“15 triệu đồng không quá đắt nhưng cũng đủ để lọc các tour giá rẻ và có nhiều trải nghiệm tốt hơn khi đi du lịch”, Đồng Nguyên Thảo, 29 tuổi, sống tại Hải Phòng, nói về quyết định đi tour Đài Loan 5 ngày 4 đêm dịp Giỗ Tổ.
Theo ông Trương Minh Tuấn, Tổng giám đốc HVN Travel, đơn vị 10 năm kinh nghiệm phụ trách tour outbound (đưa khách Việt đi du lịch quốc tế), các tuyến Nhật Bản và Trung Quốc đang là những sản phẩm bán tốt nhất dịp Giỗ Tổ.
Giá các tour từ 15-30 triệu đồng, thời gian trung bình 4-6 ngày tùy theo hành trình và tiêu chuẩn dịch vụ. Nhóm tour này hiện chiếm 65-75% tổng lượng tour outbound bán ra tại công ty và tăng 20-30% so với cùng kỳ năm ngoái, đặc biệt thị trường Nhật Bản tăng mạnh nhất.
Ghi nhận từ công ty du lịch Otrip cũng cho thấy các hành trình châu Á, đặc biệt Trung Quốc, đang chiếm ưu thế vượt trội, với khoảng 80% tổng lượng tour được bán ra, tăng hơn 20% so với cùng kỳ năm ngoái. Ngoài đường bay, nhiều du khách Việt chuyển sang tour đường bộ do vé máy bay khan hiếm.
Khảo sát nhanh của VnExpress với các công ty du lịch hai miền Nam – Bắc, tour Đông Bắc Á đang trở thành sản phẩm hàng đầu được khách Việt săn đón, với tỷ lệ tour bán ra chiếm 30-40% tổng số tour, có nơi tăng vượt bậc lên đến 80% như Otrip.
Giá tour dịp lễ thường cao hơn ngày thường 20-25 % tùy tuyến, các tour Trung Quốc có dải giá rộng hơn, từ 6-7 triệu đồng đến 15-40 triệu đồng. Các tour Nhật Bản giá dao động quanh mức 30-40 triệu đồng.
Giải thích lý do các tour Đông Bắc Á “hot” dịp này, ông Tuấn cho rằng lý do đến từ yếu tố mùa vụ và trải nghiệm. Nhật Bản có mùa hoa anh đào tháng 3-4. Ngoài ra dịp 30/4 Nhật Bản còn có mùa hoa tử đằng, hoa chi anh, anh đào nở muộn hấp dẫn du khách.
Hiện tại, Việt Nam có gần 40 đơn vị lữ hành nằm trong danh sách công ty du lịch chỉ định của Nhật Bản. Do đó, nếu du khách xin visa đoàn và đi tour đến Nhật, thủ tục nộp qua các đại diện này đơn giản và dễ đậu hơn.
Mức giá hợp lý, phân khúc tầm trung kết hợp cảnh đẹp ở các điểm đến “sang chảnh” cũng là lý do giúp các tour được mua nhiều.
Trong bối cảnh hàng không quốc tế biến động, chi phí bay tăng cao và lịch trình thiếu ổn định, Trung Quốc nổi lên như một lựa chọn “cân bằng hoàn hảo”, ông Trần Văn Đạt, Giám đốc công ty du lịch Otrip, đánh giá. Điểm mạnh của các hành trình này nằm ở ba yếu tố: chi phí hợp lý, dễ tiếp cận nhờ có cả đường bay và đường bộ, nhiều thắng cảnh tự nhiên đẹp.
Bà Nguyễn Nguyệt Vân Khanh, Giám đốc Ban Tiếp thị Truyền thông Công ty Cổ phần Du lịch Vietravel, cho biết điểm đáng chú ý của mùa lễ năm nay không nằm ở việc tăng số lượng, mà ở chỗ hành vi tiêu dùng đang dịch chuyển theo hướng chọn lọc hơn.
Du khách cân nhắc kỹ hơn về thời lượng nghỉ, mức độ thuận tiện trong di chuyển, độ tin cậy của thương hiệu và giá trị trải nghiệm thực tế.
Trong hai dịp nghỉ lễ liền kề của tháng 4, công ty dự kiến phục vụ gần 18.000 lượt khách cho thấy sức mua của thị trường vẫn được duy trì ở mức tích cực, đồng thời phản ánh xu hướng đặt dịch vụ đang tiếp tục phân hóa rõ hơn theo quỹ thời gian và mục đích chuyến đi.
Khách có xu hướng ra quyết định sớm hơn với các tour đường bay, các hành trình quốc tế gần và các sản phẩm đã được chuẩn bị lịch trình rõ ràng, tối ưu thời gian. Nhóm khách gia đình và khách đi theo nhóm nhỏ vẫn chiếm tỷ trọng lớn.
Đại diện các đơn vị lữ hành nhận thấy nhu cầu du lịch của nhóm khách trẻ có xu hướng ngày càng tăng. Tuy nhiên, phân khúc 30-45 tuổi vẫn chiếm tỷ trọng lớn nhất, đóng vai trò là người ra quyết định và thường đặt tour cho cả gia đình. Đây cũng là nhóm khách có xu hướng đi du lịch thường xuyên, chi tiêu có kế hoạch, đóng vai trò chính trong tăng trưởng thị trường outbound.
Khách cũng ưu tiên trải nghiệm hơn giá rẻ, sẵn sàng chi tiêu cao hơn để có hành trình chất lượng, dịch vụ tốt, các tour no shopping (không mua sắm) được nhiều khách ưu tiên chọn.
“Khách Việt đang không còn dừng ở quan điểm ‘đi cho biết’, mà chuyển dịch sang trải nghiệm có chọn lọc, tối ưu thời gian và chất lượng dịch vụ”, đại diện Otrip nhận xét.
"Tôi bất ngờ khi thanh toán hóa đơn được giảm 30% với lý do mừng đại lễ, xưa nay đi du lịch ngày lễ chỉ lo chặt chém", chị Bích Lan, sống tại Hà Nội, kể về chuyến du lịch đến TP HCM dịp 30/4.
Trái với trải nghiệm của chị Lan, nhiều vụ ''chặt chém'' vẫn xảy ra ở các điểm du lịch nổi tiếng mỗi mùa cao điểm. Gần đây nhất là vụ đoàn khách tố khách sạn thu phụ phí dịch vụ quá cao, không minh bạch giá ở phường Sông Cầu, Đăk Lăk.
Sau khi cơ quan chức năng vào cuộc kiểm tra, cơ sở lưu trú bị kết luận vi phạm quy định về minh bạch giá tại Luật Giá năm 2023 và vi phạm quy định tại Nghị định số 87 ngày 12/7/2024 của Chính phủ. Mức phạt dự kiến là 1,5 triệu đồng cho lỗi không niêm yết giá dịch vụ theo quy định.
Ông Trần Tường Huy, Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu Du lịch Xã hội, nhận định văn hóa du lịch hiện chưa theo kịp tốc độ phát triển của ngành, khiến tình trạng "chặt chém" trở thành vấn đề hệ thống.
Theo ông Huy, đặc thù mùa vụ khiến người bán nảy sinh tâm lý "tranh thủ", trong khi du khách thường dễ dàng chấp nhận vì sự khan hiếm dịch vụ dịp cao điểm.
Thực tế tại Việt Nam, các kỳ nghỉ lễ thường tập trung vào một số thời điểm ngắn, tạo áp lực quá tải cục bộ. Theo dữ liệu từ Cục Du lịch, lượng khách nội địa trong các kỳ nghỉ lễ thường tăng 30-50% so với ngày thường, tạo cơ hội cho các hộ kinh doanh nhỏ lẻ thực hiện tư duy "ăn xổi".
Sự thiếu hụt của một nền văn hóa phục vụ chuyên nghiệp và việc buông lỏng giám sát tại địa phương cũng là nguyên nhân chính.
Nhiều nơi chưa chú trọng việc niêm yết giá hoặc thiếu lực lượng thanh tra giám sát, chế tài đủ mạnh để răn đe. Việc ứng dụng công nghệ để tiếp nhận phản ánh còn chậm, khiến du khách khó bảo vệ quyền lợi. Ông Huy nhấn mạnh vấn nạn này chỉ được giải quyết khi có sự phân bổ dòng khách hợp lý và áp dụng bộ quy tắc ứng xử văn minh đến từng hộ kinh doanh.
Đồng quan điểm, ông Nguyễn Tiến Đạt, Tổng giám đốc AZA Travel, cho rằng ranh giới giữa việc tăng giá hợp lý và "chặt chém" nằm ở tính minh bạch. Theo ông Đạt, chi phí nhân công và nguyên liệu ngày lễ có thể khiến giá tăng 12-20%, nhưng nếu tăng gấp đôi là dấu hiệu trục lợi. "Khách cần được thông tin đầy đủ về giá cả và chất lượng tương xứng trước khi sử dụng dịch vụ", ông Đạt nói.
Ông Đạt cũng chỉ ra kẽ hở trong phân cấp trách nhiệm quản lý. Hiện nay, khách sạn, nhà hàng thuộc Ban quản lý khu du lịch, nhưng niêm yết giá lại do Quản lý thị trường thuộc Sở Công thương phụ trách, còn vận tải du lịch như taxi, xe ôm lại thuộc thẩm quyền Sở Xây dựng. Sự phân mảnh này dẫn đến tâm lý đùn đẩy khi có sự cố xảy ra. Để khắc phục, nhiều quốc gia du lịch phát triển như Thái Lan đã thành lập Cảnh sát Du lịch - lực lượng chuyên trách có thẩm quyền xử lý nhanh các vi phạm về giá và an ninh tại các khu vực trọng điểm du lịch.
Tại TP HCM, chính quyền đang bám sát việc phân cấp và đa dạng hóa kênh phản ánh. Ông Lê Trương Hiền Hòa, Phó giám đốc Sở Du lịch TP HCM, cho biết thành phố vận hành hệ thống đa kênh gồm tổng đài, chatbot, ứng dụng VNeID. Thông tin từ các kênh này sẽ được chuyển ngay đến chính quyền địa phương để thống nhất phương án xử lý nhanh nhất. Trước mỗi dịp lễ, Sở Du lịch đều gửi văn bản tuyên truyền, giám sát giá đến từng xã, phường, đặc khu.
Dưới góc độ doanh nghiệp, ông Vũ Chu Đình Trung, đại diện tiệm Phở 2000 ở TP HCM, cho biết quán thường xuyên đón những đoàn khách MICE hàng trăm người nhưng luôn bán đúng mức giá niêm yết và không phụ thu.
Thời gian cao điểm đón khách, tiệm chủ động làm việc với các đơn vị lữ hành trước nhiều tháng để chuẩn bị nhân sự và thực phẩm, tránh quá tải hay phát sinh chi phí. Theo ông Trung, hành vi "chặt chém" giá có thể xảy ra ở các cơ sở nhỏ lẻ nhưng sẽ tác động lớn đến cả chuỗi cung ứng dịch vụ trong khu vực.
Để xóa bỏ vấn nạn này, ông Nguyễn Tiến Đạt đề xuất cần nâng mức chế tài, phạt gấp nhiều lần số tiền trục lợi, đình chỉ hoạt động 1-6 tháng hoặc rút giấy phép kinh doanh để đủ sức răn đe.
Các biển báo đường dây nóng cần hiển thị bằng nhiều ngôn ngữ tại vị trí dễ quan sát để hỗ trợ khách quốc tế. Theo thống kê của tổ chức du lịch quốc tế, chỉ khoảng 10% du khách gặp sự cố thực hiện phản ánh qua hotline do quy trình phức tạp. Việc đơn giản hóa thủ tục tố giác trực tuyến sẽ giúp cơ quan chức năng có dữ liệu để xử lý triệt để hơn.
Ông Trần Tường Huy cảnh báo sự mất cân bằng giữa giá cả và chất lượng gây thiệt hại lớn cho thương hiệu điểm đến. Khi du khách trả giá cao nhưng nhận lại dịch vụ kém, họ sẽ không quay lại.
"Trong thời đại mạng xã hội, một hình ảnh tiêu cực lan truyền nhanh chóng sẽ phá hủy công sức gầy dựng hình ảnh của địa phương", ông Huy nhận định.
Để tránh rủi ro, du khách được khuyến cáo nên tìm hiểu thông tin trước, ưu tiên các cơ sở uy tín và yêu cầu làm rõ giá dịch vụ trước khi sử dụng. Các địa phương cần xây dựng danh sách "điểm đến tin cậy" được cập nhật thường xuyên trên website chính thức để hỗ trợ du khách chọn lọc dịch vụ.
Năm 2023 Liam Gordon (30 tuổi, đến từ Anh) và Sarah (25 tuổi, đến từ Canada) dự định đến Hà Nội sống một năm. Tuy nhiên, lòng hiếu khách của người dân đã giữ chân họ đến tận bây giờ, đồng thời biến cả hai thành những "hướng dẫn viên trực tuyến" thông qua kênh thông tin tự xây dựng Two Peas Abroad.
Kênh được lập sau khi cặp đôi đến Việt Nam khoảng 6 tháng. Ban đầu, họ chỉ đăng bài ngẫu hứng trên Instagram để chia sẻ với người thân. Tuy nhiên, khi thấy nhiều người lạ nhắn tin hỏi về lịch trình và độ an toàn, họ nhận ra các nội dung du lịch trên mạng xã hội lúc đó tràn ngập quảng cáo, thiếu kiểm chứng. Hai người đặt mục tiêu trở thành "người địa phương" và giúp khách sắp du lịch Việt Nam có những trải nghiệm tốt nhất.
"Khi tới Việt Nam, mọi người sẽ nhận ra mọi băn khoăn trước đó đều thiếu cơ sở''', Liam nói và cho biết Việt Nam là nơi an toàn, mến khách và đa dạng trải nghiệm cho mọi sở thích du lịch.
Sự nổi tiếng của kênh gắn liền với "quy tắc 40:1" do chính họ đúc rút để tìm quán ăn ngon ở bất kỳ tỉnh thành nào. "Nếu một quán ăn đông nghịt người địa phương, tỷ lệ khoảng 40 người Việt mới có 1 khách Tây, đó hẳn là nơi tuyệt vời. Người địa phương sẽ không quay lại nếu đồ ăn tệ", Liam nói.
Cả hai thường xuyên đi bộ len lỏi vào các con hẻm sâu để kiểm chứng quy tắc này. Họ tìm ra một tiệm bún bò Huế gia truyền luôn chật kín khách ở Đà Nẵng, hay một quán ăn "ruột" ở Cầu Giấy (Hà Nội) - nơi chủ quán quen mặt tới mức luôn hỏi "mai muốn ăn gì để chuẩn bị".
Theo họ, ẩm thực Việt Nam nổi bật nhờ tươi ngon, cân bằng giữa các hương vị và đa dạng vùng miền. Du khách áp dụng quy tắc 40:1 và gần như không bao giờ lo chọn sai quán.
Sức hút từ những video trải nghiệm thực tế khiến lượng tin nhắn đổ về quá tải. Trung bình mỗi tuần, kênh nhận khoảng 8.600 yêu cầu nhờ tư vấn. Để giải quyết, Liam tận dụng kỹ năng của một cựu lập trình viên, tự tạo ra một công cụ phân loại tin nhắn nhằm nắm bắt nhanh xu hướng thắc mắc của du khách.
Anh cũng phát triển thêm tính năng Find Video Info (Tìm thông tin video). Người xem chỉ cần dán đường dẫn video của họ vào trang web, hệ thống sẽ tự động hiển thị lịch trình chi tiết, vị trí bản đồ và các đường link hỗ trợ. Không dừng lại ở đó, Liam và Sarah còn tự tay lên lịch trình miễn phí từ A đến Z cho nhiều du khách.
"Chúng tôi không nói về Việt Nam theo cách lung linh hay chạy theo thuật toán để video lên xu hướng". Sarah nói, cho biết muốn giúp đỡ các du khách thật lòng để họ có thể yêu Việt Nam như cô.
Cơ duyên đưa Liam và Sarah tới Việt Nam đến từ chuyến đi kéo dài ba tuần năm 2017 của Liam. Sau nhiều năm làm lập trình viên tại Anh, Liam ấn tượng trước cuộc sống ở Việt Nam, từ mùi thơm của thảo mộc tươi, đồ nướng trên các con phố Hà Nội đến nguồn năng lượng thân thiện ở khắp nơi. Cảnh quan vùng núi phía Bắc cũng khiến anh choáng ngợp và ước ở lại đây.
Tuy nhiên, họ chưa thể tới Việt Nam ngay. Liam có sự nghiệp riêng ở quê nhà và đến năm 2020 mới gặp Sarah. Những ngày tháng phong tỏa trong dịch Covid đã khiến hai người gắn bó và quyết định tới Việt Nam năm 2023, dự định ở lại Hà Nội một năm sau đó về Anh hoặc Canada.
Cuộc sống ở Việt Nam ban đầu phức tạp hơn họ nghĩ do rào cản ngôn ngữ, khó khăn khi thuê nhà, làm thủ tục ngân hàng. Nhịp sống khác biệt, giao thông đông đúc cũng khiến họ sốc văn hóa. Dù vậy, sự ấm áp của người Việt khiến họ chưa bao giờ nghĩ đến chuyện bỏ cuộc.
Sarah cho biết bước ngoặt đến từ một ngày chiếc xe máy của họ chết máy giữa trời mưa ngập ở Hà Nội. Khi hai người ngoại quốc đang căng thẳng vì bất đồng ngôn ngữ và trễ giờ, một người đàn ông Việt Nam đã đội mưa ra giúp đẩy xe vào tiệm, dùng điện thoại dịch thuật để giải thích giúp họ.
"Tình làng nghĩa xóm ở đây đã khiến mọi kế hoạch đảo lộn. Chúng tôi không còn muốn quay lại guồng quay cũ ở quê nhà nữa", Sarah bày tỏ.
Sự tận tâm của họ đổi lại bằng những tin nhắn phản hồi hạnh phúc của du khách sau khi kết thúc chuyến đi gửi về hộp thư. "Nhờ những mẹo nhỏ của bạn, chuyến du lịch Việt Nam của chúng tôi trở nên không thể nào quên. Cảm ơn vì đã luôn tử tế giải đáp mọi thắc mắc của tôi!", một người phản hồi.
"Chúng tôi nhận được tin nhắn cảm ơn mỗi ngày và đó là phần thưởng tuyệt nhất. Một khi bạn kết nối được với người dân nơi đây, bạn sẽ hiểu vì sao nhiều người đem lòng yêu và liên tục quay trở lại đất nước này", Sarah nói.
Sự kiện nằm trong chương trình "Cà Mau - Điểm đến năm 2026" do Vườn Quốc gia U Minh Hạ phối hợp Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Cà Mau tổ chức.
Ngay sau lễ khai mạc, không khí tại Vườn Quốc gia U Minh Hạ trở nên sôi động với các hoạt động như chạy xuyên rừng, đi bộ xuyên rừng, đua xuồng ba lá, đi cầu khỉ, giao lưu đờn ca tài tử và thưởng thức ẩm thực địa phương.
Trong đó, phần thi đua xuồng ba lá giữa những con kênh trong rừng tràm thu hút nhiều người tham gia và cổ vũ. Nhiều du khách thích thú khi lần đầu trải nghiệm cảm giác bơi xuồng giữa không gian đặc trưng của rừng U Minh.
Bà Nguyễn Thị Hồng Điệp (ngụ phường Tân Thành, tỉnh Cà Mau) cho biết hơn 20 năm nay bà mới có dịp chèo xuồng trở lại.
"Được bơi xuồng ngay trong rừng U Minh, lại giữa không khí lễ hội đông vui nên tôi thấy rất hào hứng", bà Điệp chia sẻ.
Theo ban tổ chức, sự kiện năm nay có nhiều hoạt động trải nghiệm gắn với đời sống vùng rừng U Minh Hạ như chạy việt dã xuyên rừng cự ly 4km, đi bộ xuyên rừng 2km, bơi đua xuồng ba lá 100m, bơi đối kháng trên xuồng, thử thách đi cầu khỉ, tham quan không gian trưng bày sản phẩm OCOP và ẩm thực địa phương.
Đáng chú ý, phần thi đi cầu khỉ thu hút hơn 200 người tham gia. Người chơi phải vượt qua cầu khỉ, lấy lá cờ Tổ quốc mà không rơi xuống nước để nhận phần thưởng 500.000 đồng.
Ngoài ra, ban tổ chức còn kết nối tour trải nghiệm giữa Vườn Quốc gia U Minh Hạ và Khu du lịch sinh thái Mười Ngọt với các hoạt động ăn ong, bắt cá, đặt trúm lươn… giúp du khách khám phá đời sống đặc trưng vùng rừng tràm.
Ông Trần Công Hoằng - Giám đốc Vườn Quốc gia U Minh Hạ - cho biết không chỉ quảng bá tiềm năng du lịch sinh thái, du lịch cộng đồng, sự kiện còn góp phần giới thiệu sản vật địa phương, kết nối giao thương và lan tỏa hình ảnh đất rừng U Minh đến du khách trong và ngoài nước.
"Thông qua chuỗi hoạt động trải nghiệm, chúng tôi mong muốn du khách hiểu hơn về đời sống, văn hóa và con người vùng U Minh Hạ, đồng thời nâng cao ý thức bảo vệ hệ sinh thái rừng tràm", ông Hoằng nói.
