Truyền thông Mỹ dẫn các nguồn tin cho biết, Tổng thống Donald Trump ngày càng thất vọng với cách Iran xử lý các cuộc đàm phán nhằm chấm dứt xung đột, và một số phụ tá của nhà lãnh đạo Mỹ cho biết ông đang nghiêm túc xem xét việc nối lại các hoạt động quân sự quy mô lớn nhằm vào Iran trong những tuần gần đây.
Theo các nguồn tin, Tổng thống Trump ngày càng mất kiên nhẫn với việc eo biển Hormuz tiếp tục bị đóng cửa, cũng như sự chia rẽ trong ban lãnh đạo Iran khiến họ không thể đưa ra những nhượng bộ đáng kể trong các cuộc đàm phán hạt nhân.
Phản hồi mới nhất từ Iran đối với đề xuất hòa bình do Mỹ đưa ra, mà ông Trump cho là “hoàn toàn không thể chấp nhận được”, đã khiến một số quan chức đặt câu hỏi liệu Tehran có sẵn sàng duy trì một lập trường đàm phán nghiêm túc hay không.
Các nguồn tin tiết lộ, nhiều phe nhóm trong chính quyền Mỹ đang đề xuất các hướng đi khác nhau trong việc giải quyết vấn đề Iran.
Một số quan chức, bao gồm các quan chức Lầu Năm Góc, đã ủng hộ cách tiếp cận quyết liệt hơn nhằm gây áp lực buộc Iran phải ngồi vào bàn đàm phán – bao gồm cả các cuộc tấn công có mục tiêu nhằm làm suy yếu hơn nữa vị thế của Tehran. Trong khi đó, những quan chức khác vẫn thúc đẩy cơ hội đàm phán ngoại giao.
Nhiều quan chức trong đội ngũ của Tổng thống Trump muốn bên trung gian hòa giải Pakistan phải đóng vai trò trực tiếp hơn trong các cuộc trao đổi với Iran.
Một số quan chức của chính quyền Tổng thống Trump từ lâu đã đặt câu hỏi liệu Pakistan có đang tích cực truyền đạt sự không hài lòng của ông Trump về tình trạng đàm phán hiện nay hay không.
Một số quan chức tin rằng Pakistan thường chia sẻ với Mỹ một phiên bản tích cực hơn về lập trường của Iran so với thực tế.
Một quan chức khu vực cho biết, đã có nỗ lực mạnh mẽ từ các quốc gia trong khu vực và từ Pakistan để truyền đạt với Iran rằng, Tổng thống Trump đang thất vọng và đây là cơ hội cuối cùng để họ nghiêm túc tham gia vào tiến trình ngoại giao, nhưng dường như Iran không lắng nghe thông điệp này.
Tổng thống Trump đã gặp lại nhóm an ninh quốc gia tại Nhà Trắng hôm 11/5 để thảo luận về các lựa chọn tiếp theo với Iran. Các nguồn tin thân cận với cuộc đàm phán cho biết, một quyết định quan trọng về hành động tiếp theo của Mỹ khó có thể được đưa ra trước khi ông Trump khởi hành đến Trung Quốc vào chiều 12/5.
Phát biểu với các phóng viên tại Phòng Bầu dục ngày 11/5, Tổng thống Trump cho biết tuy lệnh ngừng bắn với Iran đang có hiệu lực, nhưng ông nhận định nó “yếu ớt một cách không thể tin nổi”.
Ông Trump đã bày tỏ sự thất vọng đối với tình trạng của các cuộc đàm phán nhằm chấm dứt xung đột Iran. Ông nói với các phóng viên tại Phòng Bầu dục rằng các nhà lãnh đạo Iran thường “thay đổi ý định” ngay khi các bên có vẻ như đã đạt được các điểm đồng thuận.
Ông cho biết thêm, khi các bên dường như sắp “chốt được thỏa thuận, ngay ngày hôm sau Iran lại gửi một văn bản mà phải mất tới 5 ngày mới đến nơi, trong khi đáng lẽ nó phải có mặt ở đó trong vòng 20 phút”.
Theo Tổng thống Trump, ông đang cân nhắc khôi phục hoạt động hỗ trợ các tàu bị mắc kẹt ra khỏi eo biển Hormuz đang bị Iran phong tỏa, sau khi đã đình chỉ hoạt động này vào tuần trước. Ông Trump nhấn mạnh, nếu ông quyết định tái khởi động “chiến dịch Tự do”, thì đó sẽ “chỉ là một phần” của một hoạt động quân sự lớn hơn.
Trước đó, các bên đã đạt được thỏa thuận ngừng bắn hôm 7/4 để mở đường cho đàm phán. Mặc dù vậy, Mỹ tiếp tục gây sức ép kinh tế với Iran bằng cách duy trì lệnh phong tỏa các cảng của nước này.
Theo một số nguồn tin, bất kỳ quyết định tái khởi động cuộc chiến nào nhằm vào Iran cuối cùng đều phụ thuộc vào Tổng thống Trump
"Tôi kêu gọi toàn thể thanh niên, giới văn nghệ sĩ, các vận động viên và nhà vô địch tham gia chiến dịch toàn quốc 'Hàng rào người của thanh niên Iran vì tương lai tươi sáng'. Vào 14h ngày 7/4, tại các nhà máy điện trên khắp cả nước, bất kể có đức tin hay quan điểm chính trị thế nào, chúng ta sẽ nắm tay nhau để khẳng định: tấn công cơ sở hạ tầng dân sự là tội ác chiến tranh", Thứ trưởng Bộ Thanh niên và Thể thao Iran Alireza Rahimi viết trên mạng xã hội X ngày 6/4.
Theo ông Rahimi, sáng kiến này nhằm thể hiện tinh thần đoàn kết dân tộc và ủng hộ lực lượng vũ trang chống lại những kẻ tấn công.
"Đó cũng sẽ là dấu hiệu cho thấy cam kết của giới trẻ trong việc bảo vệ cơ sở hạ tầng quốc gia và xây dựng tương lai tươi sáng", ông nêu thêm.
Bài đăng xuất hiện sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump hôm 4/4 cho Iran 48 giờ để đạt thỏa thuận mở lại eo biển Hormuz nếu không muốn cơ sở hạ tầng dân sự, trong đó có cầu và nhà máy điện, bị tàn phá. Ông Trump sau đó lùi hạn chót đến trước 20h ngày 7/4 (7h ngày 8/4 giờ Hà Nội).
Giới chức Iran bác bỏ tối hậu thư, cảnh báo "mọi hành động liều lĩnh" của Mỹ sẽ khiến toàn khu vực "chìm trong biển lửa".
Iran phụ thuộc chủ yếu vào các nhà máy nhiệt điện, nơi tạo ra hơn 95% lượng điện năng cung cấp cho khoảng 40,6 triệu người sử dụng, trong đó có 32,3 triệu hộ gia đình, theo Bộ Năng lượng Iran. Các chuyên gia cho rằng việc tấn công vào cơ sở hạ tầng năng lượng của Iran sẽ gây ra những hậu quả nặng nề đối với nước này.
Trong khi đó, Elai Rettig, trợ lý giáo sư về chính sách năng lượng tại Đại học Bar Ilan ở Israel, cho biết ngành điện Iran vốn bất ổn nên Vệ binh Cách mạng Hồi giáo (IRGC) đã tự đảm bảo nguồn điện dự phòng thông qua máy phát điện diesel và các nhà máy điện nhỏ đặt cạnh cơ sở của họ.
"Điều này đồng nghĩa các đợt mất điện diện rộng không chắc sẽ ngăn cản lực lượng này tiếp tục hoạt động và phóng tên lửa", chuyên gia Rettig nhận định.
Trước những lo ngại rằng tập kích các cơ sở dân sự có thể vi phạm luật pháp quốc tế, Thư ký Báo chí Nhà Trắng Karoline Leavitt tháng trước khẳng định quân đội Mỹ sẽ luôn hành động "trong khuôn khổ pháp luật". Bà giải thích rằng Tổng thống Trump đang gây sức ép để buộc Iran chấp nhận đàm phán, đồng thời cảnh báo năng lực quân sự của Mỹ "vượt xa tưởng tượng".
Sự cố mới nhất này không chỉ làm dấy lên nghi vấn về tuyên bố ưu thế trên không của Washington, mà còn kéo theo một chiến dịch cứu nạn phức tạp và đầy rủi ro ngay trên không phận Iran, báo New York Times ngày 4-4 đưa tin.
Cụ thể, chiếc tiêm kích F-15E Strike Eagle của Không quân Mỹ đã bị Iran bắn hạ tại khu vực tây nam Iran vào ngày 3-4.
Đây là lần đầu tiên kể từ khi xung đột bùng phát, một máy bay chiến đấu Mỹ bị bắn rơi trong lãnh thổ Iran, tạo ra cú sốc đáng kể đối với chính quyền Tổng thống Trump - vốn nhiều lần khẳng định Washington đã kiểm soát bầu trời Tehran trong chiến dịch quân sự kéo dài nhiều tuần qua.
Hai phi công điều khiển chiếc F-15 kịp thời nhảy dù thoát khỏi máy bay trước khi bị phá hủy.
Theo thông tin mới nhất, phía Mỹ mới chỉ giải cứu được một người, trong khi người còn lại vẫn mất tích, làm dấy lên cuộc chạy đua tìm kiếm giữa lực lượng Mỹ và Iran.
Trực thăng Mỹ nỗ lực xác định vị trí phi công đang mất tích còn lại - Video: X/@Osinttechnical
Ngay trong cùng ngày, một máy bay tấn công A-10 Warthog của Không quân Mỹ cũng gặp nạn tại khu vực vịnh Ba Tư, gần eo biển Hormuz. Dù nguyên nhân chưa được công bố, phi công duy nhất trên máy bay đã được giải cứu an toàn.
Việc hai máy bay quân sự gặp sự cố trong cùng ngày cho thấy mức độ rủi ro ngày càng gia tăng đối với các hoạt động không kích của Mỹ trong khu vực.
Diễn biến này xảy ra chỉ vài ngày sau khi ông Trump tuyên bố Mỹ đang tiến gần tới việc đạt được các mục tiêu quân sự, thậm chí đe dọa sẽ "đưa Iran trở lại thời kỳ đồ đá".
Tuy nhiên việc Iran bắn hạ được tiêm kích F-15E cho thấy hệ thống phòng không của Tehran vẫn duy trì năng lực tác chiến đáng kể, bất chấp các đợt không kích liên tục.
Ngay sau khi tiêm kích F-15 bị bắn rơi, quân đội Mỹ đã triển khai chiến dịch tìm kiếm và cứu nạn quy mô lớn tại khu vực tây nam Iran.
Các hình ảnh được xác minh cho thấy máy bay vận tải C-130 cùng nhiều trực thăng quân sự bay ở độ cao thấp nhằm tìm kiếm vị trí phi công còn mất tích
Tuy nhiên nhiệm vụ này diễn ra trong điều kiện cực kỳ nguy hiểm. Trong quá trình cứu hộ, một trực thăng UH-60 Black Hawk của Mỹ đã bị trúng hỏa lực từ mặt đất của Iran. Dù vậy, tổ lái vẫn kịp đưa máy bay rời khỏi khu vực nguy hiểm và hạ cánh an toàn tại Iraq.
Về phía Iran, nước này đã treo thưởng cho việc bắt giữ phi công Mỹ còn lại, yêu cầu phải giao nộp còn sống cho lực lượng an ninh. Truyền thông nhà nước Iran đồng thời công bố các hình ảnh được cho là mảnh vỡ của chiếc F-15E, củng cố tuyên bố đã bắn hạ máy bay này.
Cảnh sát Iran nổ súng vào hai chiếc trực thăng HH-60W của Không quân Mỹ, khi hai máy bay này đang tìm kiếm phi hành đoàn chiếc F-15E - Video: X/@Osinttechnical
Chiếc F-15E Strike Eagle bị bắn hạ là dòng tiêm kích đa nhiệm, được đưa vào sử dụng từ năm 1986, có thể thực hiện cả nhiệm vụ không đối không và không đối đất.
Dù sở hữu tốc độ cao và khả năng mang tải trọng lớn, dòng máy bay này không có tính năng tàng hình như các thế hệ tiêm kích hiện đại hơn.
Sự kiện này, cùng với việc một trực thăng cứu hộ bị tấn công và cường kích A-10 gặp nạn, cho thấy chiến trường Iran vẫn là môi trường đầy thách thức đối với quân đội Mỹ. Nó cũng làm nổi bật khả năng phòng không của Tehran vẫn chưa hề suy yếu sau 5 tuần giao tranh, bất chấp những gì Washington đã tuyên bố.
Đàn hà mã này là hậu duệ của 4 cá thể do trùm ma túy khét tiếng Pablo Escobar đưa vào Colombia những năm 1980, nhằm xây dựng một sở thú tư nhân quy mô lớn tại điền trang Hacienda Nápoles, thuộc thung lũng sông Magdalena.
Theo nghiên cứu của Đại học Quốc gia Colombia, tính đến năm 2022, số hà mã ngoài tự nhiên đã lên tới khoảng 170 con. Thậm chí chúng còn xuất hiện ở những khu vực cách xa trang trại cũ hơn 100km.
Sự hiện diện ngày càng lớn của đàn hà mã gây áp lực nặng nề lên các loài động vật bản địa, buộc Chính phủ Colombia lên kế hoạch tiêu hủy một nửa quần thể.
Chính phủ Colombia khẳng định đây là biện pháp cần thiết để kiểm soát loài ngoại lai xâm lấn. Quan chức nước này cảnh báo nếu không sớm hành động, số lượng hà mã có thể vượt mốc 500 con vào năm 2030, đe dọa nghiêm trọng các loài bản địa như lợn biển và rùa sông.
Theo Đài CNN ngày 28-4, doanh nhân Anant Ambani đã kêu gọi Chính phủ Colombia xem xét lại quyết định tiêu hủy.
Ông Anant là con trai tỉ phú Ấn Độ Mukesh Ambani - Chủ tịch Reliance Industries - đơn vị vận hành nhà máy lọc dầu lớn nhất thế giới.
Ông Anant nhấn mạnh những con vật này "không được lựa chọn nơi sinh ra", và con người có trách nhiệm phải tìm giải pháp nhân đạo thay thế.
Ông đề xuất chuyển chúng đến trung tâm bảo tồn Vantara Wildlife Rescue Center do ông sáng lập tại bang Gujarat (Ấn Độ). Đơn vị này cho biết hiện đang chăm sóc hơn 150.000 cá thể thuộc hơn 2.000 loài.
Giám đốc điều hành Vivaan Karani khẳng định cơ sở sẵn sàng tiếp nhận và chăm sóc trọn đời cho đàn hà mã trong môi trường phù hợp với đặc điểm sinh thái của chúng.
Nếu được chấp thuận, việc di dời sẽ tuân thủ nghiêm ngặt các quy định về cấp phép, an toàn sinh học và hậu cần quốc tế.
Trước đó Colombia cũng đã cân nhắc nhiều phương án như di dời hà mã sang các quốc gia như Ecuador, Peru, Philippines hay Nam Phi, nhưng đều gặp trở ngại về quy định quốc tế và chi phí vận hành.
