Bác sĩ Nguyễn Trọng Nghĩa – khoa da liễu và bỏng, Bệnh viện Bạch Mai – cho hay da chuyển màu vàng thường khiến nhiều người lo lắng đến các bệnh lý gan mật.
Tuy nhiên, trong một số trường hợp, đây có thể là biểu hiện của carotenoderma (carotenaemia) – tình trạng lành tính do tăng nồng độ carotene trong máu, chủ yếu liên quan đến chế độ ăn uống.
Mới đây, bác sĩ Nghĩa thăm khám cho một phụ nữ đến khám vì da lòng bàn tay và bàn chân hai bên chuyển màu vàng. Sau khi thăm khám, thực hiện các xét nghiệm chẩn đoán cho thấy người bệnh không có triệu chứng cơ năng hay dấu hiệu thần kinh khu trú. Kết quả xét nghiệm cho thấy men gan và bilirubin trong giới hạn bình thường, nhưng nồng độ β-carotene tăng cao.
“Qua khai thác tiền sử, người bệnh chia sẻ có thói quen ăn củ sâm đất liên tục trong nhiều ngày. Đây có thể là nguyên nhân dẫn đến tình trạng vàng da ở tay, chân của bệnh nhân”, bác sĩ Nghĩa nhận định.
Bác sĩ Nghĩa giải thích β-carotene cùng các carotenoid khác như alpha-carotene, lycopene, lutein là những sắc tố tự nhiên có trong nhiều loại rau củ quả màu vàng, cam và xanh đậm như cà rốt, bí đỏ, khoai lang, cà chua hay rau lá xanh.
Đây là tiền chất của vitamin A. Sau khi hấp thu tại ruột non, một phần carotene được chuyển hóa thành retinol ở niêm mạc ruột và gan. Khi lượng carotene trong máu tăng cao, sắc tố này sẽ lắng đọng ở lớp sừng và mô mỡ dưới da, gây hiện tượng da đổi màu vàng cam.
Tình trạng này thường gặp ở trẻ nhỏ ăn nhiều thức ăn xay từ cà rốt, bí đỏ, khoai lang; người ăn chay, ăn kiêng kéo dài; người thường xuyên sử dụng nước ép rau củ.
Ngoài ra, một số bệnh lý có thể làm tăng nguy cơ như đái tháo đường, suy giáp, bệnh gan, bệnh thận hoặc chán ăn tâm thần.
“Nguyên nhân có thể do carotenemia nguyên phát; do ăn quá nhiều thực phẩm hoặc dùng thực phẩm bổ sung giàu carotene; hoặc carotenemia thứ phát có liên quan đến giảm chuyển hóa carotene thành vitamin A hoặc tăng lipid máu.
Ngoài ra có thể do carotenemia chuyển hóa hiếm gặp, do rối loạn bẩm sinh trong chuyển hóa carotene”, bác sĩ Nghĩa cho hay.
Người bệnh có biểu hiện điển hình là da có màu vàng cam, xuất hiện rõ ở lòng bàn tay, bàn chân, rãnh mũi – má. Màu sắc đậm hơn ở vùng da dày, nhiều tuyến mồ hôi.
Tuy nhiên, củng mạc mắt không vàng (dấu hiệu quan trọng để phân biệt với vàng da do bệnh gan), không ngứa, không có triệu chứng toàn thân. Màu da có thể rõ hơn dưới ánh sáng nhân tạo.
Nếu xuất hiện tình trạng da đổi màu bất thường hoặc khó phân biệt với các bệnh lý gan mật, người bệnh nên đi khám chuyên khoa để được đánh giá chính xác.
Ngày 20-4, ông Nguyễn Văn Lợi - Chủ tịch UBND xã Diễn Châu, Nghệ An - cho biết địa phương đã đình chỉ quán bánh mì S.Q. liên quan đến vụ hàng chục người nhập viện nghi ngộ độc thực phẩm.
Đồng thời, cơ quan chuyên môn cũng đã lấy mẫu thực phẩm ở đây gửi ra Hà Nội để xét nghiệm nhằm làm rõ nguyên nhân sự việc.
Sở Y tế Nghệ An đề nghị UBND các xã chỉ đạo các khối, xóm và hệ thống truyền thanh cơ sở khẩn trương thực hiện tuyên truyền đến người dân đã từng mua, sử dụng bánh mì kẹp thịt tại quán bánh mì ở xã Diễn Châu vào ngày 16 và 17-4 chủ động theo dõi sức khỏe và đến ngay các cơ sở y tế gần nhất khi có các dấu hiệu ngộ độc như: đau bụng, buồn nôn, nôn, tiêu chảy, sốt...
Sở cũng đề nghị các xã thành lập các đoàn kiểm tra, giám sát an toàn thực phẩm trên địa bàn; tăng cường kiểm tra đột xuất các cơ sở kinh doanh thức ăn đường phố, chú trọng các cơ sở sản xuất, chế biến, kinh doanh quán ăn bánh mì trên địa bàn.
Xử lý nghiêm các hành vi vi phạm điều kiện bảo đảm an toàn thực phẩm theo quy định của pháp luật; công khai các trường hợp vi phạm để cảnh báo cộng đồng, yêu cầu cơ sở vi phạm khắc phục ngay các tồn tại; đình chỉ hoạt động đối với trường hợp có nguy cơ cao gây mất an toàn thực phẩm.
Giám sát chặt chẽ tình hình phát sinh ca bệnh mới tại cộng đồng.
Tiếp tục phối hợp Phòng An toàn thực phẩm và các đơn vị liên quan tiến hành điều tra nguyên nhân vụ ngộ độc thực phẩm.
Như Tuổi Trẻ Online thông tin, sáng 17-4 đến sáng 18-4, có 25 bệnh nhân lần lượt được đưa vào Bệnh viện Đa khoa Diễn Châu điều trị với các triệu chứng như nôn ói, đau bụng, tiêu chảy, một số trường hợp sốt cao.
Trong số đó có 20 người cho biết ăn bánh mì ở xã Diễn Châu; 5 trường hợp còn lại có sử dụng các thực phẩm khác như bánh ngọt, xoài, dứa, ốc xào…
Nguy cơ mắc ung thư chịu tác động của nhiều yếu tố, trong đó có tuổi tác, di truyền và lối sống. Dù không thể thay đổi tuổi tác hay yếu tố di truyền, việc duy trì những thói quen lành mạnh mỗi ngày có thể góp phần phòng ngừa nhiều trường hợp ung thư. Dưới đây là 5 thói quen đơn giản có thể duy trì thường xuyên.
Ăn nhiều rau, trái cây và ngũ cốc nguyên hạt
Theo Healthline, chế độ ăn giàu rau xanh, trái cây, các loại đậu và ngũ cốc nguyên hạt cung cấp chất xơ, vitamin, khoáng chất cùng các hợp chất chống oxy hóa góp phần bảo vệ tế bào khỏi tổn thương. Chất xơ còn hỗ trợ hệ tiêu hóa khỏe mạnh và có liên quan đến việc giảm nguy cơ ung thư đại trực tràng.
Nên ưu tiên thực phẩm có nguồn gốc thực vật trong bữa ăn hằng ngày, đồng thời hạn chế thịt chế biến sẵn, thịt đỏ và các thực phẩm nhiều đường hoặc chất béo bão hòa.
Duy trì vận động
Hoạt động thể chất đều đặn không chỉ giúp kiểm soát cân nặng mà còn góp phần điều hòa hormone, giảm viêm và cải thiện chức năng miễn dịch. Theo Mayo Clinic, người trưởng thành nên dành ít nhất 150 phút vận động cường độ vừa hoặc 75 phút vận động cường độ mạnh mỗi tuần để tăng cường sức khỏe và giảm nguy cơ mắc nhiều bệnh mạn tính, bao gồm một số loại ung thư.
Đi bộ nhanh, đạp xe, bơi lội, tập gym hoặc tập yoga đều là những lựa chọn phù hợp nếu được duy trì thường xuyên.
Giữ cân nặng ở mức khỏe mạnh
Theo Medical News Today, thừa cân và béo phì là những yếu tố làm tăng nguy cơ của nhiều loại ung thư như ung thư vú sau mãn kinh, đại trực tràng, gan, thận và thực quản. Duy trì cân nặng hợp lý thông qua chế độ ăn cân bằng và vận động thường xuyên là một trong những biện pháp phòng bệnh hiệu quả.
Thay vì áp dụng các chế độ ăn kiêng khắc nghiệt, các chuyên gia khuyến khích xây dựng thói quen ăn uống lành mạnh và kiểm soát khẩu phần trong thời gian dài.
Không hút thuốc và hạn chế rượu bia
Thuốc lá có liên quan đến ung thư phổi, khoang miệng, thanh quản, thực quản, tụy, bàng quang và nhiều cơ quan khác. Bên cạnh đó, giảm hoặc tránh uống rượu bia cũng giúp hạn chế nguy cơ mắc nhiều loại ung thư.
Tiếp xúc quá nhiều với tia cực tím (UV) từ ánh nắng mặt trời hoặc giường tắm nắng làm tăng nguy cơ ung thư da. Nên sử dụng kem chống nắng phổ rộng có SPF từ 30 trở lên, mặc quần áo che chắn, đội mũ rộng vành và hạn chế ở ngoài trời trong khoảng thời gian nắng gắt từ 10h đến 16h.
Thói quen chống nắng không chỉ giúp giảm nguy cơ ung thư da mà còn góp phần hạn chế lão hóa sớm và tổn thương da do ánh nắng.
Trao đổi với Tuổi Trẻ Online chiều 15-5, ông Nguyễn Văn Chính - Chủ tịch UBND xã Tủa Sín Chải (tỉnh Lai Châu) - cho biết chiều tối qua, nhiều học sinh hai trường phổ thông dân tộc bán trú Tiểu học và THCS Làng Mô phải nhập viện điều trị, nghi bị ngộ độc sau khi ăn quả lạ.
Thống kê của hai nhà trường có tổng cộng 206 em có biểu hiện bị ngộ độc như phát ban đỏ ở miệng, đau bụng, buồn nôn... Trong đó nhiều học sinh có biểu hiện ngộ độc nặng phải vào viện cấp cứu, điều trị.
"Sau khi cho các em uống thuốc, truyền nước, đến đêm qua cơ bản các học sinh đã ổn định sức khỏe. Đối với các học sinh phải nhập viện, đến sáng nay sức khỏe của các em ổn định và đã xuất viện", ông Chính thông tin.
Về nguyên nhân, ông Chính cho biết chiều hôm qua, một nhóm học sinh lớp 7 đã đi hái quả lạ màu đỏ ở trên rừng, giống trái cherry mang về trường ăn.
Nhiều học sinh của hai trường tiểu học và THCS đã chia nhau ăn quả lạ này. Những học sinh ăn 1-2 quả thì có biểu hiện nhẹ, còn những em ăn nhiều và có tiền sử bị dị ứng có triệu chứng nặng hơn.
"Sau khi ăn, các học sinh đã vứt hạt ở sân trường và còn lại một số quả. Cơ quan chức năng đã lấy mẫu quả lạ này để xét nghiệm, xác định nguyên nhân", ông Chính nói thêm.
Ông cho biết cơ quan chức năng loại trừ khả năng ngộ độc do bữa ăn trưa tại trường, bởi số học sinh có biểu hiện ngộ độc ít hơn nhiều so với số em ăn bán trú và tất cả các trường hợp nghi ngộ độc đều đã ăn loại quả lạ này.
Tuy nhiên để bảo đảm khách quan, lực lượng chức năng cũng đã lấy mẫu thức ăn tại bếp ăn của hai trường để xét nghiệm.
