16h chủ nhật, Hoàng Hải, 23 tuổi, đến một spa cách nhà 3 km để thư giãn khi thấy những cơn đau đầu xuất hiện.
Hải là nhân viên marketing của một công ty xuất nhập khẩu ở TP HCM, mức lương 15 triệu đồng mỗi tháng. Sau nửa năm đi làm, anh cho biết thường xuyên phải đối mặt với khối lượng công việc lớn, từ lập hồ sơ đến gặp gỡ khách hàng. Cảm giác sợ ngày chủ nhật kèm triệu chứng đau đầu của Hải bắt đầu xuất cách đây khoảng bốn tháng.
Sự lo âu của anh càng rõ rệt vào những tối chủ nhật. Hải thường kể với bạn bè về sự tiếc nuối khi “chưa kịp nghỉ mà cuối tuần kết thúc” và sáng hôm sau phải quay lại công việc. Áp lực kéo dài khiến giấc ngủ của Hải chập chờn, nhiều đêm chỉ được 2 tiếng.
Những cuộc hẹn với bạn bè cũng thưa dần. Mỗi khi có người rủ ra ngoài, anh thường từ chối vì “chỉ muốn nằm để lấy sức cho tuần mới”. Anh dễ cáu gắt và mất động lực làm việc, đặc biệt vào những ngày đầu tuần.
Hải cho rằng tình trạng này đến từ cả yếu tố cá nhân lẫn môi trường làm việc. Anh thừa nhận mình chưa xử lý công việc hiệu quả, khiến nhiều đầu việc tồn đọng rồi dồn sang cuối tuần. Trong khi đó, quản lý thường giao nhiệm vụ lớn vào chiều thứ 6 nhưng yêu cầu phải có báo cáo trong cuộc họp giao ban sáng thứ hai. Điều đó buộc nhân viên gần như phải dùng trọn ngày nghỉ cuối tuần để hoàn thành công việc.
Hiện tượng Hải đang gặp phải được gọi là “Hội chứng sợ ngày chủ nhật ” (Sunday Scaries). Tổ chức nghiên cứu giấc ngủ Sleep Foundation (Mỹ) ghi nhận 1/3 người trưởng thành gặp khó khăn khi ngủ vào tối chủ nhật vì hội chứng này. Khảo sát của LinkedIn năm 2025 cũng cho thấy khoảng 80% người lao động từng trải qua cảm giác lo âu trước tuần làm việc mới.
Tại Việt Nam, các bài đăng về chủ đề “ghét thứ hai” hay “sợ chủ nhật” xuất hiện nhiều trên mạng xã hội. Trên TikTok, hashtag #SundayScaries hay #danvanphong thu hút hàng triệu lượt xem.
Thạc sĩ tâm lý học Nguyễn Thế Huy, giảng viên Đại học Ngân hàng TP HCM, giám đốc Công ty TNHH Chăm sóc Sức khỏe Tinh thần Việt cho biết “sợ chủ nhật” không phải hiện tượng lười đi làm mà là một dạng lo âu dự báo. “Nhiều người bắt đầu căng thẳng vì hình dung trước những áp lực sẽ quay trở lại vào đầu tuần”, ông Huy nói.
Nguyên nhân cốt lõi là sự quá tải công việc, áp lực KPI, các cuộc họp đầu tuần và văn hóa kết nối liên tục qua các ứng dụng nhắn tin, khiến ranh giới giữa ngày nghỉ và ngày làm việc bị xóa nhòa. Từ đó, cuối tuần không còn là khoảng thời gian nghỉ ngơi, tái tạo năng lượng mà biến thành chuỗi ngày chờ áp lực quay lại.
Trạng thái này phổ biến ở người trẻ tại các đô thị lớn do phải đối mặt với áp lực chi phí sinh hoạt, cạnh tranh nghề nghiệp và nhu cầu khẳng định bản thân.
Nếu kéo dài, hội chứng này dẫn đến kiệt sức nghề nghiệp, tạo ra vòng lặp: lo âu gây mất ngủ, làm việc kém hiệu quả, công việc tồn đọng và tiếp tục tích tụ áp lực cho cuối tuần sau.
Anh Minh Tâm, 35 tuổi, nhân viên truyền thông ở phường Xuân Hòa, TP HCM, thường có tâm trạng căng thẳng vào chiều chủ nhật khi nghĩ tới cuộc họp giao ban. “Chủ nhật chưa kịp bắt đầu thì thứ hai đã tới”, anh nói.
Anh dành nửa ngày chủ nhật để ngủ bù và nửa ngày còn lại để xử lý việc. Điện thoại của anh liên tục hiện thông báo nhóm chat công việc. Anh cho biết tuần trước phải ngồi làm việc tại nhà đến 22h ngày chủ nhật. Tình trạng này khiến anh từ chối các cuộc hẹn và gia đình phải chuyển sang gọi điện cho anh vào giữa tuần.
Ở góc độ nhà quản lý, ông Anh Tú, Giám đốc công ty truyền thông iGem, ghi nhận áp lực này ở nhân viên nên đã quyết định thay đổi cách vận hành. Công ty làm việc từ thứ 2 đến sáng thứ 7. Ông Tú quy định không nhắn tin giao việc vào chủ nhật. Với các vấn đề phát sinh, ông trực tiếp xử lý thay vì chuyển cho cấp dưới.
Chuyên gia Thế Huy nhận định để vượt qua tình trạng này là gọi tên đúng nỗi sợ. Nhiều người tưởng mình “sợ chủ nhật” nhưng thực chất là lo về khối lượng công việc, áp lực KPI, các cuộc họp đầu tuần. Để giảm áp lực, người lao động nên chuẩn bị nhẹ nhàng cho tuần mới, ví dụ dành 15 đến 20 phút để ghi lại danh mục công việc cần xử lý vào thứ hai giúp não bộ lấy lại cảm giác kiểm soát, từ đó giảm lo âu. “Kỹ năng ngắt kết nối chính là công cụ bảo vệ sức khỏe tinh thần”, ông Huy nói.
Về phía người sử dụng lao động, chuyên gia tâm lý cho rằng ban lãnh đạo không nên coi hội chứng này là vấn đề cảm xúc cá nhân. Nếu tình trạng căng thẳng đầu tuần xảy ra, đó là tín hiệu cảnh báo về bất cập trong phân bổ việc làm, văn hóa giao tiếp ngoài giờ hoặc phong cách quản lý. Người quản lý cần chủ động quan sát các dấu hiệu kiệt sức của nhân sự, bởi sức khỏe tinh thần ảnh hưởng trực tiếp đến hiệu suất và khả năng giữ chân lao động.
“Việc giảm tải áp lực trước tuần mới đòi hỏi nỗ lực từ cả hai phía”, ông Huy nói.
Theo China Times, một người đàn ông 45 tuổi ở thành phố Hàng Châu, tỉnh Chiết Giang (Trung Quốc), vừa phải nhập viện cấp cứu sau khi ăn trứng cá chép suối.
Ban đầu, người đàn ông không có biểu hiện bất thường ngay sau bữa ăn. Tuy nhiên, khoảng 5 giờ sau, ông bắt đầu xuất hiện cơn đau quặn bụng dữ dội, buồn nôn, nôn ói, tê môi, sau đó tiêu chảy liên tục và vã mồ hôi lạnh. Người bệnh nhanh chóng được đưa đến Bệnh viện số 1 trực thuộc Đại học Chiết Giang để cấp cứu.
Sau khi thăm khám, các bác sĩ chẩn đoán bệnh nhân bị ngộ độc ciguatera (độc tố ciguatoxin) do ăn trứng cá. Đây là loại ngộ độc hiếm gặp nhưng có thể gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến hệ thần kinh, trong khi hiện nay thế giới vẫn chưa có thuốc giải độc đặc hiệu.
Bác sĩ Lục Viễn Cường, Trưởng khoa Cấp cứu của Bệnh viện số 1 trực thuộc Đại học Chiết Giang cho biết cá chép suối là loài cá được người dân địa phương sử dụng làm thực phẩm khá phổ biến. Tuy nhiên, trứng của loài cá này có thể chứa độc tố ciguatoxin - loại độc tố thần kinh rất nguy hiểm.
Cá chép suối (được người dân địa phương gọi là "cá mú suối" vì có hoa văn giống cá mú) là một trong những nguyên nhân phổ biến gây ngộ độc do ăn trứng cá tại tỉnh Chiết Giang. Từ tháng 5 đến tháng 9 hàng năm là mùa sinh sản của loài này, cũng là thời điểm trứng cá có độc tính mạnh nhất.
Ông nhấn mạnh ciguatoxin có khả năng chịu nhiệt rất cao nên việc nấu chín cũng không thể phá hủy độc tố. Đến nay vẫn chưa có thuốc giải độc đặc hiệu, việc điều trị chủ yếu là xử trí triệu chứng và hỗ trợ người bệnh.
Ciguatoxin thường tích tụ nhiều ở nội tạng cá, nhưng cũng có thể hiện diện ở các bộ phận khác như trứng cá. Đây là loại độc tố không màu, không mùi, không thể nhận biết bằng mắt thường hoặc ngửi mùi, chịu nhiệt tốt, khó bị phá hủy khi nấu chín, chiên, hấp hay nướng.
Người bị ngộ độc thường xuất hiện triệu chứng trong vòng 12 giờ sau khi ăn, bao gồm: Buồn nôn, nôn, tiêu chảy, đau bụng, tê môi, tê lưỡi hoặc tê miệng, đau đầu, chóng mặt, hạ huyết áp. Trong một số trường hợp hiếm gặp, người bệnh có thể bị co giật. Đáng chú ý, các triệu chứng thần kinh có thể kéo dài nhiều tuần, nhiều tháng, thậm chí nhiều năm.
Theo các chuyên gia sức khỏe, để bảo vệ tính mạng cho bản thân và gia đình, tuyệt đối không được chủ quan trong việc lựa chọn và chế biến thủy, hải sản. Không ăn thử trứng của các loài cá cảnh, cá lạ chưa từng biết. Bỏ qua các loại hải sản có màu sắc sặc sỡ hoặc hình thù kỳ dị.
Ưu tiên các loại cá, mực, tôm quen thuộc và còn tươi mới. Tuyệt đối không ăn hải sản đã ươn, có mùi hôi, vì lúc này vi khuẩn đã phân hủy đạm thành các chất độc (như histamine) gây ngộ độc và dị ứng nặng.
Ngay khi có bất kỳ dấu hiệu tê môi, nôn mửa sau bữa ăn, cần nhanh chóng gây nôn (nếu còn tỉnh táo) và đưa ngay nạn nhân đến cơ sở y tế gần nhất để được cấp cứu, tuyệt đối không tự ý chữa bằng các mẹo dân gian.
Từ những cơn đau âm ỉ tưởng chừng vô hại, người đàn ông 43 tuổi không ngờ trong ổ bụng mình tồn tại khối u ruột non khổng lồ đã hoại tử, chiếm gần nửa khoang bụng.
Khoảng 3 tháng trước nhập viện, bệnh nhân thỉnh thoảng đau vùng thượng vị từng cơn, kéo dài 1-2 phút rồi tự hết, không liên quan ăn uống hay vận động. Do vẫn sinh hoạt bình thường, người này chủ quan dù từng được phát hiện có u ruột non.
Một ngày trước khi nhập viện, bệnh nhân đau quặn vùng thượng vị và quanh rốn, kèm buồn nôn, sốt cao 38-39 độ C nên đến bệnh viện cấp cứu.
Tại Bệnh viện Trung ương Quân đội 108, bác sĩ phát hiện khối u kích thước khoảng 15x20 cm chiếm gần nửa bụng trái. Kết quả chụp cắt lớp vi tính cho thấy đây là khối nghi u mô đệm đường tiêu hóa (GIST) ở ruột non.
Bệnh nhân được phẫu thuật cắt bỏ khối u và đoạn ruột liên quan. Khối u lấy ra có kích thước 16x22 cm, nặng khoảng 3 kg, phần trung tâm đã hoại tử. Sau mổ, sức khỏe người bệnh ổn định, hồi phục tốt.
Theo các bác sĩ, GIST là viết tắt của Gastrointestinal Stromal Tumor, tức u mô đệm đường tiêu hóa. Đây là loại u xuất phát từ thành ống tiêu hóa, thường gặp ở dạ dày và ruột non nhưng cũng có thể xuất hiện tại nhiều vị trí khác trong đường tiêu hóa.
Một số trường hợp GIST phát triển chậm, song cũng có không ít ca tiến triển nhanh hoặc di căn nếu không được phát hiện, điều trị kịp thời.
Thượng tá, tiến sĩ, bác sĩ Nguyễn Tô Hoài, khoa Phẫu thuật ống tiêu hóa, cho biết bệnh thường có biểu hiện không điển hình như đau bụng mơ hồ kéo dài, sụt cân, thiếu máu mạn tính. Nhiều trường hợp chỉ được phát hiện khi khối u đã gây biến chứng nặng như xuất huyết tiêu hóa, tắc ruột cơ học hoặc khối u phát triển quá lớn kèm hoại tử.
Các dấu hiệu cảnh báo có thể bao gồm nôn ra máu, đi ngoài phân đen, đau bụng quặn dữ dội, buồn nôn, nôn hoặc bí trung đại tiện.
Bác sĩ khuyến cáo khi xuất hiện các triệu chứng bất thường kéo dài ở đường tiêu hóa, người dân nên đi khám chuyên khoa để được làm các xét nghiệm cần thiết nhằm chẩn đoán và đánh giá giai đoạn bệnh.
Việc phát hiện sớm, phối hợp phẫu thuật cùng điều trị thuốc đích đúng chỉ định được xem là yếu tố quan trọng giúp nâng cao hiệu quả điều trị, hạn chế nguy cơ khối u phát triển quá lớn hoặc tiến triển sang giai đoạn muộn.
Thời gian gần đây, cộng đồng chia sẻ nhiều về trường hợp một người đàn ông 42 tuổi mắc ung thư, tử vong sau khi tự ý rời bỏ điều trị tại bệnh viện để áp dụng các phương pháp được lan truyền trên mạng xã hội, trong đó có uống chanh liều cao và phơi nắng kéo dài.
Theo thông tin được chia sẻ trong các nhóm hỗ trợ bệnh nhân ung thư, sau khi được chẩn đoán, người đàn ông này không tiếp tục điều trị y khoa mà lựa chọn về nhà. Ông vào các hội nhóm "chữa lành", chanh liều cao và thực hiện chế độ được gọi là "thải độc tự nhiên", bao gồm uống lượng lớn nước chanh mỗi ngày (1 kg quả) kết hợp phơi nắng.
Được biết, người này dù được người thân khuyên nhủ nhưng không nghe mà vẫn kiên trì với phương pháp trên. Một ngày trước khi qua đời, ông vẫn thông báo đang tiếp tục phơi nắng theo hướng dẫn và tử vong vào sáng hôm sau.
Câu chuyện trở thành lời cảnh báo về những phương pháp điều trị ung thư không có cơ sở khoa học nhưng lại được chia sẻ dưới dạng "kinh nghiệm cá nhân" hoặc "mẹo chữa bệnh tự nhiên".
Trao đổi với Vietnamnet, bác sĩ Nguyễn Duy Anh - nguyên bác sĩ tại Trung tâm Y học hạt nhân và Ung bướu, Bệnh viện Bạch Mai (Hà Nội), cũng khẳng định hiện chưa có bằng chứng khoa học nào cho thấy chanh hay các phương pháp "thải độc tự nhiên" có thể điều trị ung thư. Đây là nhóm bệnh phức tạp, cần được điều trị theo phác đồ chuẩn, bao gồm phẫu thuật, hóa trị, xạ trị hoặc các liệu pháp hiện đại tùy từng loại và giai đoạn bệnh.
- Dễ hỏng men răng: Theo Hiệp hội Nha khoa Mỹ, một cốc nước chanh mỗi ngày có thể không gây hại nhưng nếu uống quá nhiều thì lại có thể tàn phá men răng rất lớn. Nguyên nhân là do chanh có tính acid cao, nếu tiếp xúc thường xuyên sẽ làm xói mòn men răng. Nếu bạn không hình dung được quá trình men răng bị xói mòn như thế nào thì hãy tưởng tượng răng của bạn chuyển từ trắng sang màu vàng và cảm giác thô khi lưỡi chạm vào. Ngoài ra, chanh cũng là thủ phạm gây nên tình trạng sâu răng do làm gia tăng cường độ tiếp xúc của acid với răng. Tuy nhiên, bạn không phải từ bỏ hoàn toàn món nước chanh yêu thích nhưng khi uống nên sử dụng ống hút để cắt giảm sự tiếp xúc với acid trên răng.
- Không tốt cho dạ dày: Trong khi nước chanh chứa nhiều lợi ích cho sức khỏe thì việc sử dụng quá nhiều lại có tác dụng ngược khi làm cho bệnh loét dạ dày nặng hơn và khởi phát trào ngược dạ dày thực quản (GERD). Đặc biệt có thể gây tình trạng loét dạ dày xuất hiện có thể do lượng acid dư thừa trong bụng. Do đó, khi tiêu thụ nhiều chanh sẽ càng làm cho dạ dày dư thừa acid gây ra vết loét vào lớp lót bên trong của dạ dày, tá tràng ở mức độ nhẹ hoặc nặng.
- Loét miệng: Uống quá nhiều nước chanh có thể gây hại nhiều hơn cho miệng do nó không chỉ làm giảm men răng, gây sâu răng mà còn có khả năng làm trầm trọng thêm các vết loét miệng.
- Gây đau nửa đầu: Đã có nghiên cứu tại Mỹ cho rằng có mối liên quan giữa chứng đau nửa đầu với loại trái cây có múi do chúng có chứa chất phenylethylamine. BS. Rebecca Traub, một nhà thần kinh học người Mỹ, cũng cho biết trái chanh được các bác sĩ nhắc nhở bệnh nhân không nên dùng do có thể kích hoạt đau nửa đầu.
