Những ngày tháng 7, khi cả nước hướng về kỷ niệm 79 năm Ngày Thương binh – Liệt sĩ (27.7.1947 – 27.7.2026), quần thể Tượng đài Mẹ Việt Nam anh hùng ở phường Quảng Phú (thành phố Đà Nẵng) đón hàng nghìn người dân, cựu chiến binh và du khách từ khắp mọi miền đất nước đến dâng hương, tưởng niệm.
Giữa không gian trang nghiêm, nhiều người lặng đi trước câu chuyện về người mẹ có 9 người con trai, 1 con rể và 2 cháu ngoại đã anh dũng hy sinh vì độc lập dân tộc.
Có người đứng rất lâu trước những dòng tư liệu, có người khẽ lau nước mắt khi nhìn những kỷ vật còn lưu giữ, như thể mỗi hiện vật đều đang kể lại một phần ký ức đau thương nhưng đầy tự hào của dân tộc.
Quần thể Tượng đài Mẹ Việt Nam anh hùng được xây dựng theo nguyên mẫu Mẹ Việt Nam anh hùng Nguyễn Thị Thứ – biểu tượng của sự hy sinh cao cả của những người mẹ Việt Nam trong chiến tranh.
Khối tượng đài bằng đá granite nặng khoảng 20.000 tấn được tạo hình như vòng tay người mẹ dang rộng ôm trọn các con, biểu tượng cho tình mẫu tử bao la, sự chở che và khát vọng đoàn tụ của dân tộc sau chiến tranh.
Điểm đặc biệt khiến nhiều người xúc động nhất là không gian tưởng niệm nằm bên trong lòng tượng đài. Nơi đây ghi danh gần 50.000 Mẹ Việt Nam anh hùng trên khắp cả nước, đồng thời lưu giữ hàng trăm kỷ vật chiến tranh, từ những lá thư, ba lô, cuốn sổ tay, huân chương đến nhiều hiện vật gắn với cuộc đời những người Mẹ Việt Nam anh hùng và các liệt sĩ.
Lặng người trước những dòng giới thiệu về Mẹ Việt Nam anh hùng Nguyễn Thị Thứ cùng những hiện vật được gìn giữ cẩn trọng, chị Phạm Thị Kim Dung (45 tuổi, phường Vinh Phú, tỉnh Nghệ An) không giấu được sự xúc động.
Đây là lần thứ 2 chị trở lại viếng quần thể tượng đài, nhưng cảm giác nghẹn ngào xúc động vẫn nguyên vẹn như lần đầu.
“Chỉ cần nghĩ một người mẹ mất đi một người con đã là nỗi đau như đứt từng khúc ruột. Vậy mà mẹ Thứ đã tiễn 12 người thân, gồm 9 người con, 2 người cháu và 1 con rể ra chiến trường rồi mãi mãi không trở về. Sức chịu đựng và sự hy sinh của mẹ thật quá vĩ đại”, chị Dung nghẹn giọng.
Người phụ nữ đến từ Nghệ An cho biết, mỗi lần đọc lại tư liệu về cuộc đời mẹ Nguyễn Thị Thứ hay ngắm nhìn những kỷ vật được trưng bày, nước mắt chị lại không thể kìm nén.
“Lần đầu đến tôi đã khóc. Lần thứ 2 quay lại vẫn vậy. Cứ nhìn thấy hình ảnh của mẹ, đọc những dòng chữ kể về cuộc đời mẹ là lòng tôi lại nghẹn lại”, chị chia sẻ.
Sự đồng cảm ấy càng trở nên sâu sắc bởi trong gia đình chị cũng có người thân đã ngã xuống trong chiến tranh.
“Bác tôi là liệt sĩ. Bà nội mòn mỏi chờ đợi nhưng cuối cùng vẫn không tìm thấy hài cốt. Vì thế, trước câu chuyện của mẹ Thứ, tôi càng thấm thía nỗi đau của những người mẹ Việt Nam. Chỉ một người con hy sinh đã đau đớn khôn cùng, huống chi mẹ phải chịu đựng sự mất mát của 12 người thân”, chị Dung xúc động.
Theo chị Dung, cứ vào tháng 7, chị lại cùng người thân vào đây viếng thăm quần thể Tượng đài Mẹ Việt Nam anh hùng để thêm một lần thắp nén hương tri ân.
“Dù đã từng đến, tôi vẫn muốn quay lại để lặng lẽ ngắm những kỷ vật và nhớ về những con người đã hiến dâng điều quý giá nhất cho đất nước. Mỗi lần đến đây, tôi lại thấy mình biết ơn hơn cuộc sống hôm nay”, chị nói.
Đứng lặng dưới chân Tượng đài Mẹ Việt Nam anh hùng Nguyễn Thị Thứ, bà Nguyễn Thị Hạnh (60 tuổi, tỉnh Nghệ An) cũng không giấu được những giọt nước mắt.
Người phụ nữ vừa tự lái xe hàng trăm cây số từ Nghệ An vào Đà Nẵng cho biết cảm xúc đã ùa đến ngay từ khi bước qua cổng khu tượng đài.
“Vừa bước vào là tôi đã thấy gai ốc nổi khắp người. Đứng trước tượng mẹ, trong lòng chỉ dâng lên niềm biết ơn vô hạn đối với các Mẹ Việt Nam anh hùng và những người đã ngã xuống vì Tổ quốc”, bà Hạnh nghẹn ngào.
Khi tham quan khu trưng bày các kỷ vật của liệt sĩ và những hiện vật gắn với mẹ Nguyễn Thị Thứ, cảm xúc ấy càng trở nên mãnh liệt.
“Thật sự quá xúc động. Nhìn những kỷ vật còn lại, nghĩ đến biết bao con người đã hy sinh, biết bao gia đình mất đi người thân, tôi không cầm được nước mắt. Thế hệ chúng ta hôm nay có được cuộc sống hòa bình là nhờ sự đánh đổi bằng máu xương của rất nhiều người”, bà nói.
Đây là lần đầu tiên bà Hạnh trực tiếp đến viếng quần thể Tượng đài Mẹ Việt Nam anh hùng. Trước chuyến đi, bà đã nhiều lần đọc và tìm hiểu về cuộc đời mẹ Nguyễn Thị Thứ.
“Khi biết câu chuyện của mẹ, tôi đã rất xúc động. Nhưng chỉ đến khi tận mắt nhìn thấy tượng đài, nhìn cánh tay mẹ vươn ra giữa không gian rộng lớn, nước mắt mới thực sự chảy xuống. Cảm giác ấy rất khó diễn tả bằng lời”, bà Hạnh bật khóc.
Theo bà Hạnh, chuyến đi lần này là hành trình tự lái xe để trải nghiệm, kết hợp tham quan nhiều địa danh lịch sử, văn hóa. Dù quãng đường dài, bà vẫn quyết tâm ghé Đà Nẵng để viếng mẹ.
“Tôi đã có tuổi nên muốn đi nhiều nơi để hiểu thêm về lịch sử, về văn hóa dân tộc. Nhưng điều thôi thúc nhất là được đến những địa chỉ đỏ, những nơi nhắc nhở thế hệ hôm nay phải biết tri ân những người đã hy sinh. Mẹ mất quá nhiều người con cho đất nước. Đứng trước mẹ, tôi thấy mình cần biết ơn và trân trọng hơn cuộc sống hòa bình hôm nay”, bà Hạnh bày tỏ.
Giữa dòng người nối nhau vào dâng hương trong những ngày tháng 7, không ít người lặng lẽ cúi đầu thật lâu trước danh sách gần 50.000 Mẹ Việt Nam anh hùng được khắc ghi trong lòng tượng đài. Những lá thư chiến trường đã úa màu, chiếc ba lô bạc màu theo năm tháng hay những kỷ vật bình dị của các liệt sĩ vẫn lặng lẽ kể câu chuyện về sự hy sinh vì độc lập, tự do của dân tộc.
Và mỗi tháng 7, dòng người tìm về nơi đây cũng là một cách để lòng biết ơn được tiếp nối từ thế hệ này sang thế hệ khác.
Ngày 3/5, Ủy ban nhân dân TP Hà Nội có văn bản gửi Văn phòng Chính phủ, trong đó đề nghị Bộ Xây dựng và Bộ Công an xem xét phương án đóng đoạn tuyến cao tốc này nhằm bảo đảm tiến độ thi công dự án.
Đoạn cao tốc nêu trên nằm trong phạm vi tuyến đường kết nối sân bay Gia Bình với Hà Nội. Đây là vị trí thi công chồng lấn, cần mở rộng nền đường và tổ chức thi công đồng thời với các hạng mục khác.
Dự án kết nối sân bay Gia Bình với Hà Nội trên địa bàn Thủ đô gồm hai hợp phần là giải phóng mặt bằng và xây dựng tuyến đường. Hợp phần giải phóng mặt bằng có tổng mức đầu tư 8.650 tỷ đồng, thực hiện giai đoạn 2025-2026. Đến nay, Hà Nội đã giải phóng khoảng 200 ha, tỉnh Bắc Ninh hơn 17 ha.
Với dự án xây dựng tuyến đường đoạn qua Hà Nội dài 13,55 km, thành phố đã phê duyệt đầu tư theo phương thức đối tác công tư, loại hợp đồng xây dựng - chuyển giao. Nhà đầu tư là liên danh Công ty cổ phần Đầu tư và Xây dựng giao thông Công Thành và Công ty trách nhiệm hữu hạn Mặt trời Cát Bà. Tuyến có quy mô 10 làn xe, kèm đường gom hai bên, tổng mức đầu tư khoảng 28.800 tỷ đồng.
Sở Xây dựng đã hoàn thành thẩm định thiết kế kỹ thuật, thành phố đang chỉ đạo các đơn vị phối hợp với nhà đầu tư hoàn thiện hợp đồng để ký kết.
Trong phạm vi dự án còn có định hướng hai tuyến đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng và Hà Nội - Quảng Ninh, đều có yêu cầu kỹ thuật cao. Khu vực này cũng có tuyến điện 500 kV đi qua.
Các cơ quan liên quan thống nhất tổ chức thi công đồng thời các dự án tại vị trí chồng lấn. Hà Nội và Bắc Ninh đã thống nhất phương án di dời tuyến điện 500 kV.
Từ thực tế này, Hà Nội kiến nghị Thủ tướng chỉ đạo Bộ Xây dựng ưu tiên bố trí vốn, sớm phê duyệt thiết kế và triển khai đồng thời phần kết cấu đoạn tuyến Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng đi trùng với tuyến đường nối sân bay Gia Bình, bảo đảm hoàn thành cùng thời điểm.
Thành phố cũng đề nghị đẩy nhanh di dời các tuyến điện 220 kV, 500 kV phục vụ thi công các dự án đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng, Hà Nội - Quảng Ninh và tuyến kết nối sân bay Gia Bình.
Hà Nội đề nghị tỉnh Bắc Ninh đẩy nhanh giải phóng mặt bằng, Bộ Nông nghiệp và Môi trường hướng dẫn cấp phép thi công cầu qua sông Đuống.
Tuyến đường kết nối sân bay Gia Bình với Hà Nội dài hơn 41,3 km, tổng mức đầu tư khoảng 83.000 tỷ đồng. Khi hoàn thành, đây là trục giao thông quan trọng kết nối từ sân bay Gia Bình về trung tâm Hà Nội.
Tháng 12/2025, Quốc hội đã thông qua chủ trương đầu tư Cảng hàng không quốc tế Gia Bình tại tỉnh Bắc Ninh. Sân bay đạt tiêu chuẩn cấp 4F, công suất khoảng 30 triệu hành khách và 1,6 triệu tấn hàng hóa mỗi năm vào năm 2030, tăng lên 50 triệu hành khách và 2,5 triệu tấn hàng hóa vào năm 2050.
Khoảng 4h30, lửa bùng phát trong ngôi nhà một tầng ở chợ trung tâm, thuộc tiểu khu 2. Trong ít phút, lửa bùng lên dữ dội, bao trùm ngôi nhà.
Đội khu vực 5 thuộc Phòng Cảnh sát phòng cháy chữa cháy và cứu nạn cứu hộ Công an tỉnh Sơn La đã điều hai xe chữa cháy cùng 16 cán bộ, chiến sĩ tới hiện trường. Khi tiếp cận, lửa đã bùng lên dữ dội, đe dọa lan sang các kiốt phía sau.
Lực lượng chức năng chia làm hai mũi dập lửa, một mũi tiếp cận từ cửa chính, mũi còn lại vòng ra phía sau để làm mát, ngăn cháy lan. Đến khoảng 5h, đám cháy được khống chế.
Kiểm tra hiện trường, lực lượng chức năng phát hiện hai nạn nhân tử vong trong nhà vệ sinh, gồm người đàn ông 50 tuổi và người phụ nữ 45 tuổi cùng quê xã Tam Hồng, tỉnh Phú Thọ, tạm trú tại địa phương.
Tại hiện trường, ngôi nhà rộng khoảng 50 m2, phía sau có lò nướng, phía trước để trưng bày bán bánh. Nhiều tài sản phục vụ sinh hoạt và sản xuất bị thiêu rụi. Nguyên nhân và thiệt hại đang được làm rõ.
Lãnh đạo Công an tỉnh Sơn La cùng chính quyền xã Phù Yên đã đến hiện trường, thăm hỏi, hỗ trợ gia đình nạn nhân.
Ngày 29-5, Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh Cà Mau đã đình chỉ điều tra vụ án và bị can đối với ông Trần Văn Tâm.
Theo kết luận điều tra, ông Trần Văn Tâm với vai trò đứng đầu đơn vị, chủ tài khoản, trong quá trình thực hiện nhiệm vụ đã tiến hành kiểm kê các thiết bị của nhà trường. Nhận thấy thiếu một số thiết bị, ông thay mặt hội đồng sư phạm nhà trường thông báo thực hiện mua sắm trang thiết bị phục vụ hoạt động của trường đúng với chức trách, nhiệm vụ.
Quá trình mua vật tư và thiết bị, ông Tâm lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong quản lý, sử dụng tài sản để mua 3 hóa đơn khống của 2 doanh nghiệp và 1 công ty tư nhân xuất bán với giá trị cao hơn giá trị mua vật tư thực tế.
Sau đó ông duyệt chi quyết toán tổng số tiền 13,04 triệu đồng từ nguồn kinh phí học phí năm 2022 và nguồn kinh phí thường xuyên năm 2023 của trường, chiếm đoạt số tiền 6,14 triệu đồng và thanh toán số tiền 6,9 triệu đồng sai quy định tài chính. Hành vi của ông Tâm đủ yếu tố cấu thành tội tham ô tài sản.
Tuy nhiên cơ quan điều tra xét thấy số tiền ông Tâm chiếm đoạt không lớn và ông đã tự nguyện nộp lại toàn bộ số tiền này cũng như tiền chi sai nguyên tắc tài chính. Đồng thời tổng giá trị tài sản do ông mua vật tư, thuê người làm ra thực tế có lợi cho nhà trường, giá trị sản phẩm làm ra cao hơn so với số tiền trường bỏ ra mua vật tư.
Bản thân ông có nhân thân tốt, có quá trình dài cống hiến cho ngành giáo dục, được Nhà nước tặng thưởng nhiều danh hiệu, bằng khen, giấy khen... nên cơ quan điều tra quyết định đình chỉ điều tra.
Trước đó vụ án đã được đưa ra xét xử cấp sơ thẩm. Cơ quan tố tụng cấp sơ thẩm xác định số tiền thực tế ông Tâm chi trả cho việc mua vật tư và công sức lao động thấp hơn nhiều so với số tiền ghi trên hóa đơn được thanh toán, phần chênh lệch là 10,7 triệu đồng.
Tại phiên tòa sơ thẩm ngày 17-2-2025, Tòa án nhân dân huyện Ngọc Hiển đã tuyên phạt bị cáo Trần Văn Tâm 7 năm tù về tội tham ô tài sản, cấm đảm nhiệm chức vụ trong 2 năm sau khi mãn hạn tù và buộc tịch thu sung công quỹ nhà nước số tiền 10,7 triệu đồng. Sau đó ông Tâm làm đơn kháng cáo.
Đến ngày 6-5-2025, Tòa án nhân dân tỉnh Cà Mau mở phiên tòa phúc thẩm và tuyên hủy toàn bộ bản án sơ thẩm đối với ông Trần Văn Tâm để trả hồ sơ điều tra lại.
Đến ngày 16-8-2025, Viện trưởng Viện Kiểm sát nhân dân tỉnh Cà Mau đã có quyết định thay đổi biện pháp ngăn chặn, thay thế biện pháp tạm giam bằng biện pháp cho bảo lĩnh đối với ông Tâm cho đến nay.
Biết được thông tin đình chỉ điều tra vụ án, ông Trần Văn Tâm bày tỏ sự vui mừng và nhẹ nhõm sau hành trình dài đối diện với các thủ tục pháp lý. Ông Tâm cho biết rất xúc động khi vụ án được đình chỉ, càng trân quý hơn khi biết nhiều người đã luôn dõi theo, động viên ông. Ông thừa nhận bản thân có sai về nguyên tắc tài chính, nhưng trong thâm tâm chỉ muốn làm lợi cho trường.
Theo lời ông Tâm, thời điểm xảy ra sự việc, nhà trường khuyết vị trí phó hiệu trưởng, trong khi học liệu và cơ sở vật chất phục vụ giảng dạy lại thiếu thốn. Trước tình cảnh đó, ông đã tự tay mua vật liệu về làm các vật dụng như kệ hồ sơ, kệ tivi, ghế thang nhằm mục đích tiết kiệm chi phí cho đơn vị.
Sản phẩm ông làm ra vừa thực tế vừa tiết kiệm, còn phần dôi dư được tiếp tục dùng cho hoạt động của trường. Ông thừa nhận bản thân chủ quan, không để ý đến nguyên tắc tài chính, chỉ nghĩ làm sao có thiết bị nhanh nhất cho thầy trò sử dụng.
Ông Tâm chia sẻ thêm rằng mọi chuyện đã qua rồi, ông không muốn nhắc lại nhiều, nhưng đây là bài học lớn cho ông trong việc thực hiện nhiệm vụ, cái tâm với nghề nghiệp và nguyên tắc tài chính.
