Trong bài phát biểu tại Cameroon ngày 16.4, Giáo hoàng Leo XIV nói rằng thế giới đang “bị tàn phá bởi một vài bạo chúa” đã chi hàng tỉ USD cho chiến tranh. Người đứng đầu Tòa thánh Vatican lên án những lãnh đạo thế giới đã dùng tôn giáo để biện minh cho hành động bạo lực chống lại nước khác, theo tờ The Guardian.
Ông nói rằng có những người “lợi dụng tôn giáo và chính danh xưng của Chúa để phục vụ lợi ích quân sự, kinh tế và chính trị của riêng mình, kéo những điều thiêng liêng vào bóng tối và sự dơ bẩn”. “Họ nhắm mắt làm ngơ trước thực tế rằng hàng tỉ USD được chi cho việc giết chóc và tàn phá, trong khi các nguồn lực cần thiết cho việc chữa lành, giáo dục và phục hồi lại không hề có”, Giáo hoàng Leo XIV nói với đám đông tại Nhà thờ Thánh Giuse ở thành phố Bamenda, miền tây Cameroon.
Giáo hoàng Leo XIV, lãnh đạo Giáo hội Công giáo đầu tiên là người Mỹ, không nhắc đến cụ thể nhân vật nào trong bài phát biểu.
Trên máy bay bắt đầu chuyến công du châu Phi dài 11 ngày vào đầu tuần này, Giáo hoàng Leo XIV nói ông không phải là chính trị gia và không muốn tranh luận với Tổng thống Mỹ, song ông nhấn mạnh sẽ tiếp tục phản đối chiến tranh, thúc đẩy hòa bình và không sợ chính quyền ông Donald Trump
Trong ngày 16.4, Tổng thống Trump tiếp tục có phát biểu mới, cho rằng Giáo hoàng Leo XIV có quyền nói điều ông ấy muốn nhưng quan trọng là người đứng đầu giáo hội phải hiểu rằng Iran không bao giờ được phép sở hữu vũ khí hạt nhân, theo Reuters.
Trước đó, Phó tổng thống Mỹ J.D. Vance, quan chức cấp cao nhất của Nhà Trắng theo Công giáo, đã can thiệp để bênh vực Tổng thống Trump và cho rằng giáo hoàng nên đứng ngoài chính trị và nên tập trung vào vấn đề đạo đức.
Ông Vance còn đặt vấn đề về quan điểm phản chiến của Giáo hoàng Leo XIV, khiến Hội đồng Giám mục Công giáo Mỹ đã ra một tuyên bố bảo vệ lãnh đạo Tòa thánh Vatican
Tin Gốc: Thanh Niên
Thế Giới
Chiếc tàu container đầu tiên của một quốc gia Tây Âu rời khỏi eo biển Hormuz an toàn

Theo Hãng tin Bloomberg (Mỹ), con tàu mang tên CMA CGM Kribi rời khỏi vùng biển gần Dubai (UAE) hướng về Iran vào chiều 2-4 theo giờ địa phương, phát tín hiệu cho thấy đây là tàu thuộc sở hữu của Pháp.
Tàu di chuyển gần bờ biển Iran, băng qua một kênh giữa các đảo Qeshm và Larak, đồng thời phát công khai hành trình của mình. Sáng 3-4, tàu này phát tín hiệu đang ở ngoài khơi Muscat (Oman). Hai người am hiểu tình hình cũng cho biết con tàu đã băng qua eo biển Hormuz.
Hãng tin AFP cũng dẫn dữ liệu từ trang Marine Traffic cập nhật: "Đến sáng 3-4 (theo giờ địa phương), tàu này ở ngoài khơi Muscat, Oman, vẫn phát tín hiệu 'chủ sở hữu là Pháp' trên hệ thống của tàu".
Iran đã siết chặt quyền kiểm soát eo biển Hormuz kể từ khi Mỹ và Israel tấn công Tehran vào hôm 28-2, làm giảm đáng kể lượng tàu thuyền đi qua điểm nghẽn này. Eo biển này là nơi 1/5 lượng dầu mỏ và khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) của thế giới đi qua.
Iran đã cho phép một số tàu từ các quốc gia thân thiện đi qua một tuyến đường được phê duyệt trước, đồng thời dọa sẽ tấn công các tàu có liên quan tới Mỹ hoặc Israel.
Các đồng minh của Mỹ, trong đó có Pháp, đang thực hiện những nỗ lực ngoại giao để giảm căng thẳng, nhưng đến nay chưa có tiến triển nào được ghi nhận.
Con tàu nói trên mang cờ Malta và thuộc sở hữu của Công ty CMA CGM - hãng tàu biển lớn thứ ba thế giới của Pháp.
Người sáng lập CMA CGM trước đây di cư từ Lebanon sang Pháp và lập hãng tàu biển này vào năm 1978 tại Marseille.
Hiện tại Công ty CMA CGM và Bộ Ngoại giao Pháp từ chối bình luận về thông tin trên Bloomberg. Bộ Tài chính Pháp cũng chưa phản hồi khi được đề nghị bình luận.
Việc theo dõi các tàu ra vào eo biển Hormuz đã trở nên phức tạp, do tình trạng gây nhiễu tín hiệu dữ dội trong khu vực, cũng như việc giả mạo tín hiệu.
Ba tàu khác cũng dường như đã rời vịnh Ba Tư qua eo biển Hormuz vào ngày 3-4, nhưng di chuyển xa hơn về phía nam theo bờ biển Oman, phát tín hiệu thuộc sở hữu Oman.
Trước đó ngày 2-4, Tổng thống Pháp Emmanuel Macron đã bày tỏ quan điểm cho rằng việc mở cửa lại eo biển Hormuz, tuyến vận chuyển năng lượng huyết mạch của thế giới, chỉ có thể bằng đàm phán với Iran.
Ông Macron phản bác hành động quân sự ở eo biển Hormuz và cho rằng cuộc chiến hiện tại không giải quyết triệt để vấn đề chương trình hạt nhân Iran.
Khi được hỏi về những lời chỉ trích của ông Trump đối với các đồng minh NATO, ông Macron trả lời:
"Tôi không muốn bình luận tiếp về một chiến dịch mà người Mỹ đã tự quyết định với Israel. Họ có thể than phiền về việc họ không được giúp đỡ, nhưng đó không phải là chiến dịch của chúng tôi. Chúng tôi muốn hòa bình càng sớm càng tốt".

Trong hội thảo được tổ chức ở Thâm Quyến hồi tháng 4, Zhu Zhaoyi, giám đốc điều hành Viện Nghiên cứu Trung Đông tại Trường Kinh doanh HSBC thuộc Đại học Bắc Kinh, cho rằng Trung Quốc cần rút ra những bài học từ xung đột giữa Mỹ - Israel và Iran.
Ông lập luận rằng Trung Quốc hiện sở hữu rất nhiều vũ khí mới, nhưng chưa có cơ hội học hỏi từ những cuộc chiến thực tế. "Tôi tin xung đột Trung Đông có giá trị rất lớn đối với Trung Quốc, đặc biệt là về mặt quân sự. Quân đội Mỹ càng chiến đấu nhiều, Trung Quốc càng có thể thu hẹp khoảng cách về khí tài. Mỹ tham chiến thực chất là cơ hội học hỏi khổng lồ cho Trung Quốc", ông nói.
Fu Qianshao, cựu đại tá không quân Trung Quốc, cũng chỉ ra rằng bài học lớn mà ông rút ra từ xung đột Trung Đông là "không được quên đầu tư vào năng lực phòng thủ", đặc biệt khi Iran đã tìm được cách vượt qua cả những tổ hợp phòng không hiện đại nhất của Mỹ như Patriot và THAAD.
Theo kết quả phân tích ảnh vệ tinh do báo Washington Post công bố hôm 6/5, ít nhất 217 công trình và 11 thiết bị quân sự đã bị phá hủy hoặc hư hại tại 15 căn cứ đồn trú của Mỹ trong 6 tuần xung đột. Video đăng trên mạng xã hội cũng cho thấy lá chắn tên lửa Patriot do Mỹ sản xuất bất lực trước đòn tập kích từ Iran.
"Chúng ta cần dành nhiều nỗ lực để xác định điểm yếu trong khía cạnh phòng thủ, đảm bảo tiếp tục bất khả chiến bại trong các xung đột tương lai", Fu cho hay.
Trung Quốc đã nhanh chóng mở rộng năng lực tấn công trong những năm gần đây, bổ sung tên lửa được trang bị phương tiện lướt siêu vượt âm và tiêm kích tàng hình thế hệ 5. Theo ước tính của Viện Nghiên cứu Quốc phòng và An ninh Hoàng gia Anh (RUSI), Bắc Kinh dự kiến biên chế tổng cộng 1.000 chiến đấu cơ J-20 vào năm 2030.
Bên cạnh đó, Trung Quốc còn sở hữu oanh tạc cơ chiến lược H-6 và đang phát triển mẫu H-20 được so sánh với "sát thủ tàng hình" B-21 Mỹ.
"Dù vậy, năng lực phòng thủ của Trung Quốc lại là vấn đề khác", đài CNN của Mỹ nhận định.
Giới quan sát đánh giá Iran đã xuyên thủng được lưới phòng không đa tầng của Mỹ và đồng minh vùng Vịnh chỉ bằng những công nghệ tương đối thô sơ, trong đó có tên lửa đạn đạo và máy bay không người lái (UAV) tự sát kiểu Shahed.
Ở hướng ngược lại, Mỹ đã không kích Iran bằng những vũ khí hiện đại như tiêm kích F-35 và oanh tạc cơ B-2, kết hợp với UAV giá rẻ Lucas được sao chép từ dòng Shahed. Quân đội Mỹ tuyên bố đã phá hủy hơn 13.000 mục tiêu của đối phương trong 6 tuần chiến sự.
"Thách thức với lưới phòng không Trung Quốc sẽ còn lớn hơn trong kịch bản xảy ra giao tranh với Mỹ và các đồng minh Đông Á. Chúng ta phải nghiên cứu sâu hơn để bảo vệ hiệu quả các địa điểm trọng yếu, sân bay và cảng biển trước những cuộc tấn công hiệp đồng", chuyên gia Fu cho hay.
Đài Loan thường được xem là nguyên nhân tiềm năng có thể dẫn đến xung đột giữa Mỹ và Trung Quốc.
Trung Quốc luôn xem hòn đảo là một phần lãnh thổ không thể tách rời và sẵn sàng sử dụng mọi biện pháp để thống nhất. Mỹ cam kết tôn trọng nguyên tắc "Một Trung Quốc", nhưng tiếp tục duy trì quan hệ với Đài Loan và cung cấp cho hòn đảo các loại khí tài hiện đại.
Trong trường hợp xảy ra giao tranh quanh Đài Loan, quân đội Mỹ và lực lượng phòng vệ hòn đảo có thể sử dụng UAV để tập kích tàu chiến và máy bay Trung Quốc, với ưu tiên cao nhất là những khí tài vận chuyển lực lượng đổ bộ.
Các quân nhân và khí tài đều quý giá hơn rất nhiều so với UAV tự sát. Đây là yếu tố đã được thể hiện trong chiến sự Trung Đông, khi Mỹ hiếm khi điều tàu đi qua eo biển Hormuz do lo ngại những cuộc tập kích theo chiến thuật bất đối xứng của Iran.
Trong cuộc điều trần trước Thượng viện Mỹ hồi tháng 4, đô đốc Samuel Paparo, chỉ huy Bộ tư lệnh Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương thuộc quân đội Mỹ, khẳng định UAV tự sát đang khiến xung đột trở nên đắt đỏ hơn nhiều đối với phe tấn công.
Ông Paparo từng chủ trương phủ kín eo biển Đài Loan bằng hàng nghìn thiết bị không người lái, cả trên không, trên biển và dưới mặt nước, nhằm ngăn quân đội Trung Quốc tiếp cận hòn đảo nếu nổ ra chiến sự. "Đây là điều Bắc Kinh gần như chắc chắc đã chú ý đến", CNN nhận định.
Một kinh nghiệm khác mà quân đội các nước có thể rút ra từ xung đột Trung Đông là đối phương không ngừng học hỏi và đủ sức áp dụng những bài học đó theo cách không ngờ tới.
Hơn hai tháng sau khi xung đột Trung Đông bùng phát, nhiều nhà phân tích vẫn chưa hiểu lý do giới lãnh đạo Mỹ không chuẩn bị kế hoạch ứng phó kịch bản Iran đóng cửa eo biển Hormuz. Một số người cũng đặt dấu hỏi tại sao chính phủ Iran vẫn có thể tiếp tục hoạt động sau khi hứng thiệt hại nặng nề về nhiều mặt.
Dù vậy, một số chuyên gia đã chỉ rõ những bài học dành cho Trung Quốc.
"Thắng lợi chiến thuật không đồng nghĩa với kết quả chính trị. Áp lực quân sự đã không thể chuyển hóa thành thỏa thuận bền vững. Đối với Trung Quốc, điều đó củng cố một bài học cốt lõi: Thắng lợi trên chiến trường không tự động dẫn đến kết cục mong muốn", Craig Singleton, chuyên gia cấp cao tại Quỹ Phòng vệ Dân chủ (FDD), tổ chức tư vấn có trụ sở tại Mỹ, nêu quan điểm.
Trung Quốc cũng được đánh giá là thiếu kinh nghiệm chiến đấu thực tế. Quân đội nước này không phải đối mặt với cuộc chiến thật sự nào trong hàng chục năm, còn Mỹ đã tiến hành hàng loạt chiến dịch quy mô lớn như ở Iraq, Afghanistan và Iran.
"Đó mới là chiến tranh thật sự", Song Zongping, nhà phân tích quân sự tại Bắc Kinh, cho biết khi đề cập xung đột Trung Đông.
Trong trường hợp giao tranh bùng phát giữa Bắc Kinh và Washington trong một thập kỷ tới, lượng lớn binh sĩ Mỹ từng góp mặt trong xung đột Trung Đông hiện nay sẽ tiếp tục tham chiến, mang theo lượng kinh nghiệm mà mình đã tích lũy được. "Họ đã mất đồng đội và khí tài, song cũng đạt được những thắng lợi áp đảo và thực hiện hoạt động tác chiến chính xác ở mức độ cao", CNN cho hay.
Quân đội Trung Quốc có thể thích ứng nhanh đến mức nào nếu bị đặt trong chiến trường liên tục thay đổi như vậy vẫn còn là dấu hỏi, theo giới phân tích.
Drew Thompson, chuyên gia tại Trường nghiên cứu Quốc tế S. Rajaratnam ở Singapore, nêu ra ví dụ lịch sử là Chiến tranh Triều Tiên năm 1950-1953, lần gần nhất quân đội Mỹ và Trung Quốc giao tranh trực tiếp.
Trong cuộc chiến đó, lực lượng Trung Quốc sở hữu chiến đấu cơ MiG-15 do Liên Xô sản xuất, được đánh giá là ngang ngửa với mẫu F-86 chủ lực của Mỹ. Tuy nhiên, phi công Mỹ đạt thành tích chiến đấu vượt trội, chủ yếu do nhiều người áp dụng kinh nghiệm tích lũy từ Thế chiến II.
"Bài học ở đây là một phi công xuất sắc lái máy bay tầm thường sẽ luôn thắng một phi công tầm thường dùng máy bay xuất sắc", Thompson cho hay.
Một bài học khác là giao tranh giữa hai phe luôn có sự chênh lệch về năng lực, nhưng không phải lúc nào cũng kết thúc gọn ghẽ như khi Mỹ mở chiến dịch đột kích để bắt Tổng thống Venezuela Nicolas Maduro hồi đầu năm.
"Iran tận dụng điểm nghẽn và đưa rủi ro vào chuỗi cung ứng toàn cầu cho thấy xung đột cục bộ có thể nhanh chóng bị quốc tế hóa như thế nào", Singleton cho hay, đề cập tác động toàn cầu khi eo biển Hormuz bị phong tỏa. "Đối với Bắc Kinh, đó là cảnh báo rằng mọi kịch bản về Đài Loan đều sẽ lập tức làm liên lụy đến nền thương mại thế giới, dòng chảy năng lượng và các bên thứ ba theo những cách khó có thể tưởng tượng được".
Tin Gốc: Vnexpress

Chiều tối 21-4, chuyên cơ chở Tổng thống Hàn Quốc Lee Jae Myung và Phu nhân hạ cánh xuống sân bay Nội Bài, bắt đầu chuyến thăm cấp Nhà nước trong 4 ngày theo lời mời của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và Phu nhân.
Đón đoàn tại sân bay có Chủ nhiệm Văn phòng Chủ tịch nước Lê Khánh Hải, Thứ trưởng thường trực Bộ Ngoại giao Nguyễn Minh Vũ, Chủ tịch UBND TP Hà Nội Vũ Đại Thắng và Đại sứ Việt Nam tại Hàn Quốc Vũ Hồ.
Tham gia đoàn có: bà Kim Hae Kyung, Phu nhân Tổng thống Lee Jae Myung; ông Bae Kyung Hoon, Phó thủ tướng kiêm Bộ trưởng Bộ Khoa học, Công nghệ thông tin và Truyền thông; ông Cho Hyun, Bộ trưởng Bộ Ngoại giao; ông Kim Jung Kwan, Bộ trưởng Bộ Công nghiệp, Thương mại và Tài nguyên; ông Kim Yun Duk, Bộ trưởng Bộ Đất đai, Cơ sở hạ tầng và Giao thông; ông Wi Sung Lac, Chánh Văn phòng An ninh Phủ Tổng thống; ông Kim Yong Beom, Chánh Văn phòng Chính sách Phủ Tổng thống.
Ngoài ra còn có ông Choi Young Sam, Đại sứ Hàn Quốc tại Việt Nam; ông Lee Kyu Youn, Trợ lý cấp cao của Tổng thống về báo chí, truyền thông; ông Ha Jung Woo, Trợ lý cấp cao của Tổng thống về hoạch định chính sách tương lai trí tuệ nhân tạo; ông Choi Hee Deok, Trợ lý Tổng thống về chính sách đối ngoại; bà Kang Kum Sil, Đại sứ biến đổi khí hậu và môi trường.
Đây là chuyến thăm cấp Nhà nước đầu tiên của Tổng thống Hàn Quốc Lee Jae Myung đến Việt Nam trên cương vị mới. Ông cũng là nguyên thủ nước ngoài đầu tiên đến Việt Nam sau khi Quốc hội khóa XVI kiện toàn bộ máy lãnh đạo Nhà nước.
Chuyến đi được kỳ vọng sẽ tiếp tục củng cố vững chắc hơn nữa tin cậy chính trị giữa hai bên. Đồng thời thúc đẩy hợp tác kinh tế, thương mại, đầu tư, khoa học công nghệ và hợp tác phát triển lên tầm mức mới phù hợp với nhu cầu và lợi ích song phương.
"Chuyến thăm lần này có sức nặng mang tính biểu tượng rất khác biệt, ở chỗ đều là 'chuyến thăm cấp Nhà nước đầu tiên' diễn ra sau khi bộ máy lãnh đạo mới vừa nhậm chức ở cả hai nước" - Bộ trưởng Ngoại giao Hàn Quốc Cho Hyun nhấn mạnh trong phỏng vấn độc quyền dành cho Tuổi Trẻ.
Dự kiến trong thời gian ở Hà Nội, Tổng thống Lee Jae Myung sẽ có các cuộc hội đàm, hội kiến quan trọng với lãnh đạo chủ chốt Việt Nam, dự diễn đàn kinh doanh hai nước và một số hoạt động quan trọng khác.
"Cuộc gặp gỡ lần này sẽ là dấu mốc lịch sử củng cố quan hệ và sự tin cậy sâu sắc giữa lãnh đạo cấp cao nhất của hai nước, qua đó hoàn thiện quan hệ đối tác tốt đẹp nhất trong lịch sử và tạo động lực mạnh mẽ cho sự hợp tác trong tương lai" - ông Cho Hyun nhấn mạnh.
Tháp tùng Tổng thống Lee Jae Myung đến Việt Nam, theo Chosun Daily, là một phái đoàn doanh nghiệp hùng hậu gồm Chủ tịch Tập đoàn SK Chey Tae Won, người đồng thời là Chủ tịch Phòng Thương mại và Công nghiệp Hàn Quốc, cùng với Chủ tịch Samsung Electronics Lee Jae Yong, Chủ tịch Tập đoàn Hyundai Motor Chung Eui Sun, Chủ tịch Tập đoàn LG Koo Kwang Mo, Chủ tịch HD Hyundai Chung Ki-sun và Chủ tịch Tập đoàn Hyosung Cho Hyun Joon.
Tờ này nhận xét việc nhiều doanh nghiệp lớn, hàng đầu thế giới của Hàn Quốc tập trung tại Việt Nam lần này phản ánh không chỉ lợi ích kinh doanh mà còn tầm quan trọng của mảnh đất chữ S trong chuỗi cung ứng sản xuất của các tập đoàn Hàn Quốc.
Tin Gốc: Tuổi Trẻ

