“Không được quên rằng hơn 220.000 công dân Nga đang sinh sống tại Transnistria. Lợi ích và an toàn của họ đang bị đe dọa do những hành động thiếu cân nhắc, vô trách nhiệm của Ukraine và Moldova”, Thư ký Hội đồng An ninh Nga Sergey Shoigu trả lời phỏng vấn ngày 21/4.
Theo ông Shoigu, người từng giữ chức bộ trưởng quốc phòng, Moskva sẽ thực hiện mọi bước đi và sử dụng tất cả phương thức sẵn có nếu cần thiết để bảo vệ người Nga ở Moldova theo hiến pháp.
“Không thể loại trừ bất cứ khả năng nào. Chúng tôi đang xem xét mọi kịch bản, kể cả những kịch bản ít có khả năng xảy ra nhất. Hy vọng tình hình không diễn tiến theo hướng tiêu cực nhất”, ông Shoigu nói thêm.
Nga từng viện dẫn lý do bảo vệ người dân ở các vùng ly khai tại miền đông Ukraine để tiến hành chiến dịch tấn công nước này hồi tháng 2/2022.
Transnistria nằm kẹp giữa bờ đông sông Dniester ở Moldova và biên giới Ukraine, với hơn 465.000 người sinh sống, phần lớn nói tiếng Nga. Sau khi Liên Xô tan rã năm 1991, Transnistria tuyên bố ly khai khỏi Moldova, châm ngòi cho cuộc xung đột với quân đội nước này vào tháng 3/1992 và kết thúc bằng thỏa thuận ngừng bắn vào tháng 7 năm đó. Nga triển khai 1.500 lính gìn giữ hòa bình tới Transnistria từ năm 1993.
Ông Shoigu cáo buộc chính phủ Moldova đang sử dụng “đòn bẩy khí đốt” đối với Transnistria nhằm “buộc khu vực này phải khuất phục”. Ông cho hay Nga đang phải tiến hành cung cấp khí đốt cho Transnistria để đáp ứng các nhu cầu cơ bản của người dân trên cơ sở nhân đạo.
“Giới lãnh đạo tại Chisinau dường như không từ bỏ yêu sách tái thống nhất với Transnistria, nhưng chỉ cho phép lượng khí đốt tối thiểu sang vùng lãnh thổ này để phục vụ nhu cầu công cộng. Đối với phần khí đốt còn lại, họ tìm cách áp mức giá cao đến mức không thể chấp nhận”, ông Shoigu cho hay.
Ông đồng thời cho rằng chính sách của chính quyền Tổng thống Moldova Maia Sandu trên thực tế đã khiến nhà máy điện Moldova ở Transnistria gần như phải ngừng hoạt động.
“Hiện Chisinau đang nhập khẩu điện từ Romania với mức giá cao gấp nhiều lần. Có thể thấy Chisinau đang hy sinh phúc lợi của chính người dân để gây tổn hại cho Transnistria”, ông nói thêm.
Gần đây, chính quyền Moldova theo đường lối thân châu Âu đã gia tăng sức ép đối với vùng ly khai này. Các nhà đàm phán từ Moldova và Transnistria không đạt được tiến triển nào trong cuộc gặp tuần trước, vốn nhằm tìm kiếm giải pháp cho vấn đề ly khai.
Chính quyền Transnistria phản đối việc Moldova tuần trước áp lệnh cấm nhập cảnh đối với các chỉ huy lực lượng gìn giữ hòa bình Nga. Transnistria cũng bác bỏ kế hoạch của chính phủ Moldova nhằm áp dụng thuế hải quan và thuế giá trị gia tăng đối với vùng ly khai này.
Tổng thống Moldova muốn đưa đất nước, một trong những quốc gia nghèo nhất châu Âu, gia nhập Liên minh châu Âu (EU) vào năm 2030, và cho rằng điều này có thể thực hiện ngay cả khi chưa giải quyết được tranh chấp Transnistria.
Trong cuộc phỏng vấn, ông Shoigu cáo buộc Moldova cản trở các cuộc đàm phán giải quyết xung đột, đồng thời gây khó khăn cho người dân khu vực này trong việc tham gia bầu cử cũng như cuộc trưng cầu dân ý năm 2024, trong đó cử tri ủng hộ gia nhập EU với tỷ lệ sít sao.
Tuy nhiên, ông cũng cho rằng thỏa thuận giải quyết vấn đề ly khai có thể đạt được nếu các bên “thể hiện thiện chí và có điều kiện phù hợp”. Ông cáo buộc Moldova không tạo điều kiện cho việc tái thống nhất với Transnistria.
Sự kiện có sự tham dự của Tổng thống Mỹ Donald Trump, Đệ nhất phu nhân Mỹ Melania Trump cùng hàng nghìn khách mời cấp cao khác.
Nhà chức trách xác định nghi phạm là Cole Allen, cư trú tại thành phố Torrance, bang California.
Đài CNN dẫn hồ sơ công khai cho thấy Allen làm giáo viên bán thời gian tại C2 Education - công ty chuyên luyện thi và gia sư tại Mỹ.
Người này từng được công ty vinh danh "giáo viên của tháng" vào tháng 12-2024, song đại diện công ty chưa đưa ra phản hồi chính thức sau vụ việc.
Allen tốt nghiệp Viện Công nghệ California (Caltech) năm 2017 với bằng cử nhân kỹ thuật cơ khí, sau đó nhận thêm bằng thạc sĩ khoa học máy tính vào năm 2025.
Khi còn là sinh viên, Allen từng xuất hiện trên một bản tin địa phương nhờ phát triển nguyên mẫu hệ thống phanh khẩn cấp cho xe lăn - dự án hỗ trợ người khuyết tật.
Không chỉ hoạt động trong lĩnh vực giáo dục, Allen còn tự nhận là nhà phát triển trò chơi điện tử.
Theo hồ sơ trên mạng xã hội LinkedIn, người này đã phát hành game độc lập "Bohrdom" trên Steam với giá 1,99 USD và đăng ký nhãn hiệu cho sản phẩm từ năm 2018, đồng thời đang phát triển dự án thứ hai mang tên tạm thời là "First Law".
Dữ liệu từ Ủy ban Bầu cử Liên bang Mỹ cho thấy Allen từng quyên góp 25 USD cho chiến dịch tranh cử tổng thống của bà Kamala Harris vào tháng 10-2024.
Tại cuộc họp báo ở Nhà Trắng sau vụ việc, công tố viên liên bang tại Washington DC Jeanine Pirro xác nhận Allen bị truy tố với hai tội danh: sử dụng súng thực hiện hành vi bạo lực và tấn công sĩ quan liên bang bằng vũ khí nguy hiểm. Bà cho biết có thể sẽ có thêm các cáo buộc bổ sung.
Theo thông tin ban đầu, Allen mang theo súng hoa cải, súng ngắn và nhiều con dao khi xông qua chốt kiểm soát an ninh của Mật vụ Mỹ.
Vụ nổ súng xảy ra khoảng sau 20h30 (giờ địa phương), gần khu vực kiểm tra bên trong - đúng lúc bữa tiệc đang diễn ra với khoảng 2.500 người tham dự.
Các nhân chứng cho biết Allen lao nhanh về phía phòng tiệc chính, nơi ông Trump và nhiều quan chức cấp cao đang có mặt.
Ngay khi tiếng súng vang lên, Mật vụ lập tức đưa ông Trump và Đệ nhất phu nhân rời khỏi khu vực.
Nhiều khách mời hoảng loạn, chui xuống gầm bàn trong khi các đặc vụ vũ trang khẩn cấp kiểm soát tình hình. Một số người bị thương nhẹ trong quá trình sơ tán.
Phó tổng thống JD Vance và Tổng thống Trump ngay lập tức được bảo vệ khi tiếng súng vang lên - Video: X/@MSNOWNews
Quyền cảnh sát trưởng Sở Cảnh sát Thủ đô Washington Jeffery W. Carroll cho biết bước đầu điều tra xác định đây là hành động tấn công đơn độc, chưa phát hiện dấu hiệu liên quan đến tổ chức hay mối đe dọa nào rộng hơn.
Mật vụ Mỹ cho biết Allen không bị trúng đạn, đã bị khống chế tại hiện trường và được đưa đến bệnh viện địa phương.
Thông tin ban đầu cho thấy Allen có thể đã lấy vũ khí từ một khu vực tạm gần lối vào khách sạn - nơi được cho là chưa được kiểm soát an ninh chặt chẽ.
Giới chức đang điều tra cách thức số vũ khí này được đưa vào khuôn viên sự kiện, đồng thời tiến hành khám xét nơi ở của nghi phạm tại California và tiếp tục thẩm vấn để làm rõ động cơ.
Đài CBS News ngày 12.5 đưa tin Thị trưởng Eileen Wang tại thành phố Arcadia (bang California, Mỹ) đối diện án tù 10 năm sau khi đồng ý nhận tội làm đặc vụ cho Trung Quốc.
Bộ Tư pháp Mỹ cho biết trong thỏa thuận nhận tội, bà Wang thừa nhận đã hợp tác với vị hôn phu cũ, Yaoning "Mike" Sun, cũng là một trong những nhân viên chiến dịch tranh cử của bà, để phát tán nội dung tuyên truyền ủng hộ Trung Quốc thông qua trang web U.S. News Center.
Ông Sun đã bị kết án bốn năm tù vì tội danh tương tự hồi đầu năm nay. Trước khi đạt được thỏa thuận nhận tội, bà Wang từ chối bình luận về bản án của vị hôn phu cũ.
"Tất cả người Mỹ nên lo ngại khi biết một quan chức được bầu cử đã ngang nhiên phát tán thông tin tuyên truyền cho chính phủ Trung Quốc", ông Patrick Grandy, Trợ lý giám đốc phụ trách Văn phòng FBI Los Angeles, cho biết.
"FBI cam kết truy quét những kẻ hoạt động bất hợp pháp với tư cách là đặc vụ của chính phủ nước ngoài khi họ thực hiện mệnh lệnh từ các đối thủ của Mỹ", ông nói thêm.
Các nhà điều tra cho biết bà Wang và ông Sun đã đăng tải nội dung ủng hộ Trung Quốc trên trang web của họ. Theo Bộ Tư pháp Mỹ, nội dung này bao gồm các bài viết đã được soạn sẵn và gửi đến một nhóm chat WeChat, ứng dụng nhắn tin được mã hóa, mà bà Wang đã chia sẻ với một số người khác.
Trong thông báo về cáo buộc, các công tố viên đã đề cập cuộc trao đổi giữa bà Wang và một quan chức Trung Quốc vào tháng 8.2021.
Quan chức Trung Quốc đã đề nghị bà Wang sửa đổi một bài viết. Sau khi vị thị trưởng Mỹ sửa đổi, quan chức này đã nhắn tin cho bà Wang nói rằng "Tuyệt vời!" và bà ấy đã trả lời "cảm ơn lãnh đạo", theo Bộ Tư pháp Mỹ.
Trong một trường hợp khác, bà Wang liên lạc với một người tên John Chen (71 tuổi). Các nhà điều tra cho biết ông Chen là một thành viên cấp cao của các cơ quan tình báo Trung Quốc.
Ông Chen bị kết án 20 tháng tù giam sau khi nhận tội với các tội danh tương tự vào năm 2024.
Bà Wang được bầu vào Hội đồng thành phố Arcadia năm 2022. Các thành viên hội đồng bầu thị trưởng theo hình thức luân phiên. Bà Wang bắt đầu nhiệm kỳ thị trưởng của mình vào tháng 2.2026.
Một biểu ngữ màu đen treo trên cửa khẩu biên giới giữa Thổ Nhĩ Kỳ và Iran ngày 4/4 thể hiện quyết tâm trả thù Mỹ và Israel, bên cạnh chân dung của cố Lãnh tụ Tối cao Iran Ali Khamenei. Ông bị ám sát trong đợt tập kích ngày 28/2 của Mỹ - Israel.
Các phóng viên của hãng tin Mỹ AP nhập cảnh vào Iran từ Thổ Nhĩ Kỳ. Trong hành trình lái xe 12 tiếng về phía nam tới thủ đô Tehran, họ chứng kiến cuộc sống thường nhật vẫn tiếp diễn tại quốc gia đang ở tâm điểm một cuộc chiến khu vực làm rung chuyển nền kinh tế thế giới.
Dấu hiệu lớn đầu tiên về sự hủy diệt của cuộc chiến xuất hiện tại thành phố Zanjan ở phía tây bắc, cách biên giới khoảng 6 giờ lái xe. Các quan chức Iran cho biết một cuộc không kích đã đánh trúng trung tâm cộng đồng tôn giáo được gọi là husseiniyah, khiến hai người thiệt mạng và phá hủy một phòng khám cùng một thư viện. Những công trình khác nằm trong khu phức hợp, trong đó có những công trình đã tồn tại hàng thế kỷ như mái vòm mạ vàng, bị hư hại.
Khi được hỏi về cuộc tấn công vào Zanjan, quân đội Israel cho biết đã đánh trúng "một trụ sở quân sự" và khẳng định đã tránh làm hại các cơ sở dân sự mà không giải thích thêm.
"Tổn thất này khiến tôi rất đau lòng", Somayeh Shojaei, cư dân địa phương thường xuyên tham gia các sự kiện tôn giáo và văn hóa tại trung tâm, nói.
Theo Jaafar Mohammadi, giám đốc văn hóa và hướng dẫn Hồi giáo của tỉnh, cuộc tấn công đã giết chết người trông coi thư viện và một tình nguyện viên của Hội Trăng lưỡi liềm đỏ Iran.
Người nghèo trước đây được điều trị miễn phí tại phòng khám của hội và sinh viên thường xuyên lui tới thư viện, nơi lưu giữ hơn 35.000 cuốn sách, trong đó có nhiều bản thảo cổ. Ông Mohammadi không biết tại sao khu phức hợp này lại bị nhắm mục tiêu.
"Iran đã muốn đàm phán hòa bình với Tổng thống Mỹ Donald Trump, nhưng ông Trump đáp trả bằng chiến tranh", Mohammadi nói. "Ông ấy đã khơi mào cuộc chiến, nhưng chúng tôi chắc chắn sẽ chiến thắng".
Phóng viên Mỹ mô tả rằng vào ngày 4/4, giao thông vẫn bình thường tại các thành phố nằm trên tuyến đường đi đến Tehran. Chợ, cửa hàng vẫn mở, người dân đi bộ trên phố. Một nhà hàng phục vụ các món đặc sản Iran như thịt cừu nướng và cơm, súp lúa mạch và đồ uống từ hoa nghệ tây trong khi bài hát Losing my religion (Đánh mất đức tin) của nhóm nhạc Mỹ R.E.M. vang lên trên loa phóng thanh.
Nhiều phụ nữ ra ngoài mà không quàng khăn che đầu. Nhóm phóng viên đi qua hai trạm kiểm soát trên đường vào Tehran và không bị dừng lại. Thủ đô Iran im ắng đến rợn người sau nửa đêm. Đêm hôm trước, thành phố hứng một đợt tập kích dữ dội vào những ngọn núi ở rìa thủ đô.
Mỹ và Israel đã thực hiện hàng nghìn cuộc không kích vào Iran. Thủ đô Tehran là nơi hứng chịu thiệt hại chủ yếu. Chính quyền Iran cho biết hơn 1.900 người đã thiệt mạng. Hiện chưa rõ bao nhiêu người trong số đó là binh sĩ và dân thường.
Nhiều tòa nhà chính phủ và đồn cảnh sát bị phá hủy. Nhóm phóng viên đi qua một số trạm kiểm soát. Họ phải dừng lại một lần, mở cửa xe và xuất trình thẻ báo chí trước khi được cho đi tiếp.
Nhiên liệu được trợ giá rất cao, một lít xăng chỉ khoảng 0,0375 USD. Nhưng người dân chỉ được phép mua khoảng 20 lít mỗi lần. Không ai xếp hàng chờ đổ xăng.
Tổng thống Mỹ hôm 4/4 cho Iran 48 giờ để đạt thỏa thuận mở lại eo biển Hormuz nếu không muốn cơ sở hạ tầng dân sự, trong đó có cầu và nhà máy điện, bị tàn phá. Ông Trump sau đó lùi hạn chót đến trước 20h ngày 7/4 (7h ngày 8/4 giờ Hà Nội). Khi còn 12 tiếng nữa là đến thời hạn, ông cảnh báo "nền văn minh Iran "sẽ bị diệt vong" nếu Tehran không đáp ứng yêu cầu, nhưng cũng để ngỏ khả năng đạt được thỏa thuận vào phút chót.
Trong khi đó, Iran cảnh báo nếu Washington vượt "lằn ranh đỏ", nước này sẽ tung đòn trả đũa vượt ra ngoài Trung Đông, đồng thời khiến Mỹ và đồng minh mất đi nguồn dầu khí của khu vực.
Lili, người làm việc trong lĩnh vực nghệ thuật tại thủ đô, cho biết cô và gia đình không định rời khỏi Tehran. "Chẳng có nơi nào thực sự an toàn để lánh nạn: Khi hạ tầng bị nhắm mục tiêu, gần như mọi ngóc ngách đều có thể trúng đòn tấn công", cô nói.
