Dự báo thời tiết 21/7/2026: Bắc Bộ tiếp tục hứng mưa dông, Nam Bộ nắng nóng gay gắt

Tối 24/4, tại Di tích Tháp Đôi (phường Quy Nhơn, tỉnh Gia Lai) đã diễn ra đêm khai mạc chương trình nghệ thuật thực cảnh "Đêm Tháp Đôi – Sắc màu huyền thoại". Hoạt động nhằm hưởng ứng Năm du lịch Quốc gia - Gia Lai năm 2026 với chủ đề "Đại ngàn chạm biển xanh".

Đêm khai mạc mang đến cho khán giả các tiết mục nghệ thuật được dàn dựng công phu: múa Chăm cung đình, múa Chăn dân gian, biểu diễn võ cổ truyền Bình Định, trích đoạn ca kịch bài chòi "Lễ tấn phong Hoàng hậu", trích đoạn tuồng hát bội "Quang Trung lên ngôi" cùng các tiết mục dân vũ và hòa tấu nhạc cụ dân tộc.

Ông Huỳnh Văn Lợi, Phó giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Gia Lai cho hay, Tháp Đôi là công trình kiến trúc Champa tiêu biểu, không chỉ là di tích lịch sử quý giá mà còn là biểu tượng văn hóa đặc sắc của vùng đất và con người Gia Lai.

Theo ông Lợi, việc tổ chức chương trình nghệ thuật trong không gian di sản là hướng đi đúng đắn, góp phần kết nối quá khứ với hiện tại, để di sản không chỉ được gìn giữ mà còn "sống", "chạm" đến công chúng bằng những trải nghiệm mới mẻ, hấp dẫn.

Chương trình cũng hướng tới xây dựng sản phẩm văn hóa - du lịch đặc sắc mang dấu ấn riêng của Gia Lai; lan tỏa giá trị di sản đến đông đảo người dân, du khách trong và ngoài tỉnh; đồng thời nâng cao nhận thức cộng đồng trong công tác bảo tồn và phát huy giá trị di sản văn hóa.

"Đây được xem là bước đi cụ thể trong định hướng phát triển các sản phẩm du lịch đêm, du lịch trải nghiệm gắn với di sản, góp phần đa dạng hóa sản phẩm, kéo dài thời gian lưu trú của du khách, gia tăng sức hút điểm đến và thúc đẩy kinh tế địa phương", ông Lợi cho hay.

Theo Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Gia Lai, không dừng lại ở đêm khai mạc, chương trình nghệ thuật - thực cảnh "Đêm Tháp Đôi – Sắc màu huyền thoại" được định hướng là sản phẩm du lịch đêm thường xuyên.

Dự kiến chương trình sẽ diễn ra định kỳ từ 19-21 mỗi tối thứ 6 hàng tuần, từ ngày 1/5 đến ngày 25/9, với giá vé 150.000 đồng/người, bao gồm vé xem biểu diễn và quà tặng kèm theo, miễn phí cho trẻ em dưới 6 tuổi.

Đây là một trong những tín hiệu cho thấy ngành du lịch tỉnh Gia Lai bắt đầu có những thay đổi trong khai thác di sản phục vụ du lịch. Nếu trước đây, du khách chỉ được thăm quan Tháp Đôi vào ban ngày theo cách thông thường thì việc xây dựng mô hình "di sản sống" đưa đến những trải nghiệm mới mẻ cho du khách về đêm.

Nói về điều này, ông Nguyễn Phạm Kiên Trung, Phó Chủ tịch Thường trực Hiệp hội du lịch tỉnh Gia Lai, cho hay, Tháp Đôi từ lâu là điểm đến mang giá trị lịch sử, văn hóa đặc sắc. Từ nay, nơi đây không chỉ được tham quan vào ban ngày mà còn "sống dậy" về đêm bằng ánh sáng, âm thanh và những trải nghiệm giàu cảm xúc. Sản phẩm mới này mở ra cơ hội để ngành du lịch xây dựng tour tuyến mới, kéo dài thời gian lưu trú, gia tăng chi tiêu của du khách và nâng cao sức hấp dẫn của điểm đến.

Tin Gốc: Người Đưa Tin

Cuộc đời của Henry Molaison - người được giới khoa học biết đến với tên gọi H.M. - đã bước sang một chương kỳ lạ đến mức khó tin sau ca phẫu thuật vào năm 1953. Ông vẫn có thể trò chuyện bình thường, nhớ được tuổi thơ và nhiều sự kiện trước đó, nhưng mọi điều xảy ra sau ca mổ gần như biến mất khỏi trí nhớ chỉ sau vài phút.

Mỗi lần một bác sĩ bước vào phòng, tự giới thiệu rồi trò chuyện cùng ông, H.M. đều tỏ ra thân thiện như lần đầu gặp mặt. Chỉ cần người đó rời đi vài phút rồi quay lại, ông sẽ hoàn toàn không nhận ra họ.

Nói cách khác, cuộc sống của H.M. như bị "đóng băng" trong hiện tại. Bi kịch bắt đầu từ căn bệnh động kinh nặng. Những cơn co giật ngày càng nghiêm trọng khiến ông không thể làm việc hay sống độc lập. Khi mới 27 tuổi, H.M. đồng ý thực hiện một ca phẫu thuật mang tính thử nghiệm nhằm loại bỏ vùng não được cho là gây ra các cơn động kinh.

Ca mổ giúp tần suất co giật giảm đáng kể, nhưng đổi lại, một phần lớn vùng hồi hải mã (hippocampus) cùng các cấu trúc ở thùy thái dương trong bị cắt bỏ. Hậu quả là ông mắc chứng mất trí nhớ xuôi (anterograde amnesia) cực kỳ nghiêm trọng: không còn khả năng tạo lập ký ức dài hạn mới.

Điều khiến các nhà khoa học kinh ngạc là H.M. không mất toàn bộ trí nhớ. Ông vẫn nhớ tên mình, nhớ cha mẹ, tuổi thơ và nhiều ký ức cũ trước ca mổ. Thậm chí, ông còn có thể học những kỹ năng vận động mới. Chẳng hạn, nếu luyện tập một bài kiểm tra vẽ hình bằng gương nhiều ngày liên tiếp, thành tích của ông vẫn cải thiện rõ rệt. Thế nhưng mỗi lần bắt đầu, H.M. luôn khẳng định mình chưa từng làm bài kiểm tra đó trước đây.

Chính nghịch lý này đã làm thay đổi hoàn toàn hiểu biết của nhân loại về trí nhớ. Trước đó, nhiều nhà khoa học tin rằng trí nhớ là một hệ thống thống nhất. Nhưng trường hợp của H.M. chứng minh bộ não tồn tại nhiều loại trí nhớ khác nhau. Trí nhớ khai báo - giúp con người ghi nhớ sự kiện, con người và trải nghiệm - phụ thuộc rất lớn vào hồi hải mã. Trong khi đó, trí nhớ về kỹ năng và thao tác vận động lại được xử lý bởi các vùng não khác nên vẫn hoạt động bình thường.

Trong suốt 55 năm sau ca mổ, H.M. trở thành bệnh nhân được nghiên cứu nhiều nhất trong lịch sử thần kinh học. Hàng trăm công trình khoa học, sách giáo khoa và nghiên cứu về trí nhớ đều nhắc đến ông như "bệnh nhân H.M." nhằm bảo vệ danh tính cho đến khi ông qua đời năm 2008.

Sau khi H.M. mất ở tuổi 82, bộ não của ông tiếp tục được quét MRI, cắt thành 2.401 lát siêu mỏng và tái dựng mô hình 3D. Những nghiên cứu này giúp các nhà khoa học xác định chính xác phần não đã bị cắt bỏ, đồng thời tiếp tục mở rộng hiểu biết về cách ký ức được hình thành và lưu giữ trong não người.

Ngày nay, Henry Molaison không chỉ được nhớ đến như một "dị nhân" mắc kẹt trong hiện tại. Ông còn được xem là người đã vô tình mở cánh cửa cho một trong những cuộc cách mạng lớn nhất của ngành khoa học thần kinh, giúp con người hiểu rằng ký ức không nằm ở một nơi duy nhất, mà là cả một hệ thống tinh vi của bộ não.

Tin Gốc: Người Đưa Tin

Ghi nhận của Người Đưa Tin chiều 3/5 – ngày cuối cùng của kỳ nghỉ lễ 30/4 – 1/5 cho thấy tình hình giao thông tại các tuyến cửa ngõ phía Nam Hà Nội đã thông thoáng, trái ngược với cảnh ùn ứ kéo dài trong những ngày trước đó.

Tin Gốc: Người Đưa Tin