Tháng 1/2026, tỷ phú 81 tuổi Eric Sprott (Canada) tới thăm các mỏ tại Australia và New Zealand, đúng thời điểm giá bạc lập kỷ lục 100 USD một ounce. Dù vậy, ông không quá bận tâm đến việc này. “Cổ phiếu vàng và bạc đều đang bị định giá quá thấp. Thực ra tôi nghĩ giá kim loại còn tăng mạnh nữa. Bạc hoàn toàn có thể lên 200 USD, thậm chí 300 USD. Vàng có thể lên 10.000 USD”, ông nói.
Vài ngày sau, giá bạc giảm một phần ba, còn 76 USD. Vàng cũng xuống dưới 5.000 USD, hiện chỉ quanh 4.500 USD. Dù vậy, Sprott vẫn không nao núng. Ông cho rằng biến động như vậy là điều bình thường khi xung đột bùng phát trên khắp thế giới và nhà đầu tư đổ xô tìm nơi trú ẩn an toàn hơn. Theo ông, diễn biến này phản ánh thị trường chỉ đang tìm hướng đi giữa bất ổn toàn cầu.
Trú ẩn có thể là một trong những lý do nhiều nhà đầu tư mới tìm đến vàng và bạc. Tuy nhiên, Sprott cho rằng còn một nguyên nhân khác đứng sau đợt tăng phi mã gần đây của kim loại. Đó là chi tiêu thiếu kiểm soát của các chính phủ. “Tôi nghĩ tất cả chúng ta đều hiểu rằng các chính phủ đã hành xử khá thiếu trách nhiệm với hệ thống tài chính. Họ in tiền và chi tiêu quá mức, từ Canada, Mỹ, Anh, Nhật Bản đến bất kỳ nước nào khác”, ông nói.
Đây là lập luận được giới phân tích nhắc đến suốt nhiều thập kỷ qua. Theo lý thuyết, mức chi tiêu quá lớn sẽ làm xói mòn niềm tin của người tiêu dùng vào tiền tệ, khiến nhiều người chuyển sang các tài sản hữu hình như kim loại quý – vốn được coi là nơi lưu giữ giá trị.
Niềm tin đó khiến Sprott không chỉ tích trữ vàng, bạc vật chất, mà còn kiếm được nhiều tiền hơn nhờ gom cổ phần tại các công ty vàng và bạc. Kiến thức sâu về đầu tư cho phép ông nhắm tới các công ty nhỏ, ít tên tuổi, sở hữu những tài sản mà ông cho là đang bị định giá thấp. “Tôi nhìn vào trữ lượng mỏ. Tôi không phải nhà địa chất học, không biết gì về đá, nhưng tôi hiểu các con số. Nếu phần thưởng đủ lớn, tôi có thể chấp nhận”, ông nói.
Trên thực tế, chiến lược này đã mang lại thành quả. Sprott hiện nắm cổ phần tại 120 công ty khai khoáng. Theo Forbes, tài sản của ông hiện là 3,1 tỷ USD, gấp gần 4 lần so với đầu năm 2025, nhưng đã giảm từ đỉnh 4,6 tỷ USD đầu năm nay. Sprott tiết lộ 98% tài sản của ông là từ vàng và bạc.
Con đường trở thành một trong những người lạc quan nhất thế giới về kim loại quý của Sprott bắt đầu tại Ottawa – thủ đô Canada nổi tiếng với các mỏ khoáng sản phong phú. Cha ông là một công chức tại đây, thường giao dịch chứng khoán lúc rảnh rỗi. Việc này khiến Sprott dần có hứng thú với đầu tư.
Năm 1980, ông dùng tiền tiết kiệm để tham gia giao dịch trên sàn chứng khoán Toronto. Sau đó, ông mở công ty chứng khoán riêng có tên Sprott Securities.
Năm 2000, khi bong bóng dot com phình to, Sprott bắt đầu lo ngại về kịch bản thị trường sụp đổ. Vì thế, ông bán cổ phiếu để chuyển sang mua kim loại quý. Không lâu sau đó, thị trường chứng khoán giảm tới 80%.
Sprott sau đó bán mảng môi giới chứng khoán của công ty Sprott Securities. Ông giữ lại mảng quản lý tài sản, và bắt đầu đổ tiền vào các công ty khai khoáng.
Do sự thiếu chắc chắn về chi phí và chất lượng khoáng sản, các mỏ chưa khai thác thường được định giá thấp hơn kim loại tinh luyện, kể cả sau khi đã có dự báo từ các nhà địa chất học. Tuy nhiên, từ kinh nghiệm cá nhân, Sprott coi đây là lợi thế. Ông cho biết trên Forbes rằng đến nay, mình vẫn xem xét các chỉ số như trữ lượng quy đổi, hàm lượng quặng tối thiểu và hoạt động của mỏ để cân nhắc chi phí đầu tư so với giá thị trường.
Khoản đầu tư lớn nhất của ông là số cổ phần hiện trị giá 1,3 tỷ USD tại Hycroft Mining Holding (Mỹ). Đây là một trong những ví dụ về đầu tư vào tài sản bị định giá thấp. Sprott bị thu hút bởi quy mô lớn của mỏ vàng và bạc chủ lực tại Bắc Nevada này, dù khi ông đầu tư năm 2019, mỏ này còn chưa hoạt động và công ty Hycroft Mining đang chìm trong nợ nần.
Sprott đã rót hơn 360 triệu USD vào Hycroft và hỗ trợ công ty này vay vốn để nắm 1% cổ phần cùng quyền hưởng 1,5% doanh thu khai thác ròng trong tương lai. Sau vài năm biến động, cổ phiếu Hycroft bắt đầu tăng giá. Sprott tiếp tục đầu tư thêm. Từ đầu năm 2025, cổ phiếu này tăng tới gần 1.500%, dù công ty mới bắt đầu hoạt động và chưa sản xuất được ounce vàng hay bạc nào.
Khoản đầu tư lớn thứ hai của ông là vào Discovery Silver Corporation (Canada). Tháng 5/2019, Discovery và Levon Resources sáp nhập thành một công ty thăm dò tập trung vào bạc, với các dự án tại Mexico và Puerto Rico. Cuối năm đó, Sprott đầu tư khoảng 6 triệu USD để sở hữu gần 25% công ty mới. Với số vốn này, Discovery bắt đầu tập trung vào mỏ Cordero quy mô lớn tại Chihuahua (Mexico). Họ ước tính mỏ này chứa gần một triệu tấn vàng, bạc, chì và kẽm.
Giá vàng đầu năm 2024 chỉ hơn 2.000 USD một ounce, nhưng đến cuối tháng 1/2026 có thời điểm tiến sát 5.600 USD, tương đương tăng 180% trong 2 năm. Giá bạc cũng có diễn biến tương tự, khi tăng từ quanh 30 USD lên 100 USD chỉ trong 2 năm.
40 năm đầu tư giúp Sprott luôn giữ được sự điềm tĩnh, dù thị trường biến động đến mức nào. Khi được hỏi làm thế nào để tìm ra khoản đầu tư tỷ USD tiếp theo, tỷ phú chỉ cho biết: “Các con số đã đưa tôi tới đây. Hãy nhớ điều đó. Bạn không cần phải là nhà địa chất học đâu”.
Tại phiên họp thường niên sáng 24/4, nhiều cổ đông của Tổng công ty Dầu khí Việt Nam (PVOIL) nhận định người dân đang chuyển dịch dần từ xe xăng sang xe điện. Họ lo ngại xu hướng này khiến sản lượng tiêu thụ và các chỉ tiêu tài chính của công ty bị ảnh hưởng tiêu cực, nên đề nghị ban lãnh đạo trình bày giải pháp ứng phó.
Ông Cao Hoài Dương, Chủ tịch HĐQT PVOIL, đồng tình chuyển dịch từ xe xăng sang xe điện là xu hướng tất yếu và không thể cưỡng lại. Điều này sẽ khiến tốc độ tăng trưởng sản lượng tiêu thụ xăng dầu chậm lại và có thể đi ngang trong thời gian tới.
Tuy nhiên, ông Dương nhấn mạnh PVOIL không ngại xe điện ảnh hưởng tiêu cực đến xăng dầu, mà xem đây là cơ hội để phát triển nguồn thu mới. Ông cho biết công ty đã ký hợp tác với VinFast từ 2018 và sau đó bốn năm bắt đầu xây dựng trạm sạc tại các cây xăng. Đến nay, khoảng 500 trong số 995 cây xăng tích hợp trạm sạc. Công ty dự tính mỗi năm tới phát triển thêm 100 cây xăng và tất cả đều có trạm sạc xe điện.
"Chúng tôi xem phát triển hệ thống bán lẻ xăng dầu và trạm sạc là đi đều hai chân, để phục vụ cả hai nhóm khách hàng", ông Dương nói, đồng thời nhấn mạnh định hướng của PVOIL là biến mỗi cửa hàng thành một trạm cung cấp năng lượng tích hợp.
Không tiết lộ con số chi tiết như yêu cầu của cổ đông, nhưng Chủ tịch HĐQT PV OIL nói mảng dịch vụ phi xăng dầu "khá hiệu quả về lợi nhuận". Theo ông, mảng này đang đóng góp khoảng 20-30% lợi nhuận cho các đơn vị thành viên.
Liên quan đến chính sách hạn chế xe động cơ đốt trong vào nội đô các thành phố lớn, ban lãnh đạo đánh giá tác động không lớn, do mạng lưới cửa hàng của PVOIL tập trung chủ yếu ở vùng ven thành phố và các tỉnh.
PVOIL là đơn vị thành viên của Petrovietnam, hoạt động chính trong 3 lĩnh vực gồm xuất nhập khẩu dầu thô, sản xuất và phân phối xăng dầu. Họ đang xếp thứ hai về sản lượng tiêu thụ xăng dầu nội địa với khoảng 23% thị phần, sau Petrolimex. Mạng lưới phân phối có khoảng 995 cửa hàng trực thuộc và hàng nghìn đại lý, nhượng quyền thương mại.
Đơn vị này đặt mục tiêu năm nay doanh thu 150.700 tỷ đồng, tương đương năm ngoái; còn lợi nhuận trước thuế dự kiến tăng 25% lên 820 tỷ đồng.
Lý giải về kế hoạch lãi tăng đột biến trong bối cảnh thị trường xăng dầu biến động mạnh, Tổng giám đốc Nguyễn Đăng Trình cho biết thực tế mục tiêu này chênh lệch không nhiều so với cùng kỳ. Số liệu thay đổi đáng kể bởi năm ngoái công ty đã trích lập dự phòng 150 tỷ đồng cho khoản đầu tư tại một đơn vị liên kết, dẫn đến lợi nhuận bị bào mòn.
Cổ phiếu PVOIL hiện giao dịch trên thị trường UPCoM. Ban lãnh đạo cho biết đang từng bước khắc phục ý kiến ngoại trừ trên báo cáo kiểm toán để nộp hồ sơ niêm yết lên sàn TP HCM. Công ty dự kiến có thể chuyển sàn vào năm 2027.
Ngày 16/6, Chính phủ ban hành Nghị quyết 29 về thí điểm một số chính sách triển khai lộ trình sử dụng xăng E10 tới giữa tháng 6/2028.
Theo đó, trong thời gian thí điểm, Nhà nước sẽ công bố giá cơ sở với xăng E10 RON 95-III thay cho xăng khoáng RON 95-III, loại đã được ngừng bán từ đầu tháng 6. Hai Bộ: Công Thương, Tài chính sẽ phối hợp xác định các yếu tố cấu thành giá và công bố giá cơ sở với xăng E10.
Giá cơ sở là căn cứ để liên Bộ Công Thương - Tài chính đưa ra giá bán lẻ xăng dầu. Doanh nghiệp được tự quyết giá bán trong hệ thống, nhưng không được vượt mức giá bán lẻ tối đa do liên Bộ công bố.
Các yếu tố hình thành giá cơ sở E10 RON 95-III gồm giá xăng RON 95 trên thị trường quốc tế, ethanol cùng các chi phí vận chuyển từ nước ngoài hoặc nhà máy lọc dầu trong nước về cảng. Lợi nhuận và chi phí kinh doanh định mức được áp dụng tương tự mặt hàng E5 RON 92.
Chính phủ cũng cho phép thương nhân đầu mối sản xuất, kinh doanh xăng dầu được thuê các tổ chức thử nghiệm để kiểm tra chất lượng xăng dầu theo quy chuẩn kỹ thuật quốc gia. Hợp đồng thuê dịch vụ được dùng thay cho tài liệu chứng minh năng lực phòng thử nghiệm tại cơ sở pha chế.
Với lượng xăng RON 95-III còn tồn, Chính phủ khuyến khích các doanh nghiệp mua bán, chuyển giao cho nhau để dành cho pha chế xăng sinh học và hoàn thành việc này trước 31/7.
Bộ Tài chính được giao nghiên cứu điều chỉnh thuế tiêu thụ đặc biệt, bảo vệ môi trường với xăng sinh học nhằm khuyến khích tiêu dùng.
Chính phủ giao Bộ Công Thương điều phối nguồn cung ethanol và xăng nền để phối trộn xăng E10. Bộ này cùng Bộ Khoa học và Công nghệ kiểm tra, giám sát lộ trình pha chế, chất lượng loại xăng này.
Bộ Xây dựng, Công Thương được yêu cầu rà soát các tiêu chuẩn, quy chuẩn về xây dựng, cải tạo hạ tầng kho chứa, trạm phối trộn xăng sinh học. Bộ Nông nghiệp và Môi trường nghiên cứu, đề xuất cơ chế phát triển vùng nguyên liệu sản xuất nhiên liệu sinh học. Các địa phương hỗ trợ doanh nghiệp xây dựng mới, nâng cấp hạ tầng kho chứa, phân phối xăng E10.
Theo báo cáo của Bộ Công Thương, từ ngày 1/6, hơn 17.000 cửa hàng xăng dầu đã chuyển sang bán xăng E10. Hiện mỗi lít xăng E10 RON 95-III là 22.060 đồng.
Tính tới ngày 15/6, cả nước tiêu thụ 520 triệu lít xăng sinh học (E5, E10), trong đó xăng E10 khoảng 485 triệu lít (hơn 93%).
Các hãng sản xuất, lắp ráp ôtô, xe máy khẳng định hầu hết dòng xe tại Việt Nam tương thích với xăng E10, ngoại trừ một số ít loại quá cũ. Hiện nhà điều hành và các thương nhân đầu mối chưa ghi nhận xảy ra sự cố, khiếu nại, phản ánh chính thức nào về chất lượng xăng hay các hỏng hóc phương tiện do xăng E5, E10 gây ra.
Hiện một nửa thương nhân đầu mối đã đầu tư hệ thống phối trộn xăng sinh học, trong đó 7 doanh nghiệp được cấp phép hoạt động, với tổng công suất khoảng 1,1 triệu m3 mỗi tháng. Cùng với Nhà máy Lọc dầu Dung Quất, năng lực sản xuất E5 và E10 cơ bản đáp ứng nhu cầu tiêu thụ trên cả nước.
Chiều 4/7, tại họp báo Chính phủ thường kỳ tháng 6, Thứ trưởng Bộ Công Thương Nguyễn Sinh Nhật Tân thông tin về việc đảm bảo nguồn cung và kiểm soát giá xăng dầu trong nước. Đồng thời ông cũng nêu những giải pháp khắc phục tình trạng "giá xăng dầu giảm nhưng nhiều hàng hóa vẫn neo cao".
Thứ trưởng Bộ Công Thương Nguyễn Sinh Nhật Tân cho biết, thời gian qua lãnh đạo Đảng, Nhà nước, Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ cùng các bộ, ngành đã chỉ đạo quyết liệt nhằm đạt 2 mục tiêu lớn là bảo đảm nguồn cung xăng dầu cho thị trường trong mọi tình huống và điều hành giá xăng dầu phù hợp, hài hòa lợi ích giữa Nhà nước, doanh nghiệp và người tiêu dùng.
Các bộ ngành, trong đó có Bộ Công Thương cũng chỉ đạo các tổ chức, cá nhân liên quan, đặc biệt là thương nhân sản xuất, kinh doanh phân phối xăng dầu. Bộ Công Thương cũng đánh giá cao sự tham gia của thương nhân kinh doanh xăng dầu, tạo nguồn lực và nguồn cung xăng dầu.
“Với các giải pháp đã triển khai, chúng ta đã bảo đảm được nguồn cung và điều hành giá xăng dầu tương đối hợp lý. Giá xăng dầu hiện ở mức thấp, nhưng mặt bằng giá nhiều hàng hóa trên thị trường vẫn chưa điều chỉnh giảm tương ứng”, Thứ trưởng nói.
Về việc giá xăng dầu hiện đã ở mức thấp, tuy nhiên giá cả chung trên thị trường chưa có thay đổi theo, Thứ trưởng Bộ Công Thương mong muốn bỏ tâm lý lợi dụng biến động thị trường để giữ giá.
"Yếu tố tâm lý này cần phải có thay đổi", ông Tân nói.
Thứ trưởng Nguyễn Sinh Nhật Tân cho rằng cần xóa bỏ tâm lý lợi dụng biến động thị trường để giữ giá bất hợp lý. “Nếu doanh nghiệp lấy lý do giá xăng dầu tăng để tăng giá hàng hóa, thì khi giá xăng dầu giảm, giá các mặt hàng cũng phải giảm tương ứng”, ông nhấn mạnh.
Bộ Công Thương đã yêu cầu các địa phương, doanh nghiệp và thương nhân rà soát cơ cấu chi phí để điều chỉnh giá về mức hợp lý. Đồng thời, lực lượng quản lý thị trường ở Trung ương và địa phương được giao kiểm tra các hành vi vi phạm pháp luật về giá như không niêm yết giá, bán cao hơn giá niêm yết, găm hàng, đầu cơ, giữ giá bất hợp lý.
Theo Bộ Công Thương, thời gian qua lực lượng quản lý thị trường đã xử lý nhiều vụ vi phạm liên quan đến giá và sẽ tiếp tục tăng cường kiểm tra trong thời gian tới.
Người dân được khuyến cáo theo dõi các thông tin chính thống, không mua tích trữ theo tâm lý đám đông; kịp thời phản ánh khi phát hiện dấu hiệu bán không đúng giá niêm yết, bán giá cao hơn hoặc găm hàng, đầu cơ.
Về phía Bộ Công Thương, bộ tiếp tục triển khai đồng bộ các giải pháp như theo dõi, dự báo sát diễn biến cung cầu, giá cả thị trường; phối hợp tháo gỡ khó khăn cho sản xuất, lưu thông, phân phối hàng hóa. Qua đó, bảo đảm nguồn cung, nhất là đối với các mặt hàng thiết yếu, không để đứt gãy chuỗi cung ứng hoặc phát sinh tình trạng khan hiếm cục bộ làm tăng giá bất hợp lý.
“Chúng tôi kỳ vọng trong thời gian tới mặt bằng giá nhiều hàng hóa sẽ được điều chỉnh giảm theo xu hướng của giá xăng dầu hiện nay”, Thứ trưởng Nguyễn Sinh Nhật Tân cho biết.
