Các bác sĩ cảnh báo, những ca nhiễm ký sinh trùng ở mắt không còn hiếm gặp và đã được ghi nhận ở nhiều nơi, chủ yếu liên quan đến thói quen sinh hoạt thiếu vệ sinh khi tiếp xúc với thú nuôi.
Mới đây, tại Hồ Bắc, một thiếu niên 14 tuổi từng bị suy giảm thị lực nghiêm trọng, mắt phải chỉ còn 0,2 và mắt trái 0,1. Nguyên nhân được xác định do ký sinh trùng xâm nhập vào mắt, gây tổn thương võng mạc không thể hồi phục.
Đáng nói, các triệu chứng mờ mắt đã xuất hiện hơn một năm nhưng không được phát hiện sớm, khiến việc điều trị bỏ lỡ “thời điểm vàng”.
Theo gia đình, bệnh nhi có thói quen thường xuyên ăn ngủ cùng chó mèo, nhưng lại ít rửa tay sau khi tiếp xúc yếu tố nguy cơ cao dẫn đến nhiễm ký sinh trùng.
Và mới đây, một trường hợp tương tự tiếp tục được ghi nhận, gióng lên hồi chuông cảnh báo. Như đã đề cập, bệnh nhi đến khám tại Vũ Hán với biểu hiện nhìn mờ kéo dài. Kết quả kiểm tra cho thấy cả hai mắt đều nhiễm ấu trùng giun tròn Toxocariasis, gây tổn thương nghiêm trọng đến thị lực.
Theo thông tin ban đầu từ Jimu News, một bệnh nhi được đưa đến khám tại bệnh viện nhãn khoa ở Vũ Hán sau khi xuất hiện dấu hiệu thị lực bất thường.
Gia đình cho biết bố mẹ làm việc xa nhà, cậu bé sống cùng ông bà. Trẻ thường xuyên ăn ngủ cùng mèo, ít khi rửa tay sau khi tiếp xúc với thú cưng hoặc chơi ngoài đồng.
Thời gian gần đây, cậu bé nhiều lần than phiền nhìn mờ, kết quả học tập cũng giảm sút rõ rệt. Nhận thấy dấu hiệu bất thường, gia đình đã nhanh chóng đưa trẻ đi kiểm tra.
Qua thăm khám chuyên sâu, bác sĩ chẩn đoán bệnh nhi bị thoái hóa điểm vàng ở mắt phải và bệnh võng mạc trung tâm thanh dịch ở cả hai mắt. Đáng chú ý, cả hai mắt đều phát hiện nhiễm ấu trùng giun tròn Toxocariasis.
Các bác sĩ giải thích, đây là bệnh do ấu trùng giun tròn từ chó hoặc mèo xâm nhập vào cơ thể người. Thú nuôi là vật chủ chính của ký sinh trùng, trong khi con người chỉ là vật chủ ngẫu nhiên, thường nhiễm bệnh khi tiếp xúc với lông động vật mang mầm bệnh hoặc ăn phải thực phẩm, nguồn nước nhiễm trứng giun.
Sau khi xâm nhập qua đường tiêu hóa, trứng giun nở thành ấu trùng, xuyên qua thành ruột và theo đường máu di chuyển khắp cơ thể. Trong một số trường hợp, chúng có thể xâm nhập vào nhãn cầu, gây phản ứng viêm và tổn thương mô nghiêm trọng.
Trẻ em được đánh giá là nhóm nguy cơ cao do hệ miễn dịch chưa hoàn thiện, đồng thời thường chưa có thói quen vệ sinh tốt. Những hành vi như mút tay, ăn uống không rửa tay sau khi chơi đùa khiến nguy cơ nhiễm ký sinh trùng tăng lên đáng kể.
Đáng lo ngại, giai đoạn đầu của bệnh thường không có biểu hiện viêm rõ rệt như đỏ, sưng hay đau. Trẻ có thể chỉ nhìn mờ một bên hoặc thấy “vật thể bay” trước mắt những dấu hiệu dễ bị nhầm với cận thị hoặc mỏi mắt thông thường, dẫn đến chậm trễ trong điều trị.
Khi ấu trùng xâm nhập sâu vào võng mạc, chúng có thể gây ra hàng loạt biến chứng như viêm nội nhãn, tổn thương võng mạc hoặc đục thủy tinh thể. Trường hợp nặng có thể dẫn đến teo nhãn cầu, thậm chí mù lòa.
Để bảo vệ thị lực và sức khỏe mắt cho trẻ, các bác sĩ khuyến cáo phụ huynh nếu nuôi thú cưng cần quản lý chặt chẽ, tẩy giun định kỳ và hạn chế để vật nuôi tiếp xúc trực tiếp với trẻ, như vào phòng ngủ hoặc ăn chung.
Đồng thời, cần xây dựng cho trẻ thói quen vệ sinh tay thường xuyên, tránh các hành vi như cắn hay gãi tay.
Nếu trẻ xuất hiện các dấu hiệu bất thường như lác mắt, sợ ánh sáng, chảy nước mắt kéo dài hoặc giảm thị lực, cần đưa đi khám chuyên khoa ngay. Việc khám mắt định kỳ hằng năm cũng được khuyến nghị nhằm phát hiện sớm nguy cơ, tránh những tổn thương đáng tiếc có thể để lại hậu quả lâu dài.
Ngày 4-5, giải đua mong Đại hội Thể dục thể thao xã Trần Đề, TP Cần Thơ đã diễn ra tại khu du lịch sinh thái Mỏ Ó, cách cửa biển Trần Đề khoảng 5 km về hướng Bạc Liêu cũ. Đây là một trong những sự kiện được du khách quan tâm trong chuỗi hoạt động của Lễ hội Nghinh Ông xã Trần Đề diễn ra từ ngày 3 đến 9-5.
Các vận động viên dự giải đua mong đều là những ngư dân xã Trần Đề, có đôi chân rất khỏe, nhiều năm sống bằng nghề đi mong. Trong đó, gia đình anh Sơn Hoàng có đến 4 vận động viên tham gia giải gồm anh Hoàng và 3 con trai.
Sau những trận đua đầy kịch tính, với sức dẻo dai của đôi chân và kinh nghiệm "bẻ lái" cừ khôi, anh Sơn Hoàng giành hạng nhất giải đua mong Đại hội Thể dục Thể thao xã Trần Đề năm 2026.
Một ngư dân tham gia tranh tài cho biết tại vùng biển Mỏ Ó của xã Trần Đề có hơn trăm gia đình sống bằng nghề đi mong (còn gọi là trượt mong). Đây là nghề mưu sinh độc đáo, lâu đời của ngư dân vùng bãi bồi ven biển miền Tây Nam Bộ.
Theo ngư dân này, bãi bồi ven biển Mỏ Ó có rừng phòng hộ, thích hợp cho nhiều loài hải sản trú ngụ. Khi nước ròng, bãi biển Mỏ Ó và những vùng lân cận lộ ra bãi bùn rộng lớn, dài hàng chục cây số.
Một ngư dân cho biết để di cuyển nhanh trên bãi bùn ven biển sình lầy ngập lút gối bắt cua, nghêu, sò…, người dân xứ biển Mỏ Ó đã sáng chế ra một tấm ván trượt mỏng và nhẹ để làm phương tiện đi lại, người ta gọi đó là mong.
Những chiếc mong có cấu tạo gồm ván trượt được làm bằng tấm gỗ mỏng, tay cầm để lái và khoang chứa hải sản bắt được. Khi di chuyển, ngư dân dùng một chân quỳ lên tấm ván, chân còn lại đạp bùn đẩy cho ván lướt đi.
Theo các "thợ" lành nghề, chiếc mong được làm rất đơn giản, cũng không tốn nhiều tiền, chỉ cần một tấm gỗ dày cỡ 3cm, dài hơn 1m, rộng chừng 50cm là đủ. Tấm gỗ được bào cho láng để có độ trơn, lướt trên bùn nước.
Sau khi xẻ gỗ, người ta dùng lửa đốt nóng một đầu tấm gỗ, ép cong lên tạo cho mũi chiếc mong nhếch lên khỏi mặt bùn. Gần giữa có một thanh gỗ đứng làm nơi để ngư dân tỳ tay, "lái" chiếc mong theo ý muốn.
"Thay vì người ta trượt cát, trượt tuyết để giải trí thì mình trượt bùn tìm kế sinh nhai", một ngư dân chia sẻ.
Chỉ số giá tiêu dùng tại Mỹ tăng khoảng 20-25% trong giai đoạn 2020-2024. Báo cáo của Ngân hàng Dự trữ Liên bang New York và Trung tâm Nghiên cứu Pew cho thấy người dân đối mặt với áp lực tài chính trong nhiều năm qua.
Do không có hệ thống y tế toàn dân và chi phí y tế cao, người Mỹ buộc phải thắt chặt chi tiêu. Hơn 37% người trưởng thành cho biết họ không thể chi trả một khoản khẩn cấp 400 USD, theo số liệu từ Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed).
Để bù đắp chi phí, người tiêu dùng hình thành 5 thói quen.
Săn phiếu giảm giá nhu yếu phẩm
Khác với việc dùng ưu đãi cho hàng xa xỉ, người Mỹ sử dụng phiếu giảm giá cho thực phẩm và vật dụng hàng ngày. Dữ liệu từ NielsenIQ cho biết hơn 90% người Mỹ từng sử dụng loại phiếu này.
Đổ xăng ở nơi khác
Người dân có xu hướng lái xe sang các khu vực lân cận để tìm trạm xăng có mức giá thấp hơn. Khi giá xăng chạm ngưỡng cao nhất trong 4 năm qua, việc tiết kiệm vài cent mỗi gallon trở thành phương án tối ưu để giảm chi phí di chuyển hàng tháng.
Ở Mỹ, giá xăng không thống nhất toàn quốc mà thay đổi theo từng bang, thậm chí từng quận/hạt (county) và thành phố. Nguyên nhân là ngoài thuế liên bang, mỗi địa phương tự áp dụng mức thuế tiêu thụ đặc biệt, phí môi trường và phí bảo trì đường bộ khác nhau.
Thông thường, trạm xăng ở sát đường cao tốc hoặc trung tâm thành phố thường đắt hơn. Chỉ cần lái xe thêm 5-10 phút vượt qua ranh giới một thị trấn hoặc ranh giới quận, mức thuế thay đổi có thể giúp giá xăng rẻ hơn từ 20 đến 50 cent mỗi gallon. Với các xe cỡ lớn, việc này giúp tiết kiệm 5-10 USD cho mỗi lần đổ đầy bình.
Chia sẻ chi phí sinh hoạt
Việc chia hóa đơn qua các ứng dụng thanh toán như Venmo phản ánh cách người Mỹ quản lý tài chính nhóm. Trung tâm Nghiên cứu Pew ghi nhận khoảng 38% người trưởng thành sử dụng Venmo, trong đó 44% người dưới 30 tuổi cho biết mục đích chính là chia tiền trong các hoạt động chung.
Đại diện Forbes Advisor nói gần một nửa người dùng ứng dụng thanh toán chia nhỏ hóa đơn thường xuyên hơn từ khi lạm phát tăng, tập trung vào khoản ăn uống. Các nghiên cứu hành vi chỉ ra việc tất toán chi tiết giúp kiểm soát ngân sách cá nhân hiệu quả.
Mua hàng sỉ
Mua hàng số lượng lớn giúp người Mỹ tiết kiệm trung bình 27% chi phí thực phẩm, theo LendingTree. Theo Cục Thống kê Lao động Mỹ (BLS), chỉ số giá thực phẩm tăng 11,4% vào năm 2022 và duy trì ở mức cao trong giai đoạn 2023–2024.
Numerator cho biết hơn 60% hộ gia đình Mỹ sở hữu thẻ thành viên tại các chuỗi bán lẻ sỉ như Costco hoặc Sam's Club để giữ mức chi tiêu ổn định.
Dự tiệc không mang quà
Khảo sát của Evite cho thấy quà tặng hiện chỉ xuất hiện trong các dịp như tiệc tân gia; các buổi gặp gỡ thông thường không còn yêu cầu quy tắc này. Nghiên cứu của The Salonnière chỉ ra hơn một nửa người tham gia khảo sát không mang quà khi dự tiệc. Việc giảm áp lực quà tặng giúp duy trì các mối quan hệ xã hội đối với những người đang quản lý ngân sách eo hẹp.
Nốt ruồi nhỏ xuất hiện nhiều năm trên cánh mũi phải của người phụ nữ 60 tuổi bất ngờ đổi màu, sùi đen và chảy máu. Khi đi khám, bà bàng hoàng nhận tin khối u đã xâm lấn sâu, phá hủy gần toàn bộ chân cánh mũi phải do ung thư da.
Ban đầu, nốt ruồi chỉ là một chấm nhỏ trên da, không đau, không ngứa nên người phụ nữ chủ quan bỏ qua. Thời gian gần đây, vùng tổn thương bắt đầu lan rộng nhanh, bề mặt sùi đen và dễ chảy máu khiến bà lo lắng tới Bệnh viện Da liễu Trung ương kiểm tra.
TS Nguyễn Hữu Quang, Phó trưởng khoa Phẫu thuật tạo hình thẩm mỹ và phục hồi chức năng, cho biết kết quả sinh thiết xác định bệnh nhân mắc ung thư biểu mô tế bào đáy (BCC) – loại ung thư da phổ biến nhất hiện nay.
Theo bác sĩ, khối u đã ăn sâu vào vùng cánh mũi, phá hủy gần như toàn bộ chân cánh mũi phải, lan tới niêm mạc và sụn mũi. Đây là vị trí đặc biệt phức tạp vì không chỉ ảnh hưởng đến thẩm mỹ khuôn mặt mà còn liên quan trực tiếp đến chức năng hô hấp.
"Thách thức lớn nhất không chỉ là cắt bỏ hoàn toàn tế bào ung thư mà còn phải tái tạo lại cánh mũi sao cho hài hòa, tự nhiên và đảm bảo chức năng", TS Quang chia sẻ.
Sau khi đánh giá tổn thương, các bác sĩ quyết định áp dụng phẫu thuật Mohs để loại bỏ triệt để khối u. Đây là kỹ thuật hiện đại giúp kiểm soát chính xác ranh giới ung thư, hạn chế tối đa nguy cơ sót tế bào ác tính và giảm khả năng tái phát.
Sau khi cắt bỏ toàn bộ tổ chức ung thư, ê-kíp tiếp tục thực hiện tạo hình bằng vạt da tại chỗ, sử dụng mô da vùng rãnh mũi má để tái tạo cánh mũi cho bệnh nhân. Phương pháp này giúp phục hồi hình dạng mũi gần tự nhiên, đồng thời duy trì chức năng hô hấp và tăng tính thẩm mỹ sau phẫu thuật.
Theo các chuyên gia, nhiều trường hợp ung thư da khởi phát từ những tổn thương rất nhỏ nhưng dễ bị bỏ qua. Người dân cần đặc biệt lưu ý các dấu hiệu bất thường như:
- Nốt ruồi thay đổi màu sắc, kích thước hoặc bờ viền
- Vùng da sùi đen, tăng sắc tố bất thường
- Vết loét kéo dài, khó lành
- Tổn thương da dễ chảy máu, đóng vảy tái đi tái lại
TS Quang cho biết, không ít bệnh nhân đến viện khi khối u đã xâm lấn sâu vì cho rằng đó chỉ là tổn thương da thông thường.
Mỗi năm, Australia và Mỹ ghi nhận hơn 4 triệu ca ung thư biểu mô tế bào đáy. Tại Việt Nam, riêng Bệnh viện Da liễu Trung ương tiếp nhận khoảng 400–500 bệnh nhân mỗi năm, số ca có xu hướng tăng nhanh trong thời gian gần đây.
Các bác sĩ nhấn mạnh, hơn 95% trường hợp ung thư biểu mô tế bào đáy có thể điều trị khỏi hoàn toàn nếu được phát hiện sớm và can thiệp đúng phương pháp.
Chuyên gia khuyến cáo người dân nên đi khám ngay khi nhận thấy nốt ruồi hoặc vùng da trên mặt có dấu hiệu thay đổi bất thường như to nhanh, đổi màu, loét kéo dài hoặc chảy máu. Việc phát hiện sớm không chỉ giúp tăng hiệu quả điều trị mà còn hạn chế nguy cơ biến dạng khuôn mặt và những cuộc phẫu thuật phức tạp về sau.
