Theo báo Guardian, trong bối cảnh chưa thể buộc Iran giao nộp hơn 400kg uranium làm giàu như mục tiêu đề ra, chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump thông báo đã thành công đưa 13,5kg uranium ra khỏi Venezuela trong một chiến dịch phối hợp với Anh và Venezuela.
Ngày 8-5, Bộ Năng lượng Mỹ cho biết “nhờ sự lãnh đạo quyết đoán của Tổng thống Trump”, số uranium này được lấy khỏi một lò phản ứng nghiên cứu cũ gần thủ đô Caracas và đã được vận chuyển an toàn tới một cơ sở của Mỹ ở bang South Carolina.
Cơ quan này gọi chiến dịch phối hợp giữa Anh, Mỹ và Venezuela là “một chiến thắng cho nước Mỹ, Venezuela và thế giới”.
“Việc loại bỏ an toàn toàn bộ uranium làm giàu khỏi Venezuela gửi thêm một tín hiệu tới thế giới về một Venezuela được khôi phục và đổi mới”, ông Brandon Williams, người đứng đầu Cơ quan An ninh hạt nhân quốc gia thuộc Bộ Năng lượng Mỹ, tự tin tuyên bố.
Cơ quan Năng lượng nguyên tử quốc tế (IAEA) xác nhận chiến dịch vận chuyển được thực hiện bằng cả đường bộ lẫn đường biển, gọi đây là một hoạt động “phức tạp và nhạy cảm”.
Động thái này diễn ra trong bối cảnh quan hệ Washington – Caracas có dấu hiệu ấm lên sau nhiều năm đối đầu. Sau khi bắt giữ Tổng thống Venezuela Nicolás Maduro hồi tháng 1, Nhà Trắng đã nối lại tiếp xúc với giới lãnh đạo Venezuela.
Chính quyền Tổng thống Trump hiện đã công nhận Tổng thống lâm thời Venezuela Delcy Rodriguez, đồng thời đe dọa lãnh đạo lâm thời nước này sẽ phải đối mặt với số phận còn tệ hơn ông Maduro nếu không đáp ứng các yêu cầu của Mỹ.
Bên cạnh đó, Mỹ cũng bắt đầu mở cửa Venezuela cho các công ty năng lượng và khai khoáng Mỹ. Nhiều quan chức cấp cao Mỹ, trong đó có Giám đốc CIA John Ratcliffe, đã tới Venezuela trong thời gian gần đây. Đại sứ quán Mỹ tại Caracas gần đây cũng vừa mở cửa trở lại, còn các chuyến bay thương mại giữa hai nước đã nối lại sau hơn 7 năm gián đoạn.
Giới doanh nghiệp kỳ vọng quan hệ thương mại Mỹ – Venezuela sẽ bước sang giai đoạn mới, đặc biệt khi Venezuela sở hữu trữ lượng dầu mỏ đã được xác minh lớn nhất thế giới.
Dù vậy, các nhà hoạt động dân chủ lại chỉ trích quyết định của ông Trump khi ủng hộ bà Rodríguez và gạt bên ngoài lãnh đạo đối lập lưu vong, cũng như chủ nhân giải Nobel Hòa bình María Corina Machado.
Trong khi đó, một trong những mục tiêu quan trọng của ông Trump kể từ khi phát động chiến dịch quân sự chống Iran hồi tháng 2 – buộc Tehran giao nộp khoảng 408kg uranium làm giàu cao – đến nay vẫn chưa đạt kết quả mong muốn.
Đài truyền hình trung ương Trung Quốc CCTV hôm 22/5 cho biết Ngụy Hoài Nhân, người đứng đầu "gia tộc họ Ngụy", bị cáo buộc các tội lừa đảo, giết người, tống tiền và tổ chức vượt biên trái phép trong phiên tòa diễn ra tại Tòa án Nhân dân Trung cấp Tuyền Châu, tỉnh Phúc Kiến ngày 19-22/5. Các thành viên trong băng của Ngụy cũng hầu tòa.
Đây là một trong "tứ đại gia tộc lừa đảo" từng hoành hành tại các thị trấn biên giới Myanmar. Các công tố viên cho biết kể từ năm 2019, "gia tộc họ Ngụy" đã lợi dụng ảnh hưởng với các nhóm vũ trang tại vùng Kokang ở Myanmar để vận hành nhiều khu phức hợp lừa đảo, chiếm đoạt hơn 24 tỷ nhân dân tệ (khoảng 3,5 tỷ USD) của các nạn nhân ở Trung Quốc.
Hai công dân Trung Quốc được cho là đã bị các thành viên trong gia tộc họ Ngụy sát hại tại các khu phức hợp này. Băng nhóm trên cũng được cho là đã cử lực lượng vũ trang bảo vệ cho các "nhà đầu tư", những người điều hành hoạt động lừa đảo viễn thông tại các tổ hợp.
Các công tố viên còn cáo buộc Trần Đại Vĩ, cháu trai của Ngụy, tham gia vào hai vụ giết người, bên cạnh các tội danh khác. Ba nghi phạm còn lại trong phiên tòa cũng bị cáo buộc nhiều tội danh khác nhau.
Phiên tòa đang trong giai đoạn chờ nghị án. Chưa rõ khi nào thẩm phán sẽ ra phán quyết với Ngụy Hoài Nhân và đồng phạm.
"Tứ đại gia tộc", gồm họ Ngụy, họ Bạch, họ Lưu và họ Minh từng kiểm soát nền kinh tế Kokang, khu vực bán tự trị ở miền bắc Myanmar và giáp với tỉnh Vân Nam của Trung Quốc. Các gia tộc này còn điều hành hoạt động trên nhiều lĩnh vực như khai thác mỏ, sòng bạc và bất động sản, trong đó đem lại lợi nhuận lớn nhất là lừa đảo viễn thông.
Chúng đã hoạt động tự do trong nhiều năm, sử dụng các lực lượng vũ trang tư nhân và mối quan hệ chính trị để điều hành các khu phức hợp lừa đảo, nơi nạn nhân buôn người bị ép buộc phải tham gia hoạt động lừa đảo trực tuyến. Những ai không đạt chỉ tiêu hoặc cố gắng chạy trốn sẽ bị đánh đập, tra tấn và thậm chí là sát hại.
Chính phủ Trung Quốc hồi cuối năm 2023 phối hợp với chính quyền địa phương ở Myanmar phát động chiến dịch nhằm dẫn độ những cái tên chủ chốt của các gia tộc. Cho tới nay, hơn 57.000 công dân Trung Quốc đã bị bắt trong chiến dịch trấn áp do nghi ngờ có liên quan đến hoạt động lừa đảo.
Hồi tháng 3, giới chức Trung Quốc cho biết 16 người đã bị tuyên án tử hình, 39 người bị phạt tù chung thân hoặc nhận án tử hình treo trong chiến dịch đối phó "tứ đại gia tộc". Trong đó, 11 thành viên "gia tộc họ Minh" đã bị xử tử vào tháng 1 vì các tội danh như lừa đảo, buôn ma túy và giết người. 5 người khác bị tuyên án tử hình treo.
"Ngay trước bữa tối do Tổng thống Emmanuel Macron chủ trì tại Cung điện Versailles ở Pháp, Tổng thống Donald Trump đã ký Bản ghi nhớ với Iran, sau khi Ngoại trưởng Marco Rubio chuyển văn kiện này tới ông", Phó chánh văn phòng Nhà Trắng Dan Scavino viết trên X ngày 18/6.
Ông Scavino đăng kèm video ghi lại khoảnh khắc Tổng thống Trump đặt bút ký văn bản ngay trên bàn tiệc. Ngoại trưởng Rubio đứng phía sau, trong khi Tổng thống Macron ngồi bên tay trái ông chủ Nhà Trắng.
"Đây là khoảnh khắc mang ý nghĩa lịch sử mà chúng ta đang cùng nhau chứng kiến và chia sẻ", ông Scavino viết.
Tổng thống Pháp Macron cũng đăng video ghi lại cảnh Tổng thống Trump ký thỏa thuận với Iran tại Cung điện Versailles ở Paris.
"Thỏa thuận này mở đường cho nền hòa bình bền vững và cho phép eo biển Hormuz mở cửa trở lại. Đây là bước đi quan trọng theo đúng hướng, đồng thời sẽ sớm giúp người dân của chúng ta được hưởng lợi từ giá năng lượng giảm xuống", ông Macron viết.
Mỹ và Iran trước đó xác nhận Tổng thống hai nước là ông Trump và ông Masoud Pezeshkian đã ký thỏa thuận hướng đến chấm dứt xung đột.
Hãng thông tấn nhà nước Iran IRNA đăng tải hình ảnh cho thấy Tổng thống Pezeshkian ký Bản ghi nhớ với Mỹ và cầm các trang tài liệu mang chữ ký của cả ông và Tổng thống Trump. "Bản ghi nhớ về chấm dứt cuộc chiến chống lại Cộng hòa Hồi giáo Iran do Mỹ và Israel tiến hành đã được Tổng thống Iran và Tổng thống Mỹ ký vào đầu ngày 18/6", IRNA cho hay.
Phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Iran Esmaeil Baqaei cho biết bản ghi nhớ được ký bằng cả tiếng Anh lẫn tiếng Ba Tư, theo đề nghị từ Tehran, nhằm bảo đảm tính minh bạch.
Văn kiện trước đó được Phó tổng thống Mỹ JD Vance và Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Bagher Ghalibaf ký điện tử ngày 14/6. Theo kế hoạch, ông Vance dự kiến đến Geneva, Thụy Sĩ, để ký thỏa thuận với đại diện của Iran là ông Ghalibaf vào ngày 19/6.
Tuy nhiên, phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Iran Baqaei ngày 18/6 giải thích rằng nguyên thủ hai bên ký văn bản sẽ mang lại giá trị ràng buộc cao hơn, nên họ thấy kế hoạch gặp mặt trực tiếp tại Thụy Sĩ là không cần thiết.
Thủ tướng Pakistan Shehbaz Sharif, bên trung gian giúp Mỹ - Iran đạt thỏa thuận, nói rằng lễ ký trực tiếp vẫn diễn ra theo đúng kế hoạch nhằm đánh dấu sự kiện mang tính bước ngoặt và khởi động các cuộc đàm phán cấp kỹ thuật.
"Điều quan trọng nhất là mục đích của cuộc gặp này. Tại sao nên gặp nhau? Tổng thống Putin đã nói rằng ông ấy sẵn sàng cho cuộc gặp tại Moskva bất cứ khi nào", phát ngôn viên Điện Kremlin Dmitry Peskov nói trong cuộc họp báo ngày 22/4, bình luận về khả năng diễn ra cuộc gặp giữa Tổng thống Nga Vladimir Putin và người đồng cấp Ukraine Volodymyr Zelensky.
Ông Peskov nhấn mạnh điều quan trọng nhất là "phải có lý do để gặp nhau" và cuộc gặp phải có hiệu quả cao.
"Mục đích chỉ có thể là để hoàn tất các thỏa thuận", ông kết luận.
Theo người phát ngôn Điện Kremlin, bất cứ cuộc gặp nào giữa lãnh đạo Nga - Ukraine đều cần sự chuẩn bị kỹ lưỡng và "ý chí chính trị" từ chính quyền Kiev. Ông nói thêm Nga hiện "chưa thấy ý chí chính trị nào như vậy".
Ông Peskov nhắc lại mục tiêu chính của Nga trong chiến dịch tại Ukraine là để "đảm bảo các lợi ích sống còn của mình và phòng ngừa các cuộc tấn công của Ukraine vào những mục tiêu năng lượng cũng như mục tiêu khác".
Phát ngôn viên Peskov cũng khẳng định Nga sẵn sàng cho bất kỳ cuộc đàm phán mới với phía Mỹ để giải quyết xung đột, "thậm chí là ngay trong ngày mai".
Ngoại trưởng Ukraine Andrii Sybiha trước đó cho biết nước này đã đề nghị Thổ Nhĩ Kỳ đăng cai cuộc gặp giữa lãnh đạo Ukraine - Nga nhằm khôi phục các cuộc đàm phán hòa bình đang bị đình trệ. Không rõ Thổ Nhĩ Kỳ phản hồi ra sao về đề xuất này.
Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Tayyip Erdogan đã nói với Tổng thư ký NATO Mark Rutte rằng Ankara đang nỗ lực khôi phục các cuộc đàm phán giữa Nga và Ukraine cũng như thúc đẩy lãnh đạo của các bên liên quan ngồi lại với nhau.
Nỗ lực nhằm đạt được thỏa thuận hòa bình ở Ukraine đang tiến triển chậm chạp do bất đồng về vấn đề lãnh thổ. Ukraine đề xuất đóng băng xung đột dọc theo tiền tuyến hiện tại, song Nga bác bỏ. Moskva muốn kiểm soát toàn bộ tỉnh Donetsk dù Kiev vẫn giữ một phần lãnh thổ ở đây. Ukraine cho rằng yêu cầu của Nga là không thể chấp nhận được.
