Trong bài đăng trên Truth Social ngày 25.5, Tổng thống Trump cho hay ông đã trao đổi với lãnh đạo các nước trên, cùng Các tiểu vương quốc Ả Rập thống nhất (UAE) và Bahrain, hai quốc gia từng tham gia Hiệp định Abraham trong nhiệm kỳ đầu của ông.
“Tôi yêu cầu tất cả các quốc gia ngay lập tức ký kết Hiệp định Abraham. Nếu Iran ký thỏa thuận này với tôi, với tư cách Tổng thống Mỹ, tôi sẽ rất vinh dự nếu họ cũng trở thành một phần của liên minh thế giới chưa từng có này”, theo AFP dẫn bài đăng của ông Trump.
Hiệp định Abraham là khuôn khổ do chính quyền Tổng thống Trump thúc đẩy năm 2020 nhằm bình thường hóa quan hệ giữa Israel và một số nước Ả Rập, gồm UAE, Bahrain, Morocco và Sudan. Ông Trump nhiều lần bày tỏ mong muốn mở rộng thỏa thuận này nếu trở lại Nhà Trắng.
Tuy nhiên, đề xuất mới của ông Trump được cho là khó nhận được phản ứng tích cực trong ngắn hạn, nhất là khi dư luận tại nhiều nước Hồi giáo vẫn bất bình sâu sắc trước chiến dịch quân sự của Israel ở Gaza.
Pakistan đã bác bỏ khả năng tham gia. Theo Reuters dẫn một nguồn tin Pakistan, tuyên bố của ông Trump phản ánh nỗ lực gắn tiến trình ngừng bắn với Iran vào mục tiêu mở rộng Hiệp định Abraham, nhưng 2 vấn đề này “không liên quan và không thể liên quan với nhau”. “Pakistan không bị ép buộc phải tuân theo bất kỳ yêu cầu nào như vậy”, theo nguồn thạo tin.
Các nước liên quan hiện chưa công khai bình luận về bài đăng của ông Trump.
Đối với Ả Rập Xê Út, việc công nhận Israel là vấn đề đặc biệt nhạy cảm. Riyadh từ lâu khẳng định sẽ không bình thường hóa quan hệ với Israel nếu không có một lộ trình rõ ràng hướng tới nhà nước Palestine. Với vị thế là nơi có hai thánh địa Mecca và Medina, bất kỳ bước đi nào của Ả Rập Xê Út đối với Israel đều mang ý nghĩa chính trị, tôn giáo và an ninh sâu rộng.
Đối với Ả Rập Xê Út, việc công nhận Israel sẽ không chỉ là một cột mốc ngoại giao, mà còn là một vấn đề an ninh quốc gia vô cùng nhạy cảm, gắn liền với việc giải quyết một trong những cuộc xung đột lâu đời và khó hòa giải nhất trong khu vực.
Trong khi đó, Ai Cập, Jordan và Thổ Nhĩ Kỳ đã có quan hệ ngoại giao với Israel, nhưng các mối quan hệ này trở nên căng thẳng kể từ khi chiến sự Gaza bùng phát.
Ông Trump nói các cuộc đàm phán với Iran “đang diễn ra tốt đẹp”, song không đưa ra dấu hiệu cụ thể cho thấy một thỏa thuận sắp được ký. Chủ nhân Nhà Trắng nói một hoặc hai trong số các quốc gia ông đã nói chuyện có thể có lý do để không tham gia, nhưng cho rằng hầu hết đều nên “sẵn sàng, mong muốn và có khả năng biến thỏa thuận với Iran này thành một sự kiện lịch sử vĩ đại hơn”
Thượng nghị sĩ Lindsey Graham, đồng minh lâu năm của ông Trump, ủng hộ việc gắn thỏa thuận Iran với Hiệp định Abraham, cho rằng điều này có thể thúc đẩy hội nhập khu vực và tạo ra “một cường quốc về cơ hội kinh tế”.
Tuy nhiên, một số chuyên gia tỏ ra hoài nghi. Ông Aaron David Miller, một chuyên gia cao cấp tại Quỹ Carnegie vì Hòa bình quốc tế, nhận định rất khó có khả năng lời kêu gọi của ông Trump sẽ thành công, một phần là do sự cạnh tranh khu vực giữa các quốc gia.
Ông Ali Vaez, Giám đốc dự án Iran tại Nhóm khủng hoảng quốc tế, cho rằng: “Ông Trump đang cố trình bày thỏa thuận hạt nhân với Iran như phần tiếp nối của Hiệp định Abraham: tốt cho Israel, tốt cho khu vực và đủ sức thuyết phục những người hoài nghi tại Washington. Nhưng ông ấy đang đổi ảo tưởng này lấy ảo tưởng khác – từ việc ép Iran đầu hàng đến việc giả vờ rằng một thỏa thuận mong manh có thể trở thành nền tảng cho một trật tự mới ở Trung Đông”.
Tạp chí Newsweek dẫn trả lời của người phát ngôn Zach Kahler của Sở Di trú và Nhập tịch Mỹ (USCIS) qua thư điện tử hôm 24.5 xác nhận những đương đơn mang lại lợi ích kinh tế hoặc phục vụ lợi ích quốc gia của Mỹ nhiều khả năng sẽ vẫn theo lộ trình xin thẻ xanh như hiện tại.
Trong khi đó, những đương đơn khác có thể được yêu cầu nộp hồ sơ từ nước ngoài tùy theo những hoàn cảnh cụ thể.
Newsweek cho biết cách tiếp cận mới của chính quyền Washington đã thay đổi quá trình chuyển từ tình trạng không di dân sang thường trú nhân. Trong nhiều thập niên qua, việc điều chỉnh tình trạng cư trú ngay trên đất Mỹ là quy trình thủ tục hành chính thông thường.
Theo hướng dẫn mới, USCIS tranh luận rằng Quốc hội Mỹ chưa bao giờ có ý định để những người nhập cảnh tạm thời, bao gồm du học sinh, lao động diện thị thực H-1B, nhân sự luân chuyển nội bộ doanh nghiệp theo diện thị thực L-1 hoặc khách du lịch, sử dụng quyền đến Mỹ trong thời gian ngắn để làm mục đích xin thẻ xanh.
Thay vào đó, USCIS đang thiết lập một quy trình lãnh sự mới ở nước ngoài và xem đây là yêu cầu mặc định, và chỉ dành việc thay đổi tình trạng cư trú trên đất Mỹ cho những trường hợp ngoại lệ.
H-1B là dạng thị thực không định cư theo diện việc làm, cho phép các doanh nghiệp Mỹ tuyển dụng lao động nước ngoài trong thời hạn tối đa 3 năm và có thể gia hạn lên đến 6 năm trong đa số trường hợp.
Sự phân biệt giữa người phải rời Mỹ và người có thể ở lại phụ thuộc hoàn toàn vào việc người lao động nước ngoài có đang giữ những vai trò đáp ứng tiêu chí "mang lại lợi ích kinh tế" hoặc "phục vụ lợi ích quốc gia" hay không.
Tiêu chí trên đặc biệt quan trọng với nhóm lao động tay nghề cao diện H-1B, cụ thể là trong các ngành công nghệ, kỹ thuật, nghiên cứu, tài chính và y tế.
Tổng thống Pháp Emmanuel Macron khi tham gia phiên thảo luận dành cho giới trẻ tại Hội nghị Africa Forward ở Nairobi, Kenya, hôm 11/5 bất ngờ đứng dậy rời khỏi chỗ ngồi và bước lên sân khấu để chỉ trích những người tham dự không tập trung.
"Xin lỗi nhưng mọi người nghe này: ta không thể nói về văn hóa và để những người truyền cảm hứng phát biểu trong tiếng ồn ào như vậy", ông Macron nói.
Tổng thống Pháp chỉ trích những người gây ồn ào phía dưới "thiếu tôn trọng" và đề nghị họ nếu có vấn đề riêng muốn thảo luận, hãy "sử dụng phòng gặp riêng hoặc ra ngoài".
"Nếu các bạn muốn ở lại đây, chúng ta cùng lắng nghe ý kiến của mọi người", lãnh đạo Pháp tiếp tục nói.
Hành động của ông Macron lập tức bị chỉ trích trên mạng xã hội.
"Kính gửi ông Emmanuel Macron, tôi không cho rằng việc ông đến lục địa của chúng tôi và nói chuyện thiếu tôn trọng với mọi người như vậy là lịch sự hay phù hợp. Họ không phải con cái của ông. Đừng tỏ vẻ bề trên. Hãy tưởng tượng nếu một vị khách làm điều tương tự ở đất nước của ông thì sao? Liệu điều đó có được chấp nhận được không? Tôi nghĩ là không", cựu nghị sĩ Zimbabwe Fadzayi Mahere nói.
Một tài khoản của luật sư gốc Kenya Miguna Miguna, có 3,1 triệu người theo dõi, cũng gay gắt nói rằng "người châu Phi không cần ông Macron cho phép để lên tiếng ở lục địa của mình".
Hội nghị Africa Forward ở Nairobi là nơi hơn 30 lãnh đạo, giám đốc điều hành doanh nghiệp và doanh nhân trẻ châu Phi tập trung thảo luận về phát triển kinh tế, đổi mới và hợp tác giữa châu Phi và châu Âu.
Ông Macron trước đó nói với các sinh viên tại Đại học Nairobi rằng "châu Phi đang thành công" và lập luận rằng lục địa này cần đầu tư để củng cố chủ quyền hơn là phụ thuộc vào viện trợ phát triển.
Trong những ngày cuối tháng 4, tại nhiều khu vực công cộng ở trung tâm thủ đô Washington D.C (Mỹ), người viết lại thường xuyên nhìn thấy lực lượng vệ binh quốc gia.
Thực ra, ở Washington D.C trước nay không thiếu sự có mặt của lực lượng cảnh sát, đặc vụ bảo vệ cho tổng thống, nhưng giờ đây còn có thêm vệ binh quốc gia cũng thường xuyên hiện diện tại thủ đô này.
Điều này bắt đầu từ năm 2025, tức năm đầu tiên khi Tổng thống Trump bắt đầu nhiệm kỳ thứ 2, Nhà Trắng đã gây nhiều tranh cãi khi điều động vệ binh quốc gia về thủ đô để giữ trị an vì tỷ lệ tội phạm cao. Quyết định này dẫn đến sự chỉ trích của cả chính quyền địa phương lẫn dư luận vì cho rằng tình hình tội phạm không nghiêm trọng như Nhà Trắng đưa ra. Phía chỉ trích cáo buộc chính quyền liên bang dưới thời Tổng thống Trump đang tìm cách tăng cường kiểm soát, làm giảm tính độc lập của địa phương.
Tương tự, Nhà Trắng còn điều động lực lượng đặc vụ của Cơ quan Thực thi di trú và hải quan Mỹ (ICE) đến nhiều tiểu bang để truy bắt những người được cho là nhập cư trái phép. Sự xuất hiện của ICE ở các tiểu bang không chỉ dẫn đến tranh cãi mà thậm chí dẫn đến đụng độ. Hậu quả, đã có 2 người bị ICE nổ súng bắn chết tại thành phố Minneapolis thuộc bang Minnesota hồi tháng 1. Nhiều vụ biểu tình phản đối đã xảy ra. Đến đầu tháng 3 vừa qua, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã thay Bộ trưởng An ninh nội địa Kristi Noem - người chịu trách nhiệm chính về hoạt động của ICE trong chiến dịch tại các tiểu bang.
Vấn đề của vệ binh quốc gia và ICE kết hợp chuỗi dài các chính sách gây bất mãn khác như Tổng thống Trump đe dọa sáp nhập Greenland, vụ bê bối Epstein, các chính sách thuế quan gây ra nhiều hệ lụy, một số vụ bê bối khác… đã dần làm xói mòn nền tảng ủng hộ của ông Trump trong nhóm cử tri mà đảng Cộng hòa cần để duy trì quyền kiểm soát quốc hội.
Trước thực tế trên, đảng Cộng hòa của Tổng thống Trump có thể gặp nhiều thách thức trong cuộc bầu cử giữa kỳ vào tháng 11 tới. Theo thông lệ, cứ mỗi 2 năm thì người dân Mỹ lại bầu cử để bầu lại toàn bộ Hạ viện Mỹ (nhiệm kỳ 2 năm) và 1/3 số nghị sĩ ở Thượng viện (nhiệm kỳ 6 năm). Và cứ mỗi 2 lần bầu cử như thế, có một lần là bầu cử tổng thống. Vì thế, cuộc bầu cử quốc hội vào những năm không có bầu cử tổng thống thì được gọi là bầu cử giữa kỳ.
Hiện tại, đảng Cộng hòa đang chiếm đa số ở cả Hạ viện lẫn Thượng viện. Trong đó, tại Hạ viện thì phe Cộng hòa chiếm lợi thế mong manh với tỷ lệ số ghế trước phe Dân chủ là 218 - 212. Tại Thượng viện, đảng Cộng hòa có lợi thế lớn hơn khi tỷ lệ này là 53 - 47.
Lần này, việc có quá nhiều chính sách gây tranh cãi và thực tế diễn ra ở nhiều cuộc bầu cử ở một số địa phương vừa qua đều đem đến tín hiệu xấu cho phe Cộng hòa khi đại diện đảng này chịu nhiều thất bại.
Trong phân tích gửi đến Thanh Niên, TS Ian Bremmer, Chủ tịch Eurasia Group (Mỹ) - đơn vị tư vấn và nghiên cứu rủi ro chính trị hàng đầu thế giới, cho rằng: "Các cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ thường được xem như một cuộc trưng cầu dân ý về năng lực của vị tổng thống đương nhiệm, và ông Trump đang là nhà lãnh đạo có tỷ lệ ủng hộ thấp hơn bất kỳ người tiền nhiệm nào trong lịch sử gần đây. Tỷ lệ ủng hộ của ông Joe Biden vào thời điểm này năm 2022 là khoảng 42%; bản thân ông Trump đạt mức gần 41% vào năm 2018; còn ông Barack Obama đạt khoảng 48% vào năm 2010. Trong 3 cuộc bầu cử giữa kỳ vừa nêu, cả ba vị tổng thống đều đã chứng kiến đảng của mình đánh mất quyền kiểm soát Hạ viện nhưng vẫn giữ được Thượng viện".
Theo các kết quả khảo sát mới nhất, trường hợp tương đồng nhất với vị thế hiện tại của ông Trump - xét theo đà sụt giảm hiện tại - chính là Tổng thống George W. Bush với tỷ lệ ủng hộ 35,6% vào tháng 4.2006. Ông Bush cũng chính là vị tổng thống gần đây nhất đã để mất quyền kiểm soát cả 2 viện quốc hội chỉ trong cùng một kỳ bầu cử.
Trong những thập kỷ gần đây, các chu kỳ bầu cử này thường có xu hướng bất lợi cho đảng đang nắm quyền tại Nhà Trắng; thêm vào đó, phe Cộng hòa chỉ nắm giữ thế đa số mong manh tại Hạ viện trong bối cảnh chính trị vốn đã nghiêng dần về phía Dân chủ. Tuy nhiên, tại Thượng viện thì thách thức cho đảng Dân chủ là không hề nhỏ khi cần bảo vệ 13 ghế hiện có, đồng thời lật ngược tình thế thành công để giành lấy 4 ghế đang do đảng Cộng hòa nắm giữ. Cụ thể hơn, đảng Dân chủ cần phải thắng trong cuộc đua giành ghế thượng nghị sĩ đại diện cho các bang: Bắc Carolina, Maine, Ohio và Alaska.
Song song, đảng Dân chủ phải bảo vệ thành công ghế thượng nghị sĩ ở các bang: Georgia, Michigan và New Hampshire. Trong 3 bang này, Georgia và Michigan là những nơi ông Trump đã giành chiến thắng vào năm 2024.
Dù có nhiều lợi thế, nhưng thách thức cho đảng Dân chủ, theo TS Bremmer, là không nhỏ, bởi một vấn đề then chốt là cần có ứng viên đủ mạnh để giành được sự ủng hộ của cử tri tại các bang "tím" (bang dao động) và bang "đỏ" (bang nghiêng về đảng Cộng hòa). Thách thức này không hề đơn giản trong bối cảnh đảng Dân chủ hiện nay.
