Trà Vinh (nay thuộc Vĩnh Long) là mảnh đất bảo bọc cả quãng tuổi thơ của chúng tôi. Đây là vùng đất duyên hải bằng phẳng, màu mỡ thuộc đồng bằng sông Cửu Long, nổi tiếng là đất lành với văn hóa đa dạng, đặc trưng bởi sự giao thoa lâu đời giữa các dân tộc Kinh, Khmer, Hoa. Nhắc đến Trà Vinh, ký ức của những người con xa xứ, du khách từng đặt chân đến đây, không thể không nhắc đến Ao Bà Om, Chùa Âng, Chùa Hang, Biển Ba Động… Giờ có thêm Cồn Chim, xã Hòa Minh, một cồn đất tự nhiên rộng hơn 60 ha nổi lên giữa dòng sông Cổ Chiên từ lâu đời, vài năm trở lại đây trở thành địa điểm du lịch cộng đồng nổi tiếng ở phương Nam. Từ Trà Vinh, bạn tìm phương tiện di chuyển đến bến phà Phước Vinh (thuộc xã Long Hòa), sau đó sẽ có phà đưa bạn tới tận Cồn Chim, để rồi từ đây thấy mình sống chậm lại, bỏ lại ngoài kia những ồn ào đô thị.
Khung cảnh xinh đẹp, bình yên Cồn Chim
ẢNH: THÚY HẰNG
Chúng tôi chọn cách thuê xe đạp để vừa rèn luyện được sự dẻo dai của đôi chân, vừa khám phá được Cồn Chim với sự mộc mạc, dân dã nhất. Cồn Chim xinh đẹp với những con đường quanh co, trồng đầy các loại hoa tươi, rực rỡ bốn mùa. Những ngôi nhà thật khéo léo khi nằm gọn gàng, ngăn nắp với vườn rau, ruộng lúa, vuông tôm… Mái nhà lợp lá dừa, có cổng chào gỗ, hàng rào chính là những hàng bông trang, hoa mai rực rỡ.
Trước khi du lịch làm thay đổi diện mạo Cồn Chim, chúng tôi nghe người dân kể đây chỉ là một vùng đất mộc mạc với vài thửa ruộng, những hàng dừa. Bà con sống bằng nghề trồng trọt, chăn nuôi và đánh bắt thủy sản theo 2 mùa nước mặn – ngọt.
Từ năm 2019, Cồn Chim bắt đầu làm du lịch cộng đồng gắn với tận dụng lợi thế nông nghiệp sẵn có. Được sự định hướng, quan tâm của lãnh đạo địa phương về phát triển du lịch cộng đồng, những chính sách giúp người nông dân ở Cồn Chim được hỗ trợ về vốn, sửa sang nhà cửa, được tham gia các lớp bồi dưỡng như kết nối thị trường và phát triển; làm du lịch cộng đồng… Trải qua đại dịch Covid-19 với nhiều khó khăn, hiện du lịch xanh ở Cồn Chim phát triển hơn, do “tiếng lành đồn xa”.
Với cách làm du lịch đặc biệt, mỗi hộ dân tại Cồn Chim tận dụng thế mạnh tự có để tạo nên sản phẩm du lịch riêng. Nhà thì làm homestay để du khách có thể lưu trú qua đêm; nhà thì phục vụ bánh xèo để khách thưởng thức với rau trái vườn nhà; nhà lại đón khách tới trải nghiệm xay bột làm bánh lá, chơi trò chơi dân gian; nhà mở tiệm cơm với những món đặc sản miền sông nước, phục vụ món dừa nước thơm ngon.
Sáng hôm ấy, đoàn khách của chúng tôi sau một hồi đạp xe thấm mệt thì bị thu hút bởi một ngôi nhà bán các món giải khát. Cô chủ dễ thương làm cho mỗi người một ly dừa nước dầm đậu phộng. Trời thì nắng nóng, món dừa nước dầm đậu phộng thơm bùi, càng ăn càng “bắt”, bao nhiêu mệt nhọc giữa trưa hè bỗng chốc tiêu tan…
Chúng tôi đã đến Cồn Chim 2 lần, lần nào cũng bị chinh phục bởi sự mộc mạc, giản dị và đón tiếp nồng hậu của người địa phương. Và lần nào, điểm dừng chân cũng là tiệm cơm nhà chú Lê Văn Lương, hay còn gọi là chú Năm Lương, để thưởng thức “mâm cơm thuận thiên” với tôm, cá, rau, gỏi bông bần. Theo chia sẻ của cô chú Năm Lương, mâm cơm “thuận thiên” là ăn uống thuận theo tự nhiên, thức ăn được chế biến theo nguyên liệu bà con nuôi trồng ở địa phương, mùa nào thức ấy, món ăn vì thế vừa ngon vừa lành. Cũng theo cô Năm Lương, món gỏi bông bần chính là món đặc trưng, nói như ngôn ngữ gen Z là “món signature” của tiệm.
Nhà cô chú Năm Lương hầu như mọi thứ đều làm bằng gỗ, tre mộc mạc. Bờ sông bên hông nhà cô chú Năm Lương có một cây bần lớn, thường ra bông rất sớm. Thông thường bông bần nở rộ vào mùa mưa, tầm tháng 6 – 9 âm lịch hằng năm. Khi chúng tôi ghé, vào tháng 2 – 3, cây bần đã bắt đầu có bông. Món gỏi bông bần cô chú làm có vị hơi chát nhẹ, thanh mát, giòn sần sật của nhụy bần, cặp thêm con tôm luộc lột vỏ, chấm vào chén nước mắm chua ngọt, toàn bộ vị giác của người ăn được đánh thức tức thì.
Trò chuyện cùng khách, chú Năm Lương vồn vã: “Trước đây vùng đất này đúng nghĩa của một ốc đảo. Không điện, thiếu nước ngọt, phương tiện đi lại chủ yếu bằng ghe… Người dân nơi đây hầu như không ai biết về du lịch do từ lâu đã quen với làm nông, đánh bắt thủy sản. Ngay cả nghề nuôi trồng thủy sản cũng mới được du nhập khoảng 10 – 15 năm trở lại đây”.
Nhưng mọi khó khăn đã lùi xa, giờ đây điện lưới, nước sạch đều đủ đầy ở Cồn Chim. Du lịch phát triển bền vững vừa giúp người dân ổn định cuộc sống, môi trường, thiên nhiên cũng được tôn trọng khi con người chung sống chan hòa. Đặc biệt, khi Cồn Chim được du khách biết tới nhiều hơn, cũng là lúc nỗi lo về việc ăn học của trẻ em nơi này bị đẩy lùi về phía sau. Chú Năm Lương chia sẻ: “Khi trước trẻ em trên cồn phải dậy từ rất sớm, đón những chuyến đò ngang sang Trà Vinh hay xa hơn là Bến Tre đi học. Dù sống ở vùng sông nước, nhưng gặp những khi trời mưa gió, cha mẹ vẫn lo nơm nớp. Giờ đây những chuyến phà qua lại thuận tiện, trẻ em đi học được thuận lợi hơn rất nhiều”.
Như dòng chữ trên bức tường vàng tươi dọc con đường chúng tôi đạp xe – “Về Cồn Chim, người quê chỉ có tấm lòng”, những tấm lòng ở cù lao xanh mướt đủ làm bình yên những tâm hồn xao động nơi phố thị và khiến người xa rồi nhớ mãi.
Con mèo rừng có tên Echo được một người dân mua về nuôi khi mới khoảng 20 ngày tuổi. Trong quá trình nuôi nhốt, nó bị cụt hoàn toàn phần đuôi – bộ phận quan trọng giúp giữ thăng bằng và hỗ trợ săn mồi. Những tháng đầu đời, Echo sống như mèo nhà, ăn thức ăn nấu chín thay vì phát triển các kỹ năng sinh tồn trong tự nhiên.
Khi nhận ra việc nuôi giữ động vật hoang dã là không đúng quy định, người nuôi đã tự nguyện bàn giao Echo cho Trung tâm Bảo tồn Động vật hoang dã tại Việt Nam (Save Vietnam's Wildlife) vào giữa năm 2025. Tại đây, con mèo rừng được chăm sóc, phục hồi tập tính và sống trong môi trường bán hoang dã. Tuy nhiên, do mất đuôi và thiếu kỹ năng sinh tồn từ nhỏ, Echo không còn đủ khả năng để quay về rừng. Hình ảnh con mèo rừng có nhiều biểu cảm dễ thương, dù không còn phần đuôi vẫn cố gắng sống tốt nhận nhiều lượt chia sẻ, quan tâm trên mạng xã hội.
Cái tên Echo mang ý nghĩa "âm vang", như một lời nhắc nhở vọng lại từ câu chuyện không nên lặp lại. Echo được Trung tâm Save Vietnam's Wildlife giữ lại với vai trò "đại sứ giáo dục", góp phần nâng cao nhận thức cộng đồng rằng việc nuôi nhốt động vật hoang dã có thể làm thay đổi cuộc đời của chúng. Yêu động vật hoang dã đúng cách là để chúng được sống trong môi trường tự nhiên, không nuôi nhốt, không mua bán và không tiêu thụ.
Lễ tuyên phong Chân phước cha Phanxicô Trương Bửu Diệp sẽ diễn ra tại Trung tâm hành hương Tắc Sậy (Cà Mau) vào sáng 2.7 với sự tham dự của hơn 70.000 người.
Trong khi nhiều đoàn hành hương đã bắt đầu về Tắc Sậy để chờ tới ngày này, công tác chuẩn bị cho lễ tuyên phong Chân phước cha Trương Bửu Diệp cũng đang bước vào giai đoạn cuối. Người dựng sân khấu, người hàn khung sắt, người cắm hoa, người dọn dẹp và sắp xếp từng khu vực để chuẩn bị cho sự kiện dự kiến đón hơn 70.000 người tham dự.
Trên khắp khuôn viên Trung tâm hành hương Tắc Sậy, các hạng mục phục vụ đại lễ đang bước vào giai đoạn hoàn thiện.
Công tác hậu cần, trang trí, vệ sinh môi trường, lắp đặt cơ sở vật chất đến việc chuẩn bị các khu vực phụng vụ, tất cả đều được thực hiện với tinh thần trách nhiệm và sự cộng tác tích cực của đông đảo linh mục, tu sĩ, giáo dân và các tình nguyện viên.
Bên kia sông, nơi cuộc sống nhộn nhịp hối hả tất bật với những tòa nhà cao tầng, những ánh đèn lung linh đầy màu sắc thì vùng quê của chúng tôi vẫn còn leo lét những ánh đèn dầu, ánh nến chập chờn và những con đom đóm lập lòe trong đêm.
Cuộc đời người dân nơi đây, ông bà, ba mẹ chúng tôi bám với bùn lầy muối mặn để nuôi sống cả nhà. Ước mơ cơm áo còn chưa tròn thì ánh sáng điện đèn là một điều gì đó rất là xa xỉ. Chúng tôi lớn lên trong những phong trào xóa đói giảm nghèo, xóa mù chữ cho vùng quê nghèo này. Anh trai tôi năm ấy là chàng trai 17 tuổi mang trên mình hành trang vài bộ quần áo, một ít tiền để dành lên thành phố học nội trú trung cấp nghề điện với duy nhất một ước mơ: mang ánh sáng dòng điện về với quê hương.
Ngày đó, đối với quê tôi khi ấy, việc có người học hết phổ thông lên được thành phố học là một niềm tự hào rất lớn. Đó không chỉ là niềm tin của cá nhân anh tôi mà còn là niềm hy vọng của gia đình, của quê hương rằng một ngày mai Cần Giờ sẽ khác. Những năm tháng công tác ở đội quản lý bảo trì lưới điện, anh tôi cùng các đồng đội luôn cố gắng miệt mài với những công việc của mình.
Tôi thường tìm thấy anh tôi trong những buổi trưa trời nắng trên con đường tôi đi học. Các anh ở trên những trụ điện cao, tập trung sửa chữa, ghi chép, đeo đai ngang lưng di chuyển dọc khắp ngả đường. Tôi cũng nhìn thấy những đêm mưa gió bão quật, nghe tin đường dây điện đứt là anh tôi lại cùng các đồng nghiệp đội mưa lên đường. Người ta thường chỉ thấy ánh điện sáng suốt đêm ngày, chỉ quan tâm điện cúp khi nào có điện lại. Nhưng ít ai hiểu rằng để có được những điều đó, những người anh điện lực đã phải nỗ lực thế nào.
Vậy đó, giống như là câu hát "Ai cũng chọn việc nhẹ nhàng, gian khổ sẽ dành phần ai?". Ước mơ của người dân chúng tôi là quê hương có điện, còn người thực hiện ước mơ đó chính là những người giống như anh tôi.
Một hệ thống điện với tổng chiều dài hơn 100 km trên con đường Rừng Sác, 98 trạm biến áp. Đến năm 2015, xã đảo Thạnh An của Cần Giờ cũng được chính thức sử dụng điện lưới quốc gia. Ánh sáng điện dần dần lan tỏa, âm thầm mà chắc chắn. Cần Giờ của chúng tôi giờ đây như mùa hoa nở rộ.
Vùng quê của tôi bây giờ phủ dài lưới điện, những ngôi nhà xinh đẹp, những ruộng muối, ruộng tôm nuôi công suất lớn, khu du lịch và thậm chí cả một khu đô thị lấn biển cũng dần dần hiện lên thay đổi dần bộ mặt của một huyện nghèo cách xa trung tâm thành phố. Quê tôi khoác lên trên mình tấm áo mới, lứa lứa thanh niên trẻ sau này cũng được tiếp xúc công nghệ, ăn học thành tài quay về phục vụ quê hương.
Một nửa thế kỷ đã trôi qua, ngành điện thành phố mang tên Bác ở tuổi 50 vẫn có thể gọi là một ngành công nghiệp trẻ với nền móng vững chắc. Và đối với những con người đã dành trọn tuổi trẻ của mình vào trạm điện, đường dây như anh tôi thì đó là cả một quãng đời thanh xuân gian khó mà cũng đầy vinh quang kiêu hãnh.
Những người thanh niên năm nào nay đã trở thành những người cha, người chú nhưng vẫn tiếp nối hành trình ước mơ và đam mê, dành trọn sức lực và trí tuệ của mình cùng những thế hệ đàn em tiếp tục mang ánh sáng đến những vùng quê trên khắp chiều dài đất nước. Là một người con của Cần Giờ, tôi luôn trân trọng biết ơn những người đã mang ánh sáng về quê hương cho tôi và các em nhỏ hôm nay có thể thực hiện ước mơ của mình, chinh phục tiếp nối hành trình tri thức.