Theo Quyết định 23 của Chính phủ ký ngày 15/5, danh mục được ưu tiên đầu tư phát triển gồm 70 trong số 84 công nghệ cao mà Bộ Khoa học và Công nghệ đề xuất hồi tháng 3.
Quyết định này có hiệu lực từ ngày 1/7, nhằm cập nhật các xu hướng công nghệ mới, thay thế cho Danh mục công nghệ cao được ưu tiên, khuyến khích phát triển trong Quyết định 38 năm 2020.
Theo đó, 70 công nghệ cao được ưu tiên đầu tư phát triển tập trung vào nhiều nhóm lĩnh vực như công nghệ số, bán dẫn – viễn thông, sản xuất thông minh, năng lượng, sinh học và vật liệu tiên tiến. Bên cạnh nhóm công nghệ số quen thuộc như AI, dữ liệu lớn, blockchain, IoT, Digital Twin, lượng tử, danh mục còn đề cập đến nhiều mảng công nghệ mới, tiên tiến trên thế giới, về sản xuất, năng lượng, sinh học và vật liệu.
Chẳng hạn ở lĩnh vực công nghiệp, danh mục đề cập robot tiên tiến, phương tiện tự hành, in 3D, sản xuất thông minh và máy CNC thế hệ mới. Một số công nghệ khác liên quan năng lượng tái tạo, lưới điện thông minh, lưu trữ năng lượng, công nghệ lưu trữ carbon, công nghệ vệ tinh tầm thấp và drone.
Trong lĩnh vực sinh học và y tế, danh mục gồm công nghệ gene, mô phỏng cơ quan người (organoid) hỗ trợ chẩn đoán, điều trị thông minh.
Ở nhóm sản phẩm công nghệ cao “được khuyến khích phát triển” quyết định cũng phê duyệt 100 sản phẩm. Trong số này có các hệ thống, thiết bị, phần mềm nhận dạng, phân tích, dự báo, điều khiển dựa trên trí tuệ nhân tạo và dữ liệu; nền tảng hỗ trợ nghiên cứu, phát triển và ứng dụng AI; phần mềm cá nhân hóa lộ trình học tập dựa trên dữ liệu lớn; hệ thống, thiết bị giáo dục và đào tạo thông minh cho STEAM.
Theo quyết định, Bộ Khoa học và Công nghệ sẽ chủ trì, phối hợp với các bộ ngành rà soát, đánh giá định kỳ để trình Thủ tướng cập nhật danh mục công nghệ cao và sản phẩm công nghệ cao phù hợp với tình hình phát triển kinh tế – xã hội.
Trong bối cảnh AI phát triển mạnh và trở thành nền tảng của chuyển đổi số, an ninh mạng nổi lên như một trong những mối quan tâm hàng đầu. Bên cạnh cơ hội thúc đẩy đổi mới và nâng cao năng suất, AI cũng tạo ra các bề mặt tấn công mới, khiến bài toán bảo mật trở nên phức tạp hơn.
Thông tin được đưa ra tại hội thảo chuyên đề 'Bảo mật trong kỷ nguyên AI - Chiến lược hình thành tương lai số' tổ chức sáng 7-4 ở Hà Nội, do Hiệp hội An ninh mạng quốc gia (NCA) phối hợp cùng Check Point Software Technologies tổ chức.
Đại tá, TS Nguyễn Hồng Quân - Phó cục trưởng Cục An ninh mạng và Phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao (A05), Bộ Công an; Trưởng Ban An ninh dữ liệu và Bảo vệ dữ liệu cá nhân, Hiệp hội An ninh mạng quốc gia - nhận định AI đang đặt ra nhiều thách thức chiến lược trong bảo đảm an ninh quốc gia.
Theo đại diện A05, các hình thức lừa đảo hiện nay ngày càng tinh vi, sử dụng deepfake khó nhận diện, trong khi mã độc có khả năng tự thích nghi để né tránh hệ thống phòng thủ.
Đáng chú ý, tội phạm mạng đang chuyển dịch từ mô hình hoạt động đơn lẻ sang tổ chức chuyên nghiệp, vận hành theo hệ thống và mang tính công nghiệp hóa.
Trong bối cảnh đó, AI không còn chỉ là công cụ hỗ trợ, mà đã trở thành yếu tố tác động trực tiếp đến không gian an ninh mạng, thậm chí rộng hơn là an ninh quốc gia. Những vấn đề như bảo vệ chủ quyền dữ liệu, giảm phụ thuộc vào nền tảng công nghệ nước ngoài, cũng như bảo vệ chính các hệ thống AI trước nguy cơ bị tấn công đang trở thành thách thức lớn.
'AI không chỉ là công cụ, mà đang định hình lại không gian an ninh mạng và an ninh quốc gia. Việc làm chủ và bảo đảm an toàn cho công nghệ AI sẽ là yếu tố quyết định đối với sự phát triển bền vững của mỗi quốc gia', ông Quân nhấn mạnh.
Tại hội thảo, đại diện Check Point Software Technologies cũng chia sẻ góc nhìn quốc tế về các rủi ro an ninh mạng trong quá trình chuyển đổi AI.
Bà Ruma Balasubramanian - Chủ tịch Check Point Software Technologies khu vực châu Á - Thái Bình Dương và Nhật Bản - cho rằng AI đang đồng thời tái định hình đổi mới kinh doanh và các rủi ro an ninh mà doanh nghiệp phải đối mặt.
Bà khuyến nghị các doanh nghiệp tại Việt Nam cần chú trọng phương pháp bảo mật AI dựa trên ba trụ cột: khả năng hiển thị, quản trị và phòng ngừa trên toàn bộ hệ sinh thái AI.
Cùng với đó, doanh nghiệp này giới thiệu nền tảng AI Defense Plane, cho phép bảo mật toàn diện ứng dụng và hạ tầng AI, với khả năng phòng thủ đa lớp trước các rủi ro như tấn công chèn lệnh (prompt injection), rò rỉ dữ liệu hay hành vi độc hại từ AI agents, hỗ trợ doanh nghiệp triển khai AI an toàn và tuân thủ.
Theo đó, Microsoft đang chuẩn bị cho bản cập nhật Windows K2 với mục tiêu cải thiện độ mượt mà của hệ điều hành. Tuy nhiên, một số người dùng đã chỉ trích tính năng này trên mạng xã hội, dẫn đến việc một trong những nhà phát triển của Microsoft phải lên tiếng.
Bản cập nhật Windows K2, được cho là sẽ ra mắt vào năm 2026, tập trung vào việc cải thiện khả năng phản hồi của hệ điều hành. Tính năng này nhằm giảm thiểu tình trạng chậm và độ trễ khi mở ứng dụng. Cụ thể, Windows sẽ tăng cường sức mạnh cho CPU mỗi khi một ứng dụng được khởi chạy hoặc menu Start được mở, giúp tăng tốc quá trình tải.
Về lý thuyết, đây là một tính năng đầy hứa hẹn, tuy nhiên lại nhận được nhiều phản hồi tiêu cực. Một người dùng trên X có tên @sainimatic đã chỉ trích rằng Microsoft "sẽ tạm thời giới hạn hiệu năng máy tính của bạn ở chế độ năng lượng tối đa để mở menu Start mà không bị chậm trễ - xin lỗi, với độ chậm trễ ít hơn".
Bình luận này đã khiến Scott Hanselman, đại diện của Microsoft, phải đáp trả bằng một tuyên bố gây bất ngờ: "Apple cũng làm vậy và mọi người đều thích". Tuy nhiên, việc sử dụng Apple làm ví dụ cho quyết định triển khai tính năng này có thể không phải là một ý tưởng hay.
Nhận xét về Apple cho thấy Microsoft đang cố gắng sao chép một tính năng mà họ cho là cần thiết của Apple để cải thiện hoạt động của hệ điều hành. Mặc dù bản cập nhật này có thể mang lại lợi ích cho người dùng Windows, nhưng việc tăng hiệu suất tức thời có thể gây ra nhiều vấn đề hơn là giải pháp.
Từ trước đến nay, những người hoài nghi năng lượng tái tạo vẫn luôn dùng lập luận rằng điện mặt trời là một nguồn năng lượng yếu ớt, đòi hỏi diện tích lắp đặt quá lớn nhưng sản lượng thu về lại không thấm vào đâu so với nhu cầu khổng lồ. Thế nhưng, một nghiên cứu vừa được công bố trên tạp chí khoa học Nature Sustainability đã đập tan hoàn toàn định kiến đó.
Theo đó, các nhà nghiên cứu đã chỉ ra một sự thật trớ trêu rằng điện mặt trời không hề yếu, nó chỉ đang là 'nạn nhân' bị hủy hoại nghiêm trọng bởi chính lượng khí thải từ việc đốt nhiên liệu hóa thạch.
Để đưa ra kết luận mang tính bước ngoặt này, các chuyên gia đã tiến hành một cuộc khảo sát, theo dõi và phân tích số liệu thực tế từ hơn 140.000 hệ thống lắp đặt điện mặt trời trên toàn cầu trong suốt giai đoạn 2017 - 2023. Kết quả thu được đã vẽ nên một bức tranh ảm đạm về sự xung đột giữa năng lượng cũ và năng lượng mới.
Cơ chế bóp nghẹt hiệu suất này diễn ra theo hai con đường. Đầu tiên là một lý do ai cũng có thể nhìn thấy là bụi mịn và ô nhiễm không khí từ các nhà máy nhiệt điện than tạo ra một lớp màng bọc dày đặc, che khuất ánh sáng mặt trời khiến các tấm pin không thể hấp thụ đủ năng lượng. Tuy nhiên, lý do chủ yếu lại đến từ các hạt sol khí (aerosol) siêu nhỏ sinh ra khi đốt than. Các hạt này bay lơ lửng trong tầng khí quyển, làm thay đổi hoàn toàn cấu trúc, độ che phủ và khả năng phản xạ ánh sáng của các đám mây.
Hệ quả là lượng năng lượng mặt trời bị suy hao lớn đến mức không tưởng. Chỉ tính riêng trong năm 2023, các hạt sol khí đã bóp nghẹt tổng sản lượng điện mặt trời toàn cầu giảm 5,8%. Các nhà khoa học cảnh báo, lượng năng lượng bị thất thoát này tương đương với gần 1/3 sản lượng của toàn bộ các hệ thống điện mặt trời mới được xây dựng cộng lại. Điều này đồng nghĩa với việc các quốc gia đang thổi phồng quá mức các dự báo về mục tiêu khí hậu, bởi họ đã quên tính toán đến mức độ 'phá hoại' của nhiệt điện than lên pin mặt trời.
