Chủ tịch Cuba gửi thông điệp cho Mỹ

Sau nhiều tuần giao tranh ác liệt từ khi Mỹ - Israel phát động không kích nhằm vào Iran cuối tháng 2, Washington và Tehran đầu tháng 4 đồng ý ngừng bắn và bắt đầu đàm phán tìm giải pháp lâu dài. Nhưng trong lúc Iran phát tín hiệu sẵn sàng thương lượng, một lực cản đáng chú ý cũng nổi lên trong nội bộ nước này. Đó là Jebhe-ye Paydari, thế lực bảo thủ có quan điểm "siêu cứng rắn".

Sau khi vòng đàm phán thứ nhất giữa Mỹ và Iran tại Islamabad, Pakistan thất bại, nghị sĩ Mahmoud Nabavian, thành viên phe Paydari, đã công khai chỉ trích quá trình thương lượng về chương trình hạt nhân là "sai lầm chiến lược". Ông kêu gọi loại Ngoại trưởng Abbas Araghchi khỏi nhóm đàm phán.

Hamidreza Azizi, nhà nghiên cứu tại Viện Đức về Các vấn đề Quốc tế và An ninh, trụ sở ở Berlin, cho rằng sự trỗi dậy của phe bảo thủ Paydari không chỉ phản ánh bất đồng về chính sách đối ngoại, mà còn là cuộc cạnh tranh ảnh hưởng tại Iran sau khi Lãnh tụ Tối cao Ali Khamenei bị hạ sát, phần nào lý giải vì sao tiến trình hòa đàm Mỹ - Iran đến nay vẫn bế tắc.

"Họ coi việc chống lại Mỹ và Israel là một cuộc chiến bất tận", Azizi nói. "Họ tin rằng một nhà nước Hồi giáo dòng Shiite cần tiếp tục tồn tại cho đến tận thế và khá cực đoan khi nói đến hệ tư tưởng tôn giáo đó".

Phong trào 'siêu cách mạng' của Iran

Jebhe-ye Paydari, tức là Mặt trận Kiên định, hình thành với quan điểm bảo vệ tuyệt đối các giá trị của Cách mạng Hồi giáo năm 1979. Các thành viên của phe này thường tự xem mình là những người bảo vệ "tinh thần cách mạng" trước nguy cơ Iran bị ảnh hưởng bởi phương Tây.

Phe bảo thủ từ lâu đã đóng vai trò chi phối trong hệ thống chính trị Iran, nhưng Paydari vẫn được xem là lực lượng quyết liệt hơn cả. Paydari phản đối gần như mọi hình thức ôn hòa với Mỹ, cho rằng đàm phán không đơn thuần là ngoại giao, mà còn là sự nhượng bộ về ý thức hệ.

Một lý do khiến Paydari phản đối đối thoại với Mỹ là dựa trên chuyện từng xảy ra với Kế hoạch Hành động Toàn diện Chung (JCPOA), thỏa thuận hạt nhân được Iran ký với nhóm P5+1 (gồm Anh, Pháp, Trung Quốc, Nga, Mỹ và Đức) năm 2015 sau quá trình đàm phán kéo dài.

JCPOA từng được xem là đột phá lớn giúp Iran được giảm bớt lệnh cấm vận để đổi lấy việc hạn chế chương trình hạt nhân. Tuy nhiên, Tổng thống Donald Trump năm 2018 đã rút Mỹ khỏi thỏa thuận và tái áp đặt các lệnh trừng phạt, động thái khiến nhiều phe phái ở Tehran cho rằng Washington là đối tác đàm phán "không đáng tin cậy".

"Mỹ nhận ra họ không mất gì khi hạ sát các lãnh đạo, chỉ huy và người thân yêu của chúng ta", một bài viết trên Raja News, cơ quan truyền thông Iran ủng hộ Paydari, chỉ trích nỗ lực đàm phán. "Họ hiểu rằng ngay cả khi làm vậy, vẫn có những người ở đây muốn thương lượng và bắt tay với các đại diện Mỹ".

Theo nghị sĩ cứng rắn Nabavian, sự hiện diện của những người từng tham gia đàm phán JCPOA, trong đó có Ngoại trưởng Araghchi, vào tiến trình ngoại giao hiện nay khiến Iran "không có hy vọng đạt thỏa thuận có lợi".

Cạnh tranh ảnh hưởng

Cũng như nhiều thế lực khác, Paydari được cho là đang tìm cách mở rộng ảnh hưởng trên chính trường Iran, khi Lãnh tụ Tối cao Mojtaba Khamenei kế nhiệm đang tìm cách củng cố quyền lực. Phe này hiện có nhiều thành viên nổi bật, đã xây dựng vị thế đáng kể tại Iran trong nhiều năm qua.

Một trong những thành viên của Paydari là Saeed Jalili, cựu ứng viên tổng thống Iran từng nhận khoảng 13 triệu phiếu trong cuộc bầu cử năm 2024. Em trai ông, Vahid Jalili, là quan chức cấp cao tại Đài truyền hình quốc gia Iran IRIB.

Ngoài chính trị và truyền thông, Paydari còn có hậu thuẫn từ giới giáo sĩ bảo thủ. Lãnh tụ tinh thần trước đây của Paydari là giáo chủ Mohammad-Taqi Mesbah-Yazdi nổi tiếng với quan điểm cứng rắn. Người kế nhiệm là Mahdi Mirbaqiri, từng được coi là ứng viên tiềm năng cho vị trí Lãnh tụ Tối cao Iran.

Theo chuyên gia Azizi, Mirbaqiri có tư tưởng "mang màu sắc tận thế" và tin rằng đối đầu quy mô lớn với phương Tây là điều tất yếu. Những tư tưởng như vậy giúp Paydari thu hút được một bộ phận thanh niên bảo thủ Iran, đặc biệt sau nhiều tháng xung đột với Mỹ và Israel.

"Họ tìm cách xây dựng hình ảnh là hiện thân cho lý tưởng mà Lãnh tụ Tối cao Ali Khamenei từng đề ra, nhằm tạo ra một thế hệ cách mạng trẻ tuổi, mộ đạo và đủ khả năng tiếp nối di sản của Cộng hòa Hồi giáo", ông Azizi nói.

Phe Paydari gần đây đang đẩy mạnh gây áp lực lên chính quyền Iran. Tại Tehran, hàng nghìn người ủng hộ phe này đã tham gia các cuộc tuần hành phản đối đàm phán với Mỹ. Các bài phát biểu tại những cuộc tụ tập thường nhấn mạnh rằng Iran chỉ có thể đạt thỏa thuận có lợi nếu tiếp tục duy trì lập trường cứng rắn.

Trên truyền thông nhà nước và mạng xã hội, nhiều người thuộc phe Paydari liên tục công kích đội ngũ đàm phán của Tehran. Họ cáo buộc các nhà đàm phán, trong đó có Chủ tịch Quốc hội Mohammad Bagher Ghalibaf cũng như Ngoại trưởng Araghchi, là "thiếu trung thành" với Cộng hòa Hồi giáo và vượt qua "lằn ranh đỏ" mà Lãnh tụ Tối cao đề ra.

Một số nghị sĩ có quan hệ với nhóm này còn từ chối ký tuyên bố ủng hộ phái đoàn đàm phán của Iran. Các động thái đó được cho là lý do khiến Tổng thống Trump gần đây mô tả giới lãnh đạo Iran là "rạn nứt" và "hỗn loạn".

Giới phân tích nhận định Paydari chưa đủ mạnh để chi phối toàn bộ chính sách của Tehran. Theo Mohammad Ali Shabani, biên tập viên trang Amwaj.media chuyên theo dõi tình hình Iran và Trung Đông, phe cứng rắn đang đối mặt phản ứng ngược, khi đàm phán rơi vào bế tắc và Mỹ áp lệnh phong tỏa cảng biển, khiến nền kinh tế dựa vào xuất khẩu dầu của Iran gặp nhiều khó khăn.

"Họ gây nhiều ồn ào và bị cho là tiếp tay để Israel và Mỹ khắc họa Iran như một đất nước đang rơi vào chia rẽ nội bộ sâu sắc. Nhóm cực đoan này đang vấp phải phản ứng từ mọi phía và ngày càng bị cô lập", ông Shabani nói.

Shabani cho rằng các phe bảo thủ ở Iran không phản đối đạt thỏa thuận với Mỹ, mà chỉ muốn chính họ là bên đứng ra đạt được thỏa thuận đó nhằm gia tăng ảnh hưởng và tái cấu trúc quyền lực trong nước.

"Họ cho rằng nếu tiếp tục đối đầu, Iran có thể buộc Mỹ phải nhượng bộ và sau đó áp đặt các điều kiện của mình", ông Shabani nói. "Không ai ở Iran phản đối một thỏa thuận. Vấn đề nằm ở chiến thuật để đạt được thỏa thuận đó và ai sẽ là người đứng ra thực hiện".

Tin Gốc: Vnexpress

Chỉ vài tiếng sau khi giới chức Mỹ xác định nghi phạm Cole Allen, 31 tuổi, là người nổ súng tại nơi tổ chức bữa tiệc báo chí mà Tổng thống Donald Trump tham dự ở Washington, mạng xã hội Facebook tràn lan những hình ảnh giả do AI tạo ra về người này.

Loạt tài khoản đăng ảnh giả về Allen bên cạnh nhiều người nổi tiếng, nói rằng nghi phạm từng là tài xế, trợ lý hay thành viên đoàn làm phim. Kết quả tìm kiếm do AFP thu thập được cho thấy có hơn 50 người nổi tiếng bị ghép ảnh liên quan Allen, từ các diễn viên Tom Hanks, Sydney Sweeney đến các ca sĩ Chris Brown, Taylor Swift. Nhiều ảnh ghép giả mạo còn xuất hiện cả các chính trị gia như cựu tổng thống Barack Obama.

Meta chưa phản hồi về vấn đề này.

Những thông tin giả này phản ánh tình trạng các nền tảng mạng xã hội đang ngập tràn "nội dung rác do AI tạo ra". Các nhà nghiên cứu bày tỏ lo ngại về số lượng tin giả tràn lan sẽ gây áp lực lên người dùng mạng xã hội, khiến họ mệt mỏi khi phải liên tục phân biệt đâu là thật đâu là giả.

Nhiều sự kiện lớn khác như Mỹ mở chiến dịch bắt Tổng thống Venezuela Nicolas Maduro hồi tháng 1 cũng xuất hiện loạt ảnh giả do AI tạo ra.

Nghi phạm Allen ngày 27/4 lần đầu xuất hiện tại tòa án liên bang ở Washington, hai ngày sau khi cố tình đột nhập và nổ súng gần bữa tiệc của Hiệp hội Phóng viên chuyên trách Nhà Trắng ở khách sạn Washington Hilton.

Allen bị cáo buộc âm mưu ám sát Tổng thống và có thể đối mặt án tù chung thân nếu bị kết tội. Ngoài ra, nghi phạm còn bị cáo buộc vận chuyển trái phép vũ khí xuyên bang và nổ súng trong khi thực hiện hành vi bạo lực.

Tin Gốc: Vnexpress

Bà Mieko Kobayashi, 88 tuổi, gần như ngày nào cũng đến công viên Kiba rộng lớn ở phía đông Tokyo, nơi có một nhóm lớn luôn tụ họp không sót buổi nào để tập Radio Taiso, chương trình thể dục buổi sáng qua đài phát thanh.

"Nếu trời lạnh hoặc mưa, tôi sẽ không đi", bà nói hôm 6/4."Nhưng bằng cách vận động cơ thể, tôi cảm thấy khỏe hơn".

Bà và người bạn 77 tuổi, Yoshiko Nagao, cho biết một số người trong nhóm sống một mình, nên cuộc hẹn tập thể dục là hoạt động cộng đồng quan trọng.

"Cười đùa và trò chuyện trong khi đi dạo sau khi tập thể dục cũng rất tốt", bà Nagao nói thêm. "Chúng tôi đến đây cả vào ngày đầu năm mới".

Radio Taiso là chương trình phát nhạc cùng hướng dẫn các bài tập thể dục không dụng cụ. Chương trình có lịch sử gần 100 năm, lên sóng lần đầu năm 1928. Chương trình vẫn tồn tại bền vững đến ngày nay vì các bài tập phù hợp với mọi lứa tuổi, năng lực và dễ tiếp cận. Bài tập bao gồm ba phân đoạn, mỗi đoạn kéo dài ba phút với độ khó tăng dần.

Có khoảng 10 động tác cơ bản có thể thực hiện khi đứng hoặc ngồi như vươn người làm giãn cơ, xoay hông, vung tay và thả lỏng vai, nhảy hay giậm chân tại chỗ. Mỗi động tác lặp lại 4-8 lần kèm hướng dẫn thả lỏng, hít vào thở ra.

Hàng triệu người cùng thực hiện các động tác trên ở công viên, công sở, trường học hay ở nhà. Chương trình phát thanh vào 6h30 mỗi sáng, kết thúc sau 10 phút trên nền nhạc piano du dương. Chương trình bắt đầu vào sáng sớm, nhưng nhiều người vẫn tự tập lại vào các thời điểm khác nhau trong ngày.

Ông Kenji Iguchi, 83 tuổi, thoạt nhìn như mới 60, là gương mặt quen thuộc ở công viên Kiba suốt 20 năm qua.

"Đằng nào tôi cũng dậy lúc 5h", ông nói. "Tôi đến công viên lúc 6h và đi bộ một vòng trước buổi tập Radio Taiso. Hầu hết các gương mặt ở đây đều quen thuộc và việc đến đây tụ họp với họ cũng là một trong những điều tôi mong đợi".

Nhật Bản là một trong những quốc gia có dân số sống thọ nhất thế giới, nhờ vào chế độ ăn uống, hệ thống y tế và lối sống khuyến khích người cao tuổi luyện tập. Tuổi thọ trung bình ở Nhật Bản là 85, thấp hơn một chút so với Hong Kong, còn ở Mỹ là 79 tuổi. Chương trình Radio Taiso được ghi nhận là giúp thúc đẩy sức khỏe và tinh thần của người dân.

Cuối năm ngoái, chính phủ Nhật Bản cho biết có 99.763 người từ 100 tuổi trở lên tại Nhật, trong đó có 87.784 nữ (88%) và 11.979 nam (12%). Nhật Bản nắm giữ kỷ lục về số người sống trên trăm tuổi nhiều nhất so với dân số (khoảng 122 triệu người).

Radio Taiso được truyền cảm hứng từ một thế kỷ trước bởi một chương trình phát thanh tương tự ở Mỹ do công ty Bảo hiểm Nhân thọ Metropolitan tài trợ. Liên đoàn Radio Taiso Nhật Bản cho biết các quan chức của Bộ Bưu điện đã đến thăm Mỹ vào những năm 1920 và mang ý tưởng này trở lại Nhật Bản.

Chỉ trong vòng 10 năm đầu phát sóng, chương trình đã thu hút hàng triệu người tham gia. Liên đoàn cho biết các nhân viên ngành bưu điện chính là lực lượng nòng cốt trong việc phổ biến bài tập này, thông qua việc phát tờ rơi và trực tiếp tổ chức các buổi hướng dẫn tập luyện cho người dân.

Chương trình từng bị ngừng phát sóng trong những năm lực lượng Mỹ chiếm đóng Nhật sau Thế chiến II sau năm 1945 và được khôi phục vào năm 1952.

Theo khảo sát năm 2023 của liên đoàn, hơn 20 triệu người ở Nhật Bản thực hiện Radio Taiso ít nhất một lần một tuần. Radio Taiso đã lan rộng ra nhiều quốc gia ở nước ngoài, đặc biệt là ở Brazil, nơi có cộng đồng người gốc Nhật lớn nhất thế giới.

Tin Gốc: Vnexpress