Trong ngày làm việc đầu tiên của Chủ tịch nước nhiệm kỳ 2026-2031, hôm 7/4, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã ký quyết định về đặc xá năm 2026.
Theo quyết định của Chủ tịch nước, việc đặc xá tha tù trước thời hạn cho người bị kết án phạt tù có thời hạn, tù chung thân được thực hiện nhân dịp 51 năm Giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước (30/4/2026), chào mừng thành công Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng, bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và bầu cử đại biểu HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026-2031.
Diện đặc xá là người đang chấp hành án phạt tù có thời hạn, bị kết án tù chung thân đã được giảm xuống tù có thời hạn hoặc đang được tạm đình chỉ chấp hành án phạt tù. Thời gian xét đặc xá tính đến ngày 31/5.
Sau khi có quyết định của Chủ tịch nước, Phó thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc – Chủ tịch Hội đồng tư vấn đặc xá, đã ký hướng dẫn về việc triển khai.
Cụ thể, người được đề nghị xét đặc xá phải đáp ứng nhiều điều kiện như: có nhiều tiến bộ, ý thức cải tạo tốt và được xếp loại chấp hành án phạt tù khá hoặc tốt. Ngoài ra, phạm nhân phải chấp hành án phạt tù ít nhất 1/3 thời gian với tù có thời hạn hoặc ít nhất 14 năm với tù chung thân đã được giảm xuống tù có thời hạn.
Phạm nhân còn phải chấp hành xong hình phạt bổ sung là phạt tiền; đã thi hành xong nghĩa vụ trả lại tài sản, bồi thường thiệt hại, nghĩa vụ dân sự khác với các tội phạm tham nhũng.
Ai xem xét đề nghị đặc xá trong trường hợp đặc biệt
Chủ tịch nước, Chính phủ chủ trì, phối hợp với TAND Tối cao, VKSND Tối cao và các cơ quan, tổ chức có liên quan lập hồ sơ của người được đề nghị đặc xá trong trường hợp đặc biệt để trình Chủ tịch nước xem xét, quyết định.
Mới đây, TAND Tối cao đã có hướng dẫn triển khai, trong đó nêu về những trường hợp đặc biệt với người đang được tạm đình chỉ chấp hành án phạt tù không đủ điều kiện đặc xá hoặc người đang được hoãn chấp hành án phạt tù để đáp ứng yêu cầu về đối nội hoặc đối ngoại của Nhà nước.
TAND Tối cao đề nghị, để được xem xét đề nghị đặc xá thuộc trường hợp như trên, người được xem xét phải đáp ứng một trong 3 điều kiện. Đó là, có văn bản thông báo ý kiến của Chủ tịch nước yêu cầu đặc xá; có văn bản của cơ quan đại diện ngoại giao của nước ngoài hoặc các tổ chức quốc tế; có văn bản của các bộ, cơ quan ngang bộ, các ban Đảng ở Trung ương, Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam.
Hồ sơ đề nghị đặc xá trong trường hợp đặc biệt giống với trường hợp đang được tạm đình chỉ chấp hành án phạt tù.
Thời gian chấp hành án phạt tù được hiểu là thế nào?
Hướng dẫn của Hội đồng tư vấn đặc xá lý giải, thời gian đã chấp hành án phạt tù là thời gian bị tạm giữ, tạm giam, chấp hành án phạt tù. Trong đó không kể thời gian được tại ngoại, hoãn, tạm đình chỉ và giảm thời hạn chấp hành án phạt tù.
Thời gian bị áp dụng biện pháp bắt buộc chữa bệnh trong giai đoạn điều tra, truy tố, xét xử, thi hành án cũng được tính vào thời gian đã chấp hành án phạt tù. Thời gian được giảm thời hạn chấp hành án phạt tù được tính để trừ vào phần thời hạn chấp hành án phạt tù còn lại.
Ví dụ, Nguyễn Văn A bị kết án 12 năm tù, bị bắt ngày 31/5/2017, thì tính đến ngày 31/5/2026, A đã thực sự chấp hành được 9 năm, đã được giảm thời hạn chấp hành án phạt tù 3 lần, tổng cộng là 2 năm. Như vậy, thời hạn chấp hành án phạt tù còn lại là một năm.
Hướng dẫn cũng quy định cụ thể về thực hiện hình phạt bổ sung là phạt tiền, nộp án phí, thi hành nghĩa vụ trả lại tài sản, bồi thường thiệt hại, nghĩa vụ dân sự khác. Theo đó, một số trường hợp cũng được coi là đã thi hành xong bồi thường thiệt hại, nghĩa vụ dân sự khác.
Các trường hợp không được đề nghị đặc xá
Theo quyết định, 15 trường hợp sẽ không được đề nghị đặc xá. Đó là, người bị kết án phạt tù về tội Phản bội Tổ quốc, Hoạt động nhằm lật đổ chính quyền nhân dân, Gián điệp, Bạo loạn, Khủng bố nhằm chống chính quyền nhân dân…
Người đang bị truy cứu trách nhiệm hình sự về hành vi phạm tội khác, trước đó đã được đặc xá, có từ hai tiền án trở lên, phạm tội giết hai người trở lên hoặc giết người có tổ chức; có căn cứ khẳng định từng sử dụng trái phép chất ma túy; ba lần bị kết án phạt tù trở lên về cùng một tội do cố ý cũng không được đề nghị đặc xá.
=>> Xem chi tiết về 15 trường hợp không được đề nghị đặc xá
Theo hồ sơ vụ án, Hoàng Minh Đức (28 tuổi, ngụ Đồng Nai) và Dương Mạnh Hùng (28 tuổi, ngụ Bắc Ninh) được một người tên Sửu (chưa rõ lai lịch) thuê tìm người sang Campuchia làm việc, với tiền công 10 triệu đồng cho mỗi người được đưa sang.
Một người trong đường dây của Đức tự xưng là Huyền (chưa rõ lai lịch) liên hệ với một công ty kinh doanh dịch vụ giới thiệu việc làm, nói rằng cần tuyển một số lao động chăm sóc cây cảnh tại Đồng Nai, với mức lương 7 triệu đồng/tháng. Huyền giới thiệu Đức và Hùng đến công ty để tiếp nhận lao động và đưa đến nơi làm việc.
Tin tưởng thông tin trên, từ ngày 29/6 đến 4/7/2022, công ty đã bàn giao cho Đức và Hùng 5 lao động theo hợp đồng. Trong số này có hai thiếu niên chỉ mới 15 tuổi 6 tháng và 14 tuổi 11 tháng. Sau đó, Đức và Hùng đưa những người này sang Campuchia, bàn giao cho Sửu và được trả công tổng cộng 50 triệu đồng.
Ngày 5/7/2022, Đức và Hùng tiếp tục nhận thêm hai người do công ty giới thiệu việc làm bàn giao, rồi đưa đến khu vực biên giới tỉnh Long An (nay là tỉnh Tây Ninh) để giao cho nhóm của Sửu. Tuy nhiên, khi gần đến biên giới, các nạn nhân phát hiện mình sắp bị đưa sang Campuchia nên không đồng ý và liên lạc với công ty đề nghị được giải cứu.
Sau khi tiếp nhận thông tin, lãnh đạo công ty đã trình báo cơ quan công an. Công an TPHCM phối hợp với lực lượng chức năng địa phương kịp thời giải cứu các bị hại tại khu vực biên giới và bắt giữ nghi phạm.
Đối với một số người liên quan chưa rõ lai lịch, cơ quan điều tra đã tách vụ án để tiếp tục điều tra, xử lý sau.
Vừa qua, TAND TPHCM xét xử sơ thẩm, tuyên phạt Hoàng Minh Đức 18 năm tù và Dương Mạnh Hùng 20 năm tù về các tội Mua bán người và Mua bán người dưới 16 tuổi.
Năm bị cáo còn lại bị tuyên phạt từ 4 đến 6 năm tù về tội Tổ chức cho người khác xuất cảnh trái phép.
Theo HĐXX, hành vi của các bị cáo đặc biệt nguy hiểm cho xã hội, xâm phạm quyền tự do của con người, đồng thời ảnh hưởng đến công tác quản lý xuất nhập cảnh của Nhà nước. Mặc dù các bị cáo thành khẩn khai báo, ăn năn hối cải và được hưởng một số tình tiết giảm nhẹ, HĐXX cho rằng cần áp dụng mức án nghiêm khắc nhằm răn đe và phòng ngừa chung.
Ngày 28/5, một lãnh đạo UBND phường Nam Định xác nhận, sáng cùng ngày lực lượng công an làm việc tại Công ty vàng bạc đá quý Phúc Thành.
Từ 8h sáng cùng ngày, nhiều cán bộ công an có mặt tại Công ty vàng bạc đá quý Phúc Thành. Lực lượng chức năng đã căng dây chặn một đoạn đường Trần Hưng Đạo, phân luồng các phương tiện di chuyển theo hướng khác để phục vụ công tác làm việc bên trong công ty này.
Ngoài trụ sở chính, một cửa hàng khác của Công ty vàng bạc đá quý Phúc Thành trên đường Trần Hưng Đạo cũng có lực lượng công an đến làm việc.
Sự việc thu hút sự chú ý của đông đảo người dân xung quanh.
Đến khoảng 11h35, lực lượng chức năng bắt đầu tháo dỡ các chốt chặn giao thông, phương tiện được lưu thông trở lại bình thường. Một số cán bộ, chiến sĩ công an di chuyển khỏi khu vực, các cửa hàng vàng Phúc Thành đóng bớt cửa cuốn phía ngoài.
Công ty vàng bạc đá quý Phúc Thành là một trong những công ty vàng bạc lớn, hoạt động lâu năm tại TP Nam Định, tỉnh Nam Định cũ.
Hiện Công an tỉnh Ninh Bình chưa phát đi thông tin liên quan sự việc.
Ngày 15/7, Đội Cảnh sát giao thông (CSGT) đường bộ số 3, Phòng CSGT tỉnh Hưng Yên cho biết vừa phát hiện, xử lý nhóm thanh niên tụ tập, nghi vấn đua xe và tàng trữ hung khí nguy hiểm.
Trước đó, trong quá trình tuần tra tối 12/7 rạng sáng 13/7, Đội CSGT đường bộ số 3 phát hiện một nhóm thanh niên tụ tập trên vỉa hè đường Võ Nguyên Giáp (phường Trà Lý, tỉnh Hưng Yên), sử dụng điện thoại quay phim, có dấu hiệu liên quan đến hoạt động tụ tập, đua xe gây rối trật tự công cộng.
Ngay khi thấy lực lượng tuần tra áp sát, nhóm đối tượng đã lập tức bỏ chạy. Tổ công tác đã phối hợp với Công an phường Trà Lý kịp thời khống chế, tiến hành kiểm tra đối với B.T.H.N. (18 tuổi, trú tại xã Ngọc Lâm, tỉnh Hưng Yên).
Qua đấu tranh khai thác, N. khai nhận 3 đối tượng bỏ chạy trong nhóm gồm N.Đ.P. (17 tuổi, trú tại xã Ngọc Lâm), N.T.Đ. (16 tuổi) và một người bạn của Đ., cả hai cùng trú tại xã Quỳnh Phụ, tỉnh Hưng Yên.
Theo lời khai của N., cả nhóm đã di chuyển từ xã Quỳnh Phụ lên khu vực này với mục đích xem và quay phim các nhóm thanh thiếu niên khác chạy xe với tốc độ cao.
Đáng chú ý, nhóm thanh thiếu niên này không chỉ tụ tập xem đua xe mà còn tàng trữ một thanh kiếm dài khoảng 1,1m và một đao sắt dài khoảng 1,5m, được cất giấu tại địa bàn xã Quỳnh Phụ.
Tổ công tác đã tiến hành thu giữ toàn bộ số hung khí nguy hiểm nói trên, đồng thời bàn giao người cùng tang vật cho Công an xã Quỳnh Phụ điều tra làm rõ.
