Trong các chu kỳ tài chính thông thường, khi giá tài sản leo lên vùng cao kỷ lục, lực cầu thường suy yếu do nhà đầu tư có xu hướng chốt lời. Tuy nhiên, thị trường vàng năm 2026 lại đang diễn biến theo hướng hoàn toàn ngược lại.
Tháng 1 năm nay, giá vàng thế giới thiết lập đỉnh lịch sử mới sát mốc 5.600 USD/ounce. Dù giá đã tăng mạnh chưa từng có, các ngân hàng Trung ương vẫn tiếp tục mua vào quy mô lớn.
Theo báo cáo của Hội đồng Vàng Thế giới (World Gold Council), lượng vàng mua ròng của các ngân hàng Trung ương trong quý I/2026 đạt 244 tấn, đánh dấu tốc độ tích lũy nhanh nhất trong hơn một năm qua.
Đáng chú ý, hoạt động gom vàng diễn ra ngay tại vùng giá cao lịch sử. Điều này cho thấy các ngân hàng Trung ương đang ưu tiên phòng vệ rủi ro dài hạn hơn là quan tâm tới biến động giá ngắn hạn.
Nghịch lý mua cao và những thương vụ ẩn danh
Con số 244 tấn không chỉ lớn về quy mô tuyệt đối mà còn phản ánh xu hướng mua vàng ngày càng tăng của các ngân hàng Trung ương toàn cầu. Lượng mua trong quý I/2026 tăng 17% so với quý trước và tiếp tục cao hơn cùng kỳ năm ngoái.
Đáng chú ý hơn, mức gom hàng hiện tại đã vượt xa con số trung bình hàng quý của 5 năm gần nhất. Bản thân mức trung bình của 5 năm qua cũng đã cao gần gấp đôi so với giai đoạn nửa thập kỷ trước đó.
Những tổ chức mua mạnh tay nhất tiếp tục là các gương mặt quen thuộc. Ba Lan dẫn đầu với 31 tấn nhằm hiện thực hóa tham vọng nâng tổng dự trữ quốc gia lên mức 700 tấn. Ngân hàng Nhân dân Trung Quốc cũng không đứng ngoài cuộc khi kéo dài chuỗi mua ròng liên tiếp lên tháng thứ 17, đưa tổng dự trữ lên hơn 2.313 tấn. Các quốc gia như Uzbekistan, Kazakhstan hay Indonesia cũng tích cực gia tăng tỷ trọng kim loại quý trong kho bạc.
Ngoài những số liệu công khai, thị trường còn ghi nhận lượng mua chưa được báo cáo ở mức cao. Các chuyên gia theo dõi dòng chảy cung – cầu vàng cho rằng có sự chênh lệch đáng kể giữa lượng vàng thực tế lưu thông trên thị trường và số liệu mua bán chính thức. Điều này cho thấy nhu cầu tích lũy thực tế có thể còn lớn hơn nhiều so với dữ liệu công bố.
Nhiều quốc gia thường có độ trễ trong việc công bố hoạt động mua vàng dự trữ, khiến quy mô gom hàng thực tế trở nên khó đo lường đầy đủ.
Vì sao các ngân hàng Trung ương tăng mạnh dự trữ vàng?
Theo giới phân tích, việc các ngân hàng Trung ương đẩy mạnh mua vàng phản ánh mối lo ngày càng lớn đối với sức mua của tiền pháp định và những rủi ro của hệ thống tài chính toàn cầu.
Chỉ trong vòng một năm, từ đầu 2025 đến đầu 2026, giá vàng đã tăng từ khoảng 2.700 USD lên hơn 5.400 USD/ounce. Nếu lấy vàng làm thước đo giá trị, sức mua của nhiều đồng tiền pháp định lớn đã suy giảm mạnh chỉ trong thời gian ngắn. Xu hướng này không chỉ diễn ra với đồng USD mà còn xuất hiện ở nhiều đồng tiền chủ chốt khác trên thế giới.
Việc ngân hàng Trung ương tăng tích lũy vàng cũng tạo ra lực đỡ dài hạn cho thị trường. Mỗi tấn vàng được đưa vào kho dự trữ quốc gia đồng nghĩa nguồn cung lưu thông trên thị trường bị thu hẹp.
Dữ liệu lịch sử trong hơn 16 năm qua cho thấy các giai đoạn ngân hàng Trung ương mua vàng quy mô lớn thường mở đường cho các chu kỳ tăng giá kéo dài sau đó khoảng 12-18 tháng.
Ở chiều ngược lại, các hoạt động bán vàng gần đây chủ yếu mang tính giải quyết thanh khoản ngắn hạn hơn là thay đổi chiến lược dự trữ. Thổ Nhĩ Kỳ là bên bán lớn nhất khi giảm khoảng 70 tấn vàng dự trữ chính thức và sử dụng thêm khoảng 80 tấn thông qua các hợp đồng hoán đổi vàng.
Tuy nhiên, cơ quan quản lý tiền tệ nước này cho biết đây chủ yếu là các giao dịch hoán đổi kỳ hạn nhằm phục vụ nhu cầu ngoại hối và lượng vàng sẽ quay lại kho dự trữ khi hợp đồng đáo hạn.
Vàng miếng lên ngôi và sự dịch chuyển tài sản
Cùng với động thái của các ngân hàng Trung ương, cách người dân trên toàn cầu nắm giữ vàng cũng đang trải qua một cuộc thay đổi mang tính nền tảng. Theo dữ liệu quý I/2026, nhu cầu vàng miếng và vàng xu tăng 42% so với cùng kỳ năm trước, đạt 474 tấn – mức cao thứ hai lịch sử. Ngược lại, nhu cầu vàng trang sức giảm 23% do giá vàng tăng quá mạnh.
Sự trái ngược này phác họa rõ nét sự thay đổi trong tư duy tài chính của người dân. Cách đây khoảng 25 năm, nhu cầu chế tác trang sức từng chiếm tới 800 tấn trong quý đầu năm, trong khi vàng miếng gần như không đáng kể. Hiện tại, trật tự đã hoàn toàn đảo lộn. Người dân đang ưu tiên nắm giữ vàng dưới hình thức trực tiếp nhất để bảo toàn giá trị tài sản thay vì phục vụ nhu cầu thẩm mỹ.
Giới đầu tư châu Á tiếp tục là đầu tàu dẫn dắt xu hướng này. Lực mua từ phương Đông đang bù đắp hoàn toàn cho những đợt bán ròng của các quỹ ETF tại phương Tây. Dòng chảy tài sản đang dịch chuyển mạnh mẽ, minh chứng cho việc các nền kinh tế mới nổi ngày càng coi trọng tính an toàn của kim loại quý giữa bối cảnh địa chính trị còn nhiều bất ổn.
Tổng giá trị nhu cầu vàng toàn cầu trong quý vừa qua đạt kỷ lục khoảng 193 tỷ USD, cho thấy sức hút của kim loại quý không chỉ đến từ đầu cơ ngắn hạn mà còn phản ánh nhu cầu phòng vệ tài sản ngày càng rõ nét.
Các ngân hàng Trung ương không chi hàng tỷ USD để mua vàng ở vùng giá kỷ lục chỉ vì kỳ vọng ngắn hạn. Động thái này phản ánh sự chuẩn bị cho những biến động khó lường của kinh tế và tài chính toàn cầu trong giai đoạn tới.
Tại Đại hội đồng cổ đông thường niên năm 2026 của Công ty cổ phần FPT (FPT), đại diện từ một công ty chứng khoán lớn gây chú ý khi đặt câu hỏi "Tại sao FPT vẫn duy trì tăng trưởng lợi nhuận 19% nhưng giá cổ phiếu lại giảm liên tục?". Việc nhà đầu tư nước ngoài bán ròng kéo dài cũng là lý do chính dẫn đến tình trạng này.
Đồng thời, vị này cũng đề xuất ban lãnh đạo nên có hành động cụ thể để đồng hành và hỗ trợ giá cổ phiếu. Ví dụ ở những phiên thị trường gặp khó, con trai của Chủ tịch Hoà Phát hoặc CEO của Masan đăng ký mua vào cổ phiếu của doanh nghiệp.
Một cách khác được gợi ý là FPT có dòng nguồn vốn mạnh có thể xem xét mua cổ phiếu quỹ.
Trả lời vấn đề này, ông Nguyễn Thế Phương - Phó Tổng giám đốc FPT - cho biết trong thời gian qua giá cổ phiếu FPT giảm khá nhiều. Tuy nhiên điều này nằm trong bối cảnh chung khi các nhà đầu tư thế giới điều chỉnh mặt bằng giá ngành dịch vụ công nghệ thông tin. Điển hình như cổ phiếu của công ty lớn như Infosys cũng giảm khoảng 40%, tương đương mức giảm của FPT, do giới đầu tư lo ngại về ảnh hưởng của AI.
Trong bối cảnh đó, lãnh đạo FPT đã nỗ lực tập trung đảm bảo tăng trưởng bền vững và công ăn việc làm cho nhân viên. Thực tế quý 1-2026, nhân sự khối global IT service của FPT Software vẫn tăng, chứng minh nhu cầu thế giới về IT vẫn hiện hữu. Ông Phương cho biết đây được xem là hành động cốt lõi nhất của lãnh đạo công ty. Ngoài ra, tập đoàn cũng nỗ lực truyền thông để nhà đầu tư hiểu rõ hơn về định hướng tương lai của FPT.
"Về việc mua cổ phiếu quỹ hay ban lãnh đạo đăng ký mua vào, công ty sẽ xem xét và cân nhắc trong thời gian tới dựa trên cơ sở đảm bảo lợi ích cổ đông và bối cảnh kinh tế thuận lợi", Phó Tổng giám đốc FPT trả lời.
Mã FPT kết thúc phiên giao dịch 24-4 ở mức 73.400 đồng/cổ phiếu, giảm gần 45% so với mức đỉnh 133.400 đồng/cổ phiếu hồi tháng 1-2026. Điều này khiến khoản vốn rót vào cổ phiếu FPT của nhiều nhà đầu tư giảm giá trị nhanh chóng.
Trong báo cáo kết quả kinh doanh quý 1-2026, Công ty cổ phần Chứng khoán Vietcap ghi nhận khoản tạm lỗ khi đầu tư vào FPT. Tại ngày 31-3-2026, Vietcap ghi nhận giá mua đối với cổ phiếu FPT gần 659 tỉ đồng, còn giá thị trị trường là 465,5 tỉ đồng. Như vậy khoản đầu tư này tạm lỗ 193,5 tỉ đồng, tương đương hơn 29%.
Một trường hợp khác là tại đại hội đồng cổ đông thường niên năm 2026, ông Đoàn Hồng Việt - Chủ tịch Hội đồng quản trị Công ty cổ phần Thế giới số (DGW) - thừa nhận năm 2025 bộ phận đầu tư tài chính đã quyết định đầu tư vào FPT và phải ghi nhận khoản lỗ tương đối. Đến thời điểm hiện tại, doanh nghiệp đã hoàn thành việc trích lập dự phòng.
Ông Việt cho biết thời gian tới doanh nghiệp sẽ quản lý chặt chẽ hơn, định hướng chuyển sang đầu tư vào các sản phẩm cấu trúc và sản phẩm có thu nhập cố định.
Sau 7 tuần xung đột, Tổng thống Mỹ Donald Trump chưa thể buộc Iran đáp ứng tất cả yêu cầu của mình. Chiến sự còn làm lộ rõ điểm yếu lớn nhất của ông trước đồng minh và đối thủ: sức ép kinh tế.
Dù Iran ngày 17/4 tuyên bố tạm thời mở lại eo biển Hormuz cho tàu thuyền, khủng hoảng Trung Đông vẫn cho thấy giới hạn trong mức độ ông Trump sẵn sàng chấp nhận thiệt hại với kinh tế Mỹ. Giá xăng tại nền kinh tế lớn nhất thế giới tăng cao, lạm phát đi lên và tỷ lệ ủng hộ giảm xuống, Tổng thống Mỹ đang chạy đua để đạt được một thỏa thuận ngoại giao nhằm hạn chế tác động trong nước.
Đến nay, Iran chịu nhiều thiệt hại về quân sự. Tuy nhiên, theo giới phân tích, xung đột cho thấy Iran đủ sức gây ra những tổn thất kinh tế mà ông Trump và các trợ lý đã đánh giá thấp, điển hình là cú sốc năng lượng nghiêm trọng nhất lịch sử.
Ông Trump thường tỏ ra không lo ngại trước những tác động kinh tế do chiến sự gây ra. Dù Mỹ không phụ thuộc vào lượng dầu bị gián đoạn do Iran kiểm soát eo biển Hormuz, giá năng lượng tăng mạnh vẫn tác động tới người tiêu dùng nước này.
Khảo sát công bố tuần trước của Đại học Michigan cho thấy chỉ số niềm tin tiêu dùng của người Mỹ chỉ là 47,6 điểm trong tháng 4. Đây là mức thấp kỷ lục, giảm hơn 10% so với tháng 3.
"Nhiều người tiêu dùng đổ lỗi cho xung đột tại Iran gây ra các thay đổi bất lợi cho nền kinh tế", như lạm phát tăng tốc, bà Joanne Hsu - người phụ trách báo cáo cho biết. "Tất cả nhóm tuổi, thu nhập, quan điểm chính trị đều ghi nhận niềm tin đi xuống, phản ánh quy mô của lần giảm này", báo cáo viết.
Cảnh báo tuần này của Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) về nguy cơ suy thoái toàn cầu càng khiến triển vọng thêm ảm đạm. Tăng trưởng của Mỹ năm nay cũng được IMF ước tính còn 2,3%, giảm 0,1 điểm phần trăm so với báo cáo tháng 1.
Áp lực chấm dứt chiến sự đang ngày càng gia tăng, trong bối cảnh các nghị sĩ đảng Cộng hòa phải bảo vệ thế đa số mong manh tại Quốc hội trước cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ vào tháng 11. Giới lãnh đạo Iran được cho là đã tận dụng việc kiểm soát eo biển để gây sức ép buộc Mỹ quay lại bàn đàm phán.
"Ông Trump đang cảm nhận được áp lực kinh tế, đây là 'gót chân Asin' trong cuộc chiến do chính ông lựa chọn", Brett Bruen - cựu cố vấn chính sách đối ngoại thời cựu Tổng thống Obama nhận định.
Người phát ngôn Nhà Trắng Kush Desai thì khẳng định dù họ thúc đẩy việc đạt thỏa thuận với Iran để tìm giải pháp "tạm thời" cho thị trường năng lượng, Mỹ "chưa bao giờ rời khỏi mục tiêu đảm bảo chi phí hợp lý và tăng trưởng kinh tế".
Ngày 7/4, Tổng thống Mỹ thông báo lệnh ngừng bắn hai tuần với Iran. Việc ông Trump đột ngột chuyển từ không kích sang ngoại giao diễn ra sau sức ép từ thị trường tài chính và một bộ phận cử tri. Một phần thiệt hại kinh tế đang đổ lên nông dân Mỹ - nhóm cử tri quan trọng của tổng thống, khi nguồn cung phân bón bị gián đoạn do eo biển Hormuz bị phong tỏa. Giá vé máy bay cũng đắt đỏ vì chi phí nhiên liệu tăng vọt.
Dù vậy, giá dầu thế giới giảm mạnh và thị trường tài chính Mỹ tiếp tục khởi sắc phiên 17/4 sau khi Iran tuyên bố eo biển sẽ mở trong thời gian còn lại của thỏa thuận ngừng bắn giữa Israel và Lebanon.
Ông Trump sau đó nhanh chóng tuyên bố tuyến hàng hải này an toàn, đồng thời cho biết một thỏa thuận với Iran đang được hoàn tất, chủ yếu theo điều kiện của Mỹ.
Theo các nguồn tin của Reuters, hai bên vẫn còn những khác biệt cần giải quyết. Một quan chức cấp cao trong chính quyền ông Trump cho biết Mỹ duy trì "một số lằn ranh đỏ" trong đàm phán với Iran. Trong khi đó, ngày 18/4 - một ngày sau tuyên bố mở cửa eo biển Hormuz, Iran tái áp đặt hạn chế với tuyến hàng hải này.
Các chuyên gia cảnh báo ngay cả khi chiến sự sớm kết thúc, thiệt hại kinh tế có thể mất nhiều tháng, thậm chí nhiều năm mới khắc phục được. Đây là lý do sau khi xung đột Nga - Ukraine nổ ra năm 2022, cựu Tổng thống Mỹ Joe Biden rất thận trọng với việc áp trừng phạt ngành năng lượng Nga, do lo ngại làm giảm nguồn cung dầu và khiến giá xăng tại Mỹ tăng.
Tổng thống Trump cũng tỏ ra nhạy cảm trước những chỉ trích rằng chính sách của ông khiến giá cả tăng. Một ví dụ là việc ông giảm thuế nhập khẩu với Trung Quốc năm ngoái, sau khi Bắc Kinh trả đũa. Ông chiến thắng cuộc bầu cử năm 2024 nhờ cam kết hạ giá xăng và lạm phát.
Giới phân tích cho rằng lần này, Tổng thống Mỹ dường như đánh giá sai cách Iran có thể đáp trả về kinh tế trong chiến sự. Tehran đã tấn công hạ tầng năng lượng tại các quốc gia vùng Vịnh và phong tỏa tuyến hàng hải chiến lược.
Các quan chức Mỹ cũng cho biết ông Trump từng tin xung đột là chiến dịch giới hạn, tương tự đợt tập kích Venezuela ngày 3/1 và các cuộc không kích vào cơ sở hạt nhân Iran tháng 6/2025. Nhưng lần này, tác động lan rộng hơn nhiều.
Các quốc gia châu Âu đang phàn nàn vì phải gánh tác động kinh tế lớn từ chiến sự mà họ không mong muốn. Giới phân tích cho rằng EU có thể lo ngại hơn về cam kết tiếp tục hỗ trợ Ukraine của ông Trump trong xung đột với Nga.
Các nước Arab ở vùng Vịnh cũng muốn xung đột sớm kết thúc, nhưng sẽ không hài lòng nếu ông Trump đạt thỏa thuận mà không có điều khoản đảm bảo an ninh cho họ. "Sự kết thúc của xung đột này không nên tạo ra bất ổn kéo dài trong khu vực", Anwar Gargash - cố vấn ngoại giao của Tổng thống UAE cảnh báo.
Nhiều cử tri vẫn đứng về phía ông Trump. Tuy nhiên, ngày càng có nhiều nghi ngờ về khả năng ông giúp đảng Cộng hòa giành lại vị thế, đặc biệt với nhóm cử tri độc lập, trước cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ.
"Ông ấy hiểu rằng một bộ phận lớn người dân phản đối mạnh mẽ những gì mình đã làm. Tôi nghĩ việc này sẽ kèm theo cái giá nào đó", Chuck Coughlin - chiến lược gia chính trị tại bang Arizona kết luận.
Công ty cổ phần Văn hóa Phương Nam (Nhà sách Phương Nam - PNC) vừa thông báo đã nhận được đơn từ nhiệm của 3 thành viên Hội đồng quản trị gồm bà Võ Thị Hoàng Quân, bà Trần Tuệ Tri và ông Nguyễn Ngọc Trung Chánh. Riêng bà Võ Thị Hoàng Quân còn muốn rời ghế Tổng giám đốc.
Bên cạnh đó, hai thành viên Ban kiểm soát cũng muốn thôi giữ chức, gồm bà Nguyễn Thị Hương Lan và bà Đặng Thị Như Liễu.
Trừ bà Tri, các lãnh đạo kể trên đều là người của Tập đoàn Thiên Long (TLG). Trong đó, bà Quân - Giám đốc chiến lược của TLG - là một trong những nhân sự cấp cao đầu tiên được tiến cử vào tiếp quản Nhà sách Phương Nam sau khi Thiên Long thâu tóm PNC từ giữa năm 2025.
Trước đó, hôm 18/3, Thiên Long thông qua công ty con Tân Lực Miền Nam đã góp gần 145 tỷ đồng (chiếm 99,94% vốn) để thành lập pháp nhân mới - Công ty cổ phần Đầu tư Evertrust. Chủ tịch Hội đồng quản trị Cô Gia Thọ sẽ là Tổng giám đốc kiêm Chủ tịch tại Evertrust.
Pháp nhân mới được lập ra nhằm nhận toàn bộ cổ phần của TLG tại PNC. Sau đó, Thiên Long sẽ tìm đối tác để chuyển nhượng toàn bộ cổ phần tại Evertrust, với giá mục tiêu không thấp hơn 144 tỷ đồng. Theo đánh giá của Hội đồng quản trị, phương án này giúp tối ưu hóa lợi ích tài chính và tăng tính linh hoạt trong giao dịch, cho phép đối tác thanh toán theo nhiều đợt và mở rộng khả năng tiếp cận nhà đầu tư.
Về danh nghĩa, TLG vẫn sở hữu PNC. Tuy nhiên, nguồn tin của VnExpress cho biết trên thực tế, hiện tại Thiên Long đã không còn dính líu đến Nhà sách Phương Nam.
TLG đầu tư vào PNC thông qua công ty con Tân Lực Miền Nam từ tháng 6/2025 để sở hữu 49,49% cổ phần. Đồng thời, họ cử nhiều nhân sự cấp cao vào điều hành chuỗi nhà sách này. Phương Nam có gần 50 nhà sách trên toàn quốc, phần lớn nằm tại các vị trí đắc địa thuộc trung tâm thương mại, đường sách và các điểm du lịch - mua sắm lớn của TP HCM.
Ban lãnh đạo khi đó cho biết việc đầu tư vào PNC là một trong những bước đi chiến lược trong phát triển ngành hàng mới, nhất là nhóm đồ chơi hay lifestyle (hàng tiêu dùng mang phong cách), vốn được họ theo đuổi những năm qua.
Tập đoàn Thiên Long thành lập từ năm 1981, được ông Cô Gia Thọ gầy dựng từ một xưởng sản xuất nhỏ thành doanh nghiệp đầu ngành bút viết và văn phòng phẩm. Thiên Long nổi tiếng với sản phẩm bút bi cùng tên và các thương hiệu khác như văn phòng phẩm Flexoffice, bút cao cấp Bizner hay dụng cụ mỹ thuật Colokit.
Cuối năm trước, Đầu tư Thiên Long An Thịnh, cổ đông lớn nhất sở hữu 46,82% vốn TLG, cho biết đang đàm phán với Tập đoàn Kokuyo (Nhật Bản) để chuyển nhượng toàn bộ cổ phần. Bên cạnh đó, Kokuyo dự kiến thực hiện chào mua công khai thêm 18,19% vốn TLG. Nếu thành công, tỷ lệ sở hữu của họ sẽ đạt 65,01% và đưa Thiên Long trở thành công ty con.
Đến đầu tháng 2, TLG quyết định thay đổi cấu trúc danh mục đầu tư tại các công ty liên kết. Doanh nghiệp này muốn giải thể Công ty Clever World - đơn vị vận hành chuỗi cửa hàng đồ chơi, phụ kiện quà tặng và văn phòng phẩm Clever Box. Chuỗi này gắn liền với bà Cô Trần Dinh Dinh - con gái ông Thọ.
Song song đó, Thiên Long cũng sẽ chuyển nhượng toàn bộ 40% vốn tại Pega Holdings với giá không dưới 35 tỷ đồng. Đây là liên doanh giữa TLG và Công ty Pega, kinh doanh sách, báo, tạp chí. Cuối cùng, Thiên Long muốn tái cấu trúc và thoái vốn tại Nhà sách Phương Nam với giá không thấp hơn 144 tỷ đồng.
