Tôi đang thuê một căn hộ hai phòng ngủ ở quận trung tâm Hà Nội với giá 12 triệu đồng mỗi tháng. Nếu mua căn hộ này ở thời điểm hiện tại, tôi phải bỏ ra hơn 7 tỷ đồng. Nghĩa là số tiền mua nhà tương đương gần 50 năm tiền thuê, chưa tính lãi suất ngân hàng, phí quản lý, nội thất hay chi phí cơ hội của khoản tiền đó.
Nhiều người nói tôi “ném tiền qua cửa sổ” khi đi thuê nhà nhiều năm mà không mua nổi một căn hộ cho riêng mình. Nhưng càng sống ở Hà Nội, tôi càng thấy quyết định thuê nhà của mình hợp lý.
Tôi làm việc ở khu vực trung tâm, công việc thường xuyên phải di chuyển. Căn hộ hiện tại giúp tôi tiết kiệm rất nhiều thời gian đi lại, không phải chen chúc hàng chục km mỗi ngày từ ngoại thành vào nội đô. Sau giờ làm, tôi có thời gian tập thể dục, gặp gỡ bạn bè, học thêm kỹ năng hoặc đơn giản là nghỉ ngơi. Với tôi, chất lượng sống không chỉ nằm ở tờ giấy chứng nhận quyền sở hữu nhà.
Tôi thử tính bài toán mua nhà: nếu vay để mua một căn chung cư khoảng 4-5 tỷ đồng ở xa trung tâm, thậm chí phải ra tận ngoại thành, số tiền trả góp hàng tháng cũng vẫn có thể lên tới vài chục triệu đồng trong nhiều năm. Áp lực tài chính đó khiến tôi thấy ngột ngạt. Trong khi đó, căn hộ tôi đang ở có giá thuê thấp hơn rất nhiều so với lãi vay ngân hàng nếu bỏ tiền mua. Đó là lý do tôi cho rằng thời điểm này đi thuê nhà có khi lại là lựa chọn kinh tế hơn mua nhà.
>> Nghịch lý nhà càng để lâu càng tăng giá
Giá bất động sản tại Hà Nội và TP HCM hiện bị đẩy lên quá cao so với thu nhập thực tế của đại đa số người lao động. Nhiều báo cáo cho thấy giá nhà ở hai thành phố lớn tương đương 30-35 năm thu nhập của một hộ gia đình. Trong khi đó, thu nhập bình quân đầu người năm 2024-2025 chỉ khoảng 7-8 triệu đồng mỗi tháng. Khoảng cách giữa giá nhà và thu nhập vì thế đã trở nên quá phi lý.
Tôi có nhiều người bạn lương 20-30 triệu đồng mỗi tháng nhưng vẫn không dám lập kế hoạch mua nhà vì sợ gánh nợ 20-30 năm. Có người chấp nhận mua nhà ở rất xa trung tâm để “an cư”, nhưng đổi lại là 3-4 tiếng di chuyển mỗi ngày trên đường, chi phí sinh hoạt tăng lên và chất lượng cuộc sống giảm xuống đáng kể.
Tôi không phủ nhận giá trị của việc sở hữu nhà. Có nhà riêng luôn đem lại cảm giác ổn định và an toàn. Nhưng trong bối cảnh hiện nay, tôi nghĩ nhiều người trẻ cần nhìn thực tế hơn thay vì cố lao vào một cuộc đua tài chính quá sức. Với số tiền chênh lệch giữa thuê và mua nhà, tôi có thể đầu tư cho bản thân, tích lũy tài chính hoặc để dành cho những cơ hội khác.
Tất nhiên, nếu thị trường điều chỉnh về mức hợp lý hơn, tôi vẫn sẽ cân nhắc mua nhà. Còn hiện tại, tôi không muốn đánh đổi cả tuổi trẻ để ôm một khoản nợ khổng lồ chỉ vì áp lực “an cư”. Mỗi sáng thức dậy ở căn hộ thuê giữa trung tâm thành phố, tôi thấy mình nhẹ nhõm hơn rất nhiều so với việc phải chạy theo một căn nhà có giá bị đẩy lên vượt xa giá trị thực.
Tôi là một giáo viên đã dạy Toán hơn 40 năm ở bậc phổ thông. Đọc nhiều ý kiến trái chiều về môn học này thời gian qua, tôi muốn chia sẻ góc nhìn của mình, không phải để tranh luận hơn thua, mà để nói rõ giá trị cốt lõi của Toán học:
Trước hết, tôi cho rằng nhiều người "quay lưng" với Toán vì từng học nó như một nghĩa vụ: học để thi, để "trả nợ", chứ không phải học để hiểu. Khi không nắm được bản chất, người ta dễ chán nản, rồi đi đến phủ nhận toàn bộ giá trị của môn học. Nhưng Toán không phải tự nhiên được xem là khoa học cơ bản, cũng không phải ngẫu nhiên mà nó hiện diện ở mọi cấp học.
Trong quá trình dạy học, tôi thấy rõ, Toán không chỉ là con số hay công thức. Có bao giờ bạn than phiền "không biết bắt đầu công việc từ đâu"? Toán cho ta câu trả lời đấy. Nó dạy người ta cách bắt đầu một vấn đề khi còn mơ hồ, giống như việc rút gọn một biểu thức để nhìn rõ bản chất; dạy ta cách phân tích rồi tổng hợp, như khi giải một bài hình học. Những thứ nhiều học sinh cho là "khô khan" như định nghĩa, định lý, tiên đề thực chất chính là công cụ tư duy. Bỏ qua công cụ thì không thể làm việc hiệu quả, cũng giống như vào bếp mà thiếu dụng cụ thì khó có một bữa ăn tử tế.
Học sinh sợ Toán, theo tôi, phần lớn không phải vì Toán quá khó, mà vì thiếu sự kiên nhẫn. Đây là môn học có tính kế thừa rất cao: chưa hiểu bước trước thì khó đi tiếp bước sau. Khi nền tảng không vững, cảm giác "Toán khó" là điều dễ hiểu.
Tôi cũng không đồng tình với quan điểm cho rằng học Toán là vô ích, rằng những kiến thức như tích phân, đạo hàm hay đa thức "không dùng vào đâu". Nếu vậy, có lẽ cũng có thể phủ nhận nhiều môn học khác. Vấn đề không nằm ở việc áp dụng trực tiếp từng công thức, mà ở chỗ Toán rèn cho người học cách suy nghĩ có căn cứ: dựa trên giả thiết, dữ kiện, lập luận rõ ràng, thay vì cảm tính. Một người quen tư duy như vậy khi bước vào đời sẽ biết cách tìm lời giải cho vấn đề, thay vì né tránh.
>> Kiến thức tích phân, đạo hàm 'vứt sọt rác' sau khi tôi ra trường
Thực tế hiện nay có một nghịch lý: nhiều người than Toán khó, xa rời thực tế, nhưng số học sinh giỏi, điểm cao lại rất nhiều. Điều đó cho thấy vấn đề không hoàn toàn nằm ở bản thân môn học, mà còn ở cách học, cách dạy và cách đánh giá.
Ở góc độ hệ thống, tôi cho rằng ngành giáo dục cần nhìn lại cách kiểm tra, đánh giá để tránh chạy theo thành tích. Khi điểm số trở thành mục tiêu chính, việc dạy và học dễ bị lệch khỏi thực chất. Chương trình và đề thi cũng cần được rà soát để phù hợp hơn, giúp học sinh hiểu và vận dụng, thay vì chỉ luyện kỹ năng làm bài.
Tôi cho rằng mỗi bên đều có phần việc của mình. Phụ huynh và học sinh cần nhìn nhận đúng về Toán, học nghiêm túc thay vì chạy theo điểm số; nếu thấy không phù hợp, có thể chọn hướng khác, thay vì cố theo rồi chán nản. Giáo viên cần nắm vững chương trình, hướng dẫn học sinh cách tư duy và phương pháp học. Còn cơ quan quản lý nên lắng nghe ý kiến từ người dạy trực tiếp để điều chỉnh kịp thời.
Với tôi, Toán chưa bao giờ chỉ là những con số. Nó là công cụ để ta suy nghĩ và giải quyết vấn đề một cách khoa học. Và nếu học đúng cách, giá trị đó không dừng lại trong lớp học.
Hai năm trước, tôi vay ngân hàng để mua căn nhà đầu tiên. Đến hiện tại, tôi còn nợ khoảng 1,5 tỷ đồng. Thời gian ưu đãi lãi suất cũng đã kết thúc, khoản vay giờ chuyển sang lãi thả nổi ở mức 10,5% một năm. Điều đó đồng nghĩa với mỗi tháng tôi phải trả hơn 13 triệu đồng tiền lãi - một áp lực tài chính không hề nhỏ.
Hiện, tôi có sẵn khoảng 400 triệu đồng tiền mặt và hơn một lượng vàng, trị giá khoảng 200 triệu. Thu nhập của gia đình tôi trung bình mỗi tháng khoảng 60–70 triệu đồng. Sau khi trừ chi phí sinh hoạt, tiền ăn học của các con và khoản lãi ngân hàng phải trả, về cơ bản tôi vẫn đủ khả năng duy trì cuộc sống.
Tuy nhiên, tôi đang phân vân giữa các lựa chọn tài chính như sau:
Phương án đầu tiên, tôi sẽ dùng toàn bộ số tiền dư khoảng 600 triệu đồng (cả tiền mặt và vàng) để trả bớt nợ gốc cho ngân hàng, nhằm giảm áp lực tiền lãi hàng tháng. Khoản nợ lúc này sẽ chỉ còn 900 triệu đồng, tương đương mỗi tháng tôi còn phải trả lãi gần 8 triệu.
>> Tôi tiếc 400 triệu thuê nhà đất thay vì mua chung cư
Phương án thứ hai, tôi sẽ gửi tiết kiệm 400 triệu kia với lãi suất khoảng 7,8 % một năm. Sau đó, tôi sẽ chờ khi lãi suất giảm sẽ vay thêm 500-700 triệu để mua một mảnh đất vùng ven TP Thanh Hóa, giá khoảng 1-1,5 tỷ đồng. Tôi cho rằng, bất động sản khu vực này vẫn còn tiềm năng phát triển. Nếu thuận lợi, sau khoảng 2-3 năm, giá nhà đất tăng lên, tôi sẽ bán đi để trả dứt cả hai khoản nợ ngân hàng.
Phương án thứ ba là tôi sẽ dùng 400 triệu hiện có để trả nợ ngân hàng, và giữ lại một lượng vàng để tiếp tục tiết kiệm và đầu tư. Đến đầu năm sau, nếu tích lũy được khoảng 500 triệu, tôi sẽ mua một chiếc ôtô để phục vụ nhu cầu đi lại của gia đình. Còn khoản nợ 1,1 tỷ đồng tôi sẽ trả dần mỗi tháng hơn 9,6 triệu đồng.
Hiện tại, tôi vẫn chưa biết nên chọn hướng đi nào mới là tốt nhất? Liệu tôi có nên tập trung giảm bớt số nợ trong bối cảnh lãi suất thả nổi để bớt áp lực; hay nên ưu tiên chớp cơ hội đầu tư bất động sản để tăng giá trị tài sản; hay nên phục vụ nhu cầu, tăng chất lượng cuộc sống trước mắt của gia đình?
Nhiều người xung quanh nghĩ công việc này ổn định, có tương lai, nhưng chỉ bản thân tôi mới hiểu cảm giác ngày càng mất tự tin với chính công việc mình đang làm.
Khả năng phân tích của tôi không tốt như người khác. Rất nhiều lúc tôi phải đứng xem nhân viên may mẫu thao tác xong mới có thể hiểu để viết lại quy trình.
Có những kiểu dáng từng làm qua, từng xuống chuyền xem rồi nhưng sau một thời gian lại quên cách làm. Điều đó khiến tôi luôn cảm thấy mình bị động và không đủ năng lực.
Công ty hiện tại đang muốn cho tôi đi công tác, học tập ở Trung Quốc hai tháng. Với nhiều người, đó chắc là một cơ hội rất tốt. Nhưng với tôi, nó giống một áp lực lớn hơn là niềm vui.
Tôi biết vấn đề cũng nằm ở bản thân mình. Tôi không phải người tâm lý vững vàng. Mỗi khi gặp áp lực hoặc thấy việc gì quá khó, tôi thường chùn bước trước. Tôi cũng không đủ chủ động trong công việc như người khác.
Điều khiến tôi dằn vặt nhất là cảm giác bản thân đang phụ lòng những cơ hội mà cuộc đời mang đến. Tôi biết nhiều người muốn mà không có được cơ hội như tôi hiện tại. Nhưng càng gần ngày quyết định chuyện đi công tác, tôi càng mất ngủ, càng hoang mang.
Tôi muốn xin hoãn hoặc từ chối chuyến đi này vì cảm thấy kiến thức chuyên môn của mình chưa đủ vững, sợ không theo kịp, sợ học không hiệu quả. Nhưng tôi cũng sợ nếu nói ra thì sếp sẽ đánh giá không tốt về mình, thậm chí ảnh hưởng đến công việc sau này.
Có những đêm tôi trằn trọc không ngủ được chỉ vì nghĩ về chuyện đó. Tôi không biết mình đang hèn nhát, yếu đuối hay chỉ là thật sự không phù hợp với công việc hiện tại nữa.
Không biết có ai từng ở tuổi 30 mà cảm thấy bản thân vừa áp lực, vừa hoang mang, vừa không biết nên tiếp tục cố gắng giống tôi không?
