Thời tiết hôm nay 7-4: Nắng nóng khô khốc, nhiệt độ chạm mức 40 độ C

Bắc Bộ và Trung Bộ đang trải qua đợt nắng nóng gay gắt, trong đó tâm điểm là Hà Nội và đồng bằng Bắc Bộ thay vì Bắc Trung Bộ như thường lệ. VnExpress phỏng vấn tiến sĩ Trương Bá Kiên, Phó giám đốc Điều hành Trung tâm Nghiên cứu Khí tượng và Khí hậu, Viện Khoa học Khí tượng Thủy văn, Môi trường và Biển về hiện tượng này.

- Nguyên nhân của đợt nắng nóng gay gắt đang diễn ra ở Bắc Bộ và Trung Bộ là gì?

- Đợt nắng nóng hiện nay là kết quả của sự kết hợp giữa nhiều hình thế thời tiết. Sau khi mưa tiểu mãn suy yếu, vùng áp thấp nóng phía tây phát triển và mở rộng sang Bắc Bộ và Trung Bộ, khiến nền nhiệt tăng nhanh trên diện rộng.

Cùng với đó, gió mùa tây nam bắt đầu hoạt động rõ nét hơn. Khi vượt qua dãy Trường Sơn, luồng gió này tạo ra hiệu ứng phơn (gió Lào), làm không khí trở nên khô và nóng hơn, đặc biệt tại Trung Bộ và Bắc Trung Bộ. Ngoài ra, những ngày gần đây trời ít mây, bức xạ mặt trời mạnh và gió yếu khiến mặt đất hấp thụ nhiệt rất nhanh, góp phần làm nhiệt độ tăng cao và duy trì trong nhiều giờ liên tục.

Đây là đợt nắng nóng thứ hai trong tháng 5/2026. Về thời điểm xuất hiện, đợt nóng này không bất thường vì cuối tháng 5 là giai đoạn Bắc Bộ và Trung Bộ bước vào cao điểm mùa hè. Tuy nhiên, đây là đợt nóng khá mạnh và kéo dài, với nhiệt độ cao nhất phổ biến 37-39 độ C, nhiều nơi trên 40 độ. Nền nhiệt cao xuất hiện từ khá sớm và kéo dài tới khoảng 19h khiến người dân cảm nhận rõ sự oi nóng, hầm hập kéo dài.

- Vì sao đợt này nhiệt độ ở Hà Nội lại cao hơn Trung Bộ và Tây Bắc Bộ?

- Thông thường, Trung Bộ hoặc Tây Bắc Bộ ghi nhận nhiệt độ rất cao trong các đợt nắng nóng do chịu tác động mạnh của hiệu ứng phơn. Tuy nhiên, trong từng đợt cụ thể, mức nhiệt cao nhất còn phụ thuộc vào nhiều yếu tố như vị trí vùng áp thấp nóng, độ ẩm không khí, lượng mây, gió và điều kiện bề mặt.

Riêng với Hà Nội, ngoài tác động của đợt nắng nóng diện rộng, hiệu ứng đảo nhiệt đô thị đóng vai trò rất quan trọng. Khu vực nội đô có mật độ bêtông hóa cao, nhiều đường nhựa, nhà cao tầng, phương tiện giao thông và nguồn nhiệt thải từ các hoạt động sinh hoạt, dịch vụ. Những yếu tố này khiến nhiệt lượng tích tụ mạnh vào ban ngày và giải phóng chậm về đêm, làm nhiệt độ trong đô thị thường cao hơn khu vực ngoại thành.

Vì vậy, có những thời điểm Hà Nội ghi nhận nhiệt độ cao hơn cả một số địa phương ở Trung Bộ hoặc Tây Bắc Bộ, dù đây vốn là những khu vực thường xuyên chịu nắng nóng gay gắt.

- Đợt nắng nóng này có gì khác biệt so với lịch sử và so với cùng kỳ?

- Xét về quy luật khí hậu, cuối tháng 5 đến tháng 7 là thời kỳ thường xuất hiện nắng nóng ở Bắc Bộ và Trung Bộ. Vì vậy, sự xuất hiện của đợt nóng lần này không phải hiện tượng bất thường. Tuy nhiên, điều chú ý là nắng nóng xuất hiện trên diện rộng và có cường độ gay gắt ngay từ đầu hè. Tại Hà Nội, một số nơi ghi nhận nhiệt độ vượt 40 độ C; riêng trạm Láng đạt 40,7 độ C trong ngày 25/5.

So với đợt nắng nóng diễn ra ngày 13-16/5 vừa qua, đợt nóng lần này gay gắt hơn và kéo dài hơn. Xét trong giai đoạn từ năm 2021 đến nay, đây được đánh giá là một trong ba đợt nắng nóng mạnh nhất từng xảy ra trong tháng 5.

Một vấn đề được nhiều người quan tâm là vì sao nhiệt độ ngoài trời thường cao hơn đáng kể so với nhiệt độ trong bản tin dự báo. Thực tế, công bố trong các bản tin khí tượng là nhiệt độ không khí đo trong điều kiện tiêu chuẩn. Nhiệt độ người dân cảm nhận ngoài trời còn chịu tác động của bức xạ mặt trời và các bề mặt hấp thụ nhiệt như đường nhựa, bêtông, mái tôn hay kim loại.

Do đó, nhiệt độ cảm nhận thực tế có thể cao hơn nhiệt độ dự báo 2-4 độ C, thậm chí cao hơn ở các khu vực đô thị đông đúc hoặc bề mặt hấp thụ nhiệt mạnh. Đây là lý do nhiều người cảm thấy nắng nóng gay gắt hơn so với con số nhiệt độ được công bố.

- Dự báo đợt nắng nóng này bao giờ kết thúc và còn bao nhiêu đợt nắng nóng trong năm nay?

- Đối với Bắc Bộ và Hà Nội, đợt nắng nóng diện rộng hiện nay có khả năng kéo dài đến khoảng ngày 27/5. Sau đó, mưa giông có xu hướng gia tăng và nắng nóng sẽ giảm dần.

Tại Trung Bộ, nắng nóng có thể kéo dài thêm khoảng một ngày, đến ngày 28/5. Trong thời gian này, khu vực Thanh Hóa đến Đà Nẵng và phía đông tỉnh Quảng Ngãi tiếp tục xuất hiện nắng nóng gay gắt, nhiều nơi đặc biệt gay gắt với nhiệt độ phổ biến từ 38-40 độ C, có nơi trên 40 độ C.

Tuy nhiên, việc nắng nóng giảm không đồng nghĩa thời tiết sẽ chuyển mát hoàn toàn. Sau nhiều ngày tích nhiệt, các đô thị lớn vẫn có thể duy trì cảm giác oi nóng vào chiều tối và ban đêm.

Từ nay đến hết mùa hè, Bắc Bộ và Trung Bộ vẫn còn khả năng xuất hiện thêm nhiều đợt nắng nóng khác, tập trung trong các tháng 6 và 7, thậm chí có thể kéo dài sang tháng 8. Riêng trong tháng 6, khả năng xuất hiện khoảng 2-3 đợt nắng nóng. Một số đợt có thể đạt mức nhiệt 39-41 độ, thậm chí 41-42 độ C tại vùng núi phía tây từ Thanh Hóa đến Huế.

Về tác động của El Nino, hiện tượng này chưa phải nguyên nhân trực tiếp gây ra đợt nắng nóng hiện nay. Tuy nhiên, từ nay đến khoảng tháng 8/2026, nhiệt độ trung bình trên cả nước được dự báo cao hơn trung bình nhiều năm 0,5-1 độ C. Điều này đồng nghĩa mùa hè năm nay có khả năng nóng hơn trung bình, số ngày nắng nóng và số đợt nắng nóng có thể nhiều hơn so với năm 2025.

- Với mức nhiệt cao như hiện nay, ông có cảnh báo gì tới người dân và chính quyền?

- Trong các đợt nắng nóng kéo dài, những nhóm dễ bị ảnh hưởng nhất là người cao tuổi, trẻ nhỏ, phụ nữ mang thai, người mắc bệnh tim mạch, huyết áp, hô hấp hoặc tiểu đường. Bên cạnh đó, những người lao động ngoài trời như công nhân xây dựng, nông dân, shipper hay công nhân vệ sinh môi trường cũng đối mặt với nguy cơ cao bị mất nước, kiệt sức, say nắng hoặc sốc nhiệt.

Người dân nên hạn chế hoạt động ngoài trời trong khung giờ 11h đến 16h; uống đủ nước, tăng cường che chắn khi di chuyển và tránh làm việc quá sức dưới trời nắng gắt. Đồng thời, cần hạn chế thay đổi nhiệt độ đột ngột giữa môi trường ngoài trời và phòng điều hòa.

Đối với các đô thị lớn, cần lưu ý nguy cơ quá tải điện, cháy nổ do nhu cầu sử dụng thiết bị làm mát tăng mạnh; đồng thời bảo đảm các điều kiện y tế, cấp nước và an toàn cho người lao động ngoài trời.

Ngoài tác động trực tiếp của nắng nóng, người dân cũng cần đề phòng giông lốc, sét, mưa đá, gió giật mạnh và mưa lớn cục bộ có thể xuất hiện sau những ngày nắng kéo dài. Vì vậy, cần thường xuyên theo dõi các bản tin dự báo, cảnh báo thời tiết để chủ động bảo vệ sức khỏe và tài sản.

Tin Gốc: Vnexpress

Theo ghi nhận của PV Thanh Niên vào ngày 22.5, tại tuyến đường Đông sông Trà Tân, đoạn qua ấp 12, xã Long Tiên. Từ cầu Trà Tân, men theo tuyến đường dài hơn 1,2 km, nhiều điểm sạt lở bờ sông hiện ra với mức độ ngày càng nghiêm trọng.

Không ít đoạn nền đường bị sạt lở khoét sâu, sụp xuống sát mép sông, tạo thành những "hàm ếch" nguy hiểm, đe dọa trực tiếp đến an toàn giao thông và khu dân cư lân cận.

Một số vị trí được gia cố tạm thời bằng đất nhưng chỉ mang tính đối phó tạm thời. Tại những đoạn này, sau những cơn mưa, mặt đường trở nên lầy lội, trơn trượt, việc lưu thông của người dân vô cùng khó khăn. Đáng ngại hơn, có đoạn sạt lở dài khoảng 12 m làm mặt đường trôi tuột xuống sông, khiến người dân mỗi lần qua lại đều thấp thỏm lo sợ.

Ông Phan Huy Vân (52 tuổi, người dân sinh sống cặp tuyến đường Đông sông Trà Tân) cho biết, thời gian qua, tình trạng sạt lở bờ sông đã ảnh hưởng nặng nề đến đời sống của người dân trong khu vực. Mỗi khi mưa lớn kết hợp triều cường dâng cao, việc đi lại gần như bị chia cắt, đặc biệt là đối với học sinh và người già.

"Xe lớn không thể vào tận nơi để vận chuyển nông sản nên bà con phải thuê thêm nhân công, ghe xuồng để trung chuyển trái cây ra tuyến đường lớn. Chi phí tăng lên trong khi giá bán lại thấp hơn. Mỗi mùa triều cường, nước tràn vào làm ngập nhà cửa, vườn tược, thiệt hại rất nhiều. Người dân chúng tôi chỉ mong sớm được đầu tư tuyến kè và tuyến đường kiên cố để yên tâm sinh sống", ông Vân bày tỏ.

Cùng chung nỗi lo, chị Đỗ Thị Phương Thúy (47 tuổi) cho biết tuyến đường bị sạt lở khiến việc đi lại của người dân gặp muôn vàn khó khăn. Dù có 2 hướng lưu thông nhưng cả 2 đều bị ảnh hưởng bởi sạt lở, có thời điểm gần như không thể di chuyển.

"Có lúc triều cường dâng cao, tôi không thể đưa con đi qua đoạn sạt lở nên phải bơi xuồng chở con đến trường. Mùa mưa tới là người dân ai cũng lo vì không biết đường sẽ sụp lúc nào. Chúng tôi rất mong chính quyền sớm quan tâm đầu tư để bà con đi lại an toàn hơn", chị Thúy nói.

Theo ông Trần Minh Hải, Bí thư Chi bộ, Trưởng ấp 12, tuyến đường Đông sông Trà Tân là tuyến giao thông quan trọng phục vụ nhu cầu đi lại của người dân, học sinh cũng như vận chuyển hàng hóa nông sản. Khu vực này có trường học, chợ dân sinh nên lưu lượng người và phương tiện qua lại mỗi ngày khá lớn.

Tuy nhiên, thời gian qua, tuyến đường liên tục xảy ra sụp lún, sạt lở, gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến đời sống người dân và việc bảo vệ các vườn cây ăn trái ven sông. Trong năm 2025, để ứng phó trước tình trạng triều cường dâng cao, địa phương đã vận động người dân hỗ trợ đất, thuê phương tiện cơ giới để gia cố tạm thời các điểm sạt lở nặng. Song, đây chỉ là giải pháp tình thế, không thể xử lý triệt để nguy cơ sạt lở ngày càng phức tạp.

Đáng chú ý, khu vực này có hơn 137 ha đất sản xuất nông nghiệp, trong đó khoảng 90 ha là diện tích trồng sầu riêng có giá trị kinh tế cao của hơn 400 hộ dân. Đây là vùng sản xuất quan trọng, mang lại nguồn thu nhập chính cho nhiều hộ dân địa phương. Nếu tình trạng triều cường và sạt lở tiếp tục diễn biến nghiêm trọng mà không có giải pháp căn cơ, nguy cơ ngập úng, chết cây, giảm năng suất là rất lớn, kéo theo thiệt hại kinh tế nặng nề cho người dân.

"Hiện tuyến đường thường xuyên bị sụp ún, về lâu dài không còn đảm bảo an toàn. Mỗi khi bước vào mùa mưa lũ là người dân rất lo lắng. Với góc độ địa phương, chúng tôi kiến nghị cấp trên và UBND tỉnh sớm quan tâm đầu tư hệ thống kè chống sạt lở kết hợp đường giao thông để bảo vệ đời sống, tài sản và tạo điều kiện thuận lợi cho người dân phát triển sản xuất", ông Trần Minh Hải kiến nghị.

Trước diễn biến sạt lở ngày càng phức tạp hiện nay, người dân địa phương vẫn đang từng ngày sống trong tâm trạng bất an. Không chỉ là nguy cơ mất an toàn giao thông, tình trạng sạt lở còn đe dọa trực tiếp đến nhà cửa, vườn cây, sinh kế và tương lai của hàng trăm hộ dân.

Tin Gốc: Thanh Niên

Từ 9 giờ sáng, 15 thành viên lặn biển chuyên nghiệp đến từ Hợp tác xã SUP, CLB SUP và ca nô DanangBeach đã tiếp cận vùng biển Hòn Sụp (Sơn Trà, thành phố Đà Nẵng).

Với chuyên môn lặn biển, nhóm chia thành 3 tốp phối hợp nhịp nhàng: tốp lặn tự do và lặn có bình dưỡng khí ở độ sâu hơn 5 m để cắt gỡ rác, tốp trên thuyền tiếp nhận và tốp đưa rác vào bờ xử lý.

Sau hơn 3 tiếng nỗ lực dưới đáy biển, nhóm đã thu gom hơn 300 kg rác thải gồm bẫy rập, lưới ma, bẫy lồng... trong phạm vi hơn 500 m2.

Anh Đào Đặng Công Trung, huấn luyện viên lặn tự do PADI (là những chuyên gia được đào tạo và cấp phép bởi Hiệp hội Huấn luyện viên lặn chuyên nghiệp để giảng dạy bộ môn lặn tự do) chia sẻ đầy lo lắng: "Những cái bẫy vô hình sắc nhọn này không chỉ gây tổn thương trực tiếp cho san hô mà còn đe dọa nghiêm trọng đến nhiều loài sinh vật biển khác. Bản thân chúng tôi, dù lặn chuyên nghiệp nhưng khi tiếp cận cũng phải hết sức thận trọng, dùng kỹ năng và nghiệp vụ suốt nhiều năm cắt lưới mới hoàn thành được một lượng lớn lưới ma bao phủ san hô".

Đây là hoạt động thường kỳ và đầy "thiện chiến" đã được nhóm duy trì bền bỉ suốt hơn 3 năm qua tại vùng biển Sơn Trà.

Anh Huỳnh Hoài Thanh (thường gọi là anh Mía), một thành viên tích cực của nhóm SUP bãi biển Mân Thái, cho biết nếu trước đây nhóm tập trung lan tỏa hoạt động nhặt rác trên cạn thì hiện tại, mục tiêu cốt lõi là lặn sâu để giải cứu hệ sinh thái dưới đáy biển.

Theo anh Thanh, bên cạnh tác động của biến đổi khí hậu khiến san hô bị tẩy trắng, thì rác thải và lưới bủa vây là nguyên nhân trực tiếp khiến các rạn san hô bị gãy đổ, thiếu ánh sáng rồi chết dần.

"Dù là công việc nhỏ, phạm vi hoạt động hẹp thôi, nhưng chúng tôi rất tự hào với chút đóng góp thầm lặng của các thành viên", anh Thanh bộc bạch.

Không chỉ dừng lại ở việc dọn rác, những "người con của biển" như anh Trung, anh Thanh còn lồng ghép ý thức bảo tồn vào các khóa đào tạo lặn tự do và các buổi huấn luyện chèo SUP. Từ đó, tinh thần trách nhiệm với đại dương được truyền cảm hứng mạnh mẽ đến thế hệ trẻ và các học viên.

Nhiều chương trình "cởi trói san hô" do nhóm đồng hành đã thu hút đông đảo tình nguyện viên, góp phần định hình hình ảnh Đà Nẵng xanh, sạch, đẹp trong mắt du khách.

Nhìn lại thành quả sau mỗi chuyến lặn, anh Trung tự hào: "Mỗi tấm lưới được kéo lên là một phần sự sống được bảo vệ. Muốn đi nhanh thì đi một mình, muốn đi xa phải đi cùng nhau. Hơn ai hết, ở dưới đáy biển, chúng tôi hiểu rất rõ điều đó".

Tin Gốc: Thanh Niên