Hội thao ngành Kiểm sát nhân dân – Cúp Báo Bảo vệ pháp luật lần thứ XIV sẽ diễn ra tại Ninh Bình

Một ngày cuối tháng 5, chúng tôi tìm về cơ sở sản xuất nón ngựa của nghệ nhân ưu tú Đỗ Văn Lan (79 tuổi) tại thôn Phú Gia, xã Xuân An (tỉnh Gia Lai). Khi vừa đến nơi, một không gian làng nghề bày ra trước mắt với lá, chỉ, vành nón xếp chống lên nhau. Ở đó các bà, các mẹ đang tỉ mẩn hoàn thành những công đoạn tạo hình chiếc nón ngựa. Giữa những lớp nón đang thành hình trải ra, cụ Lan cầm từng chiếc nói soi từng họa tiết, bàn tay cụ lật giở từng mặt trong, mặt ngoài, miết tay qua từng đường cước chằm lá, từng họa tiết hoa văn thêu trên nón.

"Một chiếc nón ngựa đúng chuẩn phải qua 10 công đoạn chính và 2 công đoạn phụ. Nhưng phần làm nên linh hồn của nón là 4 công đoạn quan trọng gồm: tạo sườn mê, thắt nan sườn, thêu hoa văn trên sườn và lớp lá. Thêu hoa văn không đơn thuần chỉ là sự khéo tay mà ở đó còn đòi hỏi người thợ phải có sự sáng tạo, thẩm mỹ riêng. Hoa văn không có khuôn sẵn mà phải nằm trong khối óc của người thợ", cụ Lan nói.

Làm nghề hơn 60 năm, cụ Lan học nghề từ ông nội rồi tới cha mẹ, đến sau năm 1975 cụ tự sản xuất và bán nón khắp vùng. Nón ngựa Phú Gia của gia đình cụ Lan có mặt ở những phiên chợ nón Gò Găng nức tiếng một thời ở vùng đất này. Ngày nay, phiên chợ nón Gò Găng đã không còn nhóm, cụ Lan chuyển về mua bán tại nhà. Cụ nhân đơn từ bạn hàng khắp nơi với 2 dòng sản phẩm chính là nón bình thường và nón ngựa gắn chụp đồng hoặc chụp bạc kiểu truyền thống.

Theo cụ Lan, nguyên liệu làm nón ngựa Phú Gia gồm lá cọ (lá kè), cây giang, rễ dứa và chỉ thơm. Đặc trưng để nhận ra nón ngựa Phú Gia đó là những chiếc chụp đồng hoặc chụp bạc gắn trên đỉnh nón. Chiếc nón dành cho nam được thêu hoa văn long – lân – quy – phụng, lưỡng long trâu châu; trong khi đó nón cho nữa thêu cảnh vật, hoa lá. Ngày trước, nón ngựa với những họa tiết khác nhau sẽ tượng trưng cho các chức sắc khác nhau của quan lại. Có lẽ vì thế, những người làm nón ngựa lành nghề không đơn thuần là thợ mà họ chính là những nghệ nhân.

Điều khiến chúng tôi hết sức ngạc nhiên đó là bộ sưu tập nón ngựa hơn 100 năm tuổi của gia đình cụ Lan. Chiếc nón ngựa cổ nhất của cụ cố, truyền đời đến nay đã 120 năm, nhưng đường kim, mũi chỉ vẫn sắc sảo, lớp lá lót vẫn dày dặn. Tiếp theo là những chiếc non 60 năm, 20 năm, 10 năm... cứ thế, mỗi một chiến nón và một câu chuyện về trăm năm đời nón – đời ngựa trải ra trước mắt.

Vẻ đẹp của nón ngựa Phú Gia là điều không ai phủ nhận. Sự độc đáo trong quá trình tạo nên chiếc nón là một hành trình hấp dẫn, đặc sắc, song sản phẩm lại khó bán.

Nói về nghịch lý này, bà Nguyễn Thị Xuân Lan, Phó Chủ tịch Hiệp hội Du lịch tỉnh Gia Lai, chia sẻ thực tế bằng trải nghiệm của mình: "Cách đây vài năm, tôi nhập 30 chiếc nón ngựa từ cơ sở của cụ Lan về trưng bày và bán sản phẩm truyền thống của tỉnh. Cuối cùng chỉ bán được 2 chiếc, số còn lại đều làm quà tặng. Khách thấy đẹp nhưng không mua. Dẫn khách đi về làng nghề, chỉ duy nhất một vị khách từ Thái Lan mua một chiếc từ nhà nghệ nhân Đỗ Văn Lan với giá 1.200 USD- nhưng những vị khách như thế không nhiều. Khách mua chiếc nón ấy là mua cả một trải nghiệm, một câu chuyện đặc sản đi kèm, một không gian trải nghiệm làng nghề. Và điều này ở Phú Gia gần như chưa đáp ứng được".

Gắn bó với làng nghề nhiều năm, bà Xuân Lan nhận ra vấn đề cốt lõi đó là nghề có câu chuyện đặc sắc nhưng thiếu người kể chuyện hấp dẫn, thiếu không gian trải nghiệm, thiếu hạ tầng cơ bản phục vụ khách. "Bán rẻ thì không xứng với công sức người làm, bán giá cao thì khách không xuống tiền khi không có trải nghiệm đi kèm", bà Xuân Lan nói.

Trong dịp về khảo sát tại Phú Gia, bà Nguyễn Thị Thanh Lịch, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Gia Lai, cho rằng cách tốt nhất để di sản này thực sự phát huy giá trị đó là kiến tạo nó thành sản phẩm du lịch cộng đồng. Xây dựng không gian trải nghiệm tại làng nghề, tổ chức truyền nghề và phân nhóm sản phẩm phù hợp với từng phân khúc khách hàng.

"Sản phẩm cao làm 100% thủ công từ nghệ nhân như cụ Lan dành cho khách du lịch cao cấp và hướng tới xuất khẩu. Ngoài ra, địa phương phải hỗ trợ người dân tiếp cận thị trường, đa dạng hóa dòng sản phẩm như nón cách tân, nón làm lưu niệm", bà Lịch nói, đồng thời bà yêu cầu các đơn vị, sở ngành liên quan đưa làng Phú Gia – Xuân An thành điểm du lịch cộng đồng, ưu tiên làm ngay những gì có thể, như: xây dựng hạ tầng làng nghề, tập huấn du lịch trải nghiệm, hỗ trợ dạy nghề, quảng bá sản phẩm...

Trong khi đó, bà Nguyễn Thị Kim Chung, Phó Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Gia Lai cho hay, đơn vị đã khảo sát và triển khai hỗ trợ cụ thể đối với làng nghề như tập huấn nghiệp vụ, xây dựng các tour trải nghiệm; tổ chức các đoàn farmtrip cho khách quốc tế. Trên cơ sở đó, lãnh đạo Sở cũng gợi ý xã Xuân An nên tính toán đưa thêm một số nghề truyền thống như làm bánh cốm, bánh tráng vào không gian trải nghiệm làng nghề; đồng thời phát triển thêm vài cơ sở làm nghề truyền thống bên cạnh cơ sở đang có của nghệ nhân Đỗ Văn Lan để tăng tính trải nghiệm và kéo dài thời gian lưu trú cho khách.

Ông Hồ Văn Tuấn, Phó Chủ tịch thường trực UBND xã Xuân An, cho biết ở Phú Gia, làng nghề có tuổi đời hơn 300 năm gắn với triều đại Tây Sơn của vua Quang Trung - Nguyễn Huệ. Hiện, Phú Gia có 240 hộ làm nón ngựa, song thực tế số hộ hiện nay còn giữ nghề không nhiều và đều như trước. Nguyên nhân do sản phẩm làng nghề làm ra khó tiêu thụ, thu nhập không đảm bảo dẫn đến nghề bị mai một. Từ thực tế đó, giai đoạn 2026 – 2030, xã đã có kế hoạch bảo tồn làng nghề và phát triển kinh tế cho cho các hộ dân, trong đó đề xuất tỉnh hỗ trợ xây dựng hạ tầng, khu trưng bày, công nhận ngày 9/4 là ngày truyền thống của làng nghề; gắn phát triển làng nghề với du lịch. "Chúng tôi rất trăn trở, nhưng thực tế địa phương còn khó khăn trong đầu tư hạ tầng, kết nối và mở rộng thị trường tiêu thụ. Do vậy chúng tôi rất cần sự hỗ trợ từ chính quyền các cấp và sở ngành để thúc đẩy phát triển", ông Tuấn nói.

Tin Gốc: Người Đưa Tin

Ngày 15/5, thông tin từ Ban Quản lý Khu kinh tế Dung Quất và các Khu công nghiệp tỉnh Quảng Ngãi cho biết, kết quả quan trắc môi trường tại Nhà máy Wood Pellets của Công ty CP Năng lượng Sáng tạo Á Châu (xã Bình Sơn, tỉnh Quảng Ngãi) ghi nhận thông số khí thải Carbon monoxit (CO) vượt quy chuẩn cho phép.

Điều đáng chú ý là kết quả này khác với số liệu quan trắc do chính doanh nghiệp thực hiện trước đó. Theo UBND xã Bình Sơn, trong các báo cáo doanh nghiệp gửi cơ quan chức năng, các chỉ số môi trường đều nằm trong giới hạn cho phép.

Tuy nhiên, trước những phản ánh kéo dài của người dân về tình trạng ô nhiễm quanh khu vực nhà máy, địa phương cho rằng cần có một đợt quan trắc độc lập để đánh giá khách quan mức độ tác động môi trường.

Theo kết quả phân tích của Trung tâm Kỹ thuật quan trắc môi trường (EMC), mẫu khí thải được lấy tại ống khói sau hệ thống xử lý bụi của hệ thống sấy số 3, trong thời điểm nhà máy vận hành khoảng 75-80% công suất.

Cụ thể, mẫu lấy vào buổi sáng ghi nhận nồng độ CO ở mức 1.142 mg/Nm3/800, vượt 1,43 lần quy chuẩn cho phép. Mẫu lấy vào buổi chiều đạt 850 mg/Nm3/800, vượt khoảng 1,06 lần. Các chỉ số khác như bụi tổng, SO2 và NOx đều nằm trong ngưỡng quy định.

Theo cơ quan chuyên môn, CO chủ yếu phát sinh từ quá trình đốt, sấy nguyên liệu gỗ trong điều kiện cháy chưa hoàn toàn. Việc thông số này vượt chuẩn cho thấy hệ thống đốt, sấy của nhà máy có thể vận hành chưa ổn định hoặc hiệu quả cháy chưa bảo đảm.

Cơ quan chuyên môn cũng lưu ý kết quả trên được đo tại nguồn phát thải của nhà máy, không phải chất lượng không khí tại khu dân cư xung quanh. Riêng các cột khói trắng phát ra từ ống xả được xác định chủ yếu là hơi nước và hiện chưa có quy chuẩn riêng đối với loại phát thải này.

Trước đó, nhiều hộ dân tại thôn Trung An, xã Bình Sơn liên tục phản ánh tình trạng khói bụi, mùi khét và tiếng ồn phát sinh kéo dài nhiều năm qua.

Theo người dân, nhà máy vận hành gần như liên tục, hoạt động mạnh vào ban đêm và rạng sáng. Mỗi khi chạy công suất lớn, các ống xả xuất hiện những cột khói trắng kéo dài hàng chục mét kèm mùi khó chịu.

Người dân cho biết, chỉ đứng cách khu vực nhà máy vài trăm mét cũng có thể dễ dàng quan sát các luồng khí phát ra từ khu sản xuất, đặc biệt vào cuối chiều.

Trao đổi với PV trước đó, đại diện Công ty CP Năng lượng Sáng tạo Á Châu cho rằng hiện tượng mà người dân nhìn thấy chủ yếu là hơi nước phát sinh trong quá trình sấy dăm gỗ.

"Các nhà máy viên nén gỗ sấy và đẩy ra hơi nước sinh ra trong quá trình sấy dăm. Khi trời nắng, nhiệt độ cao thì hơi nước sẽ khó nhìn thấy, nhưng thời tiết ẩm thì hơi nước ngưng tụ thành từng đám lớn khiến người dân lo ngại ô nhiễm", đại diện doanh nghiệp cho biết.

Tuy nhiên, qua kiểm tra thực tế, UBND xã Bình Sơn ghi nhận tại khu vực các ống xả xuất hiện những vệt khói trắng kéo dài thoát ra môi trường.

Tin Gốc: Người Đưa Tin

Là diễn viên kỳ cựu và có thực lực của màn ảnh Việt, sự nghiệp của Hồng Ánh gắn liền với vô số tác phẩm chất lượng cùng nhiều giải thưởng danh giá. Ngay từ những năm đầu bước chân vào làng giải trí, nữ diễn viên sinh năm 1977 đã đạt được giải Nữ diễn viên phụ xuất sắc nhất tại Liên hoan phim Châu Á - Thái Bình Dương lần thứ 45.

Từ năm 2000 trở đi, Hồng Ánh liên tục khẳng định khả năng của bản thân khi liên tiếp ẵm các giải Nữ diễn viên chính xuất sắc nhất tại Liên hoan phim Việt Nam (các năm 2001-2004), giải Cánh diều vàng, Mai vàng, giải Nữ diễn viên xuất sắc nhất dòng phim Á - Phi tại Liên hoan phim Quốc tế Dubai,...

Ở tuổi 49, diễn viên Hồng Ánh đang trải qua giai đoạn rực rỡ trong sự nghiệp khi liên tục góp mặt trong các dự án điện ảnh lớn và là trụ cột của sân khấu kịch IDECAF với nhiều vở diễn phục vụ cho cả thiếu nhi lẫn người lớn.

Nữ diễn viên Hồng Ánh cho biết được bạn bè đồng nghiệp, khán giả trêu "phủ sóng" màn ảnh. Từ đầu năm đến nay, chị có nhiều vai diễn trong các phim điện ảnh như: Tài, Đại tiệc trăng máu 8, Anh hùng... và sắp tới là Mesdames Thanh Sắc.

Hồng Ánh cho rằng thị trường điện ảnh Việt Nam phát triển rực rỡ trong vài năm gần đây, tạo điều kiện để chị và các đồng nghiệp có nhiều cơ hội việc làm. Diễn viên chủ động sắp xếp lịch trình cá nhân để cân đối nhận lời các dự án.

Các vai diễn Hồng Ánh đều đa dạng màu sắc giúp chị trải nghiệm và thêm động lực. Hơn 30 năm làm nghề, nữ diễn viên giữ tâm thế háo hức mỗi khi bước vào dự án mới, xem đó như lần đầu tiên.

Với Hồng Ánh, từng giây phút khóc cười, lăn lộn nắng mưa trên phim trường… đều quý giá. "Tuổi này giữ được cảm xúc ấy tôi rất mừng, thấy mình còn thanh xuân, sự tươi mới để làm nghề", chị bày tỏ.

Hồi năm ngoái, Hồng Ánh từng trải qua giai đoạn sụt cân nhanh, mất ngủ và hụt hơi. Sau khi tầm soát chuyên sâu, chị phát hiện có khối u ở tuyến giáp. Dù hiện tại tình trạng đã ổn định và được bác sĩ theo dõi định kỳ mỗi 3-6 tháng, nhưng đây là hồi chuông cảnh tỉnh khiến chị thay đổi hoàn toàn quan niệm sống.

Nữ diễn viên quan niệm chuyện bệnh tật hay sinh tử không ai chống lại được. Thay vì ngồi buồn rầu lo nghĩ, chị cố gắng chọn tâm thế tích cực nhất đối diện. Chị dần lắng nghe cơ thể, chú trọng phương pháp dưỡng sinh từ bên trong. Chú trọng giấc ngủ, chế độ ăn uống hạn chế dầu mỡ, thức ăn đậm vị và gần như không ăn bữa tối.

Bên cạnh đó, nữ diễn viên tích cực rèn luyện các bộ môn thể thao như võ thuật và marathon để tăng cường sức bền. Ở tuổi U50, chị vẫn nuôi ước mơ có thể đảm nhận các vai diễn hành động, trở thành một "đả nữ" trên màn ảnh khi chạm ngưỡng 60 tuổi.

Rời xa ánh đèn sân khấu, Hồng Ánh tự nhận mình là người sống đơn giản, thậm chí là "lạc hậu" về công nghệ (low-tech). Chị hiếm khi tham gia các buổi tụ tập showbiz và dành phần lớn thời gian cho gia đình.

Ở tuổi U50, Hồng Ánh có hôn nhân hạnh phúc gần 20 năm bên người chồng - doanh nhân kiêm nhà phê bình văn học Nguyễn Thanh Sơn.

Trong mắt Hồng Ánh, bạn đời thấu hiểu chị từ những việc nhỏ nhặt nhất. Tổ ấm của họ được xây dựng trên nền tảng chân thành và tôn trọng. Hồng Ánh ủng hộ lựa chọn của ông xã trong nghề nghiệp. Ngược lại, chồng luôn hy sinh để chị được theo đuổi tận cùng đam mê.

Gắn bó nhiều năm, cặp đôi có nhiều khác biệt về nếp sống, sinh hoạt. Ông xã vốn là người tập trung cao, điềm tĩnh và cẩn trọng. Trong khi đó, Hồng Ánh sống bản năng, cảm xúc, nghệ sĩ… Chính điểm trái dấu này đôi khi tạo ra khoảng cách song góp phần giúp cả 2 cân bằng.

Thay vì những cử chỉ lãng mạn phô trương, họ thể hiện tình cảm qua những thói quen đời thường như cùng nấu ăn, rửa bát, dọn dẹp nhà cửa hay cùng nhau tham gia các giải chạy marathon cuối tuần.

Tuy không có con chung, nhưng tổ ấm của Hồng Ánh luôn tràn ngập tiếng cười với sự hiện diện của 12 thú cưng và mối quan hệ thân thiết với các con riêng của chồng. Hồng Ánh xem các con riêng của chồng như con ruột, hết lòng chăm nom và dạy bảo.

Nữ diễn viên cho biết chị đóng vai trò như một người bạn lớn, luôn sẵn sàng lắng nghe và tư vấn cho các con trong cuộc sống, tạo nên một gia đình hạnh phúc và gắn kết dựa trên niềm tin tuyệt đối.

Tin Gốc: Người Đưa Tin