Trao đổi với các phóng viên ở New Delhi hôm 15/5 khi tham dự cuộc họp của các ngoại trưởng khối BRICS, Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi cho biết Tehran “không tin tưởng” Mỹ và sẽ chỉ đàm phán với Washington nếu nước này thực sự nghiêm túc.
Ông Araghchi nói rằng tàu thuyền của tất cả các nước đều có thể đi qua eo biển Hormuz, ngoại trừ những nước đang có xung đột với Tehran, đồng thời cho biết các tàu muốn đi qua eo biển Hormuz nên phối hợp với hải quân Iran.
Ngoại trưởng Iran cảnh báo tình hình xung quanh tuyến đường thủy quan trọng này “rất phức tạp”.
Ông Araghchi cho biết “những thông điệp mâu thuẫn” đã làm dấy lên nghi ngờ của Iran về ý định thực sự của Mỹ, đồng thời thừa nhận tiến trình hòa giải của Pakistan không thất bại mà chỉ đang gặp “khó khăn”.
Iran cáo buộc Mỹ phá vỡ 2 vòng đàm phán với Iran trong 13 tháng qua bằng cách phát động chiến dịch không kích Iran.
Ông Araghchi tuyên bố Iran đang cố gắng duy trì lệnh ngừng bắn để tạo cơ hội cho ngoại giao, nhưng cũng sẵn sàng quay trở lại chiến đấu.
Các vấn đề cản trở đàm phán giữa hai bên bao gồm chương trình hạt nhân của Iran và việc nước này kiểm soát eo biển Hormuz.
Tuyên bố của Ngoại trưởng Araghchi được đưa ra vài giờ sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump nói rằng sự kiên nhẫn của ông đối với Iran đang cạn kiệt. Ông Trump cũng nhất trí với Tổng Bí thư, Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình trong cuộc hội đàm tại Bắc Kinh rằng Tehran phải mở lại eo biển Hormuz.
Khi được hỏi liệu Tehran có sẵn sàng cho vai trò trung gian hòa giải của Bắc Kinh hay không, ông Araghchi nói rằng Iran đánh giá cao nỗ lực của bất kỳ quốc gia nào có khả năng hỗ trợ.
“Chúng tôi có mối quan hệ rất tốt với Trung Quốc. Chúng tôi là đối tác chiến lược, và chúng tôi biết rằng Trung Quốc có thiện chí. Vì vậy, bất cứ điều gì họ có thể làm để hỗ trợ về mặt ngoại giao đều được hoan nghênh”, ông Araghchi nhấn mạnh.
Ngoại trưởng Iran nói thêm: “Chúng tôi hy vọng rằng, với sự tiến triển của các cuộc đàm phán, chúng ta sẽ đạt được một kết quả tốt đẹp để eo biển Hormuz có thể được đảm bảo an ninh hoàn toàn và chúng ta có thể đẩy nhanh quá trình bình thường hóa giao thông qua eo biển”.
Ngoại trưởng Araghchi xác nhận đã trao đổi với các quan chức Nga về đề nghị của Moscow về việc lưu trữ uranium làm giàu của Iran và bày tỏ sự cảm kích đối với “ý định giúp đỡ” này.
Ông cho biết Iran dự định hoãn vấn đề uranium làm giàu đến giai đoạn sau của cuộc đàm phán với Mỹ, nhưng có thể xem xét đề xuất của Nga vào thời điểm thích hợp.
Tuyên bố của Tổng thống Trump
Trao đổi với các phóng viên trên chuyên cơ Không Lực Một sau khi kết thúc chuyến thăm Trung Quốc, Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố ông đã xem xét phản hồi của Iran đối với đề xuất của Mỹ về một giải pháp hòa bình. Tuy nhiên, ông cho rằng câu đầu tiên trong văn bản phản hồi của Iran là “không thể chấp nhận được”.
“Tôi đã xem qua, và nếu tôi không thích câu đầu tiên, tôi sẽ vứt bỏ (văn bản)”, ông Trump cho biết.
Khi được hỏi câu đầu tiên trong văn bản của Iran là gì, nhà lãnh đạo Mỹ chỉ nói rằng đó là “câu không thể chấp nhận được”.
Tổng thống Trump cho biết ông sẵn sàng xem xét việc đình chỉ chương trình hạt nhân của Iran trong 20 năm nếu Tehran đưa ra cam kết “thực sự”.
Tổng thống Trump cho biết việc Iran tạm ngừng làm giàu uranium trong 20 năm là đủ, miễn là Tehran đưa ra những đảm bảo thỏa đáng.
Trước đó, Wall Street Journal đưa tin Iran đã từ chối yêu cầu của Mỹ về việc dỡ bỏ các cơ sở hạt nhân của nước này. Tehran được cho là bày tỏ sự sẵn lòng đồng ý tạm dừng làm giàu uranium, nhưng không phải trong thời hạn 20 năm như Mỹ yêu cầu.
Ông Trump nói rằng Mỹ có thể quay trở lại Iran để “dọn dẹp nốt” hậu quả.
“Về cơ bản, chúng ta đã xóa sổ lực lượng vũ trang của họ. Chúng ta có thể phải dọn dẹp nốt một chút vì chúng ta đã có một thỏa thuận ngừng bắn kéo dài một tháng”, ông Trump nói thêm.
“Chúng ta đã giành được chiến thắng quân sự hoàn toàn. Chúng ta đã đánh bại toàn bộ hải quân của họ, toàn bộ không quân của họ, toàn bộ vũ khí phòng không của họ, toàn bộ radar của họ, toàn bộ các nhà lãnh đạo của họ”, Tổng thống Mỹ tuyên bố.
Ông nói thêm rằng Mỹ chủ yếu đồng ý thỏa thuận ngừng bắn do lời kêu gọi từ các quốc gia khác, đặc biệt là Pakistan.
“Tôi thực sự không ủng hộ điều đó, nhưng chúng tôi đã làm vậy vì lợi ích của Pakistan”, ông Trump cho biết thêm.
Theo Tổng thống Trump, các thông tin cho rằng Iran vẫn duy trì phần lớn bệ phóng tên lửa của nước này là “tin giả”.
“Các bệ phóng tên lửa hầu như đã biến mất”, ông Trump cho biết, nói thêm rằng Mỹ sẽ nhanh chóng “xóa sổ” phần còn lại nếu quay trở lại Iran.
Iran và Mỹ đã tổ chức đàm phán tại Islamabad, Pakistan, tuy nhiên, 2 bên sau đó đều thông báo không thể đạt được thỏa thuận về một giải pháp lâu dài cho cuộc xung đột do một loạt các mâu thuẫn.
Thông qua Pakistan, Mỹ và Iran gần đây đã trao đổi các đề xuất hòa bình, nhưng chưa đạt được đồng thuận.
Gần đây nhất, Tổng thống Trump gọi đề xuất hòa bình 14 điểm của Tehran là “hoàn toàn không chấp nhận được”. Bản đề xuất này được cho là cũng bao gồm các điều khoản liên quan đến chấm dứt xung đột trên mọi mặt trận, dỡ bỏ trừng phạt, giải phóng tài sản bị đóng băng, công nhận chủ quyền của Iran đối với eo biển Hormuz.
Điện Kremlin thông báo chuyến thăm của Tổng thống Vladimir Putin đến Trung Quốc sẽ diễn ra ngày 19-20/5. Phái đoàn tháp tùng ông bao gồm các bộ trưởng, quan chức hàng đầu của Điện Kremlin, người đứng đầu các tập đoàn và ngân hàng nhà nước, trong đó có Thống đốc Ngân hàng Trung ương Elvira Nabiullina.
Tổng thống Putin sẽ gặp Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình tại Bắc Kinh, tiến hành hội đàm riêng và mở rộng về "các vấn đề quan trọng và nhạy cảm nhất" trong quan hệ song phương, đồng thời thảo luận "những vấn đề toàn cầu cấp bách nhất" khi dự tiệc trà.
Dự kiến có khoảng 40 thỏa thuận song phương được ký kết, trong đó có tuyên bố chung về tăng cường quan hệ đối tác chiến lược toàn diện giữa hai nước. Yury Ushakov, trợ lý chính sách đối ngoại của Tổng thống Nga, cho biết hai lãnh đạo cũng dự kiến thông qua tuyên bố riêng về thúc đẩy "thế giới đa cực" và "kiểu quan hệ quốc tế mới" .
Ông Putin được cho là sẽ gặp gỡ nhiều quan chức Trung Quốc, trong đó có hội đàm với Thủ tướng Lý Cường, với nội dung tập trung vào các vấn đề thương mại và kinh tế.
Trong bài phát biểu qua video ngày 18/5, lãnh đạo Nga cho biết tình hữu nghị giữa Moskva và Bắc Kinh không nhằm chống lại bất kỳ ai, mà hướng tới hòa bình và thịnh vượng toàn cầu.
Theo ông, quan hệ Nga - Trung đã đạt đến "mức độ chưa từng có" về sự hiểu biết và tin tưởng lẫn nhau. Hai nước sẵn sàng hợp tác trên cơ sở các nguyên tắc cùng có lợi và bình đẳng, ủng hộ lẫn nhau trong "các vấn đề ảnh hưởng đến lợi ích cốt lõi, bao gồm bảo vệ chủ quyền và thống nhất quốc gia".
Ông nhấn mạnh Nga và Trung Quốc đang tích cực mở rộng quan hệ về kinh tế, chính trị và quốc phòng, thêm rằng mối liên hệ giữa Moskva và Bắc Kinh đang đóng "vai trò ổn định" trong quan hệ toàn cầu.
Quan hệ đối tác chiến lược Nga - Trung được xây dựng trong suốt 25 năm kể từ khi hai nước ký Hiệp ước Láng giềng Hữu nghị.
Trung Quốc hiện là đồng minh quan trọng nhất của Nga. Các linh kiện điện tử do Trung Quốc sản xuất có vai trò quan trọng đối với ngành công nghiệp quốc phòng Nga. Là khách hàng mua dầu lớn nhất, Trung Quốc cung cấp nguồn doanh thu then chốt cho Nga trong bối cảnh nền kinh tế nước này gặp nhiều áp lực do xung đột Ukraine.
Chuyến thăm của ông Putin diễn ra vài ngày sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump thăm cấp nhà nước đến Trung Quốc. Đây là lần đầu Trung Quốc đón tiếp lãnh đạo hai cường quốc trong cùng một tháng, phản ánh nỗ lực của Bắc Kinh nhằm xử lý quan hệ với cả hai bên và định vị bản thân như một cường quốc trung tâm giữa bối cảnh trật tự thế giới ngày càng chia rẽ.
Quan chức Điện Kremlin bác bỏ đồn đoán rằng thời điểm chuyến thăm của ông Putin liên quan đến các cuộc tiếp xúc giữa Mỹ và Trung Quốc, khẳng định quá trình chuẩn bị cho sự kiện đã bắt đầu ngay sau cuộc điện đàm giữa lãnh đạo hai nước hồi tháng 2.
Theo Hãng tin Reuters, tàu vũ trụ Orion dự kiến đáp xuống vùng biển ngoài khơi bang California vào khoảng 20h07 tối 10-4 (giờ Mỹ), tức 7h07 sáng 11-4 (giờ Việt Nam), kết thúc hành trình gần 10 ngày trong vũ trụ.
Trên chặng quay về, con tàu sẽ phải vượt qua thử thách khắc nghiệt: tái nhập khí quyển ở vận tốc xấp xỉ 38.400km/h. Ở tốc độ này, ma sát và áp suất khí quyển sẽ đẩy nhiệt độ bề mặt bên ngoài tàu lên hơn 2.760 độ C.
Phi hành gia Victor Glover cho biết ông đã nghĩ đến khoảnh khắc này từ ngày đầu nhận nhiệm vụ. "Chúng tôi còn nhiều điều chưa kịp cảm nhận hết… và việc 'cưỡi một quả cầu lửa' xuyên qua khí quyển thực sự là một trải nghiệm sâu sắc" - ông chia sẻ.
Theo Reuters, Artemis II được đánh giá là bước đi then chốt trong chương trình Artemis - kế hoạch đưa con người trở lại Mặt trăng và thiết lập sự hiện diện lâu dài tại đây.
Các sứ mệnh tiếp theo, đặc biệt là Artemis III và IV, sẽ hướng tới mục tiêu đưa con người đổ bộ lên bề mặt Mặt trăng lần đầu tiên kể từ sau Apollo 17 vào năm 1972.
Phi hành gia Christina Koch ví chương trình như một "cuộc chạy tiếp sức": "Chúng tôi cầm trên tay những 'cây gậy' tượng trưng để trao lại cho thế hệ kế tiếp. Mọi nỗ lực hôm nay đều vì họ".
Trong suốt hành trình, phi hành đoàn đã bay xa Trái đất khoảng 406.771km, phá vỡ kỷ lục tồn tại suốt 56 năm của sứ mệnh Apollo 13.
Họ cũng thực hiện chuyến bay vòng qua Mặt trăng kéo dài khoảng 6 giờ, cung cấp nhiều nguồn dữ liệu quan sát trực tiếp quý giá cho các nhà khoa học dưới mặt đất.
Trang The Kyiv Independent ngày 22.5 dẫn lời giới chức địa phương Ukraine cho hay ít nhất 5 người thiệt mạng và 52 người bị thương trong các đợt tấn công của Nga trên khắp Ukraine trong vòng 24 giờ trước đó.
Theo Không quân Ukraine, Nga phóng 124 máy bay không người lái (UAV) tấn công tại Ukraine, trong số đó có 115 chiếc bị lực lượng phòng không Ukraine chặn. Bảy UAV đánh trúng 5 địa điểm, trong khi mảnh vỡ rơi xuống tại 5 nơi khác.
Tại tỉnh Dnipropetrovsk, các UAV Nga phóng đến một khu dân cư ở trung tâm thành phố Dnipro vào khoảng 17 giờ ngày 21.5 (giờ địa phương). Có 20 người bị thương trong vụ tấn công, Tỉnh trưởng Oleksandr Hanzha cho biết.
Tại tỉnh Donetsk, chính quyền địa phương nói các cuộc tấn công của Nga đã khiến 4 người thiệt mạng và 11 người khác bị thương, bất chấp các cuộc sơ tán quy mô lớn đang diễn ra tại các khu vực tiền tuyến.
Ngoài ra, phía Ukraine nói một người đàn ông 40 tuổi thiệt mạng và một người khác bị thương trong các cuộc tấn công của Nga vào tỉnh Kharkiv. Các cuộc tấn công của Nga còn nhắm vào các tỉnh Donetsk, Sumy và Kherson.
Nga chưa bình luận về những thông tin trên do đối phương đưa ra. Hai bên trước nay luôn bác bỏ mọi cáo buộc tấn công nhắm vào dân thường.
Ở chiều ngược lại, Điện Kremlin ngày 22.5 lên án Ukraine, sau khi giới chức Nga cho hay một cuộc tấn công bằng UAV của Ukraine trúng một ký túc xá đại học tại vùng Luhansk gây thương vong.
Reuters dẫn lời phát ngôn viên Điện Kremlin Dmitry Peskov tuyên bố rằng những người chịu trách nhiệm phải được đưa ra trước công lý. Tổng thống Nga Vladimir Putin cho hay cuộc tấn công khiến 6 người thiệt mạng, 39 người bị thương và 15 người mất tích, đồng thời cho rằng cuộc tấn công không phải tình cờ. Ông Putin cho biết đã chỉ đạo Bộ Quốc phòng đáp trả.
Về tình hình tiền tuyến, Bộ Quốc phòng Nga ngày 22.5 cho biết lực lượng nước này vừa giành quyền kiểm soát làng Verkhnia Tersa ở vùng Zaporizhzhia.
Quân đội Ukraine ngày 22.5 bác bỏ cáo buộc của Nga về việc tấn công ký túc xá, và cho rằng mục tiêu là một đơn vị chỉ huy UAV tinh nhuệ của Nga trong khu vực. Bộ Tổng tham mưu quân đội Ukraine viếttrên Facebook rằng họ đã tấn công một trong những trụ sở của đơn vị UAV Rubicon. Quân đội Ukraine nhấn mạnh rằng họ luôn tuân thủ luật nhân đạo quốc tế, theo Reuters.
Tổn thất gia tăng
Về thiệt hại, Bộ Tổng tham mưu quân đội Ukraine ngày 22.5 nói kể từ đầu xung đột Nga đã tổn thất 11.944 xe tăng, 24.594 xe chiến đấu bọc thép, 98.205 xe quân sự và xe chở nhiên liệu, 42.511 hệ thống pháo binh, 1.798 hệ thống phóng rốc két đa nòng, 1.390 hệ thống phòng không, 436 máy bay, 353 trực thăng, 304.659 UAV, 1.440 hệ thống rô bốt mặt đất, 33 tàu chiến và tàu thuyền, và hai tàu ngầm, theo The Kyiv Independent.
Trong khi đó, TASS dẫn số liệu của Bộ Quốc phòng Nga cho biết Ukraine đã tổn thất 671 máy bay, 284 trực thăng, 150.139 UAV, 661 hệ thống tên lửa đất đối không, 29.399 xe tăng và các phương tiện chiến đấu bọc thép khác, 1.723 bệ phóng rốc két đa nòng, 35.024 pháo dã chiến, súng cối và 62.155 xe cơ giới quân sự đặc biệt. Không thể xác thực số liệu do hai bên đưa ra.
Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky ngày 22.5 xác nhận lực lượng nước này đã tiến hành các cuộc tấn công UAV tầm xa nhắm vào hạ tầng dầu mỏ của Nga, trong đó có một nhà máy lọc dầu tại vùng Yaroslavl.
Cuộc tấn công vào nhà máy lọc dầu Yaroslavl là lần tấn công thứ 4 trong tháng 5, sau khi cơ sở này bị đánh trúng vào các ngày 8, 13 và 19.
Theo dữ liệu do trang Vot Tak (trụ sở tại Ba Lan) tổng hợp, quân đội Ukraine đã tấn công các nhà máy lọc dầu của Nga 158 lần kể từ đầu cuộc xung đột.
Theo The Kyiv Independent dẫn thông cáo của Bộ Ngoại giao Mỹ, bộ này vừa phê duyệt thương vụ bán thiết bị trị giá 108,1 triệu USD cho Ukraine để hỗ trợ hệ thống tên lửa phòng không HAWK.
HAWK là hệ thống phòng không do Mỹ sản xuất, được thiết kế để đánh chặn máy bay, UAV và tên lửa hành trình ở tầm bắn lên đến 40-50 km, tùy thuộc vào biến thể tên lửa.
Ukraine đã nhận được vũ khí này từ các đối tác phương Tây để tăng cường khả năng phòng không chống lại các cuộc tấn công của Nga.
Gói vũ khí mới bao gồm hỗ trợ bảo trì và sửa đổi, phụ tùng thay thế, dịch vụ sửa chữa, hỗ trợ hậu cần và hỗ trợ kỹ thuật cho các hệ thống FrankenSAM HAWK, Bộ Ngoại giao Mỹ cho biết.
"Thương vụ này sẽ nâng cao khả năng của Ukraine trong việc đối phó với các mối đe dọa hiện tại và tương lai bằng cách trang bị thêm cho nước này khả năng phòng không tích hợp mạnh mẽ hơn để thực hiện các nhiệm vụ tự vệ và an ninh khu vực", theo thông cáo.
Ukraine lần đầu tiên nhận các hệ thống HAWK vào cuối năm 2022 trong gói viện trợ an ninh trị giá 400 triệu USD của Mỹ.
Năm 2025, Mỹ đã phê duyệt một thương vụ bán vũ khí quân sự cho Ukraine trị giá 172 triệu USD để duy trì hệ thống tên lửa HAWK giai đoạn III, bao gồm cả các thiết bị và dịch vụ liên quan.
