Chương trình ‘Tiếp sức nhà nông’ về với bà con nông dân xã Phước Vinh, Tây Ninh

Sở Xây dựng Hà Nội đang lấy ý kiến dự thảo Nghị quyết của HĐND về thí điểm quản lý, sử dụng vỉa hè, lòng đường để kinh doanh, phát triển kinh tế đô thị, kinh tế đêm. Hoàn Kiếm là một trong hai phường được đề xuất thí điểm giai đoạn đầu, với mức thuê dự kiến 45.000 đồng mỗi m2 một tháng.

Nhà mặt tiền của chị Thương nằm trên phố Hàng Bồ, phường Hoàn Kiếm, cạnh con ngõ hẹp với chục hộ gia đình sinh sống. Chính sách dự kiến cho thuê vỉa hè mở ra cơ hội kinh doanh trên "đất vàng" chỉ với 100.000-200.000 đồng mỗi tháng cho không gian 2-4 m2, nhưng chị băn khoăn "cơ hội này dành cho ai".

"Tôi muốn nới thêm chỗ ngồi cho quán, người ở nơi khác tới thuê, họ lại tính mở bán bún, phở. Cơ quan chức năng giải quyết mâu thuẫn này ra sao?", chị đặt vấn đề.

Tương tự, gia đình bà Xuân đang cho thuê cửa hàng bán đồ lưu niệm trên phố Hàng Gai. Bà ủng hộ việc thành phố cho thuê vỉa hè để kinh doanh, song băn khoăn về tiêu chí xác định hộ nào được thuê, kinh doanh mặt hàng gì, thế nào.

Bà Xuân lo ngại sẽ phát sinh cảnh "khách Tây vào mua đồ lưu niệm, phải bước qua gánh bún riêu". Bởi lẽ, kinh doanh hàng ẩm thực vỉa hè sẽ phát sinh các công đoạn nấu nướng, dọn rửa, xả thải... dễ gây nguy cơ ô nhiễm và mất mỹ quan đường phố.

Ngoài phần diện tích trên vỉa hè, hộ kinh doanh cũng có thể được thuê một phần lòng đường để buôn bán, làm nơi đỗ xe. Theo chị Thương, thực tế không gian đỗ xe dễ nảy sinh xung đột kiểu "khách anh, khách tôi" giữa chủ cửa hàng mặt phố và người thuê vỉa hè. Chị cho hay quy ước "ngầm hiểu" của giới buôn bán là chủ xe không dừng, đỗ trước mặt bằng kinh doanh nếu không mua hàng.

"Một số người vẫn đỗ, với lập luận 'vỉa hè này của nhà anh, chị à'. Người kinh doanh sẽ có tiếng nói hơn khi họ được thuê vỉa hè một cách chính thống", chị Thương nêu.

Để tránh mâu thuẫn với người thuê vỉa hè, một số chủ nhà phố cho biết họ sẽ đăng ký thuê từ chính quyền, rồi cân nhắc nhượng lại. Việc này sẽ giúp họ kiểm soát tốt hơn người thuê lẫn hoạt động kinh doanh trước cửa nhà. Và việc hợp pháp hóa quyền thuê vỉa hè được kỳ vọng sẽ chấm dứt tình trạng đỗ xe tùy tiện trước cửa hàng.

Ở khía cạnh này, PGS. TS Lưu Đức Hải, nguyên Cục trưởng Phát triển Đô thị (Bộ Xây dựng), cho rằng nhà quản lý nên ưu tiên sinh kế tại chỗ. Bên cạnh cấp phép cho chính hộ dân sở hữu nhà mặt phố, cơ quan chức năng có thể cân nhắc cho phép hộ nghèo, lao động tự do kinh doanh lâu năm tại khu vực được thuê vỉa hè, lòng đường... tránh tình trạng đầu cơ không gian công cộng.

"Việc xác định người được thuê cần minh bạch, triệt tiêu cơ chế "xin - cho" và tạo sự đồng thuận trong xã hội", ông góp ý.

Hộ kinh doanh chỉ được thuê vỉa hè có trả phí khi ít nhất 50% hộ gia đình, kinh doanh có quyền sử dụng nhà ở đồng thuận. Chị Thương cho rằng tỷ lệ trên khó đạt, bởi người kinh doanh nhìn vào lợi ích. Dù phí không cao, việc thêm một khoản chi chưa rõ hiệu quả sẽ khiến họ chần chừ. Thêm vào đó, nếu không đạt tỷ lệ đồng thuận cần thiết (50%), vỉa hè đơn giản là được lập lại trật tự cũ. "Việc không ai được thuê sẽ công bằng với tất cả, không còn tị nạnh hay tranh cãi", chị nói.

Theo kết quả khảo sát hơn 3.000 độc giả của VnExpress đầu tuần này, hơn 60% người dân không ủng hộ việc cho thuê vỉa hè. PGS. TS Lưu Đức Hải cho rằng sự e ngại của người dân đến từ thực trạng "đâu lại vào đấy" sau mỗi đợt ra quân lập lại trật tự đô thị của nhà chức trách.

"Người dân không phản đối một đô thị sống động. Họ phản đối sự nhếch nhác, mất vệ sinh và vô trật tự", ông Hải nhận định.

Ông đề xuất việc cho thuê cần đi kèm loạt tiêu chí. Trong đó, không gian an toàn cho người đi bộ là "lằn ranh đỏ", không được phép nhân nhượng. Các tiêu chí như vệ sinh môi trường, an toàn thực phẩm, mỹ quan đường phố cần được đảm bảo, như người thuê phải dọn dẹp sạch sẽ, trả lại mặt bằng thông thoáng ngay sau khi hết thời gian được phép hoạt động trong ngày.

Bên cạnh đó, nguyên Cục trưởng Phát triển Đô thị khuyến nghị cơ quan chức năng ứng dụng công nghệ trong quản lý cho thuê. Chẳng hạn, mỗi vị trí vỉa hè cho thuê có thể được cấp một mã QR công khai tại cửa hàng. Người dân hoặc lực lượng chức năng chỉ cần quét mã là biết rõ người thuê cùng thông tin diện tích, ngành hàng và thời hạn thuê kinh doanh.

Tin Gốc: Vnexpress

Những xu hướng tưởng chừng riêng rẽ thực tế đang gặp nhau ở một điểm chung là tối ưu chi phí năng lượng, từ đó cũng đặt ra yêu cầu về sử dụng năng lượng tiết kiệm và bền vững.

Với anh Trần Văn Minh - tài xế xe công nghệ tại TP.HCM, quyết định chuyển từ xe xăng sang xe điện có lý do ban đầu rất trực diện: giảm chi phí.

Giảm chi phí đồng nghĩa lợi nhuận tăng lên. Bởi theo anh Minh, trước đây mỗi ngày anh tốn khoảng 120.000 đồng tiền xăng. Nhưng từ khi chuyển sang xe điện, chi phí sạc chỉ còn khoảng 30.000 - 40.000 đồng/ngày. Nếu chạy nhiều thì cũng không vượt quá 50.000 đồng.

Không chỉ tiết kiệm chi phí nhiên liệu, xe điện còn ít hỏng vặt, không cần thay dầu nhớt định kỳ. Với những người chạy xe cường độ cao, khoản chênh lệch từ tiền xăng hằng ngày, tiền thay dầu nhớt máy hằng tháng… sẽ tích lũy thành con số đáng kể mỗi tháng. "Chạy đều thì tiết kiệm được vài triệu đồng là bình thường", anh cho biết.

Cạnh bên, đồng nghiệp anh Minh là anh Dương Công Hoàng cho biết lúc đầu cũng đắn đo nhất ở chuyện pin. Anh Hoàng là tài xế xe công nghệ, đã chạy xe điện được 4 năm nay.

Anh kể đã tìm hiểu qua sách báo cho tới trực tiếp nghe tư vấn của nhân viên hãng xe điện, từ đó biết nếu phải thay pin cho xe máy điện phải tốn cả chục triệu đồng. Tuy nhiên chạy rồi mới thấy chi phí đó nếu được chia nhỏ ra trong thời gian 6 - 8 năm, thậm chí 10 năm thì chưa hẳn đã lỗ.

Theo anh Hoàng, pin xe điện thường dùng được khoảng 6 - 8 năm, thậm chí lâu hơn nếu chạy giữ gìn. Không phải "hỏng là thay ngay" mà chỉ giảm dần quãng đường. Trong khi đó tiền xăng tiết kiệm được mỗi ngày khoảng 80.000 - 100.000 đồng, tính ra mỗi tháng dư ra 2 - 2,5 triệu đồng. "Mình chạy đều vài năm là tiền tiết kiệm đó đủ để lo chuyện pin rồi. Chưa kể xe điện ít hỏng vặt, không tốn dầu nhớt nên tổng chi phí vẫn nhẹ hơn", anh Hoàng chia sẻ thêm. Cùng đó, anh khẳng định rằng nếu nhìn tổng thể thì chi phí pin không còn là rào cản quá lớn như nhiều người nghĩ.

Điểm đáng chú ý là chi phí vận hành của xe điện ổn định hơn so với xe xăng, ít chịu tác động từ biến động giá nhiên liệu. Điều này giúp người sử dụng, đặc biệt là tài xế công nghệ, dễ tính toán thu nhập và chủ động kế hoạch tài chính. Trong bối cảnh đô thị ngày càng siết tiêu chuẩn khí thải và khuyến khích phương tiện xanh, xe điện không còn chỉ là xu hướng mà đang dần trở thành lựa chọn thực dụng.

Xu hướng "điện hóa" đời sống ngày càng hiện hữu rõ nét thì bài toán tiếp theo là chi phí điện năng. Và đây là lúc điện mặt trời áp mái trở thành "mảnh ghép" quan trọng.

Cơ sở kinh doanh của ông Nguyễn Văn Hoàng (TP.HCM) từng phải chi hơn 32 triệu đồng tiền điện mỗi tháng do vận hành liên tục hệ thống máy lạnh công suất lớn. Sau khi đầu tư khoảng 550 triệu đồng lắp điện mặt trời kèm pin lưu trữ, chi phí điện giảm xuống còn 7,3 triệu đồng.

Ban ngày, hệ thống tận dụng ánh nắng để vận hành thiết bị và nạp điện vào pin. Buổi tối, đặc biệt trong khung giờ giá điện cao, điện từ hệ thống lưu trữ được sử dụng thay cho điện lưới. "Gần như mình chủ động hoàn toàn, mọi thứ điều khiển trên điện thoại", ông Hoàng nói, đồng thời cho biết dự kiến khoảng 2 năm sẽ hoàn vốn.

Theo đại diện từ Tổng công ty Điện lực TP.HCM (EVNHCMC), hiệu quả của điện mặt trời hiện đã được kiểm chứng sau gần 10 năm vận hành.

Nếu trước đây thị trường còn nhiều băn khoăn về độ bền của tấm pin, hiệu suất vận hành cũng như khả năng lưu trữ điện, thì thực tế gần 10 năm khai thác cho thấy mức suy giảm hiệu suất không đáng kể, với điều kiện hệ thống được bảo trì và vệ sinh định kỳ.

Trong bối cảnh giá thiết bị ngày càng giảm, thời gian hoàn vốn của hệ thống điện mặt trời hiện nay đã được rút ngắn đáng kể.

Với hệ thống không tích hợp pin lưu trữ, thời gian hoàn vốn có thể chỉ trên dưới 2 năm. Trong khi đó nếu lắp thêm hệ thống pin lưu trữ, thời gian thu hồi vốn sẽ dài hơn, đổi lại người sử dụng có thể chủ động nguồn điện vào buổi tối và tăng mức độ tự cung tự cấp.

Đặc biệt, trong trường hợp xảy ra sự cố lưới điện, hệ thống vẫn có thể duy trì hoạt động trong một khoảng thời gian nhất định, giúp sinh hoạt gia đình và hoạt động sản xuất không bị gián đoạn.

Đây chính là "hiệu quả kép" mà điện mặt trời mái nhà đang mang lại: vừa giảm chi phí điện năng cho người dùng, vừa góp phần điều tiết phụ tải cho hệ thống điện đô thị.

Đối với pin lưu trữ, công nghệ trong khoảng 5 năm trở lại đây cũng đã có bước cải thiện rõ rệt, đáp ứng tốt hơn nhu cầu sử dụng thực tế.

Tổng công ty Điện lực miền Nam (EVNSPC) cũng cho hay hiện đang hỗ trợ hết mình trong việc đăng ký mới và thông tin chi tiết về các hệ thống điện mặt trời áp mái trong cả phương thực trực tiếp và trực tuyến. Hiện tại, EVNSPC có đội ngũ chuyên môn tư vấn về các vấn đề năng lượng, kiểm toán năng lượng, lắp đặt hệ điện mặt trời… cho các doanh nghiệp, nhà xưởng tại các địa phương.

Ngoài ra, ngành điện cũng đã xây dựng hệ thống dữ liệu và thông tin cho việc lắp đặt điện mặt trời áp mái trên trang solar.evn.com.vn, khách hàng có thể tham khảo về giá thị trường, công suất và các thủ tục đăng ký trực tuyến trên trang này.

Trong bối cảnh nhu cầu điện tiếp tục tăng, thiết bị điện ngày càng nhiều và xu hướng giao thông xanh lan rộng, người tiêu dùng không còn chỉ đứng ở vai trò "người dùng điện", mà đang chuyển sang chủ động hơn trong việc tạo và quản lý nguồn năng lượng của mình. Bài toán không còn dừng ở việc tiết kiệm từng khoản chi nhỏ, mà là cách tối ưu tổng thể chi phí vận hành, từ sử dụng năng lượng tiết kiệm đến tái tạo năng lượng để bền vững hơn.

Tin Gốc: Tuổi Trẻ

Bộ Xây dựng đang lấy ý kiến dự thảo Thông tư về vận tải hàng không. Tại dự thảo, Bộ vẫn giữ các hình thức bồi thường trong trường hợp hành khách bị chậm chuyến, huỷ chuyến như hiện hành gồm tiền mặt, chuyển khoản, vé miễn cước, chứng từ bồi hoàn để tiếp tục sử dụng dịch vụ của hãng bay...

Tuy nhiên, cơ quan soạn thảo đề xuất bổ sung thêm các phương thức bồi thường mới như phiếu thanh toán (voucher) và điểm thưởng của hãng hàng không.

Về thời gian hoàn vé, dự thảo đưa ra các mốc khác nhau tùy hình thức thanh toán như hoàn bằng voucher trong 7 ngày, tiền mặt hoặc chuyển khoản trong 21 ngày, thẻ tín dụng trong 45 ngày và thông qua hệ thống đại lý trong vòng 60 ngày.

Đáng chú ý, mức bồi thường ứng trước đối với các chuyến bay bị chậm hoặc hủy cũng được đề xuất tăng thêm 25%.

Cụ thể, mức bồi thường cho mỗi hành khách đối với chuyến bay nội địa như sau:

Mức bồi thường cho mỗi hành khách đối với chuyến bay quốc tế như sau:

Bộ Xây dựng cho biết đề xuất tăng mức bồi thường được xây dựng dựa trên chỉ số lạm phát của đồng USD trong giai đoạn 2015-2025 ở mức 25%, theo dữ liệu từ Cục Thống kê Lao động Mỹ.

Ngoài ra, theo dự thảo Thông tư, thời hạn để các hãng hàng không thực hiện bồi thường cũng được đề xuất kéo dài lên 30 ngày làm việc kể từ thời điểm chuyến bay bị chậm hoặc hủy, thay vì 14 ngày như quy định hiện hành.

Thảo luận ở hội trường về dự án Luật Hàng không dân dụng Việt Nam sửa đổi chiều 12/11/2025, nhiều đại biểu Quốc hội đặt vấn đề về trách nhiệm của hãng hàng không với khách hàng khi chậm chuyến bay, hủy chuyến, từ chối vận chuyển và trách nhiệm bồi thường.

Bộ trưởng Xây dựng Trần Hồng Minh khi đó cho biết lãnh đạo ngành hàng không và các hãng bay đều không muốn xảy ra việc chậm, hủy chuyến bay, nhưng luật phải cụ thể hóa để tới đây khi các sân bay có đầy đủ điều kiện, không còn xảy ra tình trạng này nữa.

Tin Gốc: Dân Trí