Bộ Công Thương vừa ban hành Thông tư số 20 sửa đổi, bổ sung một số điều của Thông tư 10 quy định phương pháp xác định và nguyên tắc áp dụng biểu giá chi phí tránh được cho các nhà máy điện năng lượng tái tạo nhỏ, đồng thời điều chỉnh nội dung hợp đồng mua bán điện (PPA). Thông tư có hiệu lực từ ngày 2-6-2026.
Biểu giá chi phí tránh được là các mức giá được tính toán căn cứ vào các chi phí tránh được của hệ thống điện quốc gia khi có 1kWh của nhà máy điện năng lượng tái tạo nhỏ (có công suất bằng hoặc dưới 30MW) được phát lên lưới điện quốc gia.
Đó là chi phí mà hệ thống điện quốc gia không phải bỏ ra khi mua điện từ các nhà máy như thủy điện nhỏ, năng lượng mặt trời, điện gió, thay vì phải tự sản xuất từ các nguồn có chi phí cao nhất trong hệ thống. Việc hưởng cơ chế này giúp khuyến khích phát triển nguồn năng lượng sạch, giảm phát thải.
Một trong những nội dung đáng chú ý là việc sửa đổi, bổ sung khái niệm mùa mưa và mùa khô theo từng miền, làm cơ sở quan trọng để tính toán giá điện. Cụ thể, mùa mưa ở miền Bắc được xác định từ ngày 1-7 đến hết 31-10, tại miền Trung từ ngày 15-8 đến 15-12, tại miền Nam từ ngày 1-8 đến 1-12. Ngược lại, mùa khô được tính tương ứng cho các khoảng thời gian còn lại của năm ở từng miền.
Thông tư cũng làm rõ cách xác định miền Bắc, Trung, Nam theo ranh giới điều độ của hệ thống điện, thay vì đơn thuần theo địa giới hành chính. Khái niệm “nhà máy năng lượng tái tạo nhỏ” cũng được chuẩn hóa theo quy mô công suất do Bộ Công Thương quy định.
Thông tư sửa đổi quy định về thời hạn hợp đồng mua bán điện (PPA) giữa bên bán và bên mua. PPA sẽ có hiệu lực kể từ ngày ký và chấm dứt sau tối đa 20 năm kể từ ngày vận hành thương mại, nhằm tạo khung pháp lý ổn định dài hạn cho nhà đầu tư, phù hợp với vòng đời kinh tế của các dự án.
Về điều khoản chuyển tiếp, thông tư cho phép các nhà máy đã ký hợp đồng trước đó tiếp tục áp dụng biểu giá theo khu vực đã xác định, kể cả trong trường hợp có thay đổi địa giới hành chính. Đây là điểm quan trọng nhằm đảm bảo tính ổn định của hợp đồng đã ký.
Đối với các dự án bị thay đổi tiêu chí về quy mô công suất, chủ đầu tư được quyền lựa chọn: tiếp tục áp dụng biểu giá chi phí tránh được hoặc tham gia thị trường điện. Tuy nhiên nếu đã lựa chọn thị trường điện, sẽ không được quay lại cơ chế giá biểu giá chi phí tránh được.
Ngoài ra trong trường hợp bất khả kháng như thiên tai, sự cố khiến nhà máy phải dừng vận hành, có thể thỏa thuận gia hạn hợp đồng nhưng không vượt quá 20 năm.
Phương pháp tính toán chi tiết biểu giá chi phí tránh được, bao gồm ba cấu phần chính: giá điện năng, tổn thất truyền tải và giá công suất.
Đối với giá điện năng, mức giá được xác định dựa trên chi phí nhiên liệu trung bình của các nhà máy nhiệt điện có chi phí biến đổi cao nhất được huy động. Giá này được điều chỉnh theo biến động nhiên liệu và tính trung bình theo năm.
Đáng chú ý, giá điện năng dư được quy định bằng 50% mức giá trong các giờ thấp điểm của mùa mưa – cơ chế nhằm khuyến khích tối ưu vận hành hệ thống.
Về tổn thất truyền tải sẽ có công thức tính riêng cho từng miền, có cơ chế “thưởng – phạt” tùy thuộc vào vị trí kết nối và chiều luồng công suất trên đường dây 500kV. Điều này phản ánh đúng chi phí thực tế và khuyến khích phân bổ nguồn điện hợp lý theo vùng.
Đối với giá công suất tránh được, cơ sở tính toán là nhà máy nhiệt điện chu trình hỗn hợp (CCGT) thay thế. Các thông số đầu vào gồm suất đầu tư, chi phí vận hành, tỉ lệ vốn vay – vốn chủ, lãi suất và hệ số chiết khấu (biểu giá chi phí tránh được, tối đa 10%).
Sau khi tính toán chi phí đầu tư hằng năm và điều chỉnh theo tổn thất truyền tải, giá công suất phát điện tránh được được xác định theo công thức chia cho số giờ cao điểm mùa khô.
Sáng 24/4, với toàn bộ đại biểu có mặt tán thành, Quốc hội thông qua Nghị quyết về kế hoạch phát triển kinh tế xã hội giai đoạn 2026-2030.
Quốc hội quyết nghị tăng trưởng kinh tế từ nay đến 2030 phấn đấu từ 10% trở lên mỗi năm, GDP bình quân đầu người đạt 8.500 USD. Hiện thực hóa mục tiêu này nhằm giúp Việt Nam trở thành nước đang phát triển có công nghiệp hiện đại, thu nhập trung bình cao, thuộc nhóm 30 nền kinh tế có quy mô GDP hàng đầu thế giới vào năm 2030.
Chính phủ được yêu cầu tăng trưởng kinh tế hai chữ số gắn với giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát và chủ động điều chỉnh các loại thuế, phí trong trường hợp khẩn cấp.
"Kiên quyết không để xảy ra khủng hoảng kinh tế trong mọi tình huống", Nghị quyết của Quốc hội nêu.
Thị trường vốn trong nước phải được ưu tiên phát triển trở thành kênh huy động dài hạn, để giảm sự phụ thuộc vào vốn ngân hàng. Việt Nam cần có giải pháp nâng hạng thị trường chứng khoán, cải thiện xếp hạng tín nhiệm quốc gia, và chính sách đặc thù để phát huy hiệu quả của các trung tâm tài chính quốc tế và khu thương mại tự do.
Với hệ thống ngân hàng, Quốc hội yêu cầu tiếp tục xử lý các tổ chức tín dụng yếu kém, sở hữu chéo, nâng cao chất lượng và an toàn hệ thống.
Khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là động lực chính trong chuyển đổi mô hình tăng trưởng. Quốc hội nhấn mạnh việc tập trung nâng cao sức cạnh tranh của các ngành công nghiệp nền tảng như năng lượng, cơ khí chế tạo, vật liệu mới, công nghệ số... gắn với việc tham gia sâu vào chuỗi giá trị toàn cầu.
Nghị quyết đề ra mục tiêu đến năm 2030, Việt Nam có 20 doanh nghiệp lớn tham gia vào chuỗi giá trị toàn cầu. Số lượng doanh nghiệp trong nền kinh tế phấn đấu đạt 2 triệu, gấp đôi hiện tại.
Về vốn đầu tư nước ngoài (FDI), Quốc hội yêu cầu "thu hút có chọn lọc", chuyển từ ưu đãi thuế sang các hình thức hỗ trợ dựa trên kết quả đầu ra, chuyển giao công nghệ và tạo sự kết nối với doanh nghiệp trong nước.
Cùng với đó, Quốc hội đề nghị Chính phủ rà soát, sửa đổi và hoàn thiện hệ thống pháp luật phát triển kinh tế số, đầu tư kinh doanh, nhất là trong các lĩnh vực đất đai, quy hoạch, thương mại, khoáng sản, xây dựng...
Về hạ tầng, Việt Nam dự kiến đưa vào khai thác 5.000 km đường bộ cao tốc vào năm 2030, trong đó hoàn thành 1.655 km trong 5 năm tới. Các dự án trọng điểm như cảng biển trung chuyển quốc tế, sân bay lớn và đường sắt tốc độ cao trên trục Bắc - Nam sẽ được tập trung nguồn lực đầu tư. Hạ tầng năng lượng cũng được ưu tiên phát triển để bảo đảm an ninh, đẩy mạnh năng lượng tái tạo và nghiên cứu nhiệt điện than quy mô hợp lý kèm lộ trình xử lý khí thải.
Mục tiêu đến năm 2030, Việt Nam hình thành các cực tăng trưởng mạnh với 3 đặc khu kinh tế và 5 khu thương mại tự do ngang tầm khu vực. Môi trường đầu tư kinh doanh cũng được kỳ vọng lọt vào top 3 ASEAN và nhóm 30 quốc gia hàng đầu thế giới vào năm 2028 nhờ nỗ lực cắt giảm tối đa thủ tục hành chính.
Để khơi thông nguồn lực, Quốc hội yêu cầu giải quyết dứt điểm các dự án tồn đọng kéo dài.
Trước đó, Bộ trưởng Tài chính báo cáo khoảng 200.000 ha đất và 3,3 triệu tỷ đồng tồn đọng trong các dự án đầu tư, đất đai cần được khơi thông, tạo nguồn lực cho tăng trưởng kinh tế.
Trái với lo ngại về nguy cơ "ế" khách trong kỳ nghỉ lễ 30-4 và 1-5 năm nay do vé máy bay tăng cao cùng xu hướng thắt chặt chi tiêu của nhiều người dân, nhiều điểm đến trong cả nước đã thắng lớn, trong đó TP biển Đà Nẵng là một trong những điểm đến, một thương hiệu du lịch được nhiều du khách lựa chọn.
Chỉ trong 9 ngày cao điểm lễ (từ 25-4 đến 3-5), theo số liệu báo cáo của Sở Văn hóa - Thể thao và Du lịch Đà Nẵng, địa phương này đã đón hơn 1,46 triệu lượt khách, tăng 35% so với cùng kỳ năm trước, trong đó gần một nửa là khách quốc tế, với tổng thu du lịch ước đạt hơn 5.727 tỉ đồng, tăng gần 35%.
Công suất phòng bình quân toàn TP đạt khoảng 75 - 80%, trong đó công suất khối khách sạn 4 - 5 sao và tương đương đạt 90 - 95%.
Nhiều du khách lẫn người dân ở Đà Nẵng qua mỗi mùa lễ cao điểm đều cảm nhận sự náo nhiệt, đông đúc, nhộn nhịp ở các điểm tham quan.
Sức hút của TP biển này không hoàn toàn chỉ nằm ở những bãi biển đẹp, hình ảnh một đô thị bình yên, an toàn và thân thiện, hầu như rất ít "chặt chém" mà là cả một chiến lược đầu tư cho các phân khúc khách và thời điểm rất bài bản từ ngành du lịch.
Con số tăng trưởng du khách 35% năm nay được đánh giá không ngẫu nhiên mà là kết quả của quá trình làm du lịch rất bài bản được Đà Nẵng triển khai nhiều năm qua.
Nhìn thấy nhu cầu du lịch ngày càng gia tăng của người Việt, nhiều năm qua Đà Nẵng đã đầu tư rất có trọng điểm cho các mùa lễ để tập trung khai thác dòng khách nội địa.
Mùa lễ giỗ Tổ Hùng Vương, lễ hội pháo hoa quốc tế, lễ hội Tết cổ truyền,... được ngành du lịch tập trung các chiến dịch quảng bá truyền thông rất lớn.
Không chỉ vậy, các hoạt động lễ hội, sự kiện "đánh" vào tâm lý khách nội địa cũng tỏ ra rất phù hợp, được triển khai rộng khắp cả nước khiến hình ảnh Đà Nẵng như một điểm đến đầy náo nhiệt với nhiều sản phẩm du lịch ấn tượng.
Trước dịp nghỉ lễ cuối tháng 4 vừa qua, một chiến lược truyền thông quảng bá kèm loạt sự kiện quy mô được Đà Nẵng làm rầm rộ.
Các bãi biển trở thành không gian sắp đặt nghệ thuật, Đà Nẵng cũng rất "chịu chơi" khi mời các đơn vị biểu diễn thể thao tới khuấy động bãi biển.
Các giải thể thao, chạy bộ quy tụ hàng chục ngàn người cũng diễn ra rầm rộ trên các trục đường ven biển tạo cảnh náo nhiệt.
Tại Hội An, Tam Kỳ..., các lễ hội cũng lần lượt được tổ chức và quảng bá tạo cảm giác "nơi đâu cũng có sự kiện" để du khách đặt tour tới Đà Nẵng. Những hình ảnh này xuất hiện trên truyền thông tạo sức hút rất lớn cho du khách.
Đà Nẵng không chỉ có "tình người, biển xanh - cát trắng - nắng vàng" mà giờ đây có những hình ảnh tạo biểu tượng như cầu Rồng phun lửa, những không gian trình diễn thời trang đẹp mắt hai bên bờ sông Hàn, mùa hoa sưa bình yên ở Tam Kỳ...
Với việc sáp nhập thêm vào với Quảng Nam, cùng với hạ tầng giao thông được hoàn chỉnh, Đà Nẵng giờ đây có cả hình ảnh lung linh cổ kính của phố cổ Hội An, di sản Mỹ Sơn trầm mặc... Không quá lời khi nói rằng du lịch Đà Nẵng đang có mọi thứ để du khách có thể đặt tour tới tham quan.
Tại dự thảo Luật Hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa (sửa đổi), Bộ Tài chính đề xuất bổ sung cơ chế khuyến khích tổ chức tín dụng cho nhóm doanh nghiệp này vay trên cơ sở đa dạng hình thức bảo đảm tiền vay.
Theo đó, ngoài tài sản hữu hình như bất động sản, doanh nghiệp có thể dùng tài sản hình thành trong tương lai, quyền tài sản, quyền sở hữu trí tuệ, tài sản số, tài sản ảo... để vay vốn. Cơ quan quản lý cũng khuyến khích các nhà băng cho vay dựa trên xếp hàng tín nhiệm, phương án sản xuất kinh doanh và mở rộng thị trường, hoặc dòng tiền của doanh nghiệp.
Theo Bộ Tài chính, chính sách này nhằm khơi thông nguồn lực cho khu vực kinh tế tư nhân, ưu tiên cho doanh nghiệp nhỏ và vừa, startup công nghệ... tại Nghị quyết 68 của Bộ Chính trị.
Doanh nghiệp nhỏ và vừa là các công ty có số lao động bình quân năm không quá 300 người và tổng doanh thu dưới 400 tỷ đồng. Theo Bộ Tài chính, khu vực này hiện chiếm hơn 98% doanh nghiệp trong nền kinh tế, nhưng chỉ tiếp cận khoảng 19-20% tổng dư nợ tín dụng.
Hiện phần lớn doanh nghiệp nhỏ gặp khó khi vay vốn do ngân hàng yêu cầu tài sản đảm bảo theo tiêu chuẩn tín dụng truyền thống, như bất động sản. Trong khi đó, nhiều startup công nghệ có giá trị lớn nằm ở phần mềm, dữ liệu khách hàng, thuật toán, thương hiệu hay tài sản số nhưng chưa được công nhận rộng rãi trong hoạt động tín dụng.
Ngoài tín dụng, dự thảo luật cũng bổ sung nhiều cơ chế hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa như ưu đãi thuế cho hoạt động nghiên cứu phát triển, hỗ trợ chuyển đổi số.
Luật Hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa đã có hiệu lực 8 năm. Tuy nhiên, một số quy định cũng không còn phù hợp với mô hình chính quyền địa phương hai cấp hiện nay. Nhiều quy định đã được tích hợp trong các luật chuyên ngành khác. Do đó, sửa luật lần này, theo Bộ Tài chính, nhằm đồng bộ với các quy định mới về đầu tư, kinh doanh, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và chuyển đổi xanh.
Bộ Tài chính dẫn kinh nghiệm quốc tế, cho biết hầu hết các quốc gia lớn đều coi khu vực doanh nghiệp nhỏ và vừa là "xương sống" của nền kinh tế. Nhóm này chiếm khoảng 97-99% tổng số doanh nghiệp và được xác định là động lực tăng trưởng, đổi mới sáng tạo tại nhiều nước trên thế giới.
Một số nước như Nhật Bản, Hàn Quốc hay Malaysia xây dựng luật khung về hỗ trợ để làm cơ sở triển khai loạt chính sách hỗ trợ tài chính, giảm thuế. Trong khi đó, Mỹ và EU xây dựng các đạo luật chi tiết với các cơ chế hỗ trợ trực tiếp cho doanh nghiệp nhỏ.
Dự kiến, Luật Hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa (sửa đổi) sẽ được trình tại kỳ họp Quốc hội vào tháng 10. Nếu được thông qua, luật sẽ có hiệu lực từ ngày 1/7/2027.