Tin Gốc: Thanh Niên

Từ căn hộ của dì ở trên cao, tôi nhìn xuống những con đường phía dưới như những dòng sông với ánh sáng đang lặng lẽ chảy qua màn đêm. Xe cộ vẫn nối nhau dù trời đã khuya, những ô cửa sổ vẫn sáng đèn, còn các tòa nhà cao tầng phía xa lấp lánh như chưa từng biết đến khái niệm nghỉ ngơi. Và tôi đã đứng rất lâu trước khung cửa sổ ấy chỉ để tự hỏi điều gì giữ cho thành phố này luôn sáng mãi như thế.
Khoảnh khắc ấy khiến tôi nhớ đến quê nhà xứ Quảng của mình, nơi tôi lớn lên bình dị và có phần lặng lẽ hơn nhiều. Nơi tuổi thơ tôi từng quen với cảnh điện chập chờn mỗi mùa mưa bão. Tôi vẫn nhớ một buổi tối năm ấy, khi đang ôn bài thì điện bất ngờ tắt phụt, căn phòng chìm vào bóng tối, tiếng mưa gõ dồn dập lên mái tôn, mẹ lục đục tìm chiếc đèn sạc gần cạn pin, và ba chỉ nói một câu rất đơn giản: "Chờ chút nữa thôi, mấy chú điện lực chắc đang sửa rồi". Khi ấy, điện với tôi chỉ đơn giản là ánh sáng.
Từ những ngày đầu khó khăn sau ngày đất nước thống nhất, ngành điện TP.HCM từng bước phát triển cùng nhịp lớn lên của đô thị. Và sau 50 năm phát triển, từ một hệ thống chưa đồng bộ, ngành điện thành phố đã vươn lên trở thành một trong những đơn vị đi đầu cả nước về hiện đại hóa lưới điện và chuyển đổi số. Tổng công ty Điện lực TP.HCM (EVNHCMC) tiếp tục đầu tư hàng nghìn tỉ đồng cho các công trình lưới điện 220 -110 kV, ngầm hóa lưới điện và phát triển lưới điện thông minh nhằm phục vụ đô thị ngày càng hiện đại và nâng cao độ tin cậy cung cấp điện.
Ngày nay, EVNHCMC không chỉ đảm bảo cung cấp điện an toàn, liên tục cho hàng triệu khách hàng mà còn là một trong những đơn vị đi đầu cả nước về chuyển đổi số và xây dựng lưới điện thông minh, khi công tơ điện tử đo xa được triển khai rộng rãi, nhiều trạm biến áp không người trực được vận hành, và hệ thống điều khiển từ xa thông qua Trung tâm Điều khiển lưới điện TP.HCM, giúp cả hệ thống hoạt động ổn định gần như liên tục mỗi ngày.
Dì tôi từng kể rằng trước đây mỗi khi có sự cố về điện, nhiều công đoạn phải kiểm tra trực tiếp tại hiện trường nên mất khá nhiều thời gian. Nhưng bây giờ, nhiều thao tác đã có thể được theo dõi và xử lý từ xa, và dì còn kể cho tôi nghe về một lần chú Hùng cùng đồng nghiệp đi xử lý sự cố vào một tối mưa lớn khi một tuyến điện gặp trục trặc khiến khu vực xung quanh bị ảnh hưởng.
Dù trời đã khuya mưa vẫn nặng hạt, các cô chú trong đội vẫn nhanh chóng có mặt để kiểm tra và khắc phục, để rồi khi điện được khôi phục thì đã gần sáng. Với nhiều người đó chỉ là khoảnh khắc bóng đèn bật sáng trở lại, nhưng phía sau lại là cả một quá trình âm thầm không phải ai cũng nhìn thấy.
Khi đi dạo qua những tuyến đường trung tâm thành phố vào buổi chiều, tôi để ý thành phố khác hẳn so với tưởng tượng của tôi trước đó, khi nhiều đoạn đường là Q.1, Q.3 cũ đã được ngầm hóa lưới điện, dây điện không còn chằng chịt trên cao mà chạy dưới lòng đất, phía trên chỉ còn những hàng cây và cột đèn gọn gàng, ánh sáng vẫn ổn định không còn cảm giác chập chờn.
Tôi nhận ra chương trình ngầm hóa lưới điện đô thị của TP.HCM không chỉ làm thành phố đẹp hơn mà còn giúp nhịp sống luôn thông suốt, đồng thời tôi còn được nghe về dự án ngầm hóa lưới điện tại xã đảo Thạnh An (Cần Giờ), đã góp phần cải thiện đời sống cho người dân vùng xa của thành phố.
Đằng sau vẻ rực rỡ ấy là cả một hành trình phát triển bền bỉ suốt 50 năm của ngành điện thành phố, nhưng điều khiến tôi nhớ nhất lại không nằm ở những con số hay công trình mà nằm ở một buổi chiều khi tôi thấy vài cô chú công nhân điện lực đang làm việc trên cao giữa nắng gắt, áo bảo hộ ướt mồ hôi, đôi tay vẫn thao tác cẩn thận giữa dòng xe phía dưới, để rồi một bé trai đi ngang đã chỉ lên và nói mẹ rằng: "Mẹ ơi, chú sửa điện để tối nhà mình có đèn sáng đó", một câu nói rất ngây thơ nhưng lại khiến tôi lặng đi rất lâu.
Sau chuyến đi ấy, tôi trở về Quảng Nam (nay là TP.Đà Nẵng) mang theo nhiều những kỷ niệm. Trên con đường quen thuộc dẫn vào làng, tôi thấy gần nhà mình vừa dựng thêm vài cột điện mới, những đường dây được kéo ngay ngắn hơn trước. Người lớn trong xóm nói, từ ngày hệ thống điện được cải thiện sinh hoạt ổn định hơn hẳn, cuộc sống cũng bớt gián đoạn hơn. Nhìn những cột điện đứng lặng giữa chiều quê, tôi hiểu rằng, chúng không rực rỡ như thành phố nhưng vẫn đang âm thầm thay đổi cuộc sống từng ngày.
Tối hôm đó, khi ngồi học dưới ánh đèn quen thuộc trong căn phòng nhỏ của mình, tôi chợt hiểu ra rằng ánh sáng không chỉ có nhiệm vụ xua tan bóng tối, bởi đôi khi bóng tối thật sự không nằm trong một căn phòng mất điện mà nằm ở khoảnh khắc cuộc sống bị buộc phải dừng lại. Và điện theo cách âm thầm nhất chính là nguồn năng lượng giữ cho cuộc sống này được liên tục phát triển.
Tin Gốc: Thanh Niên
Đời Sống
Xe hỏng dừng trên cao tốc vẫn có thể bị phạt: Nhiều tài xế không biết điều này

Ngày 26.6, Đội CSGT đường bộ cao tốc số 6 (Phòng 6, Cục CSGT) cho biết vừa lập biên bản xử phạt một tài xế dừng xe trên cao tốc trong trường hợp phương tiện gặp sự cố kỹ thuật nhưng không đặt cảnh báo theo quy định.
Theo đó, lúc 13 giờ 39 ngày 25.6, trong quá trình tuần tra trên tuyến cao tốc TP.HCM - Long Thành - Dầu Giây, lực lượng CSGT phát hiện ô tô con biển số 51F - 822.xx dừng trên phần đường xe chạy tại Km16+100.
Qua kiểm tra, tài xế cho biết xe gặp sự cố kỹ thuật, không thể tiếp tục di chuyển nên buộc phải dừng lại trên cao tốc.
Tuy nhiên, lực lượng chức năng xác định tài xế không đặt biển cảnh báo "Chú ý xe đỗ" hoặc thiết bị cảnh báo về phía sau xe với khoảng cách tối thiểu 150 m theo quy định khi dừng phương tiện trên một phần đường xe chạy của đường cao tốc. Với hành vi này, tài xế bị lập biên bản phạt từ 12 - 14 triệu đồng và bị trừ 6 điểm giấy phép lái xe.
Lực lượng CSGT đã giải thích cho tài xế rằng việc dừng xe do sự cố là tình huống bất khả kháng, song người điều khiển phương tiện phải nhanh chóng đặt cảnh báo phía sau xe, rời khỏi khu vực nguy hiểm và liên hệ lực lượng cứu hộ.
Theo CSGT, nhiều tài xế vẫn có tâm lý cho rằng xe hỏng là trường hợp đặc biệt nên không bị xử phạt. Thực tế, hành vi không đặt cảnh báo mới là vi phạm và tiềm ẩn nguy cơ rất lớn đối với các phương tiện đang lưu thông phía sau.
Đại diện Đội CSGT đường bộ cao tốc số 6 cho biết đường cao tốc là nơi các phương tiện lưu thông với tốc độ cao. Trong điều kiện đó, nếu một chiếc xe bất ngờ dừng trên làn đường nhưng không có cảnh báo từ xa, các tài xế phía sau rất khó nhận biết để xử lý. Đặc biệt, vào ban đêm, khi trời mưa hoặc tầm nhìn hạn chế, nguy cơ va chạm càng tăng cao.
Theo CSGT, khoảng cách tối thiểu 150 m của biển cảnh báo không phải quy định mang tính hình thức mà được đưa ra nhằm giúp các phương tiện phía sau có đủ thời gian phát hiện chướng ngại vật, giảm tốc độ và chuyển làn an toàn.
Trong nhiều vụ tai nạn trên cao tốc, nguyên nhân xuất phát từ việc phương tiện gặp sự cố nhưng không đặt cảnh báo hoặc cảnh báo quá gần xe, khiến tài xế phía sau không kịp phản ứng.
Lực lượng chức năng khuyến cáo khi xe gặp sự cố, tài xế cần bình tĩnh bật đèn cảnh báo khẩn cấp, đưa xe sát mép đường hoặc làn dừng khẩn cấp nếu có thể, đặt biển báo hoặc vật cảnh báo phản quang cách xe tối thiểu 150 m theo quy định.
Người trên xe cũng cần nhanh chóng di chuyển ra ngoài khu vực nguy hiểm, đứng phía ngoài lan can bảo vệ hoặc vị trí an toàn và liên hệ cứu hộ.
Từ đầu năm đến nay, trên tuyến cao tốc TP.HCM - Vân Phong, Đội CSGT đường bộ cao tốc số 6 đã lập biên bản xử phạt 735 trường hợp đỗ xe trên đường cao tốc không đúng nơi quy định và 229 trường hợp dừng xe trên cao tốc không đúng nơi quy định.
CSGT cho biết phần lớn các trường hợp đều cho rằng việc dừng xe là bất khả kháng hoặc chỉ diễn ra trong thời gian ngắn. Tuy nhiên, trên cao tốc, chỉ một phương tiện dừng đỗ không bảo đảm an toàn cũng có thể trở thành nguyên nhân dẫn đến những vụ tai nạn đặc biệt nghiêm trọng.
CSGT khuyến cáo các tài xế cần trang bị đầy đủ biển cảnh báo, chóp phản quang hoặc thiết bị cảnh báo khẩn cấp trên xe để sử dụng khi gặp sự cố, tránh vừa bị xử phạt vừa gây nguy hiểm cho chính mình và những người tham gia giao thông khác.
Tin Gốc: Thanh Niên

Câu chuyện cứu trợ chú chim cú lợn và hành trình chăm sóc con vật của chị Trần Ngọc Thiên Thanh được Thanh Niên chia sẻ trong bài viết Cô gái cứu chim cú lợn gãy cánh, nuôi lớn với gương mặt hình trái tim đáng yêu. Những ngày qua, bài viết được cộng đồng và nhiều bạn đọc quan tâm.
Bạn đọc Pham Hien bình luận: "Nhờ cô gái cứu con chim mới được sống khỏe mạnh, nếu không được cứu kịp thời có lẽ nó đã không qua khỏi". Tài khoản Facebook Nguyễn Tiến bày tỏ: "Thật dễ thương. Khi xưa tôi cũng có lần bắt được chú chim cú khá lớn, bị thương ở cánh, nhưng đem về đến đêm chú ta bay mất".
Chia sẻ với PV Thanh Niên, chị Thiên Thanh cho biết bản thân không dừng lại ở việc cứu và giúp đỡ con vật mà đang cố gắng chia sẻ thông tin về loài vật này nhiều hơn trên mạng xã hội. Lý do là bởi nhiều quan niệm dân gian vẫn cho rằng chim cú lợn là loài vật xui xẻo nhưng đó là suy luận không có căn cứ.
Theo chị Thanh, định kiến về loài cú lợn là điều chị trăn trở nhất. Nhiều người gọi chúng là "chim xui xẻo", "chim nhà có tang". Nhưng thực tế, dưới góc độ khoa học, cú lợn là thiên địch của loài chuột, giúp ích rất lớn cho nông nghiệp.
Việt Nam hiện có 3 loài chim cú lợn (tyto alba): cú lợn lưng xám, cú lợn lưng nâu, cú lợn rừng phương Đông. Cú lợn lưng xám và cú lợn lưng nâu được xếp vào các loài động vật là thiên địch của chuột (thức ăn chính là chuột), bị nghiêm cấm khai thác tro tự nhiên.
Cú lợn rừng được đưa vào Sách đỏ Việt Nam (mức độ nguy cấp bậc T - bị đe dọa), có giá trị thẩm mỹ và khoa học, là nguồn gen quý, có vùng phân bố rộng nhưng số lượng cá thể ít, hiếm gặp.
Chim cú lợn có cấu trúc khuôn mặt hình trái tim (facial ruff), đây không phải là yếu tố ma mị. Trong quá trình cứu trợ và chăm sóc chim cú lợn gặp nạn, chị Thanh phát hiện loài này có 2 tai lệnh. Tìm hiểu, chị biết được hình dáng gương mặt đặc trưng hoạt động như một đĩa ăng-ten parabol siêu nhạy, tập trung sóng âm về đôi tai, giúp định vị con mồi trong bóng tối.
Chim lợn có tiếng kêu, rít như lợn vào ban đêm khiến nhiều người thấy sợ hãi. Các nhà khoa học cũng cho rằng loài chim này hoàn toàn không có khả năng sinh học để "ngửi mùi tử khí" hay báo hiệu điềm gở như lời đồn.
Các công trình nghiên cứu về chim cú lợn của giáo sư Masakazu Konishi (Đại học Caltech) và Roger Payne đã chứng minh rằng cú lợn định vị mục tiêu chính xác tuyệt đối ngay cả trong bóng tối hoàn toàn chỉ dựa vào âm thanh - cơ sở khoa học để bác bỏ "mùi tử khí".
Các nhà khoa học đã thử nghiệm khả năng săn mồi của cú lợn trong các điều kiện khác nhau. Loài này sẽ tấn công nguồn phát ra âm thanh sột soạt ngay cả khi đó không phải là con mồi thật (không có mùi, không có nhiệt lượng).
Chị Thanh có duyên cứu trợ nhiều cá thể chim cú lợn gặp nạn từ năm 2024. Quá trình chăm sóc nhiều con chim cú lợn, chị Thanh nhận thấy loài này rất đáng yêu.
Là người yêu động vật, chị từng có kinh nghiệm chăm sóc những chú chó khuyết tật. Hiện, nhà chị đang chăm sóc 9 con mèo và 1 con chó bị bỏ rơi và chú chim cú lợn bị gãy cánh.
"Mọi loài vật đều có vẻ đẹp và sứ mệnh riêng của nó. Sự xui xẻo hay may mắn không nằm ở tiếng kêu của một con chim, mà nằm ở cách chúng ta đối xử với thiên nhiên. Thay vì sợ hãi, nếu chúng ta mở lòng, ta sẽ thấy chúng là những sinh vật cực kỳ thông minh và cần được bảo vệ", chị nói.
Tin Gốc: Thanh Niên

