Trong các chu kỳ tài chính thông thường, khi giá tài sản leo lên vùng cao kỷ lục, lực cầu thường suy yếu do nhà đầu tư có xu hướng chốt lời. Tuy nhiên, thị trường vàng năm 2026 lại đang diễn biến theo hướng hoàn toàn ngược lại.
Tháng 1 năm nay, giá vàng thế giới thiết lập đỉnh lịch sử mới sát mốc 5.600 USD/ounce. Dù giá đã tăng mạnh chưa từng có, các ngân hàng Trung ương vẫn tiếp tục mua vào quy mô lớn.
Theo báo cáo của Hội đồng Vàng Thế giới (World Gold Council), lượng vàng mua ròng của các ngân hàng Trung ương trong quý I/2026 đạt 244 tấn, đánh dấu tốc độ tích lũy nhanh nhất trong hơn một năm qua.
Đáng chú ý, hoạt động gom vàng diễn ra ngay tại vùng giá cao lịch sử. Điều này cho thấy các ngân hàng Trung ương đang ưu tiên phòng vệ rủi ro dài hạn hơn là quan tâm tới biến động giá ngắn hạn.
Nghịch lý mua cao và những thương vụ ẩn danh
Con số 244 tấn không chỉ lớn về quy mô tuyệt đối mà còn phản ánh xu hướng mua vàng ngày càng tăng của các ngân hàng Trung ương toàn cầu. Lượng mua trong quý I/2026 tăng 17% so với quý trước và tiếp tục cao hơn cùng kỳ năm ngoái.
Đáng chú ý hơn, mức gom hàng hiện tại đã vượt xa con số trung bình hàng quý của 5 năm gần nhất. Bản thân mức trung bình của 5 năm qua cũng đã cao gần gấp đôi so với giai đoạn nửa thập kỷ trước đó.
Những tổ chức mua mạnh tay nhất tiếp tục là các gương mặt quen thuộc. Ba Lan dẫn đầu với 31 tấn nhằm hiện thực hóa tham vọng nâng tổng dự trữ quốc gia lên mức 700 tấn. Ngân hàng Nhân dân Trung Quốc cũng không đứng ngoài cuộc khi kéo dài chuỗi mua ròng liên tiếp lên tháng thứ 17, đưa tổng dự trữ lên hơn 2.313 tấn. Các quốc gia như Uzbekistan, Kazakhstan hay Indonesia cũng tích cực gia tăng tỷ trọng kim loại quý trong kho bạc.
Ngoài những số liệu công khai, thị trường còn ghi nhận lượng mua chưa được báo cáo ở mức cao. Các chuyên gia theo dõi dòng chảy cung – cầu vàng cho rằng có sự chênh lệch đáng kể giữa lượng vàng thực tế lưu thông trên thị trường và số liệu mua bán chính thức. Điều này cho thấy nhu cầu tích lũy thực tế có thể còn lớn hơn nhiều so với dữ liệu công bố.
Nhiều quốc gia thường có độ trễ trong việc công bố hoạt động mua vàng dự trữ, khiến quy mô gom hàng thực tế trở nên khó đo lường đầy đủ.
Vì sao các ngân hàng Trung ương tăng mạnh dự trữ vàng?
Theo giới phân tích, việc các ngân hàng Trung ương đẩy mạnh mua vàng phản ánh mối lo ngày càng lớn đối với sức mua của tiền pháp định và những rủi ro của hệ thống tài chính toàn cầu.
Chỉ trong vòng một năm, từ đầu 2025 đến đầu 2026, giá vàng đã tăng từ khoảng 2.700 USD lên hơn 5.400 USD/ounce. Nếu lấy vàng làm thước đo giá trị, sức mua của nhiều đồng tiền pháp định lớn đã suy giảm mạnh chỉ trong thời gian ngắn. Xu hướng này không chỉ diễn ra với đồng USD mà còn xuất hiện ở nhiều đồng tiền chủ chốt khác trên thế giới.
Việc ngân hàng Trung ương tăng tích lũy vàng cũng tạo ra lực đỡ dài hạn cho thị trường. Mỗi tấn vàng được đưa vào kho dự trữ quốc gia đồng nghĩa nguồn cung lưu thông trên thị trường bị thu hẹp.
Dữ liệu lịch sử trong hơn 16 năm qua cho thấy các giai đoạn ngân hàng Trung ương mua vàng quy mô lớn thường mở đường cho các chu kỳ tăng giá kéo dài sau đó khoảng 12-18 tháng.
Ở chiều ngược lại, các hoạt động bán vàng gần đây chủ yếu mang tính giải quyết thanh khoản ngắn hạn hơn là thay đổi chiến lược dự trữ. Thổ Nhĩ Kỳ là bên bán lớn nhất khi giảm khoảng 70 tấn vàng dự trữ chính thức và sử dụng thêm khoảng 80 tấn thông qua các hợp đồng hoán đổi vàng.
Tuy nhiên, cơ quan quản lý tiền tệ nước này cho biết đây chủ yếu là các giao dịch hoán đổi kỳ hạn nhằm phục vụ nhu cầu ngoại hối và lượng vàng sẽ quay lại kho dự trữ khi hợp đồng đáo hạn.
Vàng miếng lên ngôi và sự dịch chuyển tài sản
Cùng với động thái của các ngân hàng Trung ương, cách người dân trên toàn cầu nắm giữ vàng cũng đang trải qua một cuộc thay đổi mang tính nền tảng. Theo dữ liệu quý I/2026, nhu cầu vàng miếng và vàng xu tăng 42% so với cùng kỳ năm trước, đạt 474 tấn – mức cao thứ hai lịch sử. Ngược lại, nhu cầu vàng trang sức giảm 23% do giá vàng tăng quá mạnh.
Sự trái ngược này phác họa rõ nét sự thay đổi trong tư duy tài chính của người dân. Cách đây khoảng 25 năm, nhu cầu chế tác trang sức từng chiếm tới 800 tấn trong quý đầu năm, trong khi vàng miếng gần như không đáng kể. Hiện tại, trật tự đã hoàn toàn đảo lộn. Người dân đang ưu tiên nắm giữ vàng dưới hình thức trực tiếp nhất để bảo toàn giá trị tài sản thay vì phục vụ nhu cầu thẩm mỹ.
Giới đầu tư châu Á tiếp tục là đầu tàu dẫn dắt xu hướng này. Lực mua từ phương Đông đang bù đắp hoàn toàn cho những đợt bán ròng của các quỹ ETF tại phương Tây. Dòng chảy tài sản đang dịch chuyển mạnh mẽ, minh chứng cho việc các nền kinh tế mới nổi ngày càng coi trọng tính an toàn của kim loại quý giữa bối cảnh địa chính trị còn nhiều bất ổn.
Tổng giá trị nhu cầu vàng toàn cầu trong quý vừa qua đạt kỷ lục khoảng 193 tỷ USD, cho thấy sức hút của kim loại quý không chỉ đến từ đầu cơ ngắn hạn mà còn phản ánh nhu cầu phòng vệ tài sản ngày càng rõ nét.
Các ngân hàng Trung ương không chi hàng tỷ USD để mua vàng ở vùng giá kỷ lục chỉ vì kỳ vọng ngắn hạn. Động thái này phản ánh sự chuẩn bị cho những biến động khó lường của kinh tế và tài chính toàn cầu trong giai đoạn tới.
Trong khảo sát mới nhất của Reuters, các nhà kinh tế học hạ dự báo tăng trưởng của nhiều nước Hội đồng Hợp tác vùng Vịnh (GCC). Một số quốc gia khu vực này bị thay đổi triển vọng từ tăng trưởng sang suy giảm kinh tế.
Chiến sự tại Trung Đông đã làm xáo trộn thị trường năng lượng - huyết mạch kinh tế của nhiều nước khu vực này, gây ra cú sốc nguồn cung mang tính lịch sử. Việc phục hồi khủng hoảng năng lượng có thể phải chờ đến năm sau.
GDP Qatar, Kuwait và Bahrain được dự báo giảm lần lượt 6%, 4,4% và 2,9% năm nay. Các số liệu này trái ngược hoàn toàn so với ước tính hồi tháng 1, là tăng trưởng 3-5%. Trong khi đó, tăng trưởng kinh tế của UAE nhiều khả năng gần như đứng yên. Hồi đầu năm, nền kinh tế này được kỳ vọng tăng 5%.
Trong đợt giá dầu tăng tốc trước đây, các nền kinh tế vùng Vịnh thường hưởng lợi lớn nhờ xuất khẩu năng lượng. Tuy nhiên lần này, việc Iran gần như phong tỏa eo biển Hormuz - tuyến vận tải chịu trách nhiệm chuyên chở 20% dầu thô và khí hóa lỏng (LNG) toàn cầu - dẫn đến thiếu cung nhiên liệu. Nhiều cơ sở hạ tầng ngành năng lượng trong khu vực, từ Arab Saudi, UAE, Kuwait đến Qatar bị tập kích, khiến các nền kinh tế này chao đảo. Giá dầu thô hiện tăng khoảng 40% so với trước chiến sự.
"Chúng tôi không cho rằng GDP có thể dễ dàng quay về quỹ đạo tăng trưởng trước đó. Vài năm tới, GDP sẽ vẫn ở mức thấp bất chấp đà phục hồi nhanh. Các quốc gia này cần nửa cuối năm nay để tái thiết chuỗi cung ứng", ông Ralf Wiegert, nhà kinh tế học tại S&P Global Market Intelligence, nhận định.
Trên CNBC, Ryan Sweet – kinh tế trưởng tại Oxford Economics cũng cho rằng xung đột tại Iran là yếu tố "thay đổi cuộc chơi" với các nước vùng Vịnh. "Ngoài tác động đến doanh thu dầu khí, chiến sự còn ảnh hưởng đến du lịch, dòng tiền đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) vào Trung Đông", ông cho biết.
Đầu tháng này, Economist ước tính các nước vùng Vịnh thiệt hại hàng chục tỷ USD vì chiến sự. Con số này đến từ doanh thu bán dầu khí sụt giảm, cơ sở hạ tầng thiết yếu chịu thiệt hại và chi phí cho hệ thống đánh chặn phòng không. Thiệt hại về uy tín thậm chí còn lớn hơn khi xung đột phơi bày điểm yếu của Trung Đông về mặt địa lý lẫn địa chính trị. Đây là vấn đề các quốc gia vùng Vịnh không dễ khắc phục, tạp chí này nhận định.
Arab Saudi, nước xuất khẩu dầu thô lớn nhất thế giới, và Oman được cho là chống chịu cú sốc này tốt hơn. Hai nền kinh tế này được dự báo vẫn tăng trưởng 2,6% và 2,2% năm nay. Tuy nhiên, các số liệu đều thấp hơn đáng kể so với dự báo tháng 1 là tăng 4,3% và 2,8%.
Giá dầu tăng đang kéo lạm phát toàn cầu lên cao. Các nền kinh tế vùng Vịnh cũng không ngoại lệ. Lạm phát tại đây được dự báo đạt 2-3% năm nay, tăng so với chỉ 1-2% hồi đầu năm.
"Vòng 2 của cú sốc này sẽ xảy ra với các lĩnh vực phi dầu mỏ. Điều này đặc biệt quan trọng với Arab Saudi, UAE và Qatar", Lluis Dalmau Taules - nhà kinh tế học tại Allianz cho biết. Lĩnh vực du lịch của Trung Đông tăng trưởng nhanh nhất thế giới trong vài năm qua. Vì vậy, chiến sự tác động mạnh đến bán lẻ và nhiều ngành nghề khác.
Các nhà kinh tế dự báo năm tới, Trung Đông sẽ hồi phục nhanh nếu xung đột sớm kết thúc. Theo đó, Qatar, UAE và Kuwait có thể tăng trưởng lần lượt 7,8%, 5,4% và 5% năm tới. GDP Arab Saudi, Bahrain và Oman được kỳ vọng ở mức 2,8-4,5%.
Trước đó, Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) cũng đưa ra dự báo sản xuất năng lượng và giao thông trong khu vực hồi phục, bình thường trở lại trong vài tháng tới.
Goldman Sachs cho rằng việc khôi phục này sẽ không đồng đều giữa các nền kinh tế ở vùng Vịnh. Về dài hạn, các nhà phân tích tại ngân hàng này cho rằng hoạt động kinh tế tại đây sẽ phục hồi mạnh nhờ được hỗ trợ từ nguồn lực vốn công, dự trữ dồi dào của chính phủ và doanh thu dầu khí tăng trở lại.
Chiều 4-6, UBND thành phố Cần Thơ tổ chức họp với các sở, ngành liên quan để rà soát tiến độ triển khai các dự án nhà ở xã hội và nhà ở thương mại trên địa bàn thành phố.
Theo Sở Xây dựng thành phố Cần Thơ, Chính phủ giao thành phố đến năm 2030 Cần Thơ phải hoàn thành 16.900 căn nhà ở xã hội, riêng trong năm 2026 phải hoàn thành 3.000 căn. Báo cáo tại cuộc họp, ông Mã Phương Khanh - Phó giám đốc Sở Xây dựng thành phố Cần Thơ - cho biết với số lượng dự án đang triển khai và các dự án chuẩn bị đầu tư, thành phố đặt mục tiêu hoàn thành khoảng 3.343 căn nhà ở xã hội trong năm nay, vượt chỉ tiêu được Chính phủ giao nêu trên.
Trong khi đó theo Sở Tài chính, sau sắp xếp đơn vị hành chính, thành phố có 26 dự án nhà ở thương mại thí điểm theo nghị quyết 171 của Quốc hội, đã được HĐND thành phố thông qua danh mục khu đất dự kiến thực hiện dự án.
Hiện có 7 dự án đã nộp hồ sơ hoặc đã được xem xét xử lý ở các mức độ khác nhau, và có 19 dự án chưa nộp hồ sơ. Nguyên nhân chủ yếu là do các nhà đầu tư đang trong quá trình thực hiện thỏa thuận nhận quyền sử dụng đất theo quy định.
Phát biểu chỉ đạo tại buổi làm việc, Phó chủ tịch UBND thành phố Cần Thơ Nguyễn Văn Hòa giao Sở Xây dựng và Sở Tài chính cùng các sở, ngành liên quan quan tâm hỗ trợ nhà đầu tư hoàn thành các thủ tục để đẩy nhanh tiến độ triển khai dự án; quá trình hướng dẫn thống nhất đồng bộ, tránh để nhà đầu tư phải đi lại giữa nhiều cơ quan.
Ông Hòa cũng giao hai Sở Tài chính và Xây dựng rà soát và đăng ký danh mục các dự án nhà ở xã hội và nhà ở thương mại đủ điều kiện khởi công khánh thành dịp lễ 19-8 và 2-9 sắp tới. Hằng quý báo cáo tiến độ dự án nhà ở xã hội và nhà ở thương mại, theo dõi tiến độ triển khai theo từng nhóm (đã chấp thuận chủ trương, đang triển khai, chậm triển khai) để có hướng hỗ trợ tháo gỡ phù hợp.
Thông qua hình thức thi trực tuyến, Ban tổ chức kỳ vọng thu hút đông đảo người dân trên cả nước tham gia, cùng lan tỏa thông điệp sống xanh, tiêu dùng xanh và chung tay bảo vệ môi trường.
Vòng thi trực tuyến được tổ chức từ 10h ngày 25-5 đến hết ngày 31-5-2026.
Thông qua hệ thống câu hỏi tìm hiểu kiến thức, cuộc thi hướng tới tuyên truyền, phổ biến đến người dân, doanh nghiệp và cộng đồng về vai trò, lợi ích của xăng sinh học E10 trong bảo vệ môi trường, phát triển kinh tế xanh và bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia; đồng thời góp phần nâng cao nhận thức, thay đổi thói quen tiêu dùng, khuyến khích sử dụng nhiên liệu sinh học thân thiện với môi trường.
Đối tượng tham gia cuộc thi là công dân Việt Nam trong và ngoài nước, các doanh nghiệp, tổ chức, cá nhân và người tiêu dùng có quan tâm đến nội dung cuộc thi. Người chơi có thể tham gia theo các bước sau:
Bước 1: Truy cập Cổng thông tin điện tử Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước tại địa chỉ http://dms.gov.vn; hoặc truy cập phần mềm cuộc thi tại địa chỉ https://e10.dms.gov.vn; đồng thời có thể quét mã QR để tham gia làm bài thi.
Bước 2: Người chơi chọn mục "Làm bài thi" và điền đầy đủ thông tin cá nhân theo yêu cầu của hệ thống trước khi bắt đầu dự thi.
Bước 3: Người chơi trả lời 20 câu hỏi trắc nghiệm. Trước khi kết thúc bài thi, người chơi thực hiện trả lời thêm 1 câu hỏi mở và nhập trực tiếp câu trả lời trên hệ thống.
Người chơi không bị giới hạn số lần tham gia dự thi. Kết quả được công nhận là kết quả của lần thi cuối cùng.
Ban tổ chức không công nhận kết quả đối với các trường hợp sử dụng biện pháp kỹ thuật can thiệp vào hệ thống, làm ảnh hưởng hoặc sai lệch kết quả cuộc thi.
Tổng thời gian làm bài tối đa là 20 phút, không giới hạn thời gian cho từng câu hỏi. Thời gian tính điểm được xác định từ thời điểm người chơi bắt đầu dự thi đến khi hoàn thành và nộp bài.
Về cách thức chấm điểm, từ câu 1 đến câu 20, mỗi câu trả lời đúng được tính 1 điểm, tổng điểm tối đa là 20 điểm. Câu hỏi mở được sử dụng làm tiêu chí xếp hạng người chơi. Người chơi được xếp hạng theo tổng điểm từ cao xuống thấp.
Trường hợp có nhiều người chơi cùng số điểm, thứ hạng sẽ được xác định theo thứ tự ưu tiên gồm: câu trả lời ở câu hỏi mở chính xác hoặc thấp hơn gần nhất so với kết quả ghi nhận từ hệ thống.
Người chơi có thời gian hoàn thành bài thi ngắn hơn, người chơi có số lần tham gia ít hơn. Trong trường hợp vẫn chưa xác định được thứ hạng, Ban tổ chức sẽ xem xét và quyết định kết quả cuối cùng.
