Những ngày cuối năm học, hình ảnh học sinh chuyền tay nhau ký tên lên áo đồng phục lại xuất hiện tại nhiều trường học. Trên những chiếc áo trắng quen thuộc là các dòng lưu bút, lời chúc hay hình vẽ ngộ nghĩnh của những học sinh cuối cấp. Nhiều lớp còn chuẩn bị riêng bút màu để cùng nhau “đánh dấu thanh xuân”.
Tuy nhiên, bên cạnh sự hào hứng, hoạt động này cũng làm dấy lên nhiều ý kiến trái chiều về ý nghĩa và tính cần thiết.
Mới đây, mạng xã hội xuất hiện nhiều bài viết tranh luận về việc ký tên lên áo để kỷ niệm thời cuối cấp. Chủ đề tưởng chừng quen thuộc nhưng nhanh chóng thu hút nhiều bình luận trái chiều từ nhiều thế hệ học sinh.
Nhiều người cho rằng đây là một nét đẹp của tuổi học trò, là cách lưu giữ ký ức giản dị nhưng giàu cảm xúc. Ở chiều ngược lại, không ít ý kiến nhận định việc ký tên lên áo khá lãng phí, thậm chí mang tính phong trào khi nhiều chiếc áo sau đó bị cất xó hoặc bỏ đi.
Từng trải qua những hoạt động chia tay cuối cấp, chị Minh Anh (29 tuổi, TPHCM) cho biết hiện không còn giữ chiếc áo đầy chữ ký năm nào. Sau nhiều lần chuyển nhà, chiếc áo đã thất lạc từ lúc nào chị cũng không nhớ rõ.
“Ngày đó cả lớp đều ký nên tôi cũng làm theo. Nhưng sau khi tốt nghiệp, gần như chẳng ai mặc lại chiếc áo ấy nữa. Với tôi, kỷ niệm nằm ở những mối quan hệ còn được giữ gìn chứ không nằm ở một món đồ”, chị chia sẻ.
Theo chị Minh Anh, hiện nay học sinh có nhiều cách để lưu giữ ký ức như hình ảnh, video, nhật ký số hay mạng xã hội. Những dòng trạng thái, album ảnh lớp học hoặc video tổng kết cuối năm đều có thể lưu giữ lâu dài mà không cần đến một chiếc áo đầy chữ ký.
“Thời đại số khiến việc lưu giữ kỷ niệm trở nên dễ dàng hơn rất nhiều. Nhiều bạn còn lưu cả cuộc trò chuyện hay ảnh chụp hằng ngày. Vì vậy, tôi nghĩ không nhất thiết phải ký lên áo nếu điều đó khiến nhiều người cảm thấy lãng phí. Thay vào đó, chiếc áo có thể được tặng lại cho người có hoàn cảnh khó khăn hoặc để em, cháu trong nhà tiếp tục sử dụng”, chị nói.
Một số phụ huynh cũng bày tỏ lo ngại khi con em mua thêm áo mới chỉ để ký tên hoặc chạy theo các mẫu áo lưu niệm cầu kỳ, đắt tiền. Theo họ, khi việc lưu giữ kỷ niệm dần trở thành “cuộc đua hình thức”, ý nghĩa ban đầu cũng phần nào bị thay đổi.
Ở chiều ngược lại, nhiều người vẫn xem chiếc áo ký tên là một phần ký ức khó có thể thay thế của tuổi học trò.
Chị Mỹ Khánh (26 tuổi, TPHCM) cho hay đến nay vẫn giữ chiếc áo dài trắng đã ngả màu từ thời cấp ba cùng chiếc áo đồng phục kín chữ ký từ những năm cấp hai. Những dòng mực xanh đỏ trên áo nay đã phai dần, nhưng mỗi lần lấy ra xem, chị vẫn nhớ rõ gương mặt của từng người bạn năm ấy.
“Hồi đó mạng xã hội chưa phát triển như bây giờ. Vì vậy, chiếc áo có chữ ký gần như là một trong số ít kỷ vật còn lại sau khi ra trường”, chị nhớ lại.
Vài năm trước, trong một buổi họp lớp, một người bạn bất ngờ nhắc lại câu chúc vui từng viết trên áo, khiến cả nhóm bật cười. Với chị Khánh, chính những chi tiết tưởng chừng nhỏ nhặt ấy lại tạo nên cảm xúc đặc biệt mà những bức ảnh lưu trong điện thoại đôi khi không thể mang lại.
“Nhiều lúc cuộc sống áp lực, nhìn lại những món đồ gợi nhớ thanh xuân, tôi thấy lòng nhẹ nhõm hơn. Nó nhắc tôi nhớ rằng mình từng có một thời vô tư và những người bạn thân thiết bên cạnh. Tôi nghĩ giá trị của chiếc áo nằm ở cảm xúc chứ không phải vật chất”, chị Khánh bày tỏ.
Kỷ vật đáng trân quý nếu được thực hiện đúng cách
Theo ThS Lê Anh Tú, giảng viên khoa Quan hệ công chúng – Truyền thông, Trường Đại học Kinh tế – Tài chính TPHCM, việc ký tên lên áo là một nét văn hóa quen thuộc của tuổi học trò và đã tồn tại qua nhiều thế hệ.
Trong bối cảnh đời sống hiện đại và chuyển đổi số diễn ra nhanh chóng, những kỷ vật mang giá trị vật chất, có thể cầm nắm và lưu giữ, lại càng trở nên đáng quý vì gắn với cảm xúc và ký ức thật của mỗi người.
Theo ông, chiếc áo với những dòng chữ ký không đơn thuần là món đồ lưu niệm, mà còn là nơi lưu giữ cảm xúc, ký ức và tình bạn của một giai đoạn thanh xuân. Sau 10-20 năm nhìn lại, những kỷ vật ấy càng trở nên ý nghĩa hơn đối với mỗi người.
Song, ThS Lê Anh Tú cũng cho rằng hoạt động này chỉ thực sự ý nghĩa khi diễn ra ở mức vừa phải, không bị biến tướng thành trào lưu tốn kém. Theo ông, nhiều học sinh thường có 2-3 bộ đồng phục, vì vậy việc giữ lại một chiếc để ký tên làm kỷ niệm, trong khi những chiếc còn lại tiếp tục sử dụng hoặc đem tặng, không phải vấn đề đáng tranh cãi.
Điều đáng lo ngại chỉ xuất hiện khi việc ký tên lên áo bị biến thành phong trào mang tính hình thức, khiến học sinh chạy theo xu hướng, mua thêm áo mới chỉ để lưu niệm.
Ngoài môi trường học đường, việc ký tên lên áo cũng xuất hiện trong thể thao, âm nhạc hay nghệ thuật như một cách lưu giữ dấu ấn với thần tượng hoặc tập thể. Tuy vậy, ông cho rằng ý nghĩa của chiếc áo ký tên tuổi học trò vẫn mang màu sắc riêng, bởi đó là sự trao gửi kỷ niệm giữa bạn bè với nhau.
Bên cạnh đó, ThS Lê Anh Tú cũng lưu ý học sinh nên giữ sự chừng mực trong cách viết lời nhắn lên áo, ưu tiên những nội dung vui vẻ, tích cực, tránh các câu từ nhạy cảm hoặc dễ gây tổn thương người khác. Theo ông, đây có thể xem như một “nghi thức chia tay” đẹp của tuổi học trò nếu được thực hiện văn minh và đúng ý nghĩa.
Thông tin trên được Cục Quản lý chất lượng (Bộ GD-ĐT) nhận được ngày 23.4. Đây là năm thứ 2 đoàn học sinh Việt Nam tham dự Kỳ thi Olympic hóa học quốc tế Mendeleev (IMChO) lần thứ 60, diễn ra từ ngày 15 - 23. 4 tại Moscow, Liên bang Nga.
Cụ thể, 2 huy chương vàng thuộc về các học sinh: Ngô Hoàng Minh, lớp 12, Trường THPT chuyên Hà Nội - Amsterdam; Nguyễn Thái Minh, lớp 11, Trường THPT chuyên Khoa học tự nhiên, ĐH Quốc gia Hà Nội.
2 học sinh giành huy chương bạc gồm: Nguyễn Hữu Tuệ, lớp 12,Trường THPT chuyên Khoa học tự nhiên, ĐH Quốc gia Hà Nội; Nguyễn Công Thành, lớp 12, Trường THPT chuyên Chu Văn An, Hà Nội.
Đặc biệt, em Ngô Hoàng Minh đã xuất sắc xếp thứ 2 toàn kỳ thi và 3 thí sinh còn lại đều trong nhóm 30.
Đây là năm thứ hai Việt Nam chính thức tham dự IMChO, tuyển chọn từ kỳ thi chọn đội tuyển Olympic khu vực và quốc tế năm 2026 của Bộ GD-ĐT.
IMChO được tổ chức dưới sự bảo trợ của "Thập kỷ Khoa học và Công nghệ tại Nga" do Tổng thống Liên bang Nga Vladimir Putin công bố; đồng thời do Khoa Hóa học, Trường ĐH Tổng hợp quốc gia Moscow mang tên M.V. Lomonosov và Quỹ Melnichenko phối hợp tổ chức.
IMChO kế thừa truyền thống từ kỳ thi Olympic hóa học toàn Liên bang Xô Viết, duy trì từ năm 1967. Năm 2026, kỳ thi kỷ niệm lần thứ 60, được tổ chức tại Moscow với sự tham gia của thí sinh đến từ 37 quốc gia.
IMChO, cùng với Olympic hóa học quốc tế (IChO), là những kỳ thi học thuật danh giá và có độ khó cao nhất thế giới trong lĩnh vực hóa học dành cho học sinh phổ thông. Giới chuyên gia vẫn gọi đây là "Kỳ thi hóa học khó nhất hành tinh" vì các bài toán trong kỳ thi có độ khó và tính phân hóa rất cao..
IMChO được tổ chức qua 3 vòng thi trong 3 ngày, gồm 2 vòng thi lý thuyết và 1 vòng thi thực hành, mỗi vòng thi kéo dài 5 giờ. Ban tổ chức trao giải cho khoảng 60% thí sinh tham dự.
Kỳ thi của trường chuyên Khoa học Tự nhiên, Khoa học Xã hội và Nhân văn (Đại học Quốc gia Hà Nội) và Phổ thông Năng khiếu (Đại học Quốc gia TP HCM) mở màn cho mùa tuyển sinh lớp 10 trong cả nước.
Tất cả thí sinh thi môn đầu tiên là Ngữ văn chung trong 100-120 phút, theo hình thức tự luận. Tiếp đó các em làm bài Toán, Tiếng Anh chung, trước khi thi môn chuyên.
Năm nay, hầu hết trường chuyên nhận hồ sơ tăng vọt so với năm ngoái, khiến tỷ lệ chọi nhìn chung cao hơn. Ở trường Khoa học Tự nhiên, lớp chuyên Toán cạnh tranh nhất, trung bình 10 em thi mới có một em đỗ. "Hot" nhất ở trường chuyên Khoa học Xã hội và Nhân văn là lớp Sử với 1/15.
Ở phía Nam, trường Phổ thông Năng khiếu không công bố chi tiết số đăng ký từng môn, tỷ lệ chọi trung bình là 1/8, cao nhất trong vòng 8 năm qua.
Đều thuộc khối đại học, nên cả 3 được tổ chức tuyển sinh riêng, độc lập với kỳ thi của Sở Giáo dục và Đào tạo.
Trong đó, THPT chuyên Khoa học Tự nhiên và Phổ thông Năng khiếu là hai trường lâu đời và giàu thành tích nhất cả nước. Năm ngoái, lớp 10 chuyên Toán đều dẫn đầu điểm chuẩn ở hai trường, lần lượt là 19,5/30 và 33,75/40 điểm.
THPT chuyên Khoa học Xã hội và Nhân văn mới được thành lập năm 2019, là trường chuyên đầu tiên và duy nhất về Khoa học Xã hội hiện nay. Lớp chuyên Văn dẫn đầu, với điểm chuẩn 22,75/30 vào mùa thi trước.
Cô Hồng, 49 tuổi, giáo viên Ngữ văn, kiêm tổng phụ trách Đội ở trường THCS Lê Thị Bạch Cát, phường Cửa Lò, đã có hơn 23 năm đứng lớp theo diện hợp đồng dài hạn. Từng đạt danh hiệu giáo viên dạy giỏi cấp thị xã, được Sở Giáo dục và Đào tạo cử làm giáo viên cốt cán, nhưng cô chưa có cơ hội vào biên chế. Với 14,5 triệu đồng mỗi tháng, cô Hồng chắt chiu nuôi hai con ăn học và lo thuốc men cho chồng, thấy "đủ" để duy trì cuộc sống.
Khó khăn ập đến khi tháng 10/2025, tỉnh Nghệ An giao biên chế trực tiếp về các trường, nhóm do cấp huyện ký trước đây không còn nằm trong diện được trả lương từ ngân sách.
Cô Hồng không có lương từ đầu năm đến nay, dù vẫn đứng lớp đều đặn hai buổi mỗi ngày.
"Năng lực được ghi nhận, nhưng lương lại không có", cô ngậm ngùi.
Hơn 4 tháng qua, chi tiêu của gia đình cô Hồng dựa vào khoản lương hưu hơn 7 triệu đồng của chồng, kết hợp vay mượn đồng nghiệp và người thân, mỗi lần vài trăm nghìn.
"Tôi không dám vay nhiều, chỉ đủ cầm cự qua ngày", cô kể.
Gần đây, giá xăng tăng, chi phí cho quãng đường gần 20 km từ nhà đến trường cao hơn một chút. Vì thế, cô Hồng tự nấu cơm mang theo để tiết kiệm. Những khoản chi như học phí của con hay tiền thuốc cho chồng dần trở thành gánh nặng.
Sau gần 22 năm làm việc, chị Hà, nhân viên y tế trường Mầm non Bình Minh (phường Cửa Lò) nhận lương tháng khoảng 9,8 triệu đồng. Trước kia, chị tin hợp đồng dài hạn do Chủ tịch thị xã Cửa Lò (cũ) ký là đảm bảo cho một công việc ổn định.
Với thù lao lái xe thuê của chồng, tổng thu nhập gia đình chị Hà khoảng 15 triệu đồng mỗi tháng. Nay mất đi nguồn chính, cuộc sống gia đình 5 người chao đảo. Chị Hà phải tính toán, vay mượn từng đồng, bởi còn lo cho hai con lớn học đại học, con nhỏ học lớp 6.
"Tôi xoay như chong chóng", chị Hà nói, giọng mệt mỏi, cho biết phải mượn bạn bè từng khoản nhỏ, mỗi lần 1-2 triệu đồng để trang trải sinh hoạt.
Dù vậy, cả hai vẫn đi làm đều đặn. Cô Hồng dạy đủ hai buổi mỗi ngày, kiêm nhiệm công tác Đội, tối về thức khuya soạn giáo án. Trong lớp học, cô Hồng cố quên đi mọi bộn bề để giữ nguyên nhịp giảng.
"Đi làm vì cái tâm", cô nói, lấy tay lau nước mắt khi kể về việc người thân khuyên nghỉ dạy. Rời bỏ bục giảng sau 23 năm là điều cô chưa từng nghĩ đến.
Còn chị Hà phụ giáo viên chăm trẻ buổi sáng, buổi chiều tiếp tục các phần việc khác, từ y tế đến hỗ trợ lau dọn bàn ghế, vệ sinh phòng học... Ở tuổi 46, chị từng tìm việc làm thêm như rửa bát tại nhà hàng, quán ăn nhưng đều bị từ chối. Tính vay ngân hàng một khoản nhỏ để tìm hướng kinh doanh, song chị cũng bế tắc vì không có thu nhập ổn định để chứng minh khả năng trả nợ.
Cách đây vài ngày, cô Hồng, chị Hà cùng một số đồng nghiệp đến UBND tỉnh Nghệ An, đăng ký gặp Chủ tịch. Họ mong được giải quyết số tiền lương bị nợ và được trả lời rõ ràng về tương lai công việc.
"Chúng tôi cần một câu trả lời thỏa đáng để biết đường tính tiếp", chị Hà nói, cho hay đã có lịch gặp trong những ngày tới.
Tỉnh Nghệ An hiện có 63 giáo viên và 148 nhân viên hợp đồng (y tế học đường, thiết bị thư viện, thủ quỹ, kế toán...). Nhiều người làm việc trên 20 năm, cá biệt tới 29 năm. Cô Hồng và chị Hà thuộc diện hợp đồng dài hạn, hưởng chế độ như biên chế, còn phần lớn hưởng lương bậc 1 (khoảng 5 triệu đồng), thậm chí chỉ 85% mức này. Do nhiều năm không có chỉ tiêu hoặc không đạt yêu cầu tuyển dụng, đời sống và việc làm của họ luôn bấp bênh.
