Hội nghị mang chủ đề “Tiếng nói của thanh niên về mục tiêu phát thải ròng bằng 0 (Net Zero)”, của vòng chung kết cuộc thi Hùng biện tiếng Anh, thuộc Ngày hội Sinh viên với ngoại ngữ lần thứ 11 năm 2026, diễn ra sáng 10-5 tại Nhà Văn hóa sinh viên TP.HCM.
Bạn Chướng Mỹ Linh (Trường đại học Khoa học xã hội và Nhân văn, Đại học Quốc gia TP.HCM), nhập vai đại diện Indonesia, đề xuất sáng kiến quan hệ đối tác niken xanh ASEAN.
Theo đó, niken là nguyên liệu quan trọng cho pin, xe điện và ngành năng lượng sạch, mở ra tiềm năng tăng trưởng lớn cho ASEAN. Tuy nhiên quá trình khai thác và chế biến cũng có thể gây ô nhiễm và phát thải CO₂ cao, ảnh hưởng đến các cam kết khí hậu.
Vì vậy ASEAN cần phát triển nguồn niken sạch, minh bạch nguồn gốc và đáp ứng các tiêu chuẩn phát triển bền vững để cân bằng giữa tăng trưởng kinh tế và bảo vệ môi trường.
Mỹ Linh cho rằng “tiêu chuẩn vàng” cho niken bền vững trong ASEAN cần giảm phát thải khí nhà kính, sử dụng năng lượng sạch trong khai thác và chế biến, phục hồi môi trường sau khai thác, bảo đảm quyền lợi người lao động và cộng đồng địa phương, đồng thời xây dựng hệ thống tái chế rõ ràng.
“Cần một cơ chế tài chính dùng vốn công và viện trợ để giảm rủi ro cho các dự án niken xanh. Quỹ sẽ hỗ trợ nghiên cứu khả thi, đánh giá ESG, truy xuất nguồn gốc, nâng cấp công nghệ sạch, bảo lãnh rủi ro, hỗ trợ kỹ thuật và thí điểm tái chế, với vốn khởi động khoảng 500 triệu – 1 tỉ USD”, Linh nói.
Bạn Phạm Linh Dung (Trường đại học Công nghệ kỹ thuật TP.HCM), nhập vai đại diện Brunei Darussalam, cho biết Brunei đang đối mặt với thách thức từ biến đổi khí hậu, đặc biệt là nước biển dâng 5 – 5,5mm/năm gây nguy cơ sạt lở, ảnh hưởng hạ tầng và đa dạng sinh học tại vịnh Brunei.
Nền kinh tế phụ thuộc lớn vào dầu khí (khoảng 50% GDP và hơn 90% xuất khẩu) khiến quá trình chuyển đổi sang năng lượng sạch gặp nhiều khó khăn và đòi hỏi nguồn lực lớn để tăng khả năng chống chịu khí hậu.
Dung đề xuất giải pháp dựa vào thiên nhiên như phục hồi rừng ngập mặn, bảo vệ rừng (che phủ khoảng 70%) và phát triển các chương trình “carbon xanh” nhằm bảo vệ bờ biển và hấp thụ carbon.
Bạn Huỳnh Ngọc Minh Khuê (Đại học Kinh tế TP.HCM), vào vai đại diện Myanmar, đề xuất chiến lược khí hậu với 4 trụ cột chính.
Thứ nhất, ưu tiên nông nghiệp thông minh với khí hậu và quản lý nước, hỗ trợ giống cây trồng chống hạn – lũ lụt, cải thiện hệ thống tưới tiêu, lưu trữ nước và đào tạo nông dân nhằm bảo đảm an ninh lương thực và sinh kế.
“Cần tăng cường các giải pháp như phục hồi rừng ngập mặn, bảo vệ lưu vực sông, đất ngập nước và rừng, kết hợp với đê kè, rào chắn lũ và hệ thống cảnh báo sớm để giảm thiệt hại thiên tai”, Khuê nói.
Ngoài ra cần thúc đẩy mở rộng năng lượng tái tạo phân tán, đặc biệt ở khu vực nông thôn như điện mặt trời, lưới điện và thủy điện nhỏ, giúp cải thiện tiếp cận điện năng, giảm phụ thuộc nhiên liệu hóa thạch và giảm khai thác củi.
Khuê nói thêm cần đảm bảo nguồn lực được phân bổ đến chính quyền địa phương, tổ chức xã hội, phụ nữ, nông dân và các cộng đồng dân tộc, nhằm nâng cao hiệu quả ứng phó và không bỏ ai lại phía sau.
Vào vai đại diện Lào, Nguyễn Hoàng Phương Linh (Trường đại học Kinh tế – Luật, Đại học Quốc gia TP.HCM) đề xuất thành lập quỹ thích ứng khí hậu địa phương để hỗ trợ thông qua việc tài trợ nhà ở chống lũ và hệ thống bể chứa nước mưa.
Đồng thời số hóa công tác ứng phó thiên tai bằng hệ thống cảnh báo sớm qua điện thoại di động, kết nối dữ liệu vệ tinh giúp người dân phản ứng nhanh hơn.
Ở cấp khu vực, Linh đề xuất tăng cường hợp tác trong lưu vực sông Mekong thông qua chia sẻ dữ liệu minh bạch trong khuôn khổ Ủy hội sông Mekong quốc tế (MRC) nhằm quản lý hiệu quả rủi ro nguồn nước xuyên biên giới.
Đồng thời cũng đề xuất sáng kiến “Green Visa” trong Liên minh Du lịch sinh thái ASEAN, tận dụng lợi thế rừng chiếm gần 70% diện tích và hệ sinh thái Mekong để phát triển du lịch bền vững, giảm áp lực môi trường và tăng nguồn thu xanh.
Sáng 15/6, một bệnh nhi được gia đình đưa đến Bệnh viện Sản - Nhi tỉnh Quảng Ngãi trong tình trạng khàn tiếng, ho nhiều, khó thở. Qua thăm khám và nội soi đường thở, các bác sĩ phát hiện một dị vật bất thường đang nằm sâu trong đường hô hấp.
Ngay sau đó, bệnh nhi được hội chẩn với Khoa Nhi hô hấp và chỉ định chuyển đến phòng mổ để tiến hành cấp cứu nội soi gắp dị vật.
Trong quá trình nội soi phế quản, ê-kíp Khoa Nhi hô hấp phát hiện một con đỉa còn sống nằm tại vị trí carina (ngã ba khí quản, nơi chia đôi thành hai phế quản trái và phải).
Hình ảnh nội soi cho thấy con đỉa liên tục co duỗi, thò ra thụt vào trong đường thở. Sau khi xác định chính xác vị trí, các bác sĩ đã tiến hành gắp con đỉa ra ngoài. Con đỉa có chiều dài khoảng 12cm.
Theo bác sĩ chuyên khoa II Huỳnh Duy Thám - Trưởng khoa Nhi Hô hấp, Bệnh viện Sản - Nhi tỉnh Quảng Ngãi, đây là trường hợp dị vật đường thở đặc biệt nguy hiểm. Nếu không được phát hiện và can thiệp kịp thời, con đỉa có thể tiếp tục hút máu, phát triển kích thước, gây bít tắc đường thở, dẫn đến suy hô hấp nặng, thậm chí đe dọa tính mạng trẻ.
Gia đình cho biết, trẻ từng đi tắm suối và có uống nước suối. Đây có thể là nguyên nhân khiến đỉa xâm nhập vào đường thở, sau đó bám lại và phát triển trong cơ thể.
Các bác sĩ khuyến cáo, khi trẻ có các biểu hiện bất thường kéo dài như ho dai dẳng, khàn tiếng, khó thở, ho ra máu hoặc cảm giác vướng trong cổ họng sau khi đi tắm suối, uống nước khe suối, ao hồ…, phụ huynh cần đưa trẻ đến cơ sở y tế để được thăm khám, phát hiện và xử trí kịp thời.
Trường tôi dạy lớn bậc nhất trong tỉnh với khoảng 90 thầy cô giáo và nhân viên. Trong trường có thông lệ: ai đám cưới sẽ mời tất cả nhân viên từ hiệu trưởng đến bảo vệ chung vui, không chọn lựa khách.
Cô giáo T.H. về dạy ở trường ba năm, đủ thân thiết với đồng nghiệp nên cô gởi thiệp mời cưới không thiếu một ai. Hôn lễ tổ chức tại nhà cô, cách trường hơn 20km, nhiều đoạn đường khó đi.
Cô nói thật lòng mời đồng nghiệp đến dự tiệc đông đủ, quan trọng là sự có mặt chứ không phải gởi tiền mừng mà không đến. Bà con lối xóm cũng mong chờ tiệc cưới có mặt thật nhiều thầy cô giáo.
Nghe cô mời nhiệt tình nên các trường bàn bạc, sắp xếp để đến nhà cô dự tiệc.
Thiệp mời 11h30 đãi tiệc nhưng thầy cô tranh thủ đi sớm. Đến cách nhà cưới chừng vài trăm mét, cả đoàn ngừng lại để chỉnh trang quần áo, các cô dặm lại môi son má hồng, chải lại tóc cho tươm tất.
Nhưng khi đến địa điểm tố chức đám cưới không thấy ai đón. Trong sân, các bàn tiệc đã được dọn dẹp. Người nhà ra tiếp cho biết bà con trong làng đến ăn tiệc sớm để đi làm đồng. Còn người trong nhà tiếp khách mệt nên đang nghỉ ngơi.
Cuối cùng, các thầy cô trong đoàn ra về phải kiếm quán ăn dọc đường vì gia chủ không có bàn tiệc dự phòng.
Còn đám cưới thầy N. thì gặp cảnh dở khóc dở cười khác. Gia chủ đặt 30 bàn tiệc nhưng khách đến quá đông. Cô dâu chủ rể không thể đi từng bàn chào khách bàn mà chỉ đứng trên sân khấu nói lời cảm ơn.
Vì quá đông khách nên bàn tiệc dự phòng cũng không đủ, nhà bếp phải "cắt" bớt món của các bàn cũ để làm bàn mới.
Thầy N. phân bua rằng sơ sót của cơ sở phục vụ. Nhưng ai cũng hiểu thầy phát thiệp mời nhiều mà đặt bàn ít để đề phòng khách bỏ tiệc. Cuối cùng thì khách đến đông hơn dự kiến nên mới xảy ra cớ sự trên.
Còn thầy H. gửi thiệp mời đám cưới tận tay từng người và thật lòng đề nghị phản hồi có dự lễ cưới hay không để chuẩn bị. Thầy giải thích vì kinh tế còn khó khăn và không muốn mang tiếng lấy lễ cưới để kiếm tiền nên thầy chỉ tổ chức tiệc theo khả năng của mình.
Tiệc cưới của thầy H. diễn ra ấm áp, vui vẻ. Thầy chia sẻ vì thấy được những điều lăn tăn từ lễ cưới đồng nghiệp nên thầy quyết định như đã làm.
Đám cưới là việc trọng đại cả đời, ai cũng muốn làm trang trọng. Nhưng tổ chức đám cưới vừa phải, ấm cũng và nhẹ nhàng, không để lại gánh nặng và băn khoăn cho gia chủ, cho khách mời mới là quan trọng, nhất là không mang tiếng tính toán, kinh doanh trong ngày vui.
Theo Hãng tin AFP ngày 29-5, Cao ủy Nhân quyền Liên hợp quốc Volker Turk cảnh báo mạng xã hội tuy mang lại cho trẻ nhiều cơ hội học tập, sáng tạo và kết nối cộng đồng, nhưng đồng thời đẩy các em vào rủi ro liên quan đến an toàn, quyền riêng tư và sức khỏe tinh thần.
Ông Turk nhấn mạnh các tác hại trên môi trường trực tuyến hiện nay "không phải điều tất yếu", mà xuất phát từ chính thiết kế và mô hình kinh doanh của các nền tảng công nghệ.
Theo ông, nhiều tính năng như cuộn vô tận (infinite scroll), tự động phát (autoplay) hay thông báo liên tục từ ứng dụng được tạo ra nhằm giữ người dùng ở lại lâu hơn, nhưng lại làm gia tăng nguy cơ gây nghiện và tổn hại cho trẻ.
"Việc tăng cường bảo vệ trẻ em trên không gian mạng là một ưu tiên cấp bách. Chúng ta không chỉ phải hành động, mà còn phải hành động đúng cách", ông Turk nói.
Phát biểu được đưa ra trong bối cảnh ngày càng nhiều quốc gia siết chặt quản lý mạng xã hội đối với trẻ vị thành niên. Tháng 12-2025, Úc trở thành quốc gia đầu tiên yêu cầu các nền tảng lớn phải xóa tài khoản của người dùng dưới 16 tuổi.
Tuy nhiên theo ông Turk, việc tập trung vào giới hạn độ tuổi không giải quyết được gốc rễ vấn đề là thuật toán và thiết kế nền tảng. Ông lưu ý trẻ hoàn toàn có thể lách luật, thậm chí bị đẩy sang những nền tảng ít được kiểm soát và tiềm ẩn rủi ro hơn.
Cao ủy Liên hợp quốc cho rằng các quốc gia cần buộc các công ty công nghệ tích hợp cơ chế bảo vệ trẻ ngay từ khâu thiết kế nền tảng, đồng thời xử lý trách nhiệm đối với những hành vi gây hại trực tuyến.
Ngoài ra, ông cũng cảnh báo việc cấm hoàn toàn trẻ sử dụng mạng xã hội không phải là "liều thuốc vạn năng". "Chỉ đơn giản hạn chế quyền truy cập vào những nền tảng không an toàn không thể là điểm kết thúc trong nỗ lực bảo vệ trẻ em một cách hiệu quả", ông nói.
