Trong ngày làm việc đầu tiên của Chủ tịch nước nhiệm kỳ 2026-2031, hôm 7/4, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã ký quyết định về đặc xá năm 2026.
Theo quyết định của Chủ tịch nước, việc đặc xá tha tù trước thời hạn cho người bị kết án phạt tù có thời hạn, tù chung thân được thực hiện nhân dịp 51 năm Giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước (30/4/2026), chào mừng thành công Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng, bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và bầu cử đại biểu HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026-2031.
Diện đặc xá là người đang chấp hành án phạt tù có thời hạn, bị kết án tù chung thân đã được giảm xuống tù có thời hạn hoặc đang được tạm đình chỉ chấp hành án phạt tù. Thời gian xét đặc xá tính đến ngày 31/5.
Sau khi có quyết định của Chủ tịch nước, Phó thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc – Chủ tịch Hội đồng tư vấn đặc xá, đã ký hướng dẫn về việc triển khai.
Cụ thể, người được đề nghị xét đặc xá phải đáp ứng nhiều điều kiện như: có nhiều tiến bộ, ý thức cải tạo tốt và được xếp loại chấp hành án phạt tù khá hoặc tốt. Ngoài ra, phạm nhân phải chấp hành án phạt tù ít nhất 1/3 thời gian với tù có thời hạn hoặc ít nhất 14 năm với tù chung thân đã được giảm xuống tù có thời hạn.
Phạm nhân còn phải chấp hành xong hình phạt bổ sung là phạt tiền; đã thi hành xong nghĩa vụ trả lại tài sản, bồi thường thiệt hại, nghĩa vụ dân sự khác với các tội phạm tham nhũng.
Ai xem xét đề nghị đặc xá trong trường hợp đặc biệt
Chủ tịch nước, Chính phủ chủ trì, phối hợp với TAND Tối cao, VKSND Tối cao và các cơ quan, tổ chức có liên quan lập hồ sơ của người được đề nghị đặc xá trong trường hợp đặc biệt để trình Chủ tịch nước xem xét, quyết định.
Mới đây, TAND Tối cao đã có hướng dẫn triển khai, trong đó nêu về những trường hợp đặc biệt với người đang được tạm đình chỉ chấp hành án phạt tù không đủ điều kiện đặc xá hoặc người đang được hoãn chấp hành án phạt tù để đáp ứng yêu cầu về đối nội hoặc đối ngoại của Nhà nước.
TAND Tối cao đề nghị, để được xem xét đề nghị đặc xá thuộc trường hợp như trên, người được xem xét phải đáp ứng một trong 3 điều kiện. Đó là, có văn bản thông báo ý kiến của Chủ tịch nước yêu cầu đặc xá; có văn bản của cơ quan đại diện ngoại giao của nước ngoài hoặc các tổ chức quốc tế; có văn bản của các bộ, cơ quan ngang bộ, các ban Đảng ở Trung ương, Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam.
Hồ sơ đề nghị đặc xá trong trường hợp đặc biệt giống với trường hợp đang được tạm đình chỉ chấp hành án phạt tù.
Thời gian chấp hành án phạt tù được hiểu là thế nào?
Hướng dẫn của Hội đồng tư vấn đặc xá lý giải, thời gian đã chấp hành án phạt tù là thời gian bị tạm giữ, tạm giam, chấp hành án phạt tù. Trong đó không kể thời gian được tại ngoại, hoãn, tạm đình chỉ và giảm thời hạn chấp hành án phạt tù.
Thời gian bị áp dụng biện pháp bắt buộc chữa bệnh trong giai đoạn điều tra, truy tố, xét xử, thi hành án cũng được tính vào thời gian đã chấp hành án phạt tù. Thời gian được giảm thời hạn chấp hành án phạt tù được tính để trừ vào phần thời hạn chấp hành án phạt tù còn lại.
Ví dụ, Nguyễn Văn A bị kết án 12 năm tù, bị bắt ngày 31/5/2017, thì tính đến ngày 31/5/2026, A đã thực sự chấp hành được 9 năm, đã được giảm thời hạn chấp hành án phạt tù 3 lần, tổng cộng là 2 năm. Như vậy, thời hạn chấp hành án phạt tù còn lại là một năm.
Hướng dẫn cũng quy định cụ thể về thực hiện hình phạt bổ sung là phạt tiền, nộp án phí, thi hành nghĩa vụ trả lại tài sản, bồi thường thiệt hại, nghĩa vụ dân sự khác. Theo đó, một số trường hợp cũng được coi là đã thi hành xong bồi thường thiệt hại, nghĩa vụ dân sự khác.
Các trường hợp không được đề nghị đặc xá
Theo quyết định, 15 trường hợp sẽ không được đề nghị đặc xá. Đó là, người bị kết án phạt tù về tội Phản bội Tổ quốc, Hoạt động nhằm lật đổ chính quyền nhân dân, Gián điệp, Bạo loạn, Khủng bố nhằm chống chính quyền nhân dân…
Người đang bị truy cứu trách nhiệm hình sự về hành vi phạm tội khác, trước đó đã được đặc xá, có từ hai tiền án trở lên, phạm tội giết hai người trở lên hoặc giết người có tổ chức; có căn cứ khẳng định từng sử dụng trái phép chất ma túy; ba lần bị kết án phạt tù trở lên về cùng một tội do cố ý cũng không được đề nghị đặc xá.
=>> Xem chi tiết về 15 trường hợp không được đề nghị đặc xá
Ngày 19/5, Công an tỉnh Lai Châu cho biết Cơ quan cảnh sát điều tra đã khởi tố Nguyễn Xuân Trường, 31 tuổi, quản lý cửa hàng Petrolimex số 29 tại xã Mường Khoa, để điều tra tội Tham ô tài sản.
Cửa hàng số 29 này thuộc Công ty TNHH MTV Petrolimex Lai Châu do Cường làm quản lý. Công an cũng tiếp tục điều tra, làm rõ hành vi sản xuất, buôn bán dầu DO 0,001S-V không bảo đảm chất lượng của Trường.
Vụ án khởi nguồn hôm 6/5, khi một người dân ở tỉnh Lai Châu mua khoảng 50 lít dầu diesel tại cửa hàng Petrolimex số 29 để sử dụng cho hai máy xúc của gia đình. Sau khi dùng, người này phát hiện cả hai máy đều hư hỏng, nhiên liệu có mùi xăng và phản ứng cháy bất thường nên trình báo công an.
Vào cuộc xác minh, công an xác định người dân này đã mua khoảng 600 lít dầu tại cửa hàng số 29. Trong quá trình nhập hàng, lái xe téc và phụ trách cửa hàng, Trường đã bơm nhầm hơn 500 lít xăng RON95-III vào bể chứa dầu DO 0,001S-V.
Sau khi phát hiện sự việc, Trường không thực hiện quy trình xử lý nhiên liệu không bảo đảm chất lượng theo quy định mà tiếp tục nhập thêm gần 10.000 lít dầu DO để pha loãng. Sau đó, từ ngày 27/3 đến 8/5, cửa hàng đã bán ra thị trường hơn 12.500 lít dầu không bảo đảm chất lượng, trị giá khoảng 369 triệu đồng.
Kết quả giám định của Trung tâm Kỹ thuật Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng 1 cho thấy các mẫu dầu tại bể chứa và trong hai máy xúc đều không đạt tiêu chuẩn Diesel mức 5, có dấu hiệu pha trộn xăng vào dầu Diesel.
Ngoài ra, Trường còn bị cáo buộc cố ý không nhập 220 lít dầu vào bể chứa, cất giấu trong thùng phi. Anh ta còn ngắt camera giám sát nhằm che giấu hành vi, sau đó bán số dầu này lấy hơn 6,2 triệu đồng tiêu xài cá nhân.
Theo Cổng thông tin điện tử Công an tỉnh Cà Mau, thời gian gần đây, tình trạng lừa đảo trên không gian mạng tiếp tục diễn biến phức tạp với nhiều phương thức, thủ đoạn ngày càng tinh vi. Đáng chú ý, các đối tượng hiện chuyển sang giả nhân viên giao hàng nhằm tiếp cận người dân, sau đó dàn dựng tình huống để đe dọa, yêu cầu chuyển tiền nhằm chiếm đoạt tài sản.
Theo đó, các đối tượng thường gọi điện cho người dân, thông báo đang giao đơn hàng hoặc cần xác nhận thông tin đơn hàng bị thất lạc, hư hỏng. Lợi dụng tâm lý nhiều người thường xuyên mua sắm trực tuyến, chúng tạo sự tin tưởng rồi đề nghị kết bạn qua ứng dụng Zalo để tiện trao đổi, gửi hình ảnh đơn hàng.
Sau khi kết bạn thành công, các đối tượng tiếp tục gọi video và giả danh lực lượng chức năng để thông báo rằng người giao hàng liên quan đến vụ việc vận chuyển hàng hóa vi phạm pháp luật. Chúng dựng cảnh với các thùng hàng, giấy tờ giả nhằm tạo sự hoang mang, đồng thời cố tình đưa thông tin cá nhân của nạn nhân vào "hồ sơ vụ việc" để tăng tính thuyết phục.
Bằng nhiều lời lẽ đe dọa, gây áp lực tâm lý, các đối tượng yêu cầu nạn nhân cung cấp thông tin tài khoản ngân hàng, mã OTP hoặc chuyển tiền với lý do "phục vụ điều tra", "xác minh tài chính" nhằm chiếm đoạt tài sản.
Trước thủ đoạn trên, lực lượng công an khuyến cáo người dân nâng cao tinh thần cảnh giác khi nhận các cuộc gọi từ người lạ tự xưng shipper, nhân viên giao hàng hoặc cơ quan chức năng. Người dân tuyệt đối không cung cấp thông tin cá nhân, tài khoản ngân hàng, mã OTP; không chuyển tiền theo yêu cầu qua điện thoại hoặc mạng xã hội dưới bất kỳ hình thức nào.
Khoảng 11h trưa 23-4, tại Km3+330 đường tỉnh 622C, giao với Km919+198 tuyến đường sắt Bắc - Nam, đoạn qua thôn Thọ Trung, xã Thọ Phong (Quảng Ngãi), xảy ra vụ va chạm giữa xe máy và cần chắn đường ngang.
Video hiện trường cho thấy thời điểm trên, đèn giao thông bật đỏ, gác chắn hạ xuống. Nhưng người đàn ông vẫn lao xe máy đến, tông mạnh vào gác chắn.
Thấy sự việc nguy hiểm, hai nhân viên đường sắt lao đến hỗ trợ người đàn ông. Đồng thời khẩn trương kéo gác chắn bị tông bật vào đường ray ra ngoài, đảm bảo an toàn cho tàu hỏa lưu thông.
Lúc này người đàn ông gây ra vụ tai nạn vẫn loay hoay với chiếc xe máy, bất chấp nguy hiểm khi tàu đã cận kề.
Một nhân viên gác chắn đã hét lớn, và đẩy người đàn ông ra khỏi khu vực nguy hiểm. Chưa đến 30 giây, tàu hỏa đã lao qua đường ngang.
Theo thông tin ban đầu, ông Lê Quang Tuấn (39 tuổi, trú xã Sơn Tịnh, Quảng Ngãi) điều khiển xe máy biển số 76B1-238… theo hướng đông - tây. Khi đến vị trí trên, ông Tuấn vượt đường ngang khi đèn đỏ đã bật sáng và va chạm với cần chắn, làm cần chắn bị gãy đôi.
Sau vụ tai nạn xảy ra, cảnh sát giao thông khu vực 2, Đội cảnh sát giao thông đường bộ số 1 Công an tỉnh Quảng Ngãi, phối hợp Công an xã Thọ Phong tổ chức khám nghiệm, ghi nhận cần chắn đường ngang bị hư hỏng, xe máy bị hư hại.
Kết quả kiểm tra cho thấy ông Tuấn vi phạm nồng độ cồn mức 3, với kết quả đo được 1,111 mg/lít khí thở; không phát hiện vi phạm ma túy.
Tổ cảnh sát giao thông đã lập biên bản vi phạm hành chính, tạm giữ phương tiện và giấy phép lái xe đối với ông Tuấn về các hành vi: vượt đường ngang khi đèn đỏ đã bật sáng, điều khiển xe làm hỏng cần chắn và điều khiển phương tiện khi trong hơi thở có nồng độ cồn vượt quá mức cho phép.
