Trong ngày làm việc đầu tiên của Chủ tịch nước nhiệm kỳ 2026-2031, hôm 7/4, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã ký quyết định về đặc xá năm 2026.
Theo quyết định của Chủ tịch nước, việc đặc xá tha tù trước thời hạn cho người bị kết án phạt tù có thời hạn, tù chung thân được thực hiện nhân dịp 51 năm Giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước (30/4/2026), chào mừng thành công Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng, bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và bầu cử đại biểu HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026-2031.
Diện đặc xá là người đang chấp hành án phạt tù có thời hạn, bị kết án tù chung thân đã được giảm xuống tù có thời hạn hoặc đang được tạm đình chỉ chấp hành án phạt tù. Thời gian xét đặc xá tính đến ngày 31/5.
Sau khi có quyết định của Chủ tịch nước, Phó thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc – Chủ tịch Hội đồng tư vấn đặc xá, đã ký hướng dẫn về việc triển khai.
Cụ thể, người được đề nghị xét đặc xá phải đáp ứng nhiều điều kiện như: có nhiều tiến bộ, ý thức cải tạo tốt và được xếp loại chấp hành án phạt tù khá hoặc tốt. Ngoài ra, phạm nhân phải chấp hành án phạt tù ít nhất 1/3 thời gian với tù có thời hạn hoặc ít nhất 14 năm với tù chung thân đã được giảm xuống tù có thời hạn.
Phạm nhân còn phải chấp hành xong hình phạt bổ sung là phạt tiền; đã thi hành xong nghĩa vụ trả lại tài sản, bồi thường thiệt hại, nghĩa vụ dân sự khác với các tội phạm tham nhũng.
Ai xem xét đề nghị đặc xá trong trường hợp đặc biệt
Chủ tịch nước, Chính phủ chủ trì, phối hợp với TAND Tối cao, VKSND Tối cao và các cơ quan, tổ chức có liên quan lập hồ sơ của người được đề nghị đặc xá trong trường hợp đặc biệt để trình Chủ tịch nước xem xét, quyết định.
Mới đây, TAND Tối cao đã có hướng dẫn triển khai, trong đó nêu về những trường hợp đặc biệt với người đang được tạm đình chỉ chấp hành án phạt tù không đủ điều kiện đặc xá hoặc người đang được hoãn chấp hành án phạt tù để đáp ứng yêu cầu về đối nội hoặc đối ngoại của Nhà nước.
TAND Tối cao đề nghị, để được xem xét đề nghị đặc xá thuộc trường hợp như trên, người được xem xét phải đáp ứng một trong 3 điều kiện. Đó là, có văn bản thông báo ý kiến của Chủ tịch nước yêu cầu đặc xá; có văn bản của cơ quan đại diện ngoại giao của nước ngoài hoặc các tổ chức quốc tế; có văn bản của các bộ, cơ quan ngang bộ, các ban Đảng ở Trung ương, Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam.
Hồ sơ đề nghị đặc xá trong trường hợp đặc biệt giống với trường hợp đang được tạm đình chỉ chấp hành án phạt tù.
Thời gian chấp hành án phạt tù được hiểu là thế nào?
Hướng dẫn của Hội đồng tư vấn đặc xá lý giải, thời gian đã chấp hành án phạt tù là thời gian bị tạm giữ, tạm giam, chấp hành án phạt tù. Trong đó không kể thời gian được tại ngoại, hoãn, tạm đình chỉ và giảm thời hạn chấp hành án phạt tù.
Thời gian bị áp dụng biện pháp bắt buộc chữa bệnh trong giai đoạn điều tra, truy tố, xét xử, thi hành án cũng được tính vào thời gian đã chấp hành án phạt tù. Thời gian được giảm thời hạn chấp hành án phạt tù được tính để trừ vào phần thời hạn chấp hành án phạt tù còn lại.
Ví dụ, Nguyễn Văn A bị kết án 12 năm tù, bị bắt ngày 31/5/2017, thì tính đến ngày 31/5/2026, A đã thực sự chấp hành được 9 năm, đã được giảm thời hạn chấp hành án phạt tù 3 lần, tổng cộng là 2 năm. Như vậy, thời hạn chấp hành án phạt tù còn lại là một năm.
Hướng dẫn cũng quy định cụ thể về thực hiện hình phạt bổ sung là phạt tiền, nộp án phí, thi hành nghĩa vụ trả lại tài sản, bồi thường thiệt hại, nghĩa vụ dân sự khác. Theo đó, một số trường hợp cũng được coi là đã thi hành xong bồi thường thiệt hại, nghĩa vụ dân sự khác.
Theo quyết định, 15 trường hợp sẽ không được đề nghị đặc xá. Đó là, người bị kết án phạt tù về tội Phản bội Tổ quốc, Hoạt động nhằm lật đổ chính quyền nhân dân, Gián điệp, Bạo loạn, Khủng bố nhằm chống chính quyền nhân dân…
Người đang bị truy cứu trách nhiệm hình sự về hành vi phạm tội khác, trước đó đã được đặc xá, có từ hai tiền án trở lên, phạm tội giết hai người trở lên hoặc giết người có tổ chức; có căn cứ khẳng định từng sử dụng trái phép chất ma túy; ba lần bị kết án phạt tù trở lên về cùng một tội do cố ý cũng không được đề nghị đặc xá.
=>> Xem chi tiết về 15 trường hợp không được đề nghị đặc xá
Chiều 15/5, sau thời gian nghị án, Hội đồng xét xử TAND tỉnh Quảng Ninh tuyên đọc bản án sơ thẩm đối với các bị cáo trong vụ án Bùi Đình Khánh cùng đồng bọn liên quan đến số lượng ma túy đặc biệt lớn và nổ súng khiến một chiến sĩ công an hy sinh.
Theo đó, Hội đồng xét xử xác định 17/19 bị cáo đã nhận tội, riêng bị cáo Ngô Văn Tuyên và Vũ Hồng Sơn không nhận tội. Tuy nhiên, căn cứ hồ sơ vụ án cùng lời khai của các bị cáo khác tại tòa, có đủ cơ sở để xác định hai bị cáo này phạm tội đúng như cáo trạng truy tố.
Hội đồng xét xử đánh giá hành vi phạm tội của các bị cáo Bùi Đình Khánh, Hà Thương Hải, Ngô Văn Tuyên và Nguyễn Hữu Đằng là đặc biệt nghiêm trọng, làm ảnh hưởng xấu đến trật tự, an toàn xã hội nên cần thiết phải loại bỏ khỏi đời sống xã hội vĩnh viễn.
Cụ thể, HĐXX đã tuyên phạt các bị cáo trong vụ án như sau:
Bị cáo Bùi Đình Khánh bị tuyên phạt mức án tử hình về tội Giết người; tử hình về tội Mua bán trái phép chất ma túy, 9 năm tù về tội Tàng trữ, sử dụng trái phép vũ khí quân dụng; 4 năm tù tội Cố ý làm hư hỏng tài sản. Tổng hợp hình phạt cho bị cáo Bùi Đình Khánh là tử hình.
Tuyên phạt mức án tù chung thân đối với bị cáo Hà Thương Hải về tội Giết người; tử hình về tội Mua bán trái phép chất ma túy; 7 năm tù tội Tàng trữ trái phép chất ma túy; 8 năm tù tội Tổ chức sử dụng trái phép chất ma túy; 2 năm tù về tội Tàng trữ, sử dụng trái phép vũ khí quân dụng. Tổng hợp hình phạt cho bị cáo Hải là tử hình.
Tuyên phạt tử hình đối với bị cáo Ngô Văn Tuyên, Nguyễn Hữu Đằng về tội Mua bán trái phép chất ma túy.
Đối với bị cáo Hà Quang Sơn, tòa tuyên mức án tù chung thân về tội Giết người; tù chung thân về tội Mua bán trái phép chất ma túy; 2 năm tù về tội Tàng trữ, sử dụng trái phép vũ khí quân dụng. Tổng hợp hình phạt cho bị cáo Sơn là tù chung thân.
Tuyên phạt bị cáo Hoàng Văn Đông mức án 20 năm về tội Giết người; tù chung thân về tội Mua bán trái phép chất ma túy; 2 năm tù về tội Tàng trữ, sử dụng trái phép vũ khí quân dụng. Tổng hợp hình phạt cho bị cáo này là tù chung thân.
Bị cáo Nguyễn Thị Phương bị tuyên phạt mức án tù chung thân về tội Mua bán trái phép chất ma túy; 5 năm tù về tội Tàng trữ trái phép chất ma túy; 8 năm tù về tội Tổ chức sử dụng trái phép chất ma túy. Tổng hợp hình phạt cho bị cáo Phương là tù chung thân.
Các bị cáo Dương Tiến Tú, Nguyễn Văn Linh bị tuyên phạt mức án tù chung thân cùng về tội Mua bán trái phép chất ma túy.
Tuyên phạt bị cáo Đinh Văn Thiết 20 năm tù về tội Mua bán trái phép chất ma túy; 18 tháng tù về tội Che giấu tội phạm. Tổng hợp hình phạt cho bị cáo này là 21 năm 6 tháng tù.
Bị cáo Nguyễn Quang Tư cũng bị tuyên phạt mức án 20 năm tù về tội Mua bán trái phép chất ma túy.
Bị cáo Nguyễn Hữu Tráng 5 năm tù về tội Tàng trữ trái phép chất ma túy; 7 năm tù tội Tổ chức sử dụng trái phép chất ma túy. Tổng hợp hình phạt cho bị cáo Tráng 15 năm tù.
Cùng về tội Che giấu tội phạm, bị cáo Bùi Xuân Hiến 21 tháng tù, Ngô Thị Thơ, Triệu Thị Hiền và Lò Văn Minh mỗi bị cáo 15 tháng tù.
Cũng tội danh này, TAND tỉnh Quảng Ninh tuyên phạt Triệu Nguyễn Hoài Thương, Nguyễn Thị Hạnh 15 tháng tù nhưng cho hưởng án treo, thời gian thử thách từ 30-36 tháng.
Tuyên phạt bị cáo Vũ Hồng Sơn 18 tháng tù về tội Tàng trữ, mua bán trái phép vũ khí quân dụng.
Ngoài các mức án tù kể trên, Hội đồng xét xử cũng tuyên tịch thu tiêu huỷ các mẫu vật ma tuý hoàn lại sau giám định; giao 3 khẩu súng và đạn giao cho Bộ chỉ huy quân sự tỉnh Quảng Ninh xử lý theo quy định.
Tịch thu sung ngân sách số tiền 8 triệu đồng thu của Nguyễn Quang Tư, tịch thu các điện thoại di động và 1/2 giá trị ô tô mà các bị cáo sử dụng vào việc thực hiện hành vi phạm phạm tội thu phát mại sung ngân sách Nhà nước.
Buộc các bị cáo phải nộp lại số tiền thu lợi bất chính do phạm tội mà có, cụ thể bị cáo Sơn nộp lại 30 triệu thu lời từ tiền bán súng. Bị cáo Phương nộp lại 233 triệu đồng từ tiền bán ma túy,...
Theo cáo trạng, từ tháng 2 đến ngày 17/4/2025, Bùi Đình Khánh chuẩn bị địa điểm cất giấu 25 bánh heroin, tổng khối lượng hơn 8,6 kg do Hà Thương Hải cùng đồng phạm vận chuyển từ Phú Thọ về Quảng Ninh để bán.
Ngoài số heroin trên, Khánh còn mua 200 viên thuốc lắc và nhiều loại ma túy khác của Hải nhằm mục đích mua bán. Bị cáo Khánh cất giấu 2 khẩu súng AK, 1 khẩu colt xoay cùng 89 viên đạn quân dụng để chống trả lực lượng chức năng.
Khoảng 21h ngày 17/4/2025, tại khu vực cổng chào khu công nghiệp Cái Lân, Khánh dùng súng AK bắn khiến Thượng úy công an Nguyễn Đăng Khải hy sinh. Chưa dừng lại ở đó, Khánh tiếp tục nổ nhiều phát đạn làm hư hỏng 3 ô tô và dùng xe tải chặn đầu xe công an, gây thiệt hại hơn 126 triệu đồng.
Theo đại diện Viện kiểm sát, Hà Thương Hải giữ vai trò quan trọng trong đường dây khi cùng đồng phạm tàng trữ 40 bánh heroin, tổng khối lượng hơn 13,8 kg để bán. Hải còn bị cáo buộc bán 200 viên thuốc lắc cho Bùi Đình Khánh tại Hà Nội vào cuối tháng 2/2025.
Ngô Văn Tuyên bị cáo buộc tàng trữ 40 bánh heroin tại xã Thu Cúc, tỉnh Phú Thọ, sau đó chỉ đạo Nguyễn Thị Phương và Hà Thương Hải tìm đầu mối tiêu thụ.
Hoàng Văn Đông và Hà Quang Sơn được xác định giúp Khánh và Hải cất giấu, vận chuyển 16 bánh heroin, đồng thời quản lý, nạp đạn cho 2 khẩu súng AK. Nguyễn Hữu Đằng bị cáo buộc dùng xe bán tải vận chuyển 16 bánh heroin thì bị bắt quả tang.
Cơ quan điều tra cũng cáo buộc nhiều người tham gia hỗ trợ Bùi Đình Khánh bỏ trốn sau vụ nổ súng, gồm hành vi cho vay tiền, thuê taxi, chở đi lẩn trốn và cung cấp phương tiện liên lạc.
Ngày 20/5, Công an phường Trấn Biên, thành phố Đồng Nai, đang khẩn trương xác minh, làm rõ vụ việc nhóm thanh niên gây náo loạn ở trung tâm thành phố.
Theo xác minh ban đầu, tối 19/5, người đi đường hốt hoảng khi chứng kiến cảnh nhóm thanh niên ẩu đả, gây náo loạn trên đường Võ Thị Sáu, phường Trấn Biên. Đây là tuyến đường sầm uất, tập trung nhiều quán ăn, nhà hàng, dịch vụ kinh doanh thương mại.
Theo clip ghi lại, một nhóm cầm theo hung khí ẩu đả với những thanh niên khác cầm ghế trong một quán kinh doanh. Vụ việc sau đó được người dân đi đường ghi lại và đăng tải trên mạng xã hội.
Nhận tin báo, Công an phường Trấn Biên đã tới hiện trường, lấy lời khai các nhân chứng. Từ các camera và hình ảnh người dân quay lại, công an đã xác định được những đối tượng liên quan.
Cơ quan chức năng đang tiếp tục xác minh, điều tra sự việc.
Hoạt động quảng cáo thông qua người có ảnh hưởng (KOLs/Influencers) đã trở thành kênh bùng nổ những năm gần đây. Song việc thiếu thận trọng trong đánh giá sản phẩm trước khi quảng cáo dẫn tới đưa thông tin sai sự thật, ảnh hưởng quyền lợi người tiêu dùng.
Giải quyết vấn đề này, Nghị định 87/2026 được ban hành, có hiệu lực từ ngày 15/5 đã thiết lập một khung pháp lý riêng biệt và nghiêm khắc dành cho người Influencers/KOLs - nhóm đối tượng vốn chưa được định danh rõ ràng trong các quy định cũ.
Trước đây, khi người có ảnh hưởng thực hiện các hành vi quảng cáo sai sự thật, cơ quan chức năng thường phải áp dụng các quy định chung dành cho cá nhân quảng cáo không đúng sự thật với mức phạt 60-80 triệu đồng.
Nghị định mới đã cụ thể hóa trách nhiệm của nhóm đối tượng này với những chế tài mạnh hơn. Cụ thể, Influencers/KOLs sẽ bị phạt 80-100 triệu đồng nếu chưa sử dụng hoặc chưa hiểu rõ về sản phẩm, hàng hóa, dịch vụ mà đã giới thiệu về nó.
Mức phạt 60-80 triệu đồng sẽ dành cho hành vi "không thực hiện thông báo về việc quảng cáo ngay trước và trong khi thực hiện hoạt động quảng cáo". Điều này đồng nghĩa, nếu một nghệ sĩ, KOL đăng video quảng cáo sản phẩm thì ngay từ đầu video, phải thông báo cho người xem đây là video quảng cáo sản phẩm.
Ngoài xác minh sản phẩm, các KOL đồng thời có trách nhiệm xác minh về độ tin cậy của người quảng cáo; kiểm tra tài liệu liên quan đến sản phẩm, hàng hóa, dịch vụ quảng cáo. Nếu vi phạm, họ có thể bị phạt 40-60 triệu đồng.
Điểm mới đáng chú ý khác trong biện pháp khắc phục hậu quả là người có ảnh hưởng vi phạm không chỉ bị phạt tiền mà còn buộc phải xin lỗi công khai bằng văn bản tới người tiêu dùng, một hình thức răn đe đánh trực tiếp vào uy tín cá nhân - "tài sản quý giá" của những người có ảnh hưởng.
Ngoài ra, các sai phạm loại này còn bị buộc thu hồi sản phẩm, hàng hóa hoặc dừng cung cấp dịch vụ và phải nộp lại số lợi bất hợp pháp là tiền đã bán sản phẩm, hàng hóa, dịch vụ.
Hơn 300.000 KOL đang hoạt động ở Việt Nam
Số liệu của câu lạc bộ KOL và KOC Việt Nam (trực thuộc Liên chi hội quảng cáo và nội dung số Việt Nam) cho thấy cả nước ước tính có khoảng 300.000 KOL, KOC. Con số này gấp 6 lần so với năm 2022. Song chưa có tiêu chí đánh giá cụ thể để xác định "khi nào được coi là KOL" dẫn đến nhiều người "tự phong danh hiệu".
"Nghề KOL" đang trên đà phát triển và trở thành mơ ước của giới trẻ hiện đại. YouTuber giàu nhất hiện tại, theo Celebrity là chủ kênh Mr.Beast, với 424 triệu người theo dõi riêng trên nền tảng này, nhiều nhất toàn cầu. Mỗi tháng, riêng quảng cáo từ YouTube mang lại cho anh 3-5,4 triệu USD. Hiện, KOL 27 tuổi này có khối tài sản ròng trên một tỷ USD.
Tại Mỹ "nghề KOL" ước tính sẽ thành một ngành công nghiệp trị giá 70 tỷ USD vào năm 2029.
Tại châu Á việc "nhắm mắt nhận tiền" quảng cáo sản phẩm dù không dùng đã dẫn đến nhiều bài học cay đắng cho cả các ngôi sao. Ngoài bị phạt tiền, "văn hóa" phong sát mạnh mẽ của các quốc gia Châu Á này khiến các KOL không thể nào kiếm sống nổi nếu bị tai tiếng.
Ví dụ, ở Trung Quốc, đầu tháng 11/2022 đã ra quy định cấm tất cả người nổi tiếng có "đạo đức sa sút" quảng cáo bất cứ thứ gì.
KOL bắt buộc phải sử dụng sản phẩm hoặc dịch vụ trước khi quảng cáo nó. Trong trường hợp quảng cáo sai sự thật, KOL dù biết hay không biết sản phẩm đó không như quảng cáo vẫn sẽ phải chịu trách nhiệm liên đới.
Tại Hàn Quốc, ngay từ 2020 quy định KOL và doanh nghiệp vi phạm quảng cáo sẽ phải đối mặt với mức phạt lên tới 2% doanh số và doanh thu liên quan hoặc 500 triệu won (khoảng 10 tỷ đồng)...
