Năm 2026, hội thi “Học sinh, sinh viên giỏi nghề” do Thành Đoàn TP.HCM phối hợp Sở Giáo dục và Đào tạo TP.HCM tổ chức với 14 nghề.
Giành giải nhất hội thi ở nghề thiết kế kỹ thuật cơ khí, Đàm Duy Mạnh – sinh viên Trường cao đẳng Công nghệ cao Đồng An (TP.HCM) – cho biết đề thi kéo dài ba tiếng, toàn bộ thực hiện trên máy tính.
Phần mở đầu là bài trắc nghiệm tiếng Anh khoảng 40-45 phút, xoay quanh các tình huống đời sống, câu hỏi về giáo dục và bối cảnh xã hội, đòi hỏi khả năng đọc hiểu nhanh và vốn từ. Sau phần tiếng Anh là các nội dung chuyên môn. Một dạng bài đầy thách thức là mô hình chi tiết máy móc không có sẵn kích thước trên phần mềm.
Thí sinh phải quan sát, phân tích và xác định các thông số như chiều sâu, bán kính bo góc, cấu trúc hình học. Dạng bài này gần với thực tế sản xuất, đòi hỏi người làm kỹ thuật cần đọc hình và suy ra cấu tạo.
Mạnh và các thí sinh sẽ xử lý trên phần mềm SolidWorks – các công cụ cho phép dựng mô hình 3D, đo đạc, kiểm tra va chạm và xuất bản vẽ kỹ thuật 2D.
Một phần thi khác yêu cầu lắp ráp cơ cấu cơ khí trong môi trường số. Thí sinh được cung cấp bộ chi tiết gồm bánh răng, ly hợp… và phải hoàn thiện hệ thống vận hành đúng nguyên lý. Nếu lắp sai ràng buộc hoặc xảy ra va chạm, mô hình sẽ không hoạt động. “Phải hiểu rõ cấu tạo và nguyên lý, chỉ cần sai một khớp là đứng yên”, Mạnh nói.
Bài thi còn có các yêu cầu như xuất video mô phỏng, xuất bản vẽ 2D hoàn chỉnh và phân tích chi tiết. Theo Mạnh, áp lực nằm ở việc vừa đảm bảo độ chính xác, vừa phải thao tác nhanh, đặc biệt là tận dụng phím tắt.
Vượt qua ba tiếng và chín phần thi, Mạnh đạt số điểm cao và giành giải nhất. Mạnh nói thời gian ôn tập tập trung chỉ hơn một tuần, nhưng nền tảng được học trước đó, đặc biệt là về vẽ 3D, đã giúp bạn tự tin hơn khi làm bài.
Duy Mạnh hiện là sinh viên năm 2 ngành cơ khí. Bạn chia sẻ quyết định theo ngành đến từ sở thích thiết kế và mong muốn tạo ra sản phẩm cụ thể. “Mình thích thiết kế vì từ đó có thể làm ra nhiều thứ. Một ý tưởng có thể phát triển thành sản phẩm”, Mạnh nói.
Sinh ra và lớn lên tại Đắk Lắk, sau khi tốt nghiệp THPT năm 2024, Mạnh chọn học thẳng cao đẳng thay vì xét tuyển đại học để tiếp cận thực hành sớm và đi làm nghề nhanh hơn. Gia đình để bạn tự quyết, anh trai là người ủng hộ vì hướng đi này tiết kiệm chi phí và phù hợp với mục tiêu của em.
Theo Mạnh, chương trình cao đẳng thích hợp hơn với bạn vì tập trung nhiều vào thực hành, đặc biệt trong xưởng và các học phần kỹ thuật. Sinh viên ra trường có thể tham gia công việc ngay nếu nắm vững kỹ năng.
“Bắt đầu từ đâu không quan trọng bằng việc đi tiếp như thế nào. Điều cần thiết là liên tục bổ sung kỹ năng và nhận ra điểm yếu của mình để cải thiện”, Mạnh nói.
Ngoài chương trình chính khóa, bạn tự học thêm các phần mềm như AutoCAD và SolidWorks để nâng cao khả năng thiết kế. Đồng thời Mạnh học thêm tiếng Trung nhằm mở rộng cơ hội việc làm.
“Có ngoại ngữ thì sẽ có nhiều lựa chọn hơn. Mình muốn mình có quyền lựa chọn công việc”, bạn chia sẻ. Về kế hoạch dài hạn, Mạnh dự định sau khi tốt nghiệp sẽ đi làm 1-2 năm để tích lũy kinh nghiệm. Khi có nền tảng tốt hơn, bạn sẽ học liên thông đại học nếu cần thiết.
Mục tiêu của Mạnh là trở thành người thiết kế có tay nghề vững, đồng thời có thể tham gia đào tạo nghề trong tương lai. “Thiết kế là nền tảng. Từ đó có thể làm được rất nhiều thứ, quan trọng là mình có ý tưởng và theo đuổi đến cùng”, Mạnh nói.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cùng các đại biểu Quốc hội đơn vị bầu cử số 1 tiếp xúc cử tri 10 phường của Hà Nội để thông tin về kết quả kỳ họp thứ nhất Quốc hội khóa XVI vào sáng 4.5. Tại đây, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã dành nhiều thời gian chia sẻ với cử tri về những vấn đề còn nhiều bức xúc, điển hình trong lĩnh vực giáo dục và chăm sóc sức khỏe nhân dân.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nhận thấy việc học sinh thi vào lớp 10 còn căng thẳng hơn cả thi vào đại học. Điều này tạo ra tâm lý bất an, nặng nề cho học sinh, phụ huynh và tạo ra khó khăn cho thầy cô giáo.
Theo Tổng Bí thư, Chủ tịch nước, nguyên nhân dẫn đến tình trạng nêu trên là do thiếu trường lớp, thiếu giáo viên nên sinh ra thi cử để "loại các cháu không cho vào học". Trong khi đó, việc thi cử là để đánh giá chất lượng giảng dạy, không phải là một biện pháp để loại học sinh.
Để không còn tình trạng thiếu trường lớp dẫn đến áp lực tuyển sinh lớp 10, cần đẩy nhanh, mạnh việc xây dựng đủ trường lớp cho học sinh, nhất là trường THPT nhằm phục vụ đủ nhu cầu học tập của các em.
Các địa phương cần phải ưu tiên bố trí quỹ đất dành cho giáo dục xây dựng trường lớp. Chúng ta không thể nói giáo dục là quốc sách hàng đầu khi học sinh thiếu trường lớp để học tập. Cơ sở vật chất, xây dựng đủ trường lớp cần xem là tiêu chí xếp loại đánh giá sự phát triển của mỗi địa phương.
Khi có trường học tất nhiên cần phải có giáo viên. Hiện nay bài toán thiếu biên chế viên chức giáo dục chưa được giải quyết triệt để, tình trạng thừa thiếu giáo viên cục bộ cũng chưa được giải quyết thấu đáo vì vậy dẫn đến tình trạng thiếu giáo viên kéo dài.
Để giải quyết biên chế cho giáo viên, cần có cơ chế ưu tiên trong đào tạo tuyển chọn, có thể thực hiện phân công giáo viên sau khi tốt nghiệp ĐH sư phạm về công tác ở những địa phương có nhu cầu như chúng ta đã thực hiện trước đây.
Hiện nay công tác tuyển viên chức giáo dục theo đúng quy trình rất phức tạp: báo cáo số liệu thừa thiếu giáo viên; xin biên chế; chờ duyệt định mức; xây dựng kế hoạch; thông báo – thi tuyển; niêm yết kết quả thi… nhiều thủ tục, kéo dài thời gian. Có địa phương thiếu giáo viên THPT nhưng 7, 8 năm nay không tổ chức thi tuyển được vì thừa - thiếu giáo viên cục bộ.
Để giải quyết tình trạng thừa thiếu giáo viên cục bộ cũng như tuyển mới giáo viên, chúng ta nên bỏ những thủ tục hành chính không cần thiết, rút ngắn quy trình tuyển chọn viên chức giáo dục, đẩy mạnh đào tạo giáo viên phân công về những nơi thiếu, có nhu cầu, thực hiện luân chuyển điều động biệt phái quyết liệt mạnh mẽ. Có như vậy mới đáp ứng được việc giải quyết bài toán thiếu giáo viên.
Vì sao tỷ lệ chọi khác nhau giữa các trường? Các "trường tốp" thường có tỷ lệ chọi rất cao, áp lực lớn nhưng trong khi đó còn có những trường số lượng đăng ký thấp hơn chỉ tiêu tuyển sinh vào lớp 10 công lập.
Câu trả lời đó là do chất lượng giảng dạy không đồng đều giữa các trường. Tâm lý phụ huynh và học sinh luôn muốn con em mình vào học ở những trường THPT có chất lượng giảng dạy tốt nhất. Vì vậy mà áp lực thi tuyển vào lớp 10 công lập căng thẳng hơn thi vào đại học, nhất là ở các đô thị lớn.
Để giải quyết vấn đề này, cần xem đây là trách nhiệm quản lý chính của ngành giáo dục đào tạo trong việc kiểm định đánh giá chất lượng giảng dạy của thầy cô ở các trường THPT công lập. Thiết nghĩ cần phải có đánh giá năng lực giảng dạy của giáo viên thực chất, có phân công hợp lý trong việc điều hòa chất lượng giữa các trường thường xuyên hàng năm.
Công tác bồi dưỡng năng lực giảng dạy giáo viên cần được chú trọng, nên tập trung thời gian cho giáo viên làm công tác chuyên môn hơn phải tốn thời gian tham gia phong trào, hồ sơ sổ sách, họp hành quá nhiều.
Giáo viên cũng cần được đánh giá định kỳ để phân công chuyên môn. Có như vậy chất lượng giảng dạy giữa các trường tương đồng, giúp học sinh không áp lực trong việc đăng ký chọn trường tuyển sinh lớp 10.
Chỉ đạo tại cuộc họp, Phó chủ tịch UBND TP Hà Nội Vũ Thu Hà yêu cầu các thành viên ban chỉ đạo, các địa phương nghiên cứu thật kỹ kế hoạch tổ chức kỳ thi, tuyển sinh của TP.
Trong đó, các đơn vị cần nắm chắc các nhiệm vụ, phân công rõ trách nhiệm của từng lực lượng để triển khai công việc theo đúng tiến độ.
Đồng thời dự phòng các tình huống phát sinh để chủ động ứng phó với mục tiêu bảo đảm tổ chức kỳ thi, tuyển sinh an toàn tuyệt đối.
Bà Hà cũng yêu cầu các đơn vị, địa phương xây dựng kế hoạch tổ chức kỳ thi, tuyển sinh; lưu ý thông tin cụ thể về đầu mối tiếp nhận thông tin và hỗ trợ, xử lý các tình huống đột xuất.
Ban chỉ đạo các xã, phường và người đứng đầu địa phương chịu trách nhiệm trước lãnh đạo TP về việc bảo đảm an toàn cho việc tổ chức kỳ thi, tuyển sinh trên địa bàn.
Lãnh đạo TP Hà Nội giao Sở Giáo dục và Đào tạo Hà Nội chỉ đạo các cơ sở giáo dục hướng dẫn học sinh rà soát, kiểm tra toàn bộ thông tin cá nhân và nguyện vọng đăng ký trên phiếu đăng ký dự thi được tải, in từ hệ thống; hoàn thành chậm nhất trước ngày 24-4.
Đồng thời rà soát kỹ các địa điểm dự kiến tổ chức kỳ thi tuyển sinh lớp 10, hoàn thành trước ngày 30-4.
Về công tác tập huấn nghiệp vụ coi thi, trong đó lưu ý đến việc phát hiện, phòng ngừa việc sử dụng các thiết bị công nghệ cao để gian lận, bà Hà lưu ý phải "đặc biệt quan tâm".
Báo cáo tại cuộc họp, Phó giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo Hà Nội Nguyễn Quang Tuấn cho biết kỳ thi tuyển sinh lớp 10 THPT năm học 2026-2027 tại Hà Nội sẽ diễn ra vào ngày 30 và 31-5.
Với tuyển sinh vào lớp 10 trường công lập không chuyên, Hà Nội thực hiện phương thức thi tuyển với ba bài thi độc lập gồm toán, ngữ văn, ngoại ngữ. Ước tính sẽ có gần 130.000 thí sinh đăng ký dự thi.
Theo kế hoạch, chậm nhất ngày 6-5, Sở Giáo dục và Đào tạo Hà Nội sẽ công bố số lượng học sinh đăng ký dự tuyển vào từng trường THPT công lập.
Sở Giáo dục và Đào tạo Hà Nội dự kiến bố trí khoảng 250 điểm thi với hơn 5.400 phòng thi. Ngày 22-6, sở công bố điểm thi và điểm chuẩn trúng tuyển. Học sinh xác nhận nhập học từ 13h30 ngày 25-6 đến 27-6-2026. Với các trường tư thục, Hà Nội áp dụng phương án xét tuyển.
Năm học tới, theo lãnh đạo sở, Hà Nội có thêm 3 trường THPT công lập gồm Hoàng Quán Chi (phường Yên Hòa); Việt Hùng (xã Việt Hùng) và Tiểu học - THCS - THPT Minh Châu (xã Minh Châu).
Sáng 10-7, Trường đại học Công nghiệp TP.HCM đã công bố ngưỡng đảm bảo chất lượng đầu vào (điểm sàn) theo phương thức xét tuyển kết hợp đối với hệ đại học chính quy năm 2026.
Tại trụ sở chính ở TP.HCM, điểm sàn áp dụng cho tất cả các ngành (trừ ngành dược học và các ngành thuộc lĩnh vực pháp luật) là 18 điểm đối với chương trình chuẩn và 17 điểm đối với chương trình tăng cường tiếng Anh.
Đối với ngành dược học và các ngành thuộc lĩnh vực pháp luật (gồm chương trình chuẩn và chương trình tăng cường tiếng Anh), ngưỡng đầu vào sẽ thực hiện theo quy định của Bộ Giáo dục và Đào tạo là 20 điểm.
Điểm sàn trên từ kết quả thi tốt nghiệp THPT 2026 đối với thí sinh khu vực 3, có mức điểm tối thiểu, không nhân hệ số, của tất cả các tổ hợp gồm 3 môn thi/bài thi, theo thang điểm 30, không tính điểm cộng, không phân biệt kết quả thi của thí sinh học chương trình 2006 và 2018.
Tại phân hiệu Quảng Ngãi, điểm sàn áp dụng cho tất cả các ngành là 16 điểm.
Nhà trường lưu ý đây là mức điểm tối thiểu để thí sinh được đăng ký xét tuyển theo phương thức xét tuyển kết hợp, tính theo thang điểm 30, không nhân hệ số, không bao gồm điểm ưu tiên khu vực, đối tượng và điểm cộng.
Bên cạnh đó, thí sinh phải đáp ứng quy định về nguồn tuyển theo quy định của Bộ Giáo dục và Đào tạo, trong đó tổng điểm ba môn thi tốt nghiệp THPT theo tổ hợp xét tuyển (hoặc toán, văn và một môn thi khác) phải đạt từ 15 điểm trở lên theo thang điểm 30.
