Danh ca Bảo Yến tên thật là Nguyễn Khắc Kim Yến (SN 1958) tại đồn Mang Cá, Thành Nội Huế, nguyên quán Quảng Trị. Bà lớn lên trong gia đình có truyền thống nghệ thuật khi cha là ca sĩ Thủy Triều. Em gái bà là ca sĩ Nhã Phương, em trai là nhạc sĩ Kim Tuấn.
Tuổi thơ của Bảo Yến gắn với sông Hương, núi Ngự. Khi bà lên 7 tuổi, gia đình chuyển vào Cần Thơ sinh sống. Nhận thấy các con có năng khiếu nghệ thuật, cha mẹ bà mời thầy dạy nhạc riêng đến nhà hướng dẫn cho cả 3 chị em. Trong thời đi học, Bảo Yến và Nhã Phương đều là những gương mặt văn nghệ nổi bật của trường lớp.
Ngoài giọng hát khác biệt, nữ danh ca còn tạo dấu ấn bằng phong cách trình diễn chỉn chu. Bà mang vẻ dịu dàng đặc trưng của phụ nữ Huế nhưng vẫn đầy năng lượng khi đứng trên sân khấu. Từ thần thái, cách xử lý ca khúc đến màu sắc biểu diễn đều tạo nên hình ảnh rất riêng.
Thập niên 1980 được xem là thời kỳ hoàng kim của Bảo Yến. Trong bối cảnh đời sống âm nhạc còn thiếu điều kiện truyền thông, tiếng hát của bà vẫn phủ sóng khắp cả nước thông qua băng cassette và các sân khấu lưu diễn. Cùng với em gái Nhã Phương, Bảo Yến trở thành cặp chị em nổi tiếng bậc nhất của làng nhạc Việt thập niên 1980.
Bảo Yến ghi dấu tên tuổi và trở thành “cơn bão sân khấu” trong thập niên 80. Ảnh: Internet.
Nhắc đến sự nghiệp của Bảo Yến, công chúng thường nhớ tới hiện tượng “nhạc Gò Công”. Khi nhạc sĩ Hoàng Phương mang 15 ca khúc viết về quê hương Gò Công nhờ Quốc Dũng hòa âm, ông quyết định giao toàn bộ cho Bảo Yến thể hiện dù thời điểm đó bà mới chỉ bắt đầu nổi tiếng.
Sau khi hoàn thành, một bản băng gốc bất ngờ bị sao chép và phát tán rộng rãi ở thị trường băng đĩa Huỳnh Thúc Kháng. Hiện tượng lan truyền này giúp tên tuổi Bảo Yến bùng nổ trên toàn quốc. Từ đó, khán giả gọi bà là “Danh ca Gò Công”.
Trong sự nghiệp, Bảo Yến gắn liền với nhiều ca khúc nổi tiếng như “Hương thầm”, “Ở hai đầu nỗi nhớ”, “Mưa trên phố Huế”, “Thơ tình cuối mùa thu” hay “Chiều hạ vàng”…
Mới đây, xuất hiện ở chương cuối mang tên Tình đất, Bảo Yến lựa chọn thể hiện ca khúc bất hủ Tình cây và đất của nhạc sĩ Tô Thanh Tùng. Không cần quá nhiều kỹ thuật phô diễn hay sân khấu cầu kỳ, chỉ bằng chất giọng giàu trải nghiệm cùng cách hát điềm tĩnh, nữ danh ca khiến cả khán phòng lắng lại. Nhiều khán giả dành những tràng pháo tay dài cho sự trở lại của giọng ca gắn với ký ức của nhiều thế hệ yêu nhạc.
Trong giai đoạn được Đài Truyền hình Tp.HCM mời cộng tác với vai trò diễn viên thanh nhạc, Bảo Yến gặp nhạc sĩ Quốc Dũng, khi đó đang làm biên tập và hòa âm phối khí tại đài truyền hình.
Năm 1983, Bảo Yến kết hôn với Quốc Dũng, có 2 con trai là Khải Ca và Bảo Châu. Nhạc sĩ Quốc Dũng là người có ảnh hưởng lớn tới sự nghiệp của Bảo Yến. Ông viết riêng cho vợ nhiều ca khúc như “Chuyện hợp tan”, “Huế đêm trăng”, “Mắt Huế xưa” hay “Bài ca Tết cho em”. Đồng thời, Bảo Yến cũng là người thể hiện thành công nhiều sáng tác khác của chồng, tạo dấu ấn sâu đậm với công chúng.
Khi đang ở đỉnh cao sự nghiệp, Bảo Yến từng rút lui khỏi sân khấu trong thời gian dài để tập trung tu tập Phật pháp. Trong chương trình “Bước chân dĩ vãng”, bà cho biết nguyên nhân xuất phát từ cảm giác buồn bã trước sự bon chen, cạnh tranh và va chạm trong môi trường nghệ thuật.
“Thời gian đó tôi bước ra đời thấy quá buồn. Người ta bon chen, đấu đá lẫn nhau, chèn ép nhau để đi lên. Họ muốn đạp tôi xuống để họ ngoi lên. Tôi thấy được điều đó nên buồn, thấy chính cuộc đời của họ khổ quá. Vì thế nên tôi rút lui”, Bảo Yến chia sẻ.
Không còn xuất hiện dày đặc như thời đỉnh cao, nữ danh ca giờ đây chọn cho mình nhịp sống lặng lẽ hơn. Sau khi nhạc sĩ Quốc Dũng qua đời năm 2023, nữ ca sĩ gần như hạn chế hoạt động nghệ thuật và ít nhận lời biểu diễn.
Trong nhiều chia sẻ trước đây, Bảo Yến từng thừa nhận có giai đoạn bà gần như buông bỏ mọi hào quang sân khấu để tìm đến con đường tu tập. Bà sống tách biệt khỏi nhịp sống showbiz.
Nữ danh ca cho biết chính những biến cố lớn trong cuộc đời khiến bà sớm cảm nhận sâu sắc hơn về tâm linh và lựa chọn gắn bó với con đường này. Dù sau này quay lại sân khấu, Bảo Yến vẫn giữ lối sống giản dị, tránh những cuộc gặp gỡ ồn ào hay tiệc tùng không cần thiết. Bà dành phần lớn thời gian cho gia đình và việc tu tập. Có lẽ cũng vì vậy mà mỗi lần xuất hiện, nữ danh ca luôn mang đến cảm giác điềm tĩnh, nhẹ nhàng và đầy chiêm nghiệm.
Sau hơn 45 năm hoạt động nghệ thuật, Bảo Yến vẫn được xem là một trong những giọng ca có ảnh hưởng sâu rộng nhất của nhạc Việt đương đại. Tiếng hát của bà gắn liền với ký ức của nhiều thế hệ khán giả và trở thành dấu ấn đặc biệt trong dòng chảy âm nhạc Việt Nam.
Sau dấu ấn từ các vai diễn điện ảnh, Hứa Vĩ Văn tái xuất màn ảnh nhỏ sau gần 10 năm vắng bóng với phim truyền hình Tận hiến (đạo diễn Trần Ka My), do Điện ảnh Công an Nhân dân sản xuất. Đảm nhận vai chính, Hứa Vĩ Văn mong chờ hình tượng chiến sĩ tình báo trải bao gian truân trong cuộc chiến bảo vệ Tổ quốc được gửi đến khán giả một cách trọn vẹn. Phim sẽ được phát sóng lúc 21h Chủ nhật hàng tuần trên VTV3, từ ngày 3/5.
Câu chuyện kể về hành trình của chiến sĩ tình báo Nguyễn Thành, bí danh P1. Trong giai đoạn biến động chính trị phức tạp ở Đông Dương thập niên 1960, anh nhận mật lệnh đến Lào, thâm nhập vào hàng ngũ đối phương trên nước bạn. Vừa nỗ lực hoàn thành nhiệm vụ chính trị, Nguyễn Thành vừa gắng sức chăm lo cho vợ con, làm tròn vai người đàn ông của gia đình. Sự đan xen của nghĩa vụ với Tổ quốc và trách nhiệm với gia đình hứa hẹn làm nên nội tâm đa chiều và sâu sắc cho nhân vật đáng kỳ vọng của Hứa Vĩ Văn.
Vai diễn Nguyễn Thành được xây dựng dựa theo hình tượng Thượng tá Nguyễn Thiệu Giốc, người được phong tặng Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân năm 2024. Vốn yêu thích các bộ phim kinh điển về đề tài tình báo, Hứa Vĩ Văn vô cùng hứng thú khi nhận được lời mời đóng chính Tận hiến. Biết kịch bản dựa theo chuyện có thật, anh càng có nhiều cảm hứng diễn xuất. Với anh, đây là cơ hội được thử sức và phát huy những gì trước đây chưa có dịp thực hiện cho nghề nghiệp của mình.
Quá trình tiền kỳ, nam diễn viên cùng đoàn phim ghé thăm gia đình của Thượng tá Nguyễn Thiệu Giốc để được lắng nghe, quan sát và tìm hiểu thêm về tính cách, thói quen đời thường của ông. Từ đó, anh tìm kiếm chất liệu đưa thêm vào vai diễn Nguyễn Thành.
Nhớ lại những chuyến đi này, đến nay Hứa Vĩ Văn vẫn vẹn nguyên niềm xúc động. Anh kể: "Điều khiến mình cảm động nhất không phải được nhận vai mà là những khoảnh khắc tiếp xúc với người thân, hậu duệ của bác. Đến tận bây giờ, cuộc sống của gia đình vẫn giản dị, thầm lặng. Một con người đã hy sinh gần như cả cuộc đời cho đất nước nhưng không hề đặt nặng lợi ích cá nhân. Đặc biệt, có những điều chính người nhà mãi sau này mới hiểu rõ hơn về bác. Điều đó giúp mình hiểu sâu sắc hơn về lựa chọn của bác, cũng như phần nào thấu cảm được công việc của một người làm tình báo".
Tham gia Tận hiến ngay sau khi hoàn thành vai diễn trong Mưa đỏ, Hứa Vĩ Văn có lợi thế vóc dáng, thể trạng đáp ứng được yêu cầu đạo diễn đưa ra. Anh giữ thói quen tập luyện thể lực, đồng thời phơi nắng mỗi ngày trước khi phim bấm máy và trong suốt thời gian trên phim trường để duy trì làn da đen sạm. Nhờ kinh nghiệm thực hiện các cảnh đánh đấm, rượt đuổi ở một số phim trước, anh thuận lợi bước vào loạt cảnh hành động ở dự án lần này.
Giống như nguyên mẫu Thượng tá Nguyễn Thượng Giốc, Nguyễn Thành trong phim thông thạo nhiều ngoại ngữ. Ngoài phần thoại tiếng Việt, nhân vật còn có thoại tiếng Anh, tiếng Pháp và tiếng Lào. Hứa Vĩ Văn vốn sử dụng tiếng Anh lưu loát, từng làm quen với tiếng Pháp ở phim Đất rừng phương Nam, chỉ riêng tiếng Lào là một trải nghiệm mới mẻ. Việc học thuộc câu chữ và thể hiện sao cho tự nhiên thực sự là một điều khó khăn.
Hứa Vĩ Văn mong đợi gia đình của Thượng tá Nguyễn Thiệu Giốc có thể phần nào "gặp lại" hình ảnh của ông qua nhân vật Nguyễn Thành trên màn ảnh nhỏ. Nam diễn viên cho rằng, những cống hiến của nguyên mẫu là vô cùng lớn lao. Vì vậy, anh hy vọng một phần cuộc đời của ông sẽ được tái hiện và tôn vinh xứng đáng, qua đó giúp không chỉ gia đình mà khán giả cả nước hiểu rõ hơn về sự hy sinh thầm lặng của lực lượng tình báo Việt Nam.
Trước băn khoăn về việc hóa thân vào nhân vật lịch sử có thể đối mặt với nhiều ý kiến trái chiều, Hứa Vĩ Văn chia sẻ anh không xem đó là áp lực phải đạt đến sự hoàn hảo, mà là một trách nhiệm lớn. Diễn viên 7X nhấn mạnh: "Ngay từ đầu, tôi đã xác định cần dành sự tôn trọng tuyệt đối cho nguyên mẫu, cho lịch sử và cho khán giả. Với những phản hồi trái chiều, tôi nghĩ đó là điều tất yếu trong bất kỳ tác phẩm nào. Tôi lắng nghe và tiếp nhận một cách tỉnh táo. Nếu còn điều gì chưa trọn vẹn, tôi xem đó là một phần của hành trình làm nghề, để hiểu mình hơn và hoàn thiện hơn ở những vai diễn sau".
Gần đây, Hứa Vĩ Văn hoạt động nghệ thuật sôi nổi, liên tiếp góp mặt trong nhiều dự án phim ảnh. Tuy nhiên, nam diễn viên cho rằng sự "phủ sóng" này không phải là một bước bứt phá đột ngột, mà là kết quả của cả một hành trình dài tích lũy và chọn lọc. Anh chia sẻ, không phải đến thời điểm hiện tại bản thân mới "bùng nổ", mà đây là thành quả của quá trình bền bỉ tích lũy qua nhiều năm làm nghề.
Theo nam diễn viên, đây là giai đoạn mọi yếu tố từ trải nghiệm, sự lựa chọn đến những cơ hội phù hợp cùng hội tụ. Sau hai thập niên hoạt động nghệ thuật, "thầy giáo Bảy" trong Đất rừng Phương Nam cho biết, anh không còn đặt nặng số lượng hay tần suất xuất hiện, mà ưu tiên những dự án mình có thể thực sự "sống" trong đó. "Khi mình làm việc với một sự tập trung và tin tưởng trọn vẹn, thì năng lượng đó tự nhiên sẽ được nhìn thấy rõ hơn", Hứa Vĩ Văn cho biết.
Chia sẻ về cách cân bằng giữa công việc và cuộc sống, diễn viên quê Tp.HCM cho rằng sự cân bằng không nằm ở việc chia đều thời gian, mà ở sự rõ ràng trong lựa chọn. Anh cho biết khi làm việc sẽ dành trọn vẹn cho công việc, còn khi trở về đời sống cá nhân thì giữ cho mình một không gian đủ yên để tái tạo năng lượng.
NSND Quốc Khánh sinh năm 1962 tại Hà Nội, bố mẹ đều là cán bộ công chức. Năm 1978, Quốc Khánh học hết lớp 10 và thi đỗ khóa đào tạo diễn viên đầu tiên của Nhà hát Kịch Việt Nam từ năm 1978 đến 1982.
Là một nghệ sĩ có nhiều năm gắn bó với các hoạt động nghệ thuật, anh cống hiến cho nền kịch nghệ thuật của nước nhà nhiều tác phẩm, vai diễn bất hủ như: nhà thơ Hoàng Mai trong phim ngắn "Sóng ở đáy sông", vai diễn Ngọc Hoàng trong Táo Quân...
Đặc biệt trong chương trình "Táo quân", mỗi mùa đi qua, NSND Quốc Khánh ghi dấu trong lòng công chúng với những câu thoại đắt giá và những hành động, cử chỉ dí dỏm. Nhiều câu nói của NSND Quốc Khánh đã trở thành câu cửa miệng một thời của giới trẻ Việt như: Thích màu hồng ghét sự giả dối, Quyết liệt thì mới được việc, Không làm gì mà vẫn giàu chỉ có đi lừa đảo...
Sau nhiều nỗ lực đóng góp cho nghệ thuật, năm 2012, Quốc Khánh được phong tặng danh hiệu NSƯT. Năm 2022, anh nghỉ hưu tại Nhà hát Kịch Việt Nam, chỉ tham gia một số hoạt động nghệ thuật. Năm 2023, anh được phong tặng danh hiệu NSND. Bắt đầu từ đây, nam NSND ngày càng kín tiếng hơn.
Trái ngược với hình ảnh quyền lực, uy nghiêm trên sân khấu, ngoài đời, "Ngọc Hoàng" của Táo quân lại lựa chọn lối sống giản dị và kín tiếng. Là người Hà Nội gốc, NSND Quốc Khánh hiện sống một mình trong căn nhà cũ do bố mẹ để lại. Không gian sinh hoạt riêng của nam nghệ sĩ chỉ vỏn vẹn khoảng 10m², mọi vật dụng đều được sắp xếp gọn gàng, thậm chí phải thiết kế mỏng để phù hợp với diện tích chật hẹp.
NSND Quốc Khánh từng chia sẻ, nhà to hay nhỏ không phải là điều quan trọng, quan trọng nhất là cảm giác thoải mái và bình yên. Nam nghệ sĩ 6X tự nhận mình là người sống bình dân, ăn mặc đơn giản, không dùng đồ hiệu, không sử dụng mạng xã hội và hiếm khi xuất hiện trước truyền thông. "Ngọc Hoàng" cũng gần như vắng mặt tại các sự kiện giải trí đông người, chỉ thỉnh thoảng tham gia những buổi giao lưu, gặp gỡ với lớp diễn viên trẻ.
Ở tuổi ngoài 60, nam nghệ sĩ vẫn lựa chọn cuộc sống độc thân. Anh cho biết bản thân yêu thích sự tự do và không muốn bị ràng buộc bởi trách nhiệm gia đình. Khi mẹ còn sống, nam NSND quyết định không lập gia đình để có nhiều thời gian chăm sóc bà, đồng thời không muốn bất kỳ ai phải chịu thiệt thòi khi gắn bó với một người nghệ sĩ vì vốn dĩ đặc thù nghề diễn không có nhiều thời gian dành cho gia đình. Dù ý thức được những mặt trái của lựa chọn này song nam nghệ sĩ vẫn giữ quan điểm sống theo cách khiến bản thân cảm thấy nhẹ nhàng và thoải mái nhất.
Sau khi nghỉ hưu, sức khỏe nam diễn viên cũng không còn được như trước. NSND Quốc Khánh xuất hiện trên sân khấu thưa dần, song vẫn nhận lời tham gia một số vai diễn phù hợp ở sân khấu kịch hoặc phim truyền hình. Ngoài công việc, niềm vui giản dị của anh là những buổi trò chuyện, gặp gỡ cùng bạn bè, đồng nghiệp thân thiết.
Hình ảnh vui vẻ hồi đầu năm của NSND Quốc Khánh cùng bạn bè, đồng nghiệp.
Những tưởng cuộc sống của NSND Quốc Khánh cứ thế bình yên nhưng hồi đầu tháng 1 vừa qua, MXH rò rỉ tin tức thất thiệt về sức khỏe của NSND Quốc Khánh. Ngay lập tức, đồng nghiệp của anh - NSƯT Quang Thắng cũng lên tiếng trấn an khán giả. "Mọi thứ đều ổn. Khi mệt quá, nghệ sĩ thường muốn nghỉ ngơi một chút. Biết đâu khi khỏe hơn, anh Khánh lại tham gia vào chương trình mới này thì sao?", Táo Kinh tế cho hay.
Không chỉ vậy, thời gian sau tin đồn này NSND Quốc Khánh đã xuất hiện trên Facebook của NSƯT Quang Thắng với hình ảnh đi ăn cùng mọi người. Thái độ bình thản của NSND Quốc Khánh khiến người hâm mộ yên tâm phần nào về sức khỏe của anh.
Ở tuổi 64, với nam nghệ sĩ, sự an yên trong đời sống cá nhân có lẽ chính là "thiên đình" bình yên và trọn vẹn nhất.
Khi nhắc đến giáo dục Phần Lan, nhiều người thường hình dung về những lớp học nhẹ nhàng, học sinh ít bài tập về nhà và gần như không chịu áp lực thi cử. Quốc gia Bắc Âu này từ lâu đã nổi tiếng với triết lý giáo dục đề cao sự phát triển tự nhiên của trẻ thay vì chạy đua điểm số.
Tuy nhiên, điều ít người biết là Phần Lan vẫn duy trì một kỳ thi cực kỳ quan trọng mang tên "Matriculation Examination" - kỳ thi tốt nghiệp trung học quốc gia dành cho học sinh cuối cấp.
Đây gần như là kỳ thi quy mô toàn quốc hiếm hoi trong hệ thống giáo dục phổ thông của nước này. Với nhiều học sinh Phần Lan, áp lực lớn nhất trong suốt những năm đi học thường dồn vào cột mốc này.
Theo Finnish National Agency for Education, kỳ thi được tổ chức nhằm đánh giá xem học sinh đã đạt đủ kiến thức và kỹ năng cần thiết sau chương trình trung học phổ thông hay chưa. Đồng thời, kết quả cũng được nhiều trường đại học sử dụng trong quá trình tuyển sinh.
Khác với nhiều quốc gia châu Á, nơi học sinh liên tục trải qua các cuộc thi chuyển cấp, thi thử và các bảng xếp hạng áp lực từ nhỏ, học sinh Phần Lan được đánh giá chủ yếu thông qua quá trình học tập hằng ngày.
Giáo viên tại đây có quyền tự chủ cao trong việc chấm điểm và theo dõi sự tiến bộ của học sinh thay vì phụ thuộc vào các bài kiểm tra chuẩn hóa liên tục. Điều này giúp trẻ ít bị căng thẳng hơn trong suốt quá trình học.
Một bài phân tích của BBC Future cho rằng, điểm đặc biệt của Phần Lan không phải "không thi cử", mà là hạn chế tối đa những kỳ thi mang tính cạnh tranh khốc liệt kéo dài nhiều năm.
Ở Phần Lan, trẻ em thường bắt đầu đi học muộn hơn nhiều nước khác. Học sinh tiểu học ít bài tập về nhà, thời gian nghỉ giữa giờ dài và gần như không tồn tại văn hóa học thêm tràn lan.
Nhờ đó, nhiều chuyên gia đánh giá học sinh Phần Lan có tuổi thơ "dễ thở" hơn đáng kể so với những môi trường giáo dục đặt nặng thành tích.
Tuy nhiên, khi bước vào giai đoạn cuối trung học phổ thông, áp lực từ kỳ thi matriculation vẫn khiến nhiều học sinh lo lắng. Các môn thi bao gồm tiếng mẹ đẻ, ngoại ngữ, toán học hoặc các môn khoa học - xã hội tùy lựa chọn.
Theo ICEF Monitor, kỳ thi này hiện được tổ chức hoàn toàn trên máy tính và kéo dài nhiều ngày. Một số học sinh chuẩn bị từ trước đó cả năm để đạt kết quả tốt nhằm tăng cơ hội vào đại học.
Dẫu vậy, điều khiến nhiều người bất ngờ là ngay cả kỳ thi quan trọng nhất của Phần Lan cũng không bị biến thành "cuộc chiến sống còn" như ở nhiều nơi khác.
Học sinh được quyền thi lại để cải thiện điểm số. Ngoài ra, nhiều trường đại học còn kết hợp đánh giá hồ sơ hoặc các tiêu chí khác thay vì chỉ phụ thuộc hoàn toàn vào kết quả thi.
Mô hình giáo dục Phần Lan thường được đem ra so sánh với những quốc gia có văn hóa "luyện thi từ nhỏ", nơi trẻ em gần như phải sống trong các lớp học thêm để cạnh tranh vào trường top.
Trong khi nhiều nền giáo dục đặt trọng tâm vào kiểm tra liên tục và thành tích, Phần Lan lại chọn cách xây dựng môi trường học tập ít áp lực hơn nhưng vẫn duy trì một chuẩn đánh giá cuối cùng để bảo đảm chất lượng đầu ra.
Theo nhiều chuyên gia, thành công của giáo dục Phần Lan không đến từ việc "xóa bỏ thi cử", mà nằm ở cách quốc gia này cân bằng giữa học tập, sức khỏe tinh thần và áp lực cạnh tranh.
Và chính kỳ thi matriculation - kỳ thi hiếm hoi nhưng đầy sức nặng ấy - đang cho thấy ngay cả một trong những nền giáo dục hạnh phúc nhất thế giới cũng vẫn cần một cột mốc đánh giá quan trọng cho học sinh trước khi bước vào tuổi trưởng thành.
