Trong cuộc phỏng vấn được CNN công bố hôm 22/4, Tổng thống Volodymyr Zelensky cho biết Ukraine tiếp cận được vũ khí do Mỹ sản xuất nhờ chương trình Danh sách Yêu cầu Ưu tiên của Ukraine (PURL), trong đó các nước thành viên NATO mua những khí tài này cho Kiev.
“Thông qua chương trình, chúng tôi có thể mua tên lửa chống vũ khí đạn đạo cho hệ thống phòng không Patriot và một số khí tài quan trọng khác. Các nước láng giềng châu Âu không có những thứ đó. Dĩ nhiên, tất cả những gói vũ khí này đều đang gặp rủi ro bởi thách thức lớn từ cuộc chiến ở Trung Đông”, ông nói.
Lãnh đạo Ukraine cho biết nước này chỉ nhận được số lượng hạn chế vũ khí do năng lực sản xuất của Mỹ cũng có hạn, dù nguồn cung chưa bị gián đoạn và Washington vẫn tiếp tục chia sẻ thông tin tình báo cho Kiev. “Sẽ không tốt nếu xung đột tiếp diễn hoặc lệnh ngừng bắn bị trì hoãn. Có lẽ chúng tôi sẽ gặp nhiều rủi ro hơn trong nỗ lực chống vũ khí đạn đạo”, Tổng thống Zelensky cho hay.
Ông nhắc lại rằng Ukraine đang chia sẻ với các nước Trung Đông kinh nghiệm tích lũy được trong hơn 4 năm đối phó máy bay không người lái (UAV) Nga, phần nhiều trong số đó là mẫu Geran có thiết kế bắt nguồn từ Iran. Ukraine đã ký thỏa thuận với Qatar, Arab Saudi và Các tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE).
“Chúng tôi sẽ tiếp tục hợp tác với những quốc gia khác. Ukraine sẵn sàng chia sẻ kiến thức chuyên môn của mình cũng như hỗ trợ nhiệm vụ huấn luyện”, ông Zelensky nói.
Washington được cho là đã tiêu hao lượng lớn đạn dược trong xung đột với Tehran. Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược và Quốc tế (CSIS) hôm 21/4 ước tính quân đội Mỹ đã khai hỏa gần một nửa kho dự trữ tên lửa của tổ hợp phòng không Patriot, cũng như hơn 50% đạn dành cho Hệ thống Phòng thủ Tầm cao Giai đoạn cuối (THAAD).
Ngoài ra, lực lượng Mỹ cũng tiêu tốn khoảng 45% tên lửa đạn đạo PrSM thế hệ mới, 20% tên lửa hành trình tàng hình JASSM, 30% tên lửa phòng không tầm xa SM-3 và ít nhất 10% đạn SM-6 trong xung đột. Khoảng 27% số tên lửa hành trình Tomahawk trong kho dự trữ cũng đã được khai hỏa.
CSIS ước tính Mỹ sẽ phải mất 1-4 năm để khôi phục các kho dự trữ tên lửa về mức trước khi xung đột bùng phát.
Ukraine từ lâu đã phải đối mặt với tình trạng thiếu hụt tên lửa cho hệ thống Patriot. Trong cuộc phỏng vấn được truyền thông Đức công bố hôm 14/4, Tổng thống Zelensky tiết lộ tình trạng này “hiện không thể tệ hơn được nữa”. Một chỉ huy đơn vị Patriot Ukraine cho biết họ hiện chỉ khai hỏa một quả đạn để đối phó mỗi tên lửa Nga, thay vì 2-4 quả như học thuyết phòng không tiêu chuẩn.
Các UAV đánh chặn của Ukraine hiện bắn hạ khoảng 50% số UAV tấn công kiểu Shahed của Nga, tăng mạnh so với mức khoảng 10% trong mùa đông vừa qua, cố vấn của Bộ trưởng Quốc phòng Ukraine, ông Serhiy "Flash" Beskrestnov, cho biết trên chương trình truyền hình quốc gia ngày 3/6.
Để đối phó với các UAV đánh chặn này, Nga đang chuẩn bị mở rộng triển khai UAV Geran-4 sử dụng động cơ phản lực. Theo ông Beskrestnov, loại UAV này có thể bay với tốc độ từ 400-500km/h, nhanh gấp vài lần UAV đánh chặn của Ukraine.
Diễn biến này đang làm thay đổi bài toán hiệu quả chi phí trong chiến dịch tập kích tầm xa hằng đêm của Nga. Ông Beskrestnov ước tính rằng nếu tỷ lệ đánh chặn của Ukraine tăng lên mức 70-80%, việc tiếp tục sử dụng các UAV Shahed động cơ piston thông thường, vốn được thiết kế để sản xuất hàng loạt với chi phí thấp thay vì khả năng sống sót cao, sẽ không còn hợp lý đối với quân đội Nga.
Theo Tổng cục Tình báo Quốc phòng Ukraine (HUR), Nga lần đầu sử dụng Geran-4 trong chiến đấu tại Ukraine vào tháng 5. Trên cổng thông tin War&Sanctions, HUR mô tả mẫu UAV này là biện pháp đối phó trực tiếp với các UAV đánh chặn của Ukraine.
Geran-4 được trang bị động cơ phản lực, dài 3,5m, sải cánh 3m và có thể mang đầu đạn nổ mạnh hoặc đầu đạn nhiệt áp nặng 50kg, hoặc đầu đạn nhiệt áp mở rộng nặng 90kg. Tầm hoạt động tối đa khoảng 450km.
Việc Nga tung ra các mẫu UAV cải tiến này được xem là câu trả lời nhằm khiến UAV đánh chặn giá rẻ của Ukraine mất đi tác dụng. Thông thường UAV đánh chặn sẽ bắn hạ hiệu quả các dòng Shahed tốc độ thấp. Tuy nhiên, khi Nga tung UAV phản lực với tốc độ cao hơn hẳn, vũ khí đánh chặn của Ukraine sẽ trở nên "hụt hơi".
Trước sự thay đổi không ngừng của Nga, Ukraine cũng bắt đầu sử dụng UAV đánh chặn với tốc độ cao, ví dụ dòng STING của hãng Wild Hornets.
Các nhà sản xuất UAV trong nước cho biết những phiên bản UAV đánh chặn tốc độ cao hơn, được thiết kế chuyên để truy đuổi UAV phản lực, hiện đang được phát triển. Bộ trưởng Quốc phòng Ukraine Mykhailo Fedorov cũng cho biết Kiev đang mở rộng sản xuất các tên lửa đánh chặn giá rẻ trước mùa tập kích mùa thu.
Mặt khác, sản lượng UAV của Nga tiếp tục tăng mạnh. Bloomberg dẫn dữ liệu của Cơ quan Thống kê Liên bang Nga cho biết, sản lượng ngành hàng không Nga, bao gồm máy bay có người lái và UAV, trong tháng 4 đã tăng 117% so với cùng kỳ năm trước.
Tổng tư lệnh các lực lượng vũ trang Ukraine Oleksandr Syrskyi cho biết Moscow đặt mục tiêu sản xuất 7,3 triệu UAV FPV và 7,8 triệu đầu đạn UAV trong năm 2026. Phần lớn sản lượng này, bao gồm cả dòng Geran, trong đó có phiên bản mang động cơ giúp UAV đạt tốc độ tới 500km/h.
Việc tỷ lệ đánh chặn của Ukraine có tiếp tục tăng hay không, và liệu các UAV tốc độ cao mới của Nga có thể làm chậm xu hướng đó hay không, sẽ quyết định cách Moscow cân bằng giữa tốc độ và số lượng UAV trong nửa cuối năm 2026.
Theo Hãng tin Reuters và AFP, ngày 20-5, Đại sứ quán Cuba tại Mỹ đã lên tiếng chỉ trích Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio, sau khi lãnh đạo Bộ Ngoại giao Mỹ có thông điệp bằng tiếng Tây Ban Nha gửi đến người dân Cuba.
Cụ thể, trong bài phát biểu qua video, ông Marco Rubio cho biết "Tổng thống Donald Trump đang đề xuất một con đường mới" cho Mỹ và Cuba.
Ông cũng nói rằng Washington đang đề nghị khoản viện trợ 100 triệu USD cho thực phẩm và thuốc men dành cho người dân Cuba, nhưng đòi hỏi phải phân bổ qua Giáo hội Công giáo hoặc các nhóm từ thiện.
Ngoại trưởng Mỹ tuyên bố những đề nghị giúp đỡ từ nước này có thể giúp người dân Cuba khắc phục những khủng hoảng hiện tại và có một tương lai tốt đẹp hơn.
Đại sứ quán Cuba tại Mỹ cáo buộc ông Marco Rubio "nói dối" và cho rằng Mỹ đang áp đặt những hành động tàn nhẫn đối với nước này.
"Ông ấy hiểu rất rõ rằng không có lý do nào có thể biện minh cho sự gây hấn tàn nhẫn như vậy", Đại sứ quán Cuba viết trên mạng xã hội X.
Trước đó vào hôm 14-5, Bí thư thứ nhất, Chủ tịch Cuba Miguel Díaz-Canel cho rằng Mỹ nên dỡ phong tỏa thay vì đề nghị viện trợ cho nước này.
Lệnh cấm vận kinh tế và thương mại của Mỹ đã khiến Cuba đối mặt nhiều khó khăn trong những năm qua.
Kể từ khi Washington áp đặt lệnh phong tỏa dầu mỏ vào đầu năm nay, tình trạng thiếu nhiên liệu và mất điện trên diện rộng tại Cuba càng trở nên nghiêm trọng.
Theo Hãng tin Reuters, một quan chức cấp cao trong chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 30-4 cho biết lệnh ngừng bắn giữa Mỹ và Iran từ đầu tháng 4 được xem là đã "chấm dứt" tình trạng thù địch giữa hai nước, qua đó có thể giúp Washington vượt qua mốc thời hạn theo Luật Quyền hạn chiến tranh của Quốc hội mà không cần thay đổi chiến lược hiện tại.
"Xét theo Nghị quyết Quyền hạn chiến tranh, các hành động thù địch bắt đầu từ ngày 28-2 đã chấm dứt", ông nói, đồng thời nhấn mạnh không có cuộc giao tranh nào giữa lực lượng Mỹ và Iran kể từ khi lệnh ngừng bắn mong manh có hiệu lực hơn ba tuần qua.
Lập luận này cho phép Nhà Trắng duy trì hiện trạng quân sự mà không cần sự phê chuẩn mới từ Quốc hội, vì họ cho rằng lệnh ngừng bắn đã "ngắt quãng" trạng thái xung đột.
Phát biểu được đưa ra trong bối cảnh ông Trump đối mặt hạn chót ngày 1-5 để chấm dứt chiến sự, hoặc phải trình bày trước Quốc hội về việc gia hạn. Tuy nhiên nhiều khả năng mốc thời gian này sẽ trôi qua mà không làm thay đổi hướng đi của cuộc chiến.
Trước đó giới phân tích và các trợ lý Quốc hội dự đoán chính quyền Mỹ có thể thông báo gia hạn thêm 30 ngày hoặc phớt lờ thời hạn, với lập luận rằng lệnh ngừng bắn đồng nghĩa xung đột đã kết thúc.
Theo luật năm 1973, Tổng thống Mỹ được phép tiến hành hành động quân sự trong vòng 60 ngày trước khi phải chấm dứt, xin phép Quốc hội hoặc đề nghị gia hạn thêm 30 ngày vì "nhu cầu quân sự không thể tránh khỏi".
Trong khi đó, cuộc chiến với Iran bắt đầu từ ngày 28-2 sau các cuộc không kích của Mỹ và Israel. Hai ngày sau, ông Trump chính thức thông báo với Quốc hội, kích hoạt thời hạn 60 ngày kết thúc vào ngày 1-5.
Đồng thời tại phiên điều trần Thượng viện hôm 30-4, Bộ trưởng Chiến tranh Mỹ Pete Hegseth cũng cho rằng "đồng hồ 60 ngày" đã dừng lại trong thời gian ngừng bắn. Tuy nhiên phe Dân chủ phản đối quan điểm này, khẳng định không có quy định pháp lý nào cho phép điều này.
Hiến pháp Mỹ quy định chỉ Quốc hội có quyền tuyên chiến, nhưng quy định này thường không áp dụng với các chiến dịch quân sự ngắn hạn hoặc nhằm đối phó mối đe dọa khẩn cấp.
Hiện Đảng Cộng hòa của ông Trump đang nắm đa số sít sao tại Quốc hội. Các nỗ lực của phe Dân chủ nhằm buộc Nhà Trắng rút quân hoặc xin phép Quốc hội từ khi xung đột nổ ra đều đã bị bác bỏ.
