Tại kỳ họp thứ nhất Quốc hội khóa 16 (nhiệm kỳ 2026-2031) sắp tới, Chính phủ trình nghị quyết đưa Đồng Nai trở thành thành phố trực thuộc Trung ương sau khi Trung ương đồng ý chủ trương. Tỉnh cũng đã tổ chức lấy ý kiến người dân với sự đồng thuận và kỳ vọng cao.
Nằm ở vùng Đông Nam Bộ, Đồng Nai có lịch sử hình thành hơn 325 năm. Sau sáp nhập với Bình Phước, địa phương có diện tích hơn 12.000 km2 và dân số khoảng 4,5 triệu người, trở thành cực tăng trưởng năng động của vùng kinh tế trọng điểm phía Nam.
Liền kề và liên kết trực tiếp với siêu đô thị TP HCM, Đồng Nai còn là điểm giao thoa của nhiều hành lang kinh tế và trục kết nối chiến lược, giữ vai trò cầu nối với Tây Nguyên, Nam Trung Bộ và Đồng bằng sông Cửu Long.
Lợi thế lớn của tỉnh là hội tụ đầy đủ các loại hình giao thông gồm đường bộ, đường sắt, đường thủy và cảng biển. Đặc biệt, khi sân bay Long Thành đi vào hoạt động cuối năm nay, Đồng Nai hình thành mạng lưới kết nối đa phương thức hiện đại, tạo ưu thế nổi bật để trở thành cửa ngõ giao thương quốc tế, trung tâm kết nối các chuỗi cung ứng khu vực và toàn cầu.
Ông Nguyễn Kim Long, Phó chủ tịch thường trực UBND tỉnh Đồng Nai, cho biết việc trở thành thành phố trực thuộc Trung ương không chỉ là thay đổi về địa giới hành chính mà còn là bước chuyển chiến lược, tạo nền tảng để địa phương vươn từ vị thế tỉnh công nghiệp lớn thành đô thị cấp vùng hiện đại.
“Tỉnh đã hội tụ gần như đầy đủ những điều kiện cốt lõi của đô thị trực thuộc Trung ương”, ông Long nói.
Theo lãnh đạo tỉnh, nhiều năm qua Đồng Nai duy trì tăng trưởng kinh tế ổn định, với 89 khu công nghiệp được quy hoạch, thu hút gần 2.300 dự án từ 45 quốc gia và vùng lãnh thổ, tổng vốn đăng ký hơn 44 tỷ USD. Cơ cấu kinh tế tiếp tục chuyển dịch mạnh theo hướng công nghiệp hóa, hiện đại hóa, trong đó công nghiệp – xây dựng chiếm gần 55% GRDP, dịch vụ 26%, nông – lâm – thủy sản hơn 12%.
Đáng chú ý, GRDP bình quân đầu người năm 2025 ước đạt gần 153 triệu đồng/người, thuộc nhóm cao so với mặt bằng chung cả nước. Quy mô kinh tế lớn cùng cơ cấu hiện đại là nền tảng quan trọng để Đồng Nai phát triển thành đô thị lớn, trung tâm công nghiệp – dịch vụ của khu vực phía Nam.
Theo Nghị quyết 112 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội về tiêu chí thành phố trực thuộc Trung ương, Đồng Nai đáp ứng đủ 7 tiêu chí. Ngoài yêu cầu về diện tích và dân số, tỉnh hiện có 23 phường và 10 xã đủ điều kiện thành lập phường, đạt tỷ lệ 34,73%; tỷ lệ đô thị hóa gần 57%, đều vượt chuẩn. Đối với tiêu chí đô thị loại I, tỉnh đã hoàn thiện hồ sơ gửi Bộ Xây dựng thẩm định và qua tự đánh giá cơ bản đạt 13/15 tiêu chí.
Đồng Nai hiện tự cân đối ngân sách; tỷ trọng công nghiệp – xây dựng – dịch vụ trong nền kinh tế đạt hơn 81%; thu nhập bình quân đầu người và tốc độ tăng trưởng GRDP ba năm gần nhất đều cao hơn mức bình quân cả nước, trong khi tỷ lệ hộ nghèo thấp hơn mặt bằng chung.
Định hướng của tỉnh, khi lên thành phố trực thuộc Trung ương, Đồng Nai phát triển theo mô hình thành phố công nghiệp công nghệ cao, đô thị hiện đại, trung tâm logistics, dịch vụ quốc tế và nông nghiệp công nghệ cao; đồng thời là đô thị sân bay, sinh thái, kết nối vùng và toàn cầu.
“Đồng Nai lên thành phố trực thuộc Trung ương có cơ sở chính trị, nền tảng pháp lý và logic phát triển rõ ràng, là yêu cầu khách quan của giai đoạn mới”, ông Nguyễn Kim Long nói.
Theo GS-TS Võ Xuân Vinh, Viện trưởng Nghiên cứu kinh doanh (Đại học Kinh tế TP HCM), thành viên Tổ tư vấn kinh tế – xã hội tỉnh Đồng Nai, việc nâng cấp địa vị hành chính sẽ nâng tầm vị thế của địa phương, tạo điều kiện thuận lợi để xây dựng cơ chế phát triển, thu hút đầu tư và đẩy mạnh hạ tầng.
Ông cho rằng bài toán lớn nhất hiện nay của Đồng Nai là hạ tầng kết nối, đặc biệt là liên kết vùng, do đó tỉnh cần tập trung huy động nguồn lực và đẩy nhanh các dự án trọng điểm.
KTS Ngô Viết Nam Sơn nhận định lên thành phố trực thuộc Trung ương, không chỉ mang lại lợi ích cho địa phương mà còn cho cả vùng và quốc gia. Theo ông, khi có cơ chế đặc thù tương tự TP HCM, Đồng Nai sẽ thuận lợi triển khai các dự án chưa từng có tiền lệ như đô thị sân bay, khu thương mại tự do, khu đô thị TOD và hệ thống hạ tầng giao thông quy mô lớn.
“Những dự án này cần cơ chế đặc thù để phát huy hết tiềm năng của sân bay Long Thành”, ông Sơn nói, đồng thời cho rằng Đồng Nai và TP HCM rất cần chung một cơ chế để hợp tác và phát triển.
Phước Tuấn
Bài 2: Đồng Nai – vùng đất mở cõi đến ‘thủ phủ công nghiệp’
Chủ trương đầu tư Trung tâm hành chính mới và Quảng trường trung tâm tại Khu đô thị mới Thủ Thiêm theo phương thức đối tác công - tư (PPP), loại hợp đồng Xây dựng - Chuyển giao (BT), được HĐND TP HCM thông qua sáng 18/4.
Nhà đầu tư là Công ty TNHH Đầu tư và Phát triển Mặt Trời Sài Gòn (thuộc Sun Group). Dự án đặt tại phường An Khánh, với tổng diện tích khoảng 46,7 ha, gồm các hạng mục trung tâm hành chính, quảng trường, nhà hát và công trình phụ trợ.
Theo UBND TP HCM, việc triển khai theo hình thức PPP nhằm huy động nguồn lực xã hội, giảm áp lực ngân sách trong bối cảnh nhu cầu đầu tư hạ tầng lớn. Trung tâm hành chính mới dự kiến phục vụ 6.000-8.000 cán bộ, công chức, viên chức, đồng thời tiếp nhận 1.500-2.000 lượt người dân, doanh nghiệp mỗi ngày qua hệ thống "một cửa".
Công trình được định hướng hình thành tổ hợp hành chính - chính trị tập trung, góp phần sắp xếp lại trụ sở phân tán hiện nay, nâng cao hiệu quả sử dụng đất đô thị. Các trụ sở cũ sẽ được tái bố trí, khai thác theo quy hoạch.
Dự án gồm nhiều hạng mục như hạ tầng kỹ thuật, bãi đỗ xe ngầm, trung tâm hành chính, trung tâm biểu diễn (nhà hát) và quảng trường trung tâm. Tổng mức đầu tư sơ bộ khoảng 29.600 tỷ đồng.
Trong đó, khối trung tâm hành chính có diện tích sàn khoảng 272.000 m2; trung tâm biểu diễn quy mô khoảng 2.000 chỗ; quảng trường có thể phục vụ tối đa 268.000 người trong các sự kiện chính trị và đến 500.000 người với sự kiện văn hóa.
Khu quảng trường kết hợp công viên, hồ trung tâm, dự kiến bố trí các công trình biểu tượng như tượng đài, đài phun nước, khán đài..., phục vụ 1.000-3.000 lượt khách mỗi ngày. Không gian này được định hướng trở thành khu công cộng quy mô lớn, tăng diện tích cây xanh và mặt nước.
Về tài chính, dự án thực hiện theo hợp đồng BT, thanh toán cho nhà đầu tư bằng quỹ đất và ngân sách. Trong đó, giá trị quỹ đất dự kiến khoảng 22.100 tỷ đồng, phần còn lại khoảng 7.400 tỷ đồng từ ngân sách thành phố. Quỹ đất đối ứng nằm tại các lô đất thuộc phân khu 1, phường An Khánh, giá trị cụ thể sẽ được xác định tại thời điểm giao đất.
Dự kiến công trình triển khai giai đoạn 2026-2028, thời gian hợp đồng khoảng 5 năm, bao gồm xây dựng và thanh toán sau bàn giao.
Khu đô thị mới Thủ Thiêm rộng khoảng 930 ha, được quy hoạch từ năm 1996, định hướng trở thành trung tâm tài chính - thương mại mới của TP HCM. Thành phố đã phê duyệt quy hoạch phân khu 1/2000 và quy hoạch chi tiết 1/500 khu trung tâm hành chính - chính trị - văn hóa tại đây, làm cơ sở triển khai dự án.
Hiện trụ sở các cơ quan TP HCM còn phân tán, trong đó UBND và HĐND đặt tại công trình hơn 100 năm tuổi trên đường Lê Thánh Tôn. Trung tâm hành chính mới được kỳ vọng tạo đầu mối tập trung, hiện đại hóa bộ máy quản lý, đồng thời hình thành không gian công cộng mang tính biểu tượng. Trụ sở hiện hữu sẽ được bảo tồn, khai thác phục vụ tham quan, du lịch và giáo dục truyền thống.
Theo Đội CSGT đường bộ cao tốc số 6 (Cục CSGT, Bộ Công an), các trường hợp vi phạm được ghi nhận từ ngày 3 đến 4/4.
Lực lượng tuần tra dùng xe hóa trang, gắn thiết bị ghi hình chuyên dụng để phát hiện các lỗi như chuyển làn không bật tín hiệu, chạy quá tốc độ, dừng đỗ không đặt hoặc đặt cảnh báo không đúng quy định.
Các tuyến cao tốc được kiểm tra gồm TP HCM - Long Thành - Dầu Giây, Dầu Giây - Phan Thiết, Phan Thiết - Vĩnh Hảo, Vĩnh Hảo - Cam Lâm, Cam Lâm - Nha Trang và Vân Phong - Nha Trang.
Đại diện Cục CSGT cho biết từ cuối tháng 3, đơn vị triển khai xe hóa trang ghi hình trực tiếp hành vi vi phạm, đồng thời trích xuất dữ liệu từ hệ thống camera để làm căn cứ xử phạt trên các tuyến cao tốc từ Cà Mau đến Nha Trang. Xe hóa trang là phương tiện dân dụng được trang bị thiết bị ghi hình chuyên biệt.
Biện pháp này nhằm nâng cao ý thức chấp hành luật giao thông, hạn chế các hành vi tiềm ẩn nguy cơ tai nạn, đặc biệt trên cao tốc có mật độ phương tiện lớn và tốc độ lưu thông cao.
Ngày 10.5, Công an tỉnh Khánh Hòa cho biết trong quá trình khám nghiệm hiện trường vụ 2 người tử vong tại căn nhà bên quốc lộ 1, xã Vạn Hưng, lực lượng chức năng phát hiện một bức thư tuyệt mệnh do ông N.X.H (54 tuổi, ở xã Vạn Ninh) để lại tại tủ phòng khách, với nội dung do ghen tuông.
Theo thông tin ban đầu, bà Đ.T.T.V (51 tuổi, ở xã Vạn Hưng) sống một mình tại nhà riêng, có mối quan hệ tình cảm cùng lúc với ông N.X.H và ông L.X.N (58 tuổi, ở phường Bắc Nha Trang). Tối 7.5, ông N. lái ô tô chở bà V. từ Nha Trang về nhà tại xã Vạn Hưng.
Đến chiều 8.5, sau khi ông N. rời đi, ông H. đi xe máy đến nhà bà V. Tại đây, 2 người xảy ra cãi vã xoay quanh mối quan hệ. Ông H. sau đó dùng dây siết cổ bà V. tử vong tại phòng ngủ, rồi để lại thư tuyệt mệnh và treo cổ tự tử ngay trong căn nhà.
Trước đó như Thanh Niên đã thông tin, khoảng 11 giờ ngày 9.5, người dân phát hiện căn nhà có nhiều dấu hiệu bất thường và báo cho chính quyền địa phương. Lực lượng chức năng nhanh chóng có mặt, phát hiện 2 người đã tử vong. Hiện trường ngay lập tức được phong tỏa để lực lượng chức năng tổ chức khám nghiệm hiện trường và khám nghiệm tử thi.
Hiện Công an tỉnh Khánh Hòa tiếp tục phối hợp với các đơn vị liên quan điều tra, làm rõ vụ việc.
