tháng. 21 mã thành phần của rổ này đóng cửa trên tham chiếu, trong đó BSR dẫn đầu biên độ với 5,4%. Ngược lại, rổ có 8 mã giảm. Bốn cổ phiếu liên quan đến Vingroup gồm VIC, VHM, VPL và VRE chia nhau các vị trí đứng đầu, sụt 0,7-2%.
Dòng tiền đổ vào nhóm vốn hóa lớn giúp VN-Index kéo dài chuỗi tăng sang phiên thứ hai. Chỉ số đại diện cho sàn TP HCM đóng cửa tại 1.867 điểm, cao hơn tham chiếu 7 điểm, đồng thời thu hẹp khoảng cách so với đỉnh lịch sử còn 60 điểm.
Xét theo ngành, cổ phiếu dầu khí diễn biến khởi sắc nhất. Ngoài BSR, các mã thành phần như PVD, PLX, GAS, PVT đều đóng cửa với mức tăng 0,8-2%.
Sắc xanh cũng bao trùm nhóm chứng khoán. APG, một mã vốn hóa nhỏ, tăng hết biên độ và "trắng bên bán" lúc đóng cửa. Những mã đầu ngành như VCI, SSI, VND, VIX, TCX nhích 1-3% so với tham chiếu.
Tương tự, hầu hết cổ phiếu ngân hàng diễn biến tích cực. Sau nhịp điều chỉnh, OCB lấy lại đà tăng và đứng đầu biên độ dao động giá với 3,6%. HDB, VPB, TCB, MBB, BID, CTG và VCB lần lượt xếp sau khi cùng tích lũy trên 1% so với tham chiếu.
FPT hồi phục mạnh, tăng 4% lên gần 73.000 đồng. Mã này đứng thứ bảy trong danh sách tác động tích cực nhất đến chỉ số.
Thanh khoản sàn TP HCM hôm nay xấp xỉ 17.200 tỷ đồng, trong đó rổ vốn hóa lớn góp hơn 11.000 tỷ đồng. Dòng tiền tập trung vào FPT với gần 840 tỷ đồng, tiếp đến là năm cổ phiếu ngân hàng gồm VPB, SHB, MBB, HDB và TCB.
Ngoài chỉ số đi lên, thị trường còn ghi nhận tín hiệu khởi sắc từ khối ngoại. Nhà đầu tư nước ngoài hôm nay giải ngân khoảng 1.600 tỷ đồng, trong khi bán ra chưa đến 1.300 tỷ đồng. Dù vậy, đây được nhận định là biến động ngắn hạn, còn xu hướng bán ròng nhiều tháng vẫn chưa thể đảo chiều do dòng vốn toàn cầu đang giảm tỷ trọng tại các thị trường mới nổi và cận biên như Việt Nam để quay lại tài sản an toàn hoặc các thị trường phát triển.
Một số công ty chứng khoán vẫn giữ quan điểm thận trọng về diễn biến thị trường hiện tại. Theo nhóm phân tích ACBS, xu hướng tăng ngắn hạn được duy trì nhưng động lực chưa đủ mạnh để tạo ra sự bứt phá, vượt đỉnh cũ. Chỉ số được dự đoán sẽ chịu áp lực điều chỉnh tại vùng kháng cự 1.890 điểm.
Chỉ vài năm trước, mở tài khoản ngân hàng doanh nghiệp từng là chuỗi thủ tục mất thời gian với giấy tờ, xác minh danh tính và chờ phê duyệt. Nhưng giờ đây, một tác nhân AI (AI agent) có thể hoàn thành gần như toàn bộ quy trình chỉ bằng một câu lệnh văn bản.
Theo TheStreet và BusinessWire, startup Meow Technologies tại San Francisco vừa ra mắt nền tảng tài chính cho AI agent, cho phép AI tự thành lập công ty, xin mã số thuế doanh nghiệp, mở tài khoản ngân hàng, phát hành thẻ và thực hiện thanh toán mà gần như không cần con người thao tác trực tiếp.
Điều đáng chú ý là AI không còn chỉ đưa ra gợi ý. Nó bắt đầu được giao quyền hành động bằng tiền thật.
Khi AI không chỉ tư vấn mà bắt đầu cầm ví tiền
Trong nhiều năm, AI trong ngân hàng chủ yếu đóng vai trò hỗ trợ. Các hệ thống được dùng để phát hiện giao dịch bất thường, phân loại dữ liệu, chấm điểm tín dụng hoặc tạo báo cáo tự động. Nhưng AI tác nhân mở ra giai đoạn khác. Theo International Banker, đây là loại AI có thể tự lên kế hoạch, thực hiện nhiều bước liên tiếp và tự điều chỉnh hành động để đạt mục tiêu đã được giao.
Điểm khác biệt nằm ở việc AI không còn dừng ở khâu đề xuất. Nó bắt đầu trực tiếp thực thi. Ví dụ, nếu người dùng đặt mục tiêu tiết kiệm nhiều hơn hoặc giảm nợ, hệ thống có thể tự điều chỉnh dòng tiền, thay đổi mức chi tiêu hoặc chuyển tiền giữa các tài khoản mà không cần lệnh thủ công cho từng giao dịch.
Trong lĩnh vực ngân hàng, điều này đặc biệt hấp dẫn vì phần lớn hoạt động đều là chuỗi quy trình lặp lại. Một hệ thống AI có thể tiếp nhận hồ sơ vay, xác minh dữ liệu, đánh giá rủi ro, đề xuất hạn mức tín dụng rồi tiếp tục theo dõi khoản vay sau giải ngân.
Theo Accenture, các AI agent có khả năng ghi nhớ ngữ cảnh, học từ tương tác trước đó và phối hợp với nhiều hệ thống khác để hoàn thành mục tiêu. Điều đó khiến những công việc vốn mất hàng giờ hoặc vài ngày có thể được rút xuống chỉ còn vài phút.
McKinsey nhận định nếu người dùng chấp nhận AI như một “kênh ngân hàng mới”, các ngân hàng có thể cắt giảm khoảng 15-20% chi phí vận hành nhờ tái cấu trúc quy trình.
Điều khiến giới tài chính vừa hào hứng vừa dè chừng
Sự xuất hiện của nền tảng như Meow gây chú ý không chỉ vì công nghệ, mà vì nó đang chạm tới khu vực vốn được kiểm soát chặt nhất trong hệ thống tài chính là tài khoản ngân hàng và dòng tiền thực. Theo công bố của Meow, AI agent có thể hoạt động với Claude, ChatGPT, Gemini hay Cursor thông qua giao thức Model Context Protocol (MCP), cho phép AI kết nối trực tiếp với ngân hàng mà không cần viết mã riêng.
Tuy nhiên, vấn đề lớn nhất không nằm ở khả năng vận hành, mà ở “hàng rào an toàn”. Theo The Paypers, mặc định AI agent của Meow không được phép tự ý chuyển tiền. Các lớp bảo vệ như xác thực hai lớp, giới hạn giao dịch, cơ chế phê duyệt và ẩn thông tin tài khoản đều được đặt giữa AI và tiền của người dùng.
Dù vậy, giới tài chính vẫn thận trọng. Hãng phân tích SAS cảnh báo các ngân hàng có thể đối mặt làn sóng tranh chấp mới do giao dịch tự động từ AI agent gây ra. Ví dụ được đưa ra là trường hợp AI tự mua một món hàng giá cao mà không có sự chấp thuận rõ ràng từ chủ tài khoản.
Theo DailyCoin, khoảng 80% tổ chức đã ghi nhận hành vi rủi ro liên quan đến AI agent. Trong khi đó, IMF cho rằng các hệ thống AI tự vận hành có thể tích hợp trực tiếp cơ chế chống gian lận và kiểm tra giao dịch theo thời gian thực. Điều này cho thấy cuộc đua AI trong tài chính không còn chỉ là tăng tốc độ xử lý, mà đang chuyển sang bài toán kiểm soát quyền hành động của máy móc.
Cuộc chơi mới của ngân hàng và ví tiền người dùng
Sự thay đổi hiện nay được xem là bước chuyển lớn trong mối quan hệ giữa con người với phần mềm tài chính. Nếu trước đây AI chủ yếu hỗ trợ đưa lời khuyên, giờ đây nó bắt đầu được trao quyền chuyển tiền, mở tài khoản và điều phối tài chính trong giới hạn cho phép.
Theo Cambridge Centre for Alternative Finance, tương lai của ngân hàng bán lẻ có thể xoay quanh các AI agent cá nhân hóa, nơi hệ thống hiểu hành vi chi tiêu, mục tiêu tài chính và khẩu vị rủi ro của từng người để tự đưa ra hành động phù hợp.
Ở chiều ngược lại, câu hỏi pháp lý bắt đầu trở nên phức tạp hơn. Các quy định tài chính hiện tại chủ yếu được xây dựng cho con người, trong khi AI agent không hoàn toàn nằm trong khuôn khổ cũ.
Đây cũng là lý do các công ty thanh toán lớn như Visa, Stripe hay giao thức x402 đang nhanh chóng tham gia cuộc đua hạ tầng thanh toán cho AI agent. Theo TheStreet, x402 hiện đã xử lý hơn 600 triệu USD giá trị giao dịch và có gần 500.000 ví AI hoạt động tính đến đầu năm 2026.
Điều đáng chú ý là thay đổi này diễn ra khá âm thầm. Trong tương lai gần, một thông báo biến động số dư có thể không còn đến từ thao tác của chính chủ tài khoản, mà từ “trợ lý AI” đang được giao quản lý một phần ví tiền của họ.
Mở cửa phiên giao dịch ngày 20/5, giá vàng miếng SJC được các doanh nghiệp lớn niêm yết tại 159,5-162,5 triệu đồng/lượng (mua - bán), giảm 1,5 triệu đồng/lượng ở chiều mua và 1 triệu đồng ở chiều bán so với giá đóng cửa phiên hôm qua. Chênh lệch giữa chiều mua và bán tăng từ 2,5 triệu đồng lên 3 triệu đồng/lượng.
Đến 10h, vàng miếng tiếp tục được doanh nghiệp điều chỉnh giảm thêm 500.000 đồng/lượng ở cả 2 chiều mua và bán, hiện giao dịch tại 159-162 triệu đồng/lượng (mua - bán). Đây là mức thấp nhất 2 tháng của mặt hàng này.
Giá vàng trong nước giảm cùng chiều quốc tế. Giá vàng thế giới đã “thủng” mốc 4.500 USD/ounce, hiện giao dịch tại 4.463 USD, tương đương giảm thêm 19 USD so với phiên giao dịch liền kề. Giá vàng thế giới đã “bốc hơi” 306,9 USD/ounce, tức 6,41% nếu tính trong vòng 30 ngày qua.
Xung đột giữa Mỹ và Iran là yếu tố chi phối chính trên các thị trường tài chính, khi việc đóng cửa eo biển Hormuz tiếp tục ảnh hưởng đến khoảng 1/5 lưu lượng dầu toàn cầu. Biến động giá dầu trong ngày đầu tuần cho thấy thị trường vẫn cực kỳ nhạy cảm với mọi dấu hiệu leo thang căng thẳng hoặc đàm phán. Dầu Brent đã tăng vượt 111 USD/thùng trong đầu phiên, sau đó giảm xuống dưới 109 USD.
Tác động đối với vàng mang tính 2 chiều: Rủi ro tại Trung Đông hỗ trợ nhu cầu trú ẩn an toàn, nhưng cú sốc giá dầu lại làm gia tăng lo ngại lạm phát và kỳ vọng lãi suất, từ đó đẩy lợi suất tăng và hạn chế nhu cầu đối với vàng - tài sản không sinh lãi.
Fawad Razaqzada, chuyên gia phân tích thị trường tại sàn giao dịch Forex.com, nhận định vàng đang chịu áp lực khi giá dầu, lợi suất và đồng USD cùng tăng. Quan điểm ngắn hạn của ông phù hợp với diễn biến giao dịch: vàng đã bật tăng từ vùng hỗ trợ, nhưng đợt phục hồi này vẫn chưa đủ mạnh để xóa bỏ áp lực từ lo ngại lạm phát do giá năng lượng dẫn dắt và giả định lãi suất thực sẽ tiếp tục tăng.
Chứng khoán Mỹ diễn biến trái chiều đến giảm nhẹ khi biến động của giá dầu và lãi suất tiếp tục là tâm điểm vĩ mô. USD-Index - thước đo sức mạnh đồng bạc xanh với rổ tiền tệ lớn - suy yếu sau đợt tăng mạnh tuần trước, tạo điều kiện cho vàng phục hồi. Tuy nhiên, đồng USD vẫn được hỗ trợ bởi nhu cầu trú ẩn an toàn và khả năng Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) tiếp tục nâng lãi suất.
Sáng ngày 20/5, Ngân hàng Nhà nước công bố tỷ giá trung tâm ở mức 25.135 đồng, tăng 2 đồng so với phiên trước đó. Với biên độ giao dịch 5%, các ngân hàng thương mại được phép giao dịch USD trong vùng 23.878-26.391 đồng.
Khảo sát tại các ngân hàng cho thấy, tỷ giá USD tiếp tục tăng nhẹ trong phiên giao dịch, với mặt bằng giá bán USD tại phần lớn nhà băng phổ biến quanh mức 26.389 đồng/USD. Ở chiều mua vào, nhiều ngân hàng điều chỉnh tăng từ vài đồng đến hơn chục đồng so với phiên trước, trong khi giá bán ra tăng nhẹ hoặc đi ngang. Tuy vậy, vẫn có một số nhà băng điều chỉnh giảm nhẹ cả hai chiều mua - bán USD.
Trong khi đó, USD tự do ghi nhận giao dịch phổ biến quanh 26.460-26.510 đồng/USD (mua - bán), giảm 20 đồng ở cả 2 chiều so với phiên trước.
