Năm 2026, hội thi “Học sinh, sinh viên giỏi nghề” do Thành Đoàn TP.HCM phối hợp Sở Giáo dục và Đào tạo TP.HCM tổ chức với 14 nghề.
Giành giải nhất hội thi ở nghề thiết kế kỹ thuật cơ khí, Đàm Duy Mạnh – sinh viên Trường cao đẳng Công nghệ cao Đồng An (TP.HCM) – cho biết đề thi kéo dài ba tiếng, toàn bộ thực hiện trên máy tính.
Phần mở đầu là bài trắc nghiệm tiếng Anh khoảng 40-45 phút, xoay quanh các tình huống đời sống, câu hỏi về giáo dục và bối cảnh xã hội, đòi hỏi khả năng đọc hiểu nhanh và vốn từ. Sau phần tiếng Anh là các nội dung chuyên môn. Một dạng bài đầy thách thức là mô hình chi tiết máy móc không có sẵn kích thước trên phần mềm.
Thí sinh phải quan sát, phân tích và xác định các thông số như chiều sâu, bán kính bo góc, cấu trúc hình học. Dạng bài này gần với thực tế sản xuất, đòi hỏi người làm kỹ thuật cần đọc hình và suy ra cấu tạo.
Mạnh và các thí sinh sẽ xử lý trên phần mềm SolidWorks – các công cụ cho phép dựng mô hình 3D, đo đạc, kiểm tra va chạm và xuất bản vẽ kỹ thuật 2D.
Một phần thi khác yêu cầu lắp ráp cơ cấu cơ khí trong môi trường số. Thí sinh được cung cấp bộ chi tiết gồm bánh răng, ly hợp… và phải hoàn thiện hệ thống vận hành đúng nguyên lý. Nếu lắp sai ràng buộc hoặc xảy ra va chạm, mô hình sẽ không hoạt động. “Phải hiểu rõ cấu tạo và nguyên lý, chỉ cần sai một khớp là đứng yên”, Mạnh nói.
Bài thi còn có các yêu cầu như xuất video mô phỏng, xuất bản vẽ 2D hoàn chỉnh và phân tích chi tiết. Theo Mạnh, áp lực nằm ở việc vừa đảm bảo độ chính xác, vừa phải thao tác nhanh, đặc biệt là tận dụng phím tắt.
Vượt qua ba tiếng và chín phần thi, Mạnh đạt số điểm cao và giành giải nhất. Mạnh nói thời gian ôn tập tập trung chỉ hơn một tuần, nhưng nền tảng được học trước đó, đặc biệt là về vẽ 3D, đã giúp bạn tự tin hơn khi làm bài.
Duy Mạnh hiện là sinh viên năm 2 ngành cơ khí. Bạn chia sẻ quyết định theo ngành đến từ sở thích thiết kế và mong muốn tạo ra sản phẩm cụ thể. “Mình thích thiết kế vì từ đó có thể làm ra nhiều thứ. Một ý tưởng có thể phát triển thành sản phẩm”, Mạnh nói.
Sinh ra và lớn lên tại Đắk Lắk, sau khi tốt nghiệp THPT năm 2024, Mạnh chọn học thẳng cao đẳng thay vì xét tuyển đại học để tiếp cận thực hành sớm và đi làm nghề nhanh hơn. Gia đình để bạn tự quyết, anh trai là người ủng hộ vì hướng đi này tiết kiệm chi phí và phù hợp với mục tiêu của em.
Theo Mạnh, chương trình cao đẳng thích hợp hơn với bạn vì tập trung nhiều vào thực hành, đặc biệt trong xưởng và các học phần kỹ thuật. Sinh viên ra trường có thể tham gia công việc ngay nếu nắm vững kỹ năng.
“Bắt đầu từ đâu không quan trọng bằng việc đi tiếp như thế nào. Điều cần thiết là liên tục bổ sung kỹ năng và nhận ra điểm yếu của mình để cải thiện”, Mạnh nói.
Ngoài chương trình chính khóa, bạn tự học thêm các phần mềm như AutoCAD và SolidWorks để nâng cao khả năng thiết kế. Đồng thời Mạnh học thêm tiếng Trung nhằm mở rộng cơ hội việc làm.
“Có ngoại ngữ thì sẽ có nhiều lựa chọn hơn. Mình muốn mình có quyền lựa chọn công việc”, bạn chia sẻ. Về kế hoạch dài hạn, Mạnh dự định sau khi tốt nghiệp sẽ đi làm 1-2 năm để tích lũy kinh nghiệm. Khi có nền tảng tốt hơn, bạn sẽ học liên thông đại học nếu cần thiết.
Mục tiêu của Mạnh là trở thành người thiết kế có tay nghề vững, đồng thời có thể tham gia đào tạo nghề trong tương lai. “Thiết kế là nền tảng. Từ đó có thể làm được rất nhiều thứ, quan trọng là mình có ý tưởng và theo đuổi đến cùng”, Mạnh nói.
Ông Hà Quang Trọng, Chủ tịch UBND xã Văn Lăng, sáng 8/4 cho biết quyết định đình chỉ với hiệu trưởng có hiệu lực ngay.
Theo ông, cơ quan chức năng phát hiện thịt dùng nấu ăn bán trú ở trường Mầm non Hòa Bình dương tính với virus tả lợn châu Phi, khuẩn Ecoli, trùng khớp với kết quả xét nghiệm tự phát của phụ huynh.
"Xã đã chỉ đạo trường đổi nhà cung cấp thực phẩm uy tín, rà soát quy trình bán trú, có phụ huynh phối hợp giám sát", ông Trọng nói.
Sự việc bắt đầu hôm 25/3, sau khi một phụ huynh phát hiện thịt dùng để nấu ăn bán trú có mùi "bất thường" và "phần mỡ có màu vàng".
Các phụ huynh gặp hiệu trưởng để phản ánh, song ban giám hiệu khẳng định thịt không có vấn đề gì. Hiệu trưởng, hiệu phó và một số nhân viên nhà bếp còn rang thịt và nếm trước mặt phụ huynh, nhằm khẳng định chất lượng.
Vì không yên tâm, phụ huynh đã yêu cầu dùng nguyên liệu khác cho bữa ăn, đồng thời góp tiền mang mẫu thịt đi xét nghiệm. Sau một ngày, họ nhận kết quả mẫu thịt dương tính với vi khuẩn Ecoli và virus dịch tả lợn châu Phi.
Hơn 100 phụ huynh sau đó đồng loạt cho con nghỉ học. Số trẻ đến trường hàng ngày chỉ khoảng 20-30 em trên 150.
Theo ông Trọng, sức khỏe của học sinh và giáo viên trường Mầm non Hòa Bình hiện bình thường. Khoảng 60-70 trẻ đã đi học lại, tương đương 50% tổng số toàn trường.
Trong buổi làm việc với xã sáng nay, ông Dương Văn Lượng, Phó chủ tịch tỉnh Thái Nguyên, đề nghị công an khẩn trương điều tra, làm rõ nguyên nhân và nguồn gốc thực phẩm gây nhiễm khuẩn và trách nhiệm các bên. Cùng đó, địa phương kiểm tra dấu hiệu vi phạm của ban giám hiệu trường Hòa Bình.
Ông Lượng nhấn mạnh an toàn thực phẩm gắn trực tiếp với sức khỏe người dân, đặc biệt là trẻ em, nên phải đảm bảo an toàn, kiểm soát chặt nguồn cung và quy trình chọn nhà thầu.
Theo thông tin trên website, trường Mầm non Hòa Bình được thành lập năm 2002, là trường bán công, tới năm 2010 chuyển thành trường công lập. Các phụ huynh cho biết tiền ăn của trẻ khoảng 20.000 đồng một ngày.
PGS. TS Nguyễn Hữu Cương, Hiệu trưởng trường Đại học Phương Đông, đưa ra nhận định trên tại ngày hội khám phá các ngành học, nghề nghiệp - Future Fest, ngày 24/4.
Theo quy định của Bộ Giáo dục và Đào tạo, các trường không được tăng chỉ tiêu tuyển sinh nếu có hơn 15% sinh viên thôi học ngay trong năm đầu. Ông Cương đánh giá con số này là có cơ sở.
Số liệu tổng hợp của Tập đoàn Giáo dục Văn Lang, dựa trên các nghiên cứu trong nước và quốc tế, cho thấy khoảng 50% sinh viên cảm thấy lựa chọn ngành học ban đầu chưa phù hợp. Trong đó, 15% muốn đổi ngành ngay từ năm nhất đại học.
"Đây là sự lãng phí rất lớn về cả thời gian và tiền bạc", ông Cương nói.
Nguyên nhân dẫn đến chọn sai ngành, theo ông Cương là do học sinh chưa được định hướng nghề nghiệp tốt, chưa hiểu rõ bản chất ngành nghề và đưa ra quyết định dựa trên thông tin một chiều. Đặc biệt, rất nhiều học sinh chọn ngành theo ý bố mẹ.
Ông lấy ví dụ trường hợp cả nhà theo ngành Kế toán nên rất muốn con theo ngành đó. Thế nhưng sau khi vào học, sinh viên thấy không thích mà muốn theo đuổi các ngành ngôn ngữ. Nếu cố học, em này có thể đạt điểm thấp, thậm chí không thể ra được trường.
40 năm làm việc trong ngành Y, trong đó nhiều năm giảng dạy tại Đại học Y Hà Nội, TS Đặng Thị Ngọc Dung, Viện Karolinska, Thụy Điển, cũng thấy vấn đề tương tự.
Không có khảo sát chính thức nào từ các trường Y về lựa chọn ngành, nghề của sinh viên. Tuy nhiên, theo bà Dung, rất nhiều gia đình muốn con học Y vì "đây là nghề có nhiều hào quang mà cả dòng họ chưa ai học".
Bà Dung nhớ mãi một sinh viên do mình phụ trách bị trượt một môn ba lần. Đến năm thứ 5, em này nợ tới 5 môn chuyên ngành. Khi được hỏi, nam sinh bật khóc, thừa nhận không thích học Y mà muốn làm nhà văn, nhưng bị gia đình ép theo ngành. Áp lực từ bố mẹ quá lớn khiến em không dám tự ý chuyển trường, suy kiệt cả về thể chất và tinh thần.
"Những năm tháng tuổi trẻ lẽ ra phải được hạnh phúc thì em ấy lại sống trong khổ sở và vật vã với một ngành học không thuộc về mình", bà Dung nhìn nhận.
Bà khuyên phụ huynh trở thành những "nhà đầu tư thiên thần", đầu tư niềm tin và thông tin cho con, cùng con đặt câu hỏi để tìm hiểu ngành nghề yêu thích, thay vì áp đặt ước mơ của mình lên vai con.
Với học sinh, ông Cương khuyên tìm hiểu ngành nghề một cách thực chất, thay vì chỉ tham khảo thông tin qua website các trường đại học.
Ở ngày hội Future Fest, học sinh được nghe các chuyên gia đầu ngành chia sẻ thông tin, được "chạm tay" trực tiếp vào robot, mô hình công trình hay thử học một ngôn ngữ. Các trường khác cũng tổ chức nhiều hoạt động tương tự. Nếu tham gia, học sinh hình dung tốt hơn về ngành, nghề.
Nói thêm, bà Nguyễn Thị Liên, Giám đốc Chiến lược và Chuyển đổi, Công ty Cổ phần Công nghệ Viindoo, lưu ý học sinh tìm kiếm thông tin trên các nền tảng, diễn đàn về nghề nghiệp để xem mô tả công việc, yêu cầu tuyển dụng, mức lương... , thay vì lựa chọn cảm tính hoặc nghe theo lời khuyên của bố mẹ.
Còn nếu chọn sai, ông Cương cho rằng các sinh viên nên mạnh dạn thay đổi sớm, đồng thời trao đổi với giảng viên, gia đình để được hỗ trợ tìm hướng phù hợp.
Bà Liên đồng tình. Theo bà, điều quan trọng là dám thử và khi thử phải làm đến cùng, phát huy khả năng học hỏi, thích nghi. Khi không thấy hợp thì sinh viên có thể chuyển.
Căn cứ số liệu này và chỉ tiêu tuyển sinh vào lớp 10 của từng trường, học sinh có thể biết được "tỷ lệ chọi" vào trường mình đã đăng ký dự tuyển. Tuy nhiên, các em không được thay đổi nguyện vọng đã đăng ký.
Việc đăng ký dự thi lớp 10 THPT công lập tại Hà Nội năm học 2026 - 2027 (theo hình thức trực tuyến) đã diễn ra từ ngày 10.4 hết ngày 17.4 vừa qua. Sau thời gian này, học sinh không được thay đổi nguyện vọng đã đăng ký.
Theo Sở GD-ĐT Hà Nội, năm nay, toàn thành phố có khoảng 147.000 học sinh tham gia xét hoàn thành chương trình giáo dục THCS. Trong đó, gần 130.000 em đăng ký dự thi tuyển sinh vào lớp 10 công lập. Thành phố dự kiến tổ chức khoảng 250 điểm thi với trên 5.400 phòng thi để đáp ứng quy mô kỳ thi.
Kỳ thi tuyển sinh vào lớp 10 THPT công lập không chuyên tiếp tục thực hiện theo phương thức thi tuyển với 3 bài thi độc lập gồm toán, ngữ văn và ngoại ngữ. Thời gian tổ chức thi vào ngày 30 và 31.5. Dự kiến chậm nhất ngày 22.6, Sở GD-ĐT sẽ công bố điểm thi và điểm chuẩn trúng tuyển.
Chi tiết số lượng học sinh đăng ký vào từng trường THPT công lập không chuyên như sau:
Chi tiết số lượng học sinh đăng ký vào từng trường THPT công lập chuyên như sau:
