“Cơ quan An ninh Ukraine (SBU) đã phá hủy một oanh tạc cơ chiến lược Tu-95 tại căn cứ Engels, loại máy bay Nga từng sử dụng để tiến hành các cuộc tấn công tên lửa nhằm vào đất nước chúng ta. Căn cứ này cách biên giới Ukraine khoảng 800 km”, Tổng thống Volodymyr Zelensky cho biết trên X ngày 17/7.
Video do Tổng thống Zelensky đăng tải được lấy từ mạng xã hội, quay cảnh thành phố về đêm nhìn từ trên cao, cho thấy khoảnh khắc tiếng nổ phát ra và cột lửa bốc lên ở phía xa.
Tổng thống Zelensky cho biết lực lượng Ukraine “đang tự vệ một cách chính đáng và chủ động”. Ông thêm rằng Ukraine cũng đã tấn công các cơ sở thuộc ngành dầu mỏ của Nga, cùng nhiều mục tiêu tại những khu vực mà Nga đang kiểm soát tại Ukraine.
SBU ngày 17/7 xác nhận lực lượng này đã triển khai các máy bay không người lái (drone) tầm xa để tấn công mục tiêu. Chiến dịch được thực hiện trong nỗ lực làm suy giảm năng lực quân sự và kinh tế của Nga, theo các nhiệm vụ do Tổng thống Zelensky đề ra.
“Chiếc Tu-95 đã hư hại nghiêm trọng, phần đuôi bị xé rời hoàn toàn”, SBU thông báo. “Mỗi máy bay ném bom chiến lược bị loại khỏi vòng chiến đồng nghĩa hàng chục tên lửa sẽ không còn được phóng vào các thành phố của Ukraine”.
Theo Kiev Post, đợt tập kích căn cứ không quân Engels, tỉnh Saratov, diễn ra vào sáng sớm ngày 16/7. Cư dân thành phố Engels và Saratov gần đó cho biết đã có nhiều drone bay tầm thấp xuất hiện, sau đó là loạt tiếng nổ vang lên.
Hãng tin Nga Astra phân tích các hình ảnh và video trên mạng xã hội, xác nhận đã có một vụ hỏa hoạn ở sân bay quân sự Engels. Tuy nhiên, hãng chưa rõ thiệt hại cụ thể với máy bay, kho đạn hay các hạ tầng quân sự khác.
Bộ Quốc phòng Nga chưa bình luận về các thông tin.
Căn cứ không quân Engels là nơi đóng quân duy nhất của phi đội oanh tạc cơ chiến lược Tu-160, cùng hàng chục máy bay Tu-22M3 và Tu-95MS.
Đây là nơi không quân Nga triển khai những đợt tấn công bằng tên lửa hành trình tầm xa nhằm vào lãnh thổ Ukraine. Các oanh tạc cơ chiến lược ở Engels cũng có khả năng mang vũ khí hạt nhân, đóng vai trò là một trong ba trụ cột răn đe hạt nhân của Nga.
Dù Mỹ và Iran đều thông báo cử đại diện cấp cao đến Pakistan, hai bên lại đưa ra những tuyên bố trái ngược về hình thức thảo luận. CNN hôm qua đưa tin Nhà Trắng sẽ cử Đặc phái viên Steve Witkoff và ông Jared Kushner (con rể của Tổng thống Donald Trump) đến Pakistan và dự kiến hội đàm với Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi.
Thế nhưng sau khi ông Araghchi có mặt tại thủ đô Islamabad của Pakistan vào tối 24.4, Bộ Ngoại giao Iran tuyên bố sẽ không gặp trực tiếp đại diện Mỹ, thay vào đó Tehran chỉ trao đổi lập trường với Washington thông qua bên trung gian là Pakistan.
Đến khuya qua, phái đoàn Iran rời Islamabad, còn Mỹ thông báo hủy chuyến đi của các đặc phái viên tới Pakistan.
Giới quan sát hiện không đặt nhiều kỳ vọng rằng vòng đàm phán sắp tới có thể mang đến đột phá về một giải pháp chấm dứt xung đột và hạ nhiệt căng thẳng ở eo biển Hormuz. Bộ trưởng Chiến tranh Mỹ Pete Hegseth phát đi thông điệp cứng rắn khi tuyên bố sẽ mở rộng lệnh phong tỏa của Mỹ với Tehran ra toàn cầu.
Ông nêu rõ mọi tàu thuyền muốn đi từ eo biển Hormuz đến bất kỳ nơi nào trên thế giới đều phải được Hải quân Mỹ cấp phép. Mỹ cũng gia tăng sức ép khi tuyên bố đóng băng 344 triệu USD tiền điện tử mà họ cho là có liên hệ với Iran.
Lệnh ngừng bắn Mỹ - Iran vừa được gia hạn đã vấp phải thử thách khi khu vực quanh eo biển Hormuz liên tục xảy ra các vụ tấn công tàu thuyền. Truyền thông quốc tế ghi nhận nhiều vụ nổ súng và tịch thu tàu thương mại tại đây, với các động thái đến từ cả lực lượng Mỹ và Iran. Giới sử gia và phân tích chính trị cho rằng kịch bản hiện nay có phần tương tự "cuộc chiến tàu dầu" trong chiến tranh Iran - Iraq vào thập niên 1980.
Thời điểm đó, để đối phó chiến dịch rải thủy lôi và tấn công tàu thương mại của Iran, quân đội Mỹ đã can thiệp và hộ tống khoảng 70 đoàn tàu chở dầu của Kuwait đi qua vịnh Ba Tư nhằm đảm bảo nguồn cung năng lượng toàn cầu. Hiện tại, đặc biệt là khi Tổng thống Donald Trump hôm 24.4 ra lệnh cho quân đội "bắn và tiêu diệt" các xuồng vũ trang cao tốc của Iran, khả năng Washington tái lập mô hình hộ tống này đang được xét đến.
Dù vậy, việc lặp lại kịch bản cách đây hơn 40 năm được cho là khó xảy ra, trước hết là do sự thay đổi về bản chất của cuộc chiến, mà hiện nay Mỹ đã là một bên tham chiến trực tiếp.
Chuyên gia Torbjorn Soltvedt (công ty phân tích rủi ro chính trị Verisk Maplecroft, Mỹ) đánh giá sự phát triển của công nghệ quân sự, đặc biệt là tác chiến phi đối xứng, khiến việc đảm bảo an ninh tuyến đường thủy hiện nay phức tạp hơn nhiều. "Trừ khi có thỏa thuận hoặc Mỹ có thể hạn chế khả năng triển khai xuồng cao tốc, máy bay không người lái và tên lửa của Iran, nếu không vấn đề an ninh tại Hormuz sẽ không thể được giải quyết", ông Soltvedt nói với AP.
Ông Tom Duffy, cựu quan chức ngoại giao và cựu sĩ quan Hải quân Mỹ, cũng nói với AP rằng mục tiêu của Mỹ trong xung đột hiện nay thường thay đổi và không chắc chính quyền ông Trump có mạo hiểm dùng vũ lực để đảm bảo an toàn cho tàu vận tải hay không.
Hãng tin Reuters dẫn lời một quan chức Mỹ ngày 28/5 cho biết, quân đội Mỹ đã tiến hành các cuộc tấn công mới vào một địa điểm quân sự của Iran, khu vực bị cho là gây ra mối đe dọa cho lực lượng Mỹ và hoạt động hàng hải thương mại ở eo biển Hormuz.
Quan chức này cũng cho biết, Mỹ đã chặn được các máy bay không người lái được phóng từ Iran.
Hãng tin Fars của Iran cũng đưa tin, 3 tiếng nổ đã được nghe thấy ở phía đông thành phố Bandar Abbas.
Thành phố Bandar Abbas ở miền nam Iran, nơi đặt căn cứ hải quân và không quân trọng yếu của Iran, có vị trí chiến lược dọc theo eo biển Hormuz.
Các vụ nổ được ghi nhận vào khoảng 1h30 hôm nay theo giờ địa phương, khiến hệ thống phòng không của Iran ở Bandar Abbas được kích hoạt trong thời gian ngắn.
“Vị trí và nguồn gốc chính xác của những tiếng nổ này vẫn chưa được công bố, và các cuộc điều tra tiếp tục được tiến hành để xác định thông tin này”, Fars đưa tin.
Theo hãng tin Axios, Iran đã phóng 4 máy bay không người lái "một chiều" vào tàu hải quân Mỹ và tất cả đều bị "bắn hạ". Trong khi đó, Mỹ tấn công "đơn vị phóng máy bay không người lái của Iran".
Đây là cuộc tấn công thứ hai của Mỹ vào Iran trong những ngày gần đây, bất chấp lệnh ngừng bắn đang được thực thi.
Trước đó, Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) ngày 25/5 xác nhận, quân đội Mỹ đã tiến hành các cuộc "tấn công tự vệ" nhắm vào các trận địa phóng tên lửa và tàu thuyền của Iran đang tìm cách rải thủy lôi xung quanh khu vực eo biển Hormuz.
Hãng tin Fox News dẫn lời một quan chức cấp cao của Mỹ cho biết lực lượng Mỹ phát hiện 2 tàu của Iran đang rải thủy lôi tại eo biển Hormuz. Lực lượng Mỹ cũng đã đáp trả sau khi một trận địa tên lửa của Iran nhắm mục tiêu vào các chiến đấu cơ của Mỹ trong khu vực.
Kết quả là, quân đội Mỹ đã phá hủy cả 2 tàu cao tốc của Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC), đồng thời tấn công một trận địa tên lửa đất đối không tại thành phố cảng Bandar Abbas.
Sau cuộc tấn công của Mỹ, Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran cũng tuyên bố bắn hạ một máy bay không người lái của Mỹ xâm nhập không phận và nhắm bắn một máy bay chiến đấu F-35.
“Iran sẽ không để bất kỳ hành động gây hấn nào xảy ra mà không đáp trả và sẽ không ngần ngại bảo vệ lợi ích của Iran”, tuyên bố của Bộ Ngoại giao Iran nêu rõ sau cuộc tấn công của Mỹ.
Iran và Mỹ liên tục khẩu chiến trong nhiều tuần qua khi hai bên đàm phán một thỏa thuận với vai trò trung gian hòa giải của Pakistan. Tuy giao tranh đã chấm dứt sau khi các bên đạt được lệnh ngừng bắn hôm 8/4, nhưng Iran tiếp tục hạn chế hoạt động lưu thông qua Hormuz.
Cả hai bên dường như không sẵn sàng thỏa hiệp về những điểm mấu chốt trong đàm phán, bao gồm eo biển Hormuz và chương trình hạt nhân của Iran.
Iran đã phong tỏa eo biển Hormuz, một tuyến đường thủy quan trọng đối với dòng chảy năng lượng toàn cầu, trong khi Mỹ đáp trả bằng cách phong tỏa các cảng của Iran.
Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Mỹ (CDC) ngày 22/5 cho biết người mang thẻ xanh (thường trú nhân) từng đến CHDC Congo, Uganda và Nam Sudan trong vòng 21 ngày qua sẽ bị cấm nhập cảnh vào Mỹ do lo ngại về dịch Ebola. Đây là những quốc gia đang có dịch Ebola.
Mỹ hôm 18/5 ban hành lệnh cấm nhập cảnh kéo dài 30 ngày đối với những người từng tới các quốc gia châu Phi trên, nhưng miễn trừ cho công dân Mỹ, người có quốc tịch Mỹ và người mang thẻ xanh.
CDC cho rằng việc đưa nhóm thường trú nhân ra khỏi nhóm miễn trừ là biện pháp cần thiết để ngăn virus Ebola xâm nhập vào nước này, nhằm "cân bằng giữa bảo vệ sức khỏe cộng đồng và quản lý các nguồn lực phản ứng khẩn cấp".
"Bộ Y tế và Dịch vụ Nhân sinh cùng CDC cho rằng nhiều thường trú nhân hợp pháp duy trì liên hệ khăng khít hơn với các gia đình, cộng đồng bên ngoài Mỹ so với công dân và người mang quốc tịch Mỹ. Do đó, thường trú nhân hợp pháp sẽ chịu ít khó khăn hơn so với công dân hoặc người mang quốc tịch Mỹ khi bị cấm nhập cảnh", theo văn bản được Bộ trưởng Y tế Mỹ Robert F. Kennedy Jr. ký.
Người mang thẻ xanh trước đây luôn được miễn trừ khỏi các lệnh cấm nhập cảnh vào Mỹ, trong đó có lệnh được CDC ban hành trong thời kỳ diễn ra đại dịch Covid-19 cũng như các lệnh khác của Tổng thống Donald Trump.
Chính quyền ông Trump cùng ngày 22/5 cũng thông báo thay đổi chính sách cấp thẻ xanh, yêu cầu người nước ngoài muốn trở thành thường trú nhân phải rời khỏi Mỹ và trở về quê nhà để nộp đơn. Trong hơn nửa thế kỷ qua, người nước ngoài cư trú hợp pháp tại Mỹ được phép nộp hồ sơ và hoàn tất toàn bộ quy trình xin thẻ xanh ngay tại Mỹ.
Cơ quan Di trú và Nhập tịch Mỹ (USCIS) cho biết đây là nỗ lực nhằm giúp giảm bớt quá trình tìm kiếm, trục xuất những người lẩn trốn để ở lại Mỹ bất hợp pháp sau khi bị từ chối yêu cầu thường trú.
Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) hôm 22/5 cho biết nguy cơ chủng virus Ebola Bundibugyo hiếm gặp trở thành dịch bệnh trên quy mô quốc gia ở CHDC Congo đã được nâng lên mức "rất cao". WHO cũng đã tuyên bố đợt bùng phát dịch ở nước này và Uganda là "tình trạng khẩn cấp y tế công cộng gây quan ngại quốc tế".
Cơ quan này đã ghi nhận 750 ca nghi nhiễm và 177 trường hợp thiệt mạng trong đợt bùng phát dịch Ebola tại CHDC Congo, thêm rằng số ca mắc dự kiến tiếp tục tăng.
