Ngày 6/4, Giám đốc Sở Y tế TP HCM Tăng Chí Thượng cho biết sau lần khám hôm 7/4, 4.206 người được theo dõi, quản lý ngay tại trạm y tế gần nhà, 4.578 người cần được chuyển tuyến đến bệnh viện để chẩn đoán, điều trị chuyên sâu.
Kết quả khám cho thấy nhóm bệnh mạn tính như tăng huyết áp, đái tháo đường,… chiếm tỷ trọng lớn. Đây là những bệnh dễ bị bỏ sót nếu không tầm soát. Ngoài ra, chương trình cũng phát hiện nhiều vấn đề khác như 341 người có dấu hiệu nghi ngờ ung thư cần chuyển viện, hàng trăm trường hợp bệnh mắt, tim mạch, phụ khoa và các bệnh về da, hô hấp, tiêu hóa, răng miệng… Ở lĩnh vực nhi khoa, nhiều trẻ phát hiện bệnh tim bẩm sinh, béo phì.
“Kết quả không quá bất ngờ, bởi nhiều người tham gia đợt khám là những người đã có dấu hiệu sức khỏe bất thường nên chủ động đến tầm soát”, người đứng đầu Sở Y tế nói.
Chương trình lần này được tổ chức nhân Ngày Sức khỏe toàn dân (7/4), với sự tham gia của 58 bệnh viện và trung tâm y tế, triển khai tại 64 phường, xã, ưu tiên khu vực xa trung tâm. Tại điểm khám, người dân được thăm khám, đồng thời đánh giá nguy cơ, tư vấn và lập hồ sơ quản lý sức khỏe. Sau khám, mỗi người đều được hướng dẫn cụ thể, theo dõi tại trạm y tế gần nhà hoặc chuyển viện nếu cần.
Chiến lược này giúp người dân phát hiện sớm các bệnh lý mạn tính tiềm ẩn và chủ động lập hồ sơ theo dõi sức khỏe liên tục, giảm gánh nặng điều trị cho gia đình cũng như hệ thống y tế.
Trước đó, trong chương trình khám sức khỏe miễn phí định kỳ mà TP HCM triển khai thí điểm từ năm 2023 và mở rộng toàn thành phố từ 2024 cho người từ 60 tuổi, hàng nghìn người đã được phát hiện tăng huyết áp, đái tháo đường, bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính… được đưa vào theo dõi, quản lý sức khỏe thường xuyên, liên tục. Theo ông Thượng, việc đưa bác sĩ và kỹ thuật chuyên sâu về tuyến cơ sở nhằm tăng khả năng phát hiện sớm bệnh, đồng thời từng bước chuyển từ khám chữa bệnh thụ động sang chủ động quản lý sức khỏe.
TP HCM cũng đang triển khai mô hình thí điểm bác sĩ mang túi y tế thông minh đến tận nhà người dân khám bệnh, tại các xã điểm Bắc Tân Uyên, Đất Đỏ và Hiệp Phước. Nơi này đặt mục tiêu trong năm 2026, gần 15 triệu người dân sẽ được khám sức khỏe miễn phí ít nhất một lần, và có thể đi khám ở bất kỳ cơ sở y tế nào mà không cần phụ thuộc nơi cư trú.
Những năm gần đây, nồi chiên không dầu trở thành một "cơn sốt" mới trong gian bếp và được coi là cứu cánh cho những người mới tập nấu ăn với niềm tin có thể chiên rán mọi thứ. Tuy nhiên, những thông tin lan truyền trên mạng gần đây cho rằng "thực phẩm nấu bằng nồi chiên không dầu có thể gây ung thư" đang khiến không ít người tiêu dùng hoang mang.
Giải đáp vấn đề này trên CCTV News, giáo sư Phạm Chí Hồng từ Học viện Khoa học Thực phẩm và Kỹ thuật Dinh dưỡng thuộc Đại học Nông nghiệp Trung Quốc, cho biết các chất gây ung thư hoặc nghi ngờ gây ung thư mà mọi người lo ngại thực tế chỉ phát sinh khi thực phẩm bị đun nóng đến một mức nhiệt nhất định, chứ không phải do việc dùng nồi thường, lò nướng hay nồi chiên không dầu.
Các chuyên gia khẳng định không phải mọi thực phẩm nấu ở nhiệt độ cao đều gây ung thư và người dùng không cần quá lo lắng nếu lượng tiêu thụ thấp. Tuy nhiên, việc ăn thực phẩm bị nướng quá cháy hoặc có màu nâu đậm trong thời gian dài chắc chắn sẽ làm tăng nguy cơ mắc bệnh.
Về bản chất, nồi chiên không dầu hoạt động như một chiếc lò nướng mini có quạt đối lưu; dòng khí nóng liên tục sẽ lấy đi hơi ẩm trên bề mặt thực phẩm, giúp món ăn có lớp vỏ khô và giòn tan. Vì vậy, so với phương pháp chiên ngập dầu truyền thống, nồi chiên không dầu chỉ cần rất ít hoặc thậm chí không cần dùng đến dầu ăn mà vẫn làm chín được thực phẩm. Nhờ đó, món ăn từ nồi chiên không dầu thường có hàm lượng chất béo thấp hơn, ít tạo ra khói dầu và lượng chất gây ung thư trong khói cũng giảm đi đáng kể.
Giáo sư Phạm cho hay với những thực phẩm vốn đã có sẵn dầu, quá trình nướng bằng nhiệt sẽ giúp loại bỏ bớt một phần lượng dầu mỡ này. Do đó, nếu xét từ góc độ hạn chế chất béo nạp vào cơ thể, nồi chiên không dầu rõ ràng có những ưu thế vượt trội.
Để giảm thiểu tối đa việc phát sinh các chất độc hại khi nấu nướng, các chuyên gia khuyên vệ sinh sạch sẽ các cặn thức ăn thừa trong nồi trước khi sử dụng, không nên cắt thực phẩm quá nhỏ, đồng thời chọn mức nhiệt độ và thời gian ngắn hơn một chút so với hướng dẫn mặc định.
Ngoài ra, vì thực phẩm càng cháy thì càng sinh ra nhiều chất có hại, người dùng nên chú ý quan sát màu sắc của món ăn để kiểm soát thời gian nấu sao cho phù hợp nhất. Thực phẩm nên được nấu đến khi đạt trạng thái vàng đều. Ở độ chín này, hương vị món ăn đã bắt đầu dậy mùi thơm đặc trưng nhưng vẫn chưa chuyển sang sắc vàng cháy.
Bên cạnh độ an toàn của thực phẩm, nhiều người còn lo ngại về việc liệu lớp phủ bên trong nồi có giải phóng chất độc hại hay không, đặc biệt là khi lớp phủ này bị bong tróc. Các chuyên gia từ Viện Nghiên cứu Thiết bị Điện gia dụng Trung Quốc giải thích hầu hết loại nồi chiên đạt chuẩn hiện nay đều sử dụng lớp chống dính Teflon (PTFE), một vật liệu có tính ổn định hóa học và chịu nhiệt tốt.
Dữ liệu thử nghiệm cho thấy lớp phủ này chỉ có nguy cơ phân hủy tạo ra chất độc hại khi nhiệt độ chạm mức 260°C, trong khi mức nhiệt của nồi chiên thường chỉ dưới 200°C, hoàn toàn nằm trong phạm vi an toàn. Dù vậy, người dùng cần đặc biệt lưu ý tránh để nồi hoạt động khi không có thực phẩm bên trong hoặc sử dụng ở nhiệt độ quá cao trong thời gian quá dài.
Các chuyên gia cũng cảnh báo lớp phủ Teflon thường nằm trên đế bằng nhôm; nếu lớp phủ bị bong tróc, phần cốt nhôm sẽ tiếp xúc trực tiếp với thực phẩm. Khi đó, việc nấu các loại thực phẩm có tính axit như cà chua, chanh hay giấm có thể khiến nhôm bị thôi nhiễm vào thức ăn, gây ra những rủi ro nhất định cho sức khỏe nếu tiêu thụ lâu dài.
Hơn 3.000 người dân TP.HCM cùng các chuyên gia y tế, huấn luyện viên dinh dưỡng đã tham gia Ngày Dinh dưỡng cộng đồng Việt Nam lần thứ 6 diễn ra sáng 24-5 tại Dinh Độc Lập do Báo Sức khỏe và Đời sống tổ chức.
Phát biểu tại chương trình, Thứ trưởng Bộ Y tế Trần Văn Thuấn cho biết dinh dưỡng đúng không phải là ăn thật cầu kỳ, thật đắt tiền, mà là ăn có hiểu biết, ăn điều độ, ăn sạch, ăn vừa đủ và biết yêu thương chính cơ thể mình.
"Sức khỏe bắt đầu từ những lựa chọn nhỏ mỗi ngày", Thứ trưởng Bộ Y tế nhấn mạnh. Đó là một bữa ăn bớt mặn hơn. Một ly nước ngọt được thay bằng ly nước lọc. Một buổi sáng dành 30 phút để đi bộ. Một buổi tối tắt điện thoại sớm hơn để ngủ đủ giấc. Những việc ấy rất nhỏ, nhưng nếu làm đều đặn, sẽ tạo nên một cuộc sống khỏe mạnh hơn.
"Cuộc sống hiện đại tiện nghi hơn nhưng cũng khiến con người dễ ít vận động hơn, ăn nhanh hơn, ngủ muộn hơn và căng thẳng hơn. Thức ăn nhanh, đồ uống nhiều đường, thói quen ngồi lâu, lạm dụng rượu bia, thuốc lá đang âm thầm lấy đi sức khỏe của nhiều người", ông Thuấn nói.
"Phòng bệnh không phải là chuyện xa xôi. Phòng bệnh nằm ngay trong mâm cơm gia đình, trong đôi giày đi bộ, trong giấc ngủ, trong cách chúng ta lắng nghe cơ thể mình mỗi ngày", ông cho hay.
Thứ trưởng Bộ Y tế cũng cảnh báo nhiều bệnh mạn tính như đái tháo đường, tăng huyết áp, tim mạch, đột quỵ hay ung thư thường bắt nguồn từ những thói quen nhỏ kéo dài trong nhiều năm. Vì vậy, mỗi người cần chủ động chăm sóc sức khỏe ngay từ khi còn khỏe mạnh thay vì chờ đến lúc mắc bệnh mới điều trị.
Thứ trưởng Bộ Y tế cho rằng việc thay đổi lối sống phải bắt đầu từ mỗi cá nhân.
"Không ai có thể ăn uống điều độ hay tập luyện thay chúng ta. Bác sĩ có thể tư vấn, bệnh viện có thể điều trị, ngành y tế có thể khuyến cáo nhưng quyết định cuối cùng vẫn nằm ở mỗi người. Hãy bắt đầu từ điều nhỏ nhất nhưng bắt đầu thật nghiêm túc", ông nhấn mạnh.
Theo cảnh báo mới đây của Tổ chức Y tế Thế giới, Việt Nam nằm trong nhóm quốc gia có tỉ lệ thanh thiếu niên ít vận động ở mức cao, với 91% trẻ em gái và 82% trẻ em trai chưa đạt mức vận động tối thiểu mỗi ngày.
Ngày Dinh dưỡng cộng đồng Việt Nam lần thứ 6 còn có nhiều hoạt động vận động, tư vấn dinh dưỡng và thi đấu giữa 20 đội chơi nhằm lan tỏa lối sống lành mạnh đến cộng đồng.
Khi tập gym, đặc biệt là các bài tập tạ hoặc tập sức mạnh, cơ thể sử dụng nhiều glycogen để tạo năng lượng. Glycogen là dạng dự trữ trong cơ và gan của đường glucose. Sau buổi tập, lượng glycogen giảm xuống và cơ thể bước vào giai đoạn phục hồi, theo chuyên trang sức khỏe Healthline (Mỹ).
Ngay cả sau khi kết thúc buổi tập, cơ thể vẫn tiếp tục đốt calo để phục hồi. Đây là giai đoạn cơ bắp được sửa chữa, năng lượng được tái tạo và nhịp tim dần trở về trạng thái bình thường.
Nếu đi bộ nhẹ sau khi tập, cơ thể sẽ duy trì vận động ở cường độ thấp trong thời gian dài hơn. Ở mức vận động này, cơ thể có xu hướng sử dụng mỡ tích trữ làm nguồn năng lượng nhiều hơn so với khi tập cường độ cao. Nhờ đó, đi bộ sau tập không chỉ giúp thư giãn cơ bắp mà còn hỗ trợ tăng tiêu hao mỡ hiệu quả hơn.
Khi đi bộ thêm sau buổi tập, cơ thể sẽ đốt thêm một phần calo. Ví dụ, đi bộ nhanh khoảng 20 - 30 phút có thể giúp tiêu hao thêm khoảng 80 - 180 calo tùy cân nặng và tốc độ đi. Con số này không quá lớn nhưng nếu duy trì đều đặn trong thời gian dài thì vẫn giúp giảm mỡ.
Nhiều người tập gym lo rằng cardio, chẳng hạn chạy bộ hay đi bộ, sau buổi tập tạ sẽ làm mất cơ. Tuy nhiên, đi bộ nhẹ với thời gian hợp lý thường không gây ảnh hưởng đáng kể đến khối cơ, ông Pete McCall, chuyên gia thể lực thuộc tổ chức phi lợi nhuận về thể hình và khoa học vận động tại American Council on Exercise (ACE) (Mỹ), cho biết.
Ngược lại, đi bộ nhẹ còn có thể giúp máu lưu thông tốt hơn, kích thích vận chuyển ô xy và dưỡng chất đến cơ bắp trong giai đoạn phục hồi. Điều này có thể giúp cơ thể bớt cảm giác căng cứng sau buổi tập.
Nguy cơ mất cơ thường xảy ra khi tập cardio quá nhiều, kéo dài hoặc kết hợp với chế độ ăn thiếu năng lượng nghiêm trọng. Ví dụ, tập tạ nặng rồi chạy bộ cường độ cao quá lâu trong khi ăn quá ít protein có thể khiến cơ thể khó phục hồi. Trong khi đó, đi bộ nhẹ khoảng 10 - 30 phút sau buổi tập thường được xem là mức phù hợp với đa số mọi người.
Thời gian đi bộ phù hợp phụ thuộc vào mục tiêu tập luyện và thể trạng mỗi người. Nếu mục tiêu chính là tăng cơ, nhiều người chỉ cần đi bộ nhẹ khoảng 10 - 20 phút sau buổi tập để thư giãn cơ thể. Nếu muốn giảm mỡ, có thể đi khoảng 20 - 40 phút với tốc độ vừa phải, theo Healthline.
