Tôi đã từng sinh ra và lớn lên giữa TP.HCM, nơi nhịp sống chưa bao giờ ngơi nghỉ. Trong ký ức tuổi thơ, những đêm “cúp điện” luân phiên với tiếng quạt mo cau kẽo kẹt và ánh đèn dầu leo lét đã trở thành một phần của cuộc sống thường nhật.
Thế nhưng, nhìn vào sự rực rỡ của “Hòn ngọc Viễn Đông” ngày nay, ít ai thấu cảm hết được sự chuyển mình vĩ đại của ngành điện TP.HCM trong suốt 50 năm qua. Đó là một hành trình không chỉ xây bằng bê tông, cốt thép mà còn bằng mồ hôi, bản lĩnh và cả tấm lòng “tận tụy – bản lĩnh – hiện đại – nhân văn – nghĩa tình” của những người thợ.
Sau ngày giải phóng, ngành điện thành phố mang tên Bác tiếp quản một hệ thống lưới điện chắp vá, lỗi thời và hư hỏng nặng sau chiến tranh. Những ngày đầu ấy, khó khăn chồng chất khi linh kiện thiếu thốn, nguồn điện hạn hẹp. Thế nhưng, bằng tinh thần “tự lực cánh sinh”, các thế hệ cán bộ, công nhân viên đã không quản ngày đêm duy trì dòng điện để khôi phục sản xuất, giữ vững mạch máu kinh tế cho một thành phố vừa bước qua khói lửa.
Hành trình 50 năm ấy là sự đổi thay mạnh mẽ về cả quy mô lẫn chất lượng. Từ chỗ thiếu hụt phải cắt điện luân phiên, ngành điện đã vươn mình trở thành hệ thống cung ứng hiện đại hàng đầu cả nước, đảm bảo vai trò cung cấp điện cho phát triển kinh tế – xã hội. Những trạm biến áp 110 kV, 220 kV không người trực, những lưới điện thông minh dần hình thành, minh chứng cho sự trưởng thành vượt bậc về năng lực quản lý và vận hành hệ thống điện của thành phố đầu tàu kinh tế.
Bước vào kỷ nguyên công nghiệp 4.0, Tổng công ty Điện lực TP.HCM (EVNHCMC) đã chứng minh vị thế dẫn đầu thông qua việc ứng dụng công nghệ và chuyển đổi số toàn diện. Đây không còn là những khái niệm xa vời mà đã hiện hữu trong từng giao dịch của người dân. Hình ảnh người công nhân ghi điện thủ công với cuốn sổ tay và cây bút chì giờ đã được thay thế hoàn toàn bằng hệ thống đo xa thông minh và hóa đơn điện tử.
Sự thay đổi về chất lượng dịch vụ và cung ứng điện đã tạo nên một diện mạo mới. Khách hàng giờ đây có thể theo dõi lượng điện tiêu thụ hằng ngày, thanh toán hóa đơn hay yêu cầu sửa chữa chỉ bằng một vài thao tác trên điện thoại di động.
Đặc biệt, việc ứng dụng công nghệ sửa chữa điện nóng (hotline) – cho phép thợ điện làm việc trực tiếp trên lưới đang có điện mà không cần ngắt quãng nguồn cung – chính là biểu tượng cho sự hiện đại và bản lĩnh của những con người không ngừng học hỏi. Ngành điện không chỉ bán năng lượng, họ đang cung cấp một dịch vụ khách hàng văn minh, minh bạch và tận tâm nhất.
Sự phát triển của ngành điện không chỉ tập trung ở những tòa nhà cao tầng hay khu công nghiệp sầm uất. Giá trị nhân văn còn nằm ở việc mang ánh sáng đến những vùng sâu, vùng khó khăn và các đảo xa. Có những câu chuyện xúc động về niềm vui của người dân khi dòng điện lưới quốc gia xuyên biển về tới đảo, hay khi ánh điện rực rỡ thay thế cho đèn dầu tại các xã vùng ven khó khăn.
Nhờ có điện, kinh tế biển phát triển, việc học tập của con em vùng xa thuận lợi hơn, và đời sống văn hóa của bà con đã thực sự sang trang. Những công trình tiêu biểu này không chỉ là những cột mốc kỹ thuật, mà là những nhịp cầu nối liền nghĩa tình giữa ngành điện với người dân, minh chứng cho việc tận tâm phục vụ cộng đồng.
Đằng sau mỗi bóng đèn rực sáng là sự hy sinh thầm lặng của những “người lính áo cam”. Họ là những người có mặt đầu tiên tại hiện trường sự cố, bất kể trưa hè nắng cháy hay trong những cơn mưa giông trắng trời của TP.HCM. Sự tận tụy của các anh không chỉ nằm ở tay nghề kỹ thuật giỏi mà còn ở thái độ ứng xử hòa nhã, sẵn sàng hỗ trợ khách hàng trong mọi tình huống.
Vẻ đẹp của ngành điện thành phố còn được lấp lánh với những hoạt động nghĩa tình: từ chương trình “Thắp sáng niềm tin”, sửa chữa điện miễn phí cho hộ nghèo, đến các hoạt động chăm lo gia đình chính sách và xây dựng nhà tình nghĩa. Những hành động ấy đã lan tỏa hình ảnh đẹp về một ngành điện không chỉ hiện đại về công nghệ mà còn sâu nặng nghĩa tình, luôn đồng hành cùng sự phát triển bền vững của thành phố mang tên Bác.
50 năm – nửa thế kỷ – là một mốc son chói lọi ghi dấu sự lớn mạnh không ngừng của ngành điện TP.HCM. Với nền tảng vững chắc từ lịch sử và sự nhạy bén với công nghệ tương lai, hoàn toàn có quyền tin tưởng vào một hệ thống điện thông minh, an toàn và thân thiện hơn nữa. Chúng ta có quyền tự hào về 50 năm ngành điện thành phố mang tên Bác, chúc EVNHCMC luôn giữ vững ngọn lửa nhiệt huyết để mãi là người “thắp sáng niềm tin” cho tương lai đất nước rạng ngời.
Theo Space.com, đây là mưa sao băng Eta Aquarids, có nguồn gốc từ sao chổi Halley, được phát hiện từ vào thời cổ đại. Sao chổi Halley (1P/Halley) là sao chổi nổi tiếng nhất và là sao chổi chu kỳ ngắn đầu tiên được xác nhận quay trở lại hệ mặt trời theo chu kỳ.
Sao chổi này được đặt theo tên của nhà thiên văn học người Anh là Edmond Halley. Năm 1705, Halley phát hiện ra rằng 3 sao chổi được báo cáo vào các năm 1531, 1607 và 1682 đều có quỹ đạo tương tự nhau.
Ông đề xuất rằng 3 sao chổi này thực ra là cùng một thiên thể. Cứ khoảng 74 - 76 năm thì sao chổi lại quay trở lại gần mặt trời và được nhìn thấy từ trái đất. Sau đó ông dự đoán rằng nó sẽ lại quay trở lại bầu trời vào năm 1758. Thật không may, Halley đã mất vào năm 1742, trước khi sao chổi này tái xuất hiện.
Trận mưa sao băng Eta Aquarids hoạt động từ khoảng 19.4 đến 28.5.2026 với cực điểm vào đêm 5.5, rạng sáng 6.5 với tần suất có thể lên đến 50 sao băng mỗi giờ trong điều kiện lý tưởng.
Theo Hội Thiên văn Hà Nội (HAS), mỗi khi tháng 5 đến, trái đất lướt qua phần bụi cổ xưa mà sao chổi Halley để lại và bầu trời lập tức "bùng cháy" với mưa sao băng Eta Aquarids.
Dù sao chổi Halley phải đến năm 2061 mới quay lại, dấu vết của nó vẫn thắp sáng bầu trời 2 lần mỗi năm với sự xuất hiện của 2 trận mưa sao băng rực rỡ, gồm Eta Aquarids vào tháng 5 và Orionids vào tháng 10.
HAS khuyến cáo người yêu thiên văn hãy bắt đầu quan sát từ sau 2 giờ sáng ngày 6.5 ở hướng đông khi tâm điểm nằm trong chòm sao Aquarius (Bảo Bình) mọc lên ở hướng này và tiếp tục ngắm ở vùng trời này cho tới trước bình minh.
Trong điều kiện lý tưởng, mưa sao băng này có thể có tới 40 tới 60 vệt sao băng mỗi giờ vào lúc cực điểm, đôi khi xuất hiện "earthgrazer" - những vệt sao dài, lướt sát chân trời cực kỳ ngoạn mục.
Những vệt sao băng này lao vào khí quyển với tốc độ khoảng 66 km/s, cực nhanh, cực sáng và thường để lại vệt sáng kéo dài sau khi biến mất. Tối nay, ánh trăng sáng sẽ làm mờ các sao băng yếu.
Để quan sát tốt nhất, hãy "che" mặt trăng sau cây, đồi hoặc tòa nhà, quay lưng lại phía trăng và quan sát trong khoảng 2 giờ 30 phút - 4 giờ 30 phút sáng (giờ địa phương).
Chuyên gia cho biết không cần kính thiên văn, người quan sát chỉ cần tìm một nơi thật tối, nằm ngửa và nhìn lên bầu trời rộng. Đừng chỉ nhìn chằm chằm vào chòm Aquarius - những sao băng xuất hiện xa điểm tỏa sáng thường để lại vệt dài và đẹp hơn.
Hành trình chuyển mình thầm lặng ấy được nhìn qua chính lăng kính của một sinh viên kỹ thuật.
Trên giảng đường nơi tôi học tập tại mái trường Đại học Dầu khí Việt Nam (PVU), những sinh viên ngành kỹ thuật hóa học như chúng tôi được dạy rằng: "Chất xúc tác là thứ không thể thiếu để một phản ứng diễn ra nhanh hơn, biến những nguyên liệu thô sơ thành những sản phẩm có ích phục vụ con người".
Từ phòng thí nghiệm, ngước qua ô cửa sổ nhìn về những cột điện xa xa, tôi chợt nghĩ TP.HCM suốt 50 năm qua (1976 - 2026) cũng đã trải qua một "phản ứng" chuyển mình mạnh mẽ như thế. Đi lên từ những nhọc nhằn, khốn khó của thời hậu chiến, thành phố lột xác từng ngày để rồi giờ đây vươn lên thành trung tâm kinh tế sầm uất nhất cả nước. Và trong dòng chảy lịch sử đó, EVNHCMC chính là "chất xúc tác" âm thầm nhưng quan trọng nhất, góp phần giữ cho thành phố luôn sáng đèn, nhịp sống không ngừng tiếp diễn và nâng tầm cuộc sống của hơn 14 triệu dân nơi đây.
May mắn thay, tôi được sinh ra và lớn lên ở một thời đại mà sự hiện diện của dòng điện đã trở thành một điều hiển nhiên đối với thế hệ trẻ như chúng tôi. Nhưng qua lời kể của ông bà về những năm tháng thiếu thốn tại TP.HCM, dòng điện ngày trước từng là điều xa xỉ với nhiều hộ gia đình.
Bà tôi hay kể, ngày trước mỗi khi khu phố mất điện, cả nhà lại lục đục kéo chiếc bàn nhỏ ra trước hiên để đợi chút gió trời. Bữa cơm tối ăn vội hơn dưới ánh đèn dầu leo lét, câu chuyện trong nhà cũng nhỏ lại theo bóng tối bao quanh.
Ký ức về những đêm cắt điện luân phiên, cả khu phố tối om, chỉ còn tiếng quạt mo rách phành phạch hòa lẫn tiếng trẻ con giật mình quấy khóc là nỗi ám ảnh của một thế hệ. Khi đó, điện còn rất hạn chế, chủ yếu ưu tiên cho sản xuất nên đời sống sinh hoạt gần như bị bó buộc bởi bóng tối mỗi khi mặt trời lặn. Bây giờ, chỉ cần một lần bật công tắc là nhà cửa sáng trưng, chẳng mấy ai còn nghĩ nhiều về điều đó, nhưng với ông bà tôi ngày xưa, có được ánh điện trong nhà từng là cả một niềm ao ước.
Nhờ hành trình 50 năm bền bỉ của EVNHCMC, những thay đổi từ điều nhỏ nhất dần xuất hiện ngay trong từng gian bếp, từng nếp nhà của người dân thành phố. Từ chỗ thiếu thốn, điện ngày nay đã trở thành điểm tựa cho một cuộc sống tiện nghi và đầy đủ hơn. Không còn cảnh khói than tổ ong độc hại, những người mẹ, người vợ giờ đây thoải mái nấu nướng bằng bếp từ an toàn.
Đặc biệt, chương trình ngầm hóa lưới điện kết hợp cáp viễn thông của EVNHCMC đã trả lại cho TP.HCM mỹ quan đô thị, không còn bóng dáng của những "mạng nhện" chằng chịt, giúp cho nhiều tuyến phố trở nên thông thoáng và an toàn hơn mỗi mùa mưa bão.
Đằng sau những con đường thông thoáng, sạch đẹp ấy là mồ hôi và công sức của những người thợ điện áo cam. Họ âm thầm làm việc trong cái nắng gay gắt, mưa giông, đôi khi có mặt ngoài đường giữa đêm khuya để kịp thời xử lý sự cố. Họ không chọn ở những nơi hào nhoáng, cũng ít khi được nhắc tên. Vắng đi bóng dáng họ, chỉ một sự cố nhỏ cũng có thể làm cả một khu phố chìm vào bóng tối.
Không chỉ dừng lại ở đời sống sinh hoạt, dòng điện của EVNHCMC còn góp phần duy trì nền kinh tế đêm của thành phố. Chạy xe len lỏi qua mấy con hẻm nhỏ hay tạt qua chợ đêm Bến Thành nhộn nhịp, tôi hay bắt gặp hình ảnh chú sửa xe đêm lấm lem cặm cụi dưới ánh đèn tuýp cũ kỹ. Rồi cách đó không xa, lại là nụ cười của cô bán cơm tấm vỉa hè được soi rõ dưới những ánh điện lung linh. Nhờ có điện, những cửa hàng tiện lợi bật đèn thâu đêm suốt sáng, các gánh hàng rong cũng nán lại muộn hơn để kiếm thêm thu nhập. Nhịp sống ấy cứ thế đan xen, làm nên một TP.HCM không ngủ, rực rỡ và đầy sức sống.
Là một người trẻ của thời đại số, tôi càng cảm nhận rõ hơn sự thay đổi trong cách người dân tiếp cận với ngành điện. Không còn cảnh cầm hóa đơn giấy xếp hàng chờ đợi, giờ đây hầu hết người dân TP.HCM đã có thể thanh toán tiền điện trực tuyến chỉ bằng vài thao tác đơn giản trên điện thoại.
Việc báo sự cố hay kiểm tra lượng điện tiêu thụ qua công tơ mỗi ngày giờ đây chỉ mất vài giây trên ứng dụng. Sự thay đổi âm thầm ấy không chỉ mang đến ánh sáng cho người dân mà còn mang đến sự thuận tiện cho cuộc sống thường ngày của mỗi gia đình.
Dưới góc nhìn của một kỹ sư tương lai, tôi hiểu rằng chặng đường sắp tới của EVNHCMC không còn đơn thuần là giữ cho dòng điện luôn ổn định, mà là bài toán lớn hơn "chuyển dịch năng lượng xanh" để bảo vệ môi trường sống của người dân. Thứ ánh sáng vô hình ấy đang hiện hữu rất rõ qua những công trình xanh, những mái nhà năng lượng mặt trời đang thành hình trên khắp thành phố.
Và tôi tự nhủ, đó cũng chính là đề bài mà thế hệ trẻ chúng tôi phải tìm lời giải hôm nay. Bước ra từ phòng thí nghiệm và những trang giáo trình, những người học kỹ thuật như tôi sẽ đem tất cả kiến thức gói ghém bấy lâu ra đời thực, xắn tay áo để cùng viết tiếp chặng đường dài phía trước. Chúng tôi sẽ góp sức mình giữ cho dòng điện xanh của thành phố mang tên Bác luôn thông suốt, an toàn và bền vững đến mai sau.
