Sau khi UBND TP.HCM có kế hoạch xây dựng đề án chuyển xã thành phường, các xã ở TP.HCM đã tập trung rà soát, đánh giá hiện trạng cơ sở hạ tầng, kinh tế – xã hội.
Ông Nguyễn Thành Nhân, Chủ tịch UBND xã Tân Vĩnh Lộc, cho biết UBND xã đã hoàn thành đánh giá hiện trạng theo tiêu chuẩn, tiêu chí của phường, trình Ban Thường vụ Đảng ủy xã xem xét. Sau khi Ban Thường vụ Đảng ủy xã thống nhất, UBND xã sẽ báo cáo Sở Nội vụ.
Xã Tân Vĩnh Lộc được hình thành trên cơ sở hợp nhất toàn bộ diện tích và dân số xã Vĩnh Lộc B, phần lớn xã Phạm Văn Hai (huyện Bình Chánh cũ) và một phần phường Tân Tạo (quận Bình Tân). Sau sáp nhập, xã Tân Vĩnh Lộc rộng hơn 34 km2, dân số hơn 196.000 người, và là một trong các xã đông dân nhất TP.HCM.
Ở vị trí gần trung tâm TP.HCM, xã Bình Hưng mới rộng 32,4 km2 và dân số hơn 184.000 người. Tại Đại hội Đảng bộ xã nhiệm kỳ 2025 – 2030, xã Bình Hưng đặt mục tiêu chuyển thành phường.
Trao đổi với phóng viên Thanh Niên sáng 23.4, ông Biện Ngọc Toàn, Chủ tịch UBND xã Bình Hưng, cho biết trong kết quả phân loại đơn vị hành chính mới đây, xã Bình Hưng đạt tiêu chuẩn xã loại 1.
Sau khi rà soát hiện trạng và đối chiếu với các tiêu chí, xã Bình Hưng đủ điều kiện chuyển thành phường. Theo ông Toàn, các xã mang tính nông thôn, còn phường là đơn vị hành chính đô thị. Việc thay đổi mô hình sẽ thay đổi cả chính sách về đất đai, quy hoạch. “Khi chuyển thành phường, địa phương sẽ thuận lợi hơn trong công tác quy hoạch, quản lý đất đai, nhà cửa, người dân sẽ được hưởng lợi hơn”, ông Toàn nhận định.
Về tổ chức bộ máy, Chủ tịch xã Bình Hưng cho biết với quy mô dân số hiện tại, khi chuyển thành phường, địa phương có thể được tối đa 70 biên chế, thay vì 50 biên chế như hiện nay. “Là xã nhưng khối lượng công việc nhiều không khác gì phường. Có thêm 20 nhân sự, bộ máy sẽ hoạt động trơn tru hơn, đủ bao quát địa bàn rộng lớn”, ông Toàn nói thêm.
Việc chuyển xã thành phường ở TP.HCM từng được nghiên cứu trong quá trình xây dựng đề án chuyển một số huyện thành quận (hoặc thành phố thuộc TP.HCM) giai đoạn 2021 – 2030. Dù một số huyện đặt quyết tâm lên quận vào năm 2025 nhưng chưa thực hiện được.
Đến tháng 7.2025, cấp huyện kết thúc sứ mệnh, các xã sáp nhập lại thành xã mới, vận hành theo mô hình chính quyền địa phương 2 cấp. Sau khi mở rộng địa giới hành chính, TP.HCM còn 54 xã.
Hiện nay, tốc độ đô thị hóa ở nhiều xã diễn ra ở mức cao, hạ tầng ngày càng được cải thiện, hình thành một số khu đô thị hiện đại nhưng vẫn phải bó buộc trong mô hình quản lý đơn vị hành chính nông thôn.
So với phường, UBND xã có số lượng biên chế công chức ít hơn. Theo định hướng khung biên chế, UBND cấp xã có khoảng 32 người, địa bàn đông dân cứ tăng 2.000 dân được thêm 1 công chức. Tuy nhiên, xã tối đa không quá 50 người, trong khi phường được tối đa 70 người.
Theo tính toán của UBND TP.HCM, trung bình mỗi công chức phụ trách từ 4 – 9 nhóm nhiệm vụ, trong mỗi nhóm có nhiều nội dung công việc chi tiết, phức tạp và khối lượng lớn. Với những xã đông dân, địa bàn rộng, số lượng công chức bị khống chế sẽ ảnh hưởng đến công tác quản lý hành chính, phục vụ người dân, doanh nghiệp.
Nghị quyết 112/2025 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội về tiêu chuẩn của đơn vị hành chính quy định phường phải đạt tiêu chuẩn dân số từ 21.000 người trở lên, diện tích tự nhiên từ 5,5 km2 trở lên, tỷ lệ dân số đô thị từ 50% trở lên.
Về cơ cấu và trình độ phát triển kinh tế – xã hội, phường phải tự cân đối ngân sách, thu nhiều hơn chi; tỷ trọng công nghiệp – xây dựng và dịch vụ từ 70% trở lên; lao động phi nông nghiệp từ 70% trở lên…
Ông Nguyễn Quang Huy, Chánh Thanh tra thành phố Huế, đã có thông báo kết luận thanh tra về việc chấp hành quy định pháp luật trong công tác quản lý đầu tư xây dựng đối với dự án Nhà khách Tỉnh ủy Thừa Thiên Huế (nay là Thành ủy Huế).
Dự án được phê duyệt năm 2020, điều chỉnh năm 2021 với tổng mức đầu tư 49,5 tỷ đồng. Nhà khách này được nâng cấp, cải tạo, sửa chữa từ cơ sở nhà, đất số 22 Tố Hữu, phường Vỹ Dạ - từng là trụ sở của Công ty xổ số kiến thiết Thừa Thiên Huế trước đây.
Chủ đầu tư dự án nêu trên là Văn phòng Tỉnh ủy Thừa Thiên Huế (nay là Văn phòng Thành ủy Huế). Cơ quan này đã ủy thác cho Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng và phát triển đô thị thành phố Huế quản lý giúp công trình.
Công trình khởi công tháng 5/2022, theo kế hoạch sẽ hoàn thành vào cuối năm 2023. Tuy nhiên, tính đến thời điểm thanh tra, dự án chưa hoàn thiện, chậm tiến độ kéo dài và phải tạm dừng thi công. Lũy kế vốn đã bố trí cho dự án đến nay là gần 22,5 tỷ đồng, giải ngân đạt hơn 22 tỷ đồng.
Thanh tra thành phố Huế xác định, trong quá trình thi công dự án, đơn vị được ủy thác quản lý công trình, chủ đầu tư, nhà thầu và các đơn vị tư vấn đã để xảy ra hàng loạt vi phạm, thiếu sót.
Các đơn vị tư vấn đã lập 4 bộ hồ sơ liên quan dự án và đều thể hiện có căn cứ vào bản vẽ hoàn công của trụ sở Công ty xổ số kiến thiết Thừa Thiên Huế trước đây. Tuy nhiên khi kiểm tra thực tế, cơ quan thanh tra nhận thấy các đơn vị đã không căn cứ vào tài liệu này để lập hồ sơ. Các đơn vị còn lập báo cáo kiểm định chất lượng hiện trạng công trình trước khi ký hợp đồng và chưa có chủ trương cho nghiên cứu lập dự án đầu tư.
Cơ quan thanh tra xác định, đơn vị được ủy thác quản lý cũng có nhiều thiếu sót trong việc tham mưu cho chủ đầu tư, lập hồ sơ thương thảo hợp đồng không đúng quy định.
Chủ đầu tư trực tiếp ký phụ lục hợp đồng với nhà thầu phụ không đúng quy định của Luật Đấu thầu 2013. Chủ đầu tư đồng ý điều chỉnh giảm giá trị bảo đảm thực hiện hợp đồng, cho nhà thầu chính giao phần việc còn lại cho nhà thầu phụ tiếp tục thực hiện là không đúng quy định.
Theo Chánh Thanh tra thành phố Huế, chủ đầu tư cũng chậm thu hồi tiền tạm ứng của nhà thầu, nghiệm thu một số hạng mục không chính xác dẫn đến phải thu hồi giá trị thanh toán vượt. Một số hạng mục thi công không đúng hồ sơ thiết kế được phê duyệt,…
Cơ quan thanh tra xác định nguyên nhân chủ quan dẫn đến hàng loạt vi phạm là do đơn vị quản lý dự án, các đơn vị tư vấn thiếu trách nhiệm trong việc tham mưu hoàn thiện hồ sơ pháp lý. Chủ đầu tư thiếu kinh nghiệm trong quản lý dự án đầu tư xây dựng. Đặc biệt, nhà thầu chính là Công ty Thiên Phát Thịnh không còn đủ năng lực để tiếp tục thực hiện hợp đồng.
Từ những sai phạm nêu trên, Chánh Thanh tra thành phố Huế kiến nghị Ban Thường vụ Thành ủy chỉ đạo kiểm tra, xem xét trách nhiệm và có hình thức xử lý phù hợp đối với các tổ chức, cá nhân liên quan.
Thanh tra thành phố Huế cũng đề nghị nghiên cứu thay đổi chủ đầu tư (Văn phòng Thành ủy Huế), giao cho một đơn vị chuyên ngành để tiếp tục triển khai dự án sau khi đánh giá lại hiệu quả công trình. Đồng thời, cơ quan chức năng yêu cầu các sở, ngành liên quan thực hiện thủ tục xử phạt vi phạm hành chính đối với các tổ chức vi phạm trong lĩnh vực đầu tư và xây dựng.
Khoảng 14h chiều 24-5, lốc xoáy quét qua các khóm 16B, 19, 20 và 21 thuộc phường Láng Tròn, làm 35 căn nhà bị tốc mái, 3 căn bị sập. Nhiều cây xanh cũng ngã đổ do ảnh hưởng của dông lốc.
Đến khoảng 15h30, lốc xoáy tiếp tục ảnh hưởng đến ấp 2A, xã Phong Thạnh, làm 15 căn nhà hư hỏng. Trong đó, 5 căn bị tốc mái, 10 căn bị thiệt hại một phần. Tổng thiệt hại ước tính khoảng 150 triệu đồng.
Cùng thời điểm, dông lốc tại xã Vĩnh Phước làm 18 căn nhà bị ảnh hưởng, một số trụ điện và cây xanh ngã đổ. Tại khóm 19A, 20 thuộc phường Giá Rai, thêm 20 nhà dân bị ảnh hưởng; nhiều tuyến giao thông bị cản trở do cây xanh đổ ngã. Thiệt hại ban đầu ước tính khoảng 800 triệu đồng.
Sau dông lốc, lực lượng công an, quân sự, an ninh cơ sở cùng các ban, ngành địa phương được huy động hỗ trợ người dân dọn dẹp cây ngã đổ, gia cố nhà cửa, khắc phục hậu quả.
Chính quyền địa phương đang tiếp tục thống kê thiệt hại, triển khai hỗ trợ các hộ dân bị ảnh hưởng sớm ổn định cuộc sống.
Phát biểu tại buổi tiếp xúc cử tri Hà Nội sáng 4/5, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nêu thực trạng kỳ thi vào lớp 10 đang tạo áp lực lớn, thậm chí căng thẳng hơn thi đại học, gây tâm lý bất an cho học sinh, phụ huynh và giáo viên. Ông đặt vấn đề vì sao lại để tồn tại áp lực này, trong khi chủ trương là phổ cập giáo dục đến hết lớp 12 và thi cử phải nhằm đánh giá chất lượng chứ không phải để loại học sinh khỏi trường học.
Theo Tổng Bí thư, Chủ tịch nước, nguyên nhân trực tiếp là thiếu trường, thiếu lớp, thiếu giáo viên, dẫn đến việc phải dùng giải pháp hành chính để sàng lọc. Hà Nội hiện còn thiếu khoảng 1.000 trường học. Với quy mô hơn 9 triệu dân, trong đó hơn 3 triệu người dưới 18 tuổi, học sinh chiếm gần 1/3 dân số, áp lực lên hệ thống giáo dục là rất lớn.
Ông cho biết cả nước có 1,8-1,9 triệu công chức, viên chức, trong đó ngành giáo dục chiếm hơn 80%, tương đương khoảng 1,5 triệu người, còn y tế khoảng 10%. Tuy nhiên, việc bố trí cần tính lại theo nhu cầu thực tế. Với giáo dục, có thể xác định theo nguyên tắc mỗi lớp 25-30 học sinh cần ít nhất một giáo viên, từ đó tính ra nhu cầu nhân lực tương ứng.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước yêu cầu rà soát lại toàn bộ hệ thống để bảo đảm đủ trường, đủ lớp, đủ giáo viên cho học sinh đến trường. Các hoạt động dịch vụ như tổ chức bữa ăn học đường cần chuyển cho doanh nghiệp đảm nhiệm, nhà trường tập trung vào nhiệm vụ dạy học, tránh phát sinh rủi ro và giảm tải cho giáo viên.
Ông nhấn mạnh khi bảo đảm đủ điều kiện học tập, áp lực thi cử sẽ giảm theo. Học sinh chưa đạt yêu cầu cần được bồi dưỡng để tiến bộ, học sinh khá giỏi cần được phát triển thành nhân lực chất lượng cao, thay vì tạo áp lực dồn nén trong mỗi mùa thi. Nếu không bảo đảm cơ hội học tập, học sinh sau lớp 9 hoặc lớp 10 có thể phải ở nhà, kéo theo nhiều hệ lụy xã hội.
"Cần phân cấp rõ cho chính quyền địa phương trong quy hoạch trường lớp, dự báo số học sinh từ dữ liệu dân cư để chủ động chuẩn bị. Biên chế giáo viên cũng phải điều chỉnh linh hoạt theo biến động số học sinh, không thể giữ cố định", Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nói.
Đối với thực phẩm quanh trường học, ông lưu ý tình trạng hàng quán bán đồ ăn giá rẻ, kém chất lượng, thậm chí cận hạn sử dụng. Vì vậy, chính quyền cơ sở cần tăng cường quản lý từ gốc, không để tình trạng kinh doanh ảnh hưởng đến sức khỏe học sinh, đồng thời bảo đảm trật tự và an toàn khu vực trường học.
Mỗi người dân cần một hồ sơ sức khỏe suốt đời
Về lĩnh vực y tế, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nhấn mạnh định hướng trọng tâm là chuyển mạnh sang chăm sóc sức khỏe ban đầu, lấy y tế cơ sở làm nền tảng. Ông đề nghị phát triển mô hình bác sĩ gia đình và hồ sơ sức khỏe điện tử gắn với mỗi người dân từ khi sinh ra, giúp theo dõi liên tục bệnh sử, tiêm chủng và quá trình điều trị.
Kết quả thí điểm khám sức khỏe định kỳ tại một số địa bàn cho thấy khoảng 30% người dân được phát hiện bệnh nhưng trước đó không biết, trong đó có cả bệnh nghiêm trọng. Điều này cho thấy vai trò quan trọng của tầm soát sớm và chăm sóc sức khỏe chủ động ngay từ cơ sở.
Để triển khai hiệu quả, các cơ quan cần tính toán lại tỷ lệ bác sĩ theo dân số, có thể theo các mức 500, 1.000 hoặc 2.000 người dân một bác sĩ, phù hợp với điều kiện từng địa bàn. Đồng thời, hệ thống y tế cần ưu tiên chăm sóc người cao tuổi, trẻ em và nhóm yếu thế, cũng như phát triển các chuyên ngành như lão khoa, nhi khoa để đáp ứng đặc thù bệnh lý.
Bên cạnh đó, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước yêu cầu chủ động kiểm soát, tiến tới xử lý dứt điểm một số bệnh truyền nhiễm đã có vaccine, tránh tình trạng bùng phát lặp lại gây tốn kém nguồn lực, đồng thời tập trung nhiều hơn vào các bệnh không lây nhiễm như tim mạch, huyết áp, nội tiết.