TP HCM những tuần qua trải qua đợt nắng nóng gay gắt, có thời điểm nhiệt độ ngoài trời 37-38 độ C. Số trẻ dưới 5 tuổi đến Bệnh viện Nhi đồng 2 khám 3.000-4.000 lượt mỗi ngày, tăng khoảng 20%. Tình trạng đông đúc tương tự tại Bệnh viện Nhi đồng 1 và Bệnh viện Nhi đồng Thành phố.
BS.CK1 Trần Nguyên Khôi, Phó trưởng khoa Khám bệnh, Bệnh viện Nhi đồng 2, cho biết trong số bệnh nhi đến khám mỗi ngày, viêm hô hấp cấp chiếm hơn 50%. Các trường hợp còn lại chủ yếu là bệnh tiêu hóa, da liễu. Các bệnh truyền nhiễm như tay chân miệng, sốt xuất huyết, thủy đậu có dấu hiệu tăng nhẹ.
Phân tích nguyên nhân, bác sĩ Khôi cho rằng thời tiết nóng ẩm tạo điều kiện thuận lợi cho các chủng vi khuẩn phát triển. Đặc biệt, thói quen để trẻ di chuyển liên tục giữa môi trường nắng nóng ngoài trời và phòng máy lạnh khiến cơ thể chưa kịp thích nghi, rất dễ mắc các bệnh như viêm hô hấp cấp, cảm cúm, viêm hô hấp trên, viêm phế quản hay viêm phổi.
Bên cạnh đó, mùa nắng nóng làm thực phẩm dễ bị ôi thiu. Đây là nguyên nhân trực tiếp khiến trẻ dễ gặp các vấn đề về tiêu hóa như rối loạn tiêu hóa, tiêu chảy hoặc ngộ độc thực phẩm. Thời tiết này cũng khiến trẻ ra nhiều mồ hôi, da khô. Nếu không được uống đủ nước và giữ vệ sinh tốt, trẻ có thể mắc các bệnh da liễu như viêm da, dị ứng, nhiễm trùng da.
Ngoài ra, trẻ cũng đứng trước nguy cơ lây nhiễm các bệnh như tay chân miệng, sốt xuất huyết, thủy đậu. Bác sĩ đặc biệt lưu ý tay chân miệng thường có xu hướng tăng cao từ tháng 3 đến tháng 5 và từ tháng 9 đến tháng 11 hằng năm.
Để chủ động phòng bệnh cho trẻ trong thời điểm này, bác sĩ khuyến cáo phụ huynh cho trẻ tiêm ngừa đầy đủ các bệnh được khuyến cáo như thủy đậu, viêm màng não, sốt xuất huyết, quai bị, rubella, cúm… Giữ môi trường thoáng mát, tránh để trẻ ra ngoài giữa trưa nắng gắt, mặc đồ thoáng mát, hạn chế vận động. Khi trẻ ra nắng phải che chắn kỹ lưỡng, không lạm dụng máy lạnh hoặc thay đổi nhiệt độ đột ngột.
Cho trẻ uống đủ nước. Thực hiện nguyên tắc ăn chín, uống sôi. Rửa tay sạch sẽ trước khi ăn và sau khi đi vệ sinh. Khi trẻ bị bệnh, phụ huynh nên báo với thầy cô giáo và cho trẻ nghỉ học để tránh lây nhiễm chéo trong cộng đồng.
Chăm sóc trẻ bệnh tại nhà, phụ huynh lưu ý các dấu hiệu chuyển nặng. Đưa trẻ đến cơ sở y tế thăm khám ngay nếu sốt cao, lơ mơ, dọa co giật; nôn ói, tiêu chảy nhiều; li bì, bỏ bú, ăn uống kém…
Miền Bắc, Trung đang bước vào đỉnh điểm nắng nóng, nhiều nơi vượt ngưỡng 40 độ C trong hôm nay và ngày mai, khiến điều hòa không khí trở thành thiết bị không thể thiếu. Các bác sĩ nêu những sai lầm khi dùng điều hòa mùa nóng có thể dẫn đến bệnh nghiêm trọng.
Theo đó, bác sĩ Trần Đình Thắng, Khoa Cấp cứu đột quỵ, Bệnh viện Lão khoa Trung ương (Hà Nội), nói sai lầm phổ biến nhất là chuyển trạng thái đột ngột từ môi trường nóng ngoài trời vào thẳng phòng điều hòa lạnh, hoặc ngược lại.
Khi đó, cơ thể không thích nghi kịp, mạch máu co đột ngột, gây choáng váng. Người cao tuổi, trẻ nhỏ và người lao động ngoài trời là nhóm nguy cơ cao nhất. "Cơ thể cần một giai đoạn chuyển tiếp để hạ nhiệt dần, không thể nhảy ngay từ nóng sang lạnh hay ngược lại", bác sĩ Thắng nhận định.
Người làm việc ngoài trời thường ra nhiều mồ hôi, cần lau khô người trước khi vào phòng điều hòa để tránh hạ nhiệt đột ngột. Khi muốn ra ngoài, nên mở cửa đứng vài phút cho quen với nhiệt độ xung quanh rồi mới bước ra.
Một nguy cơ khác ít được chú ý là chất lượng không khí trong phòng ngủ. Bác sĩ Nguyễn Huy Hoàng, thành viên Hội Y học dưới nước và Oxy cao áp Việt Nam, chỉ ra rằng nhiều gia đình đóng kín hoàn toàn cửa phòng để giữ lạnh, trong khi con người liên tục hô hấp suốt đêm làm nồng độ CO2 tăng dần, gây mệt mỏi và ngủ không sâu.
Phòng kín lâu ngày còn tích tụ hơi ẩm, bụi mịn, mùi cơ thể và các hợp chất hữu cơ bay hơi từ đồ nội thất, chăn ga, sơn tường, khiến chất lượng không khí giảm thêm. Nhóm người cao tuổi, trẻ nhỏ, người mắc bệnh hô hấp mạn tính, tim mạch hoặc hen suyễn đặc biệt nhạy cảm với môi trường thiếu thông thoáng.
Để xử lý vấn đề này, chỉ cần mở hé cửa phòng hoặc cửa sổ vài centimet, không khí được trao đổi liên tục mà vẫn giữ được độ mát. Các gia đình có thể bổ sung thêm quạt trần, quạt hơi nước hoặc máy làm mát để phân tán luồng không khí.
Về nhiệt độ cài đặt, các bác sĩ khuyến cáo không để dưới 26–28 độ C và duy trì mức chênh lệch giữa trong và ngoài phòng không quá 7 độ C. Khi phòng đã đủ mát, nâng nhiệt độ lên tối thiểu 27–28 độ C.
Người cao tuổi và người có bệnh nền về tim mạch, tăng huyết áp, đái tháo đường hoặc rối loạn mỡ máu cần hạn chế ra ngoài trong khung giờ nắng gắt, ưu tiên di chuyển vào sáng sớm hoặc chiều muộn khi thời tiết đã dịu bớt.
Bổ sung đủ nước mỗi ngày giúp tăng thể tích dịch cơ thể, ngăn máu cô đặc và hạn chế hình thành huyết khối. Duy trì chế độ ăn uống lành mạnh, kiểm soát cân nặng ổn định và tránh xa rượu bia, thuốc lá là những biện pháp hỗ trợ quan trọng trong đợt nắng nóng kéo dài này.
Táo và cam đều chứa đường tự nhiên nhưng đi kèm chất xơ, nước và chất chống oxy hóa nên không làm đường huyết tăng quá nhanh như đồ ngọt chế biến sẵn, theo trang sức khỏe Health.
Táo có thể giúp đường huyết tăng chậm hơn cam một chút nhờ chứa nhiều chất xơ hòa tan, đặc biệt là pectin. Loại chất xơ này tạo dạng gel trong đường ruột, từ đó làm chậm quá trình hấp thu đường vào máu. Táo cũng tạo cảm giác no lâu hơn, giúp hạn chế ăn vặt sau bữa ăn.
Cam lại giàu vitamin C và giúp bổ sung nước cho cơ thể. Dù cơ thể tiêu hóa cam nhanh hơn táo đôi chút, nhưng mức chênh lệch tác động đến đường huyết không quá lớn.
Bà Brianna Tobritzhofer, chuyên gia dinh dưỡng tại Mỹ, cho biết với phần lớn trường hợp, khẩu phần ăn, độ chín của trái cây và chế độ dinh dưỡng hằng ngày ảnh hưởng đến đường huyết nhiều hơn việc chọn táo hay cam.
Chỉ số đường huyết GI cho biết tốc độ thực phẩm làm tăng đường trong máu. Táo và cam đều thuộc nhóm thực phẩm GI thấp nên giúp đường huyết tăng chậm và ổn định.
Táo thường có GI khoảng 36 đến 40, còn cam dao động từ 40 đến 45. Sự khác biệt này khá nhỏ nên cả hai đều phù hợp trong chế độ ăn lành mạnh.
Ngoài GI, lượng chất xơ và cách ăn trái cây cũng ảnh hưởng rõ đến đường huyết. Ăn trái cây nguyên quả giúp giữ nguyên chất xơ, từ đó làm chậm quá trình tiêu hóa. Trong khi đó, nước ép trái cây mất phần lớn chất xơ nên cơ thể hấp thu đường nhanh hơn.
Ngay cả nước ép trái cây 100% không thêm đường vẫn có thể khiến đường huyết tăng nhanh vì thiếu chất xơ tự nhiên.
Một quả táo 180 g chứa khoảng 25,1 g carbohydrate và 4,3 g chất xơ. Trong khi đó, một quả cam 140 g chứa khoảng 16,5 g carbohydrate và 2,8 g chất xơ.
Táo chứa nhiều carbohydrate nhưng cũng giàu chất xơ hơn nên hỗ trợ ổn định đường huyết tốt hơn đôi chút. Táo còn cung cấp polyphenol, hợp chất thực vật có lợi cho tim mạch và giúp giảm viêm.
Cam chứa hàm lượng vitamin C rất cao. Một quả cam cung cấp khoảng 92% nhu cầu vitamin C mỗi ngày. Loại quả này cũng chứa kali, dưỡng chất quan trọng với tim mạch và cân bằng dịch trong cơ thể.
Nghiên cứu vừa được công bố trên tạp chí khoa học International Journal of Environmental Research and Public Health và trình bày tại Đại hội thường niên chống béo phì ở châu Âu (ECO 2026) tại Istanbul, Thổ Nhĩ Kỳ, đã phát hiện bí mật giảm cân bền vững, đặc biệt là cho tuổi 50.
Phân tích đánh giá do Đại học Modena và Reggio Emilia (Ý) dẫn đầu, bao gồm 14 thử nghiệm với 3.758 người tham gia từ Anh, Mỹ, Úc..., ở độ tuổi trung bình là 53, có chỉ số BMI trung bình là 31 kg/m2 (béo phì). Những người tham gia được chia thành 2 nhóm: Nhóm thử nghiệm được ăn kiêng để giảm cân, kết hợp với tăng số bước đi bộ để ngăn ngừa tăng cân trở lại. Nhóm đối chứng chỉ ăn kiêng, không tăng số bước đi bộ.
Kết quả đã phát hiện cách để giảm cân bền vững: Đi bộ khoảng 8.500 bước mỗi ngày, theo trang tin khoa học Science Daily.
Các nhà nghiên cứu nhận thấy những người tăng số bước đi hằng ngày lên mức này đã thành công hơn nhiều trong việc tránh tăng cân trở lại
Cụ thể, vào cuối giai đoạn giảm cân (gần 8 tháng), nhóm thử nghiệm đã tăng số bước hằng ngày lên trung bình 8.454 bước và đã giảm cân khoảng 4 kg. Trong giai đoạn duy trì (hơn 10 tháng), họ vẫn đi bộ 8.241 bước mỗi ngày và vẫn giữ được mức giảm cân khoảng 3 kg.
Ngược lại, nhóm đối chứng không tăng số bước đi bộ và đã không giảm cân trong suốt thời gian nghiên cứu.
Các nhà nghiên cứu giải thích rằng: Giảm calo có tác động mạnh hơn đến việc giảm cân ngắn hạn, nhưng duy trì mức đi bộ lại có tác dụng ngăn chặn tăng cân trở lại. Khoảng 80% những người thừa cân hoặc béo phì có xu hướng tăng cân trở lại trong vòng 3 - 5 năm.
Các nhà nghiên cứu kết luận rằng tăng số bước đi bộ lên gần 8.500 bước mỗi ngày là chiến lược giảm cân bền vững. Muốn ngăn ngừa tăng cân trở lại, cần đi mức này mỗi ngày trong cả giai đoạn ăn kiêng và giai đoạn duy trì cân nặng.
