Phát biểu tại sự kiện nhân Ngày Độc lập do phái đoàn Israel tại Liên Hiệp Quốc tổ chức ở New York ngày 11.5, ông Waltz nói: “Chúng tôi đã thấy UAE sử dụng hệ thống phòng không Vòm sắt do Israel cung cấp”. Đây là lần đầu tiên một quan chức Mỹ công khai xác nhận việc hệ thống này được triển khai và sử dụng tại UAE, theo tờ Israel Hayom.
Ngày 12.5, Đại sứ Mỹ tại Israel Mike Huckabee cũng xác nhận thông tin trên. “Israel vừa gửi cho UAE các hệ thống phòng không Vòm sắt và nhân sự để giúp vận hành chúng. Tại sao vậy? Bởi vì UAE và Israel có mối quan hệ đặc biệt dựa trên Hiệp định Abraham”, ông Huckabee phát biểu.
Trước đó, trang tin Axios hồi tháng 4 đưa tin Israel đã cung cấp hệ thống Vòm sắt và binh sĩ vận hành cho UAE. Đây là lần đầu tiên Vòm sắt được triển khai tới một quốc gia ngoài Israel và Mỹ.
Từ khi xung đột giữa Mỹ – Israel và Iran bùng phát ngày 28.2, Israel và UAE được cho là đã phối hợp chặt chẽ về quân sự và chính trị. Theo The Times of Israel, Israel triển khai hệ thống Vòm sắt tới UAE vào giai đoạn đầu cuộc chiến, đồng thời cử hàng chục binh sĩ hỗ trợ vận hành.
Theo Bộ Quốc phòng UAE, Iran đã phóng khoảng 550 tên lửa đạn đạo, tên lửa hành trình và hơn 2.200 máy bay không người lái nhằm vào UAE trong suốt cuộc giao tranh, khiến nước này trở thành một trong những mục tiêu bị tấn công dữ dội nhất trong khu vực.
Dù phần lớn mục tiêu bay bị đánh chặn, một số tên lửa và UAV vẫn đánh trúng các vị trí quân sự và dân sự, buộc UAE tìm kiếm thêm hỗ trợ từ các đồng minh. Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu được cho là đã ra lệnh triển khai Vòm sắt sau cuộc điện đàm với Tổng thống UAE Mohamed bin Zayed Al Nahyan. Hệ thống này được cho là đã đánh chặn hàng chục tên lửa Iran, theo CNN.
Phía UAE và Israel chưa bình luận về tuyên bố của giới chức Mỹ.
Israel và UAE bình thường hóa quan hệ theo Hiệp định Abraham năm 2020, trong bối cảnh hai bên cùng quan ngại về mối đe dọa từ Iran. Đại sứ Mỹ Waltz cho biết các nỗ lực mở rộng thỏa thuận vẫn đang tiếp diễn và quan hệ giữa Israel với các nước láng giềng tiếp tục được củng cố.
Tổng thống Ba Lan Karol Nawrocki đã cho người đồng cấp Ukraine Volodymyr Zelensky thêm vài ngày để từ bỏ hành động mà Warsaw coi là "tôn vinh các lực lượng dân tộc chủ nghĩa từ Thế chiến II".
Căng thẳng ngoại giao giữa hai nước láng giềng nóng lên vào tháng trước khi ông Zelensky đổi tên một đơn vị biệt kích tinh nhuệ theo tên gọi Quân đội Khởi nghĩa Ukraine (UPA).
UPA bị cáo buộc thực hiện các cuộc thảm sát Volyn giai đoạn 1943-1944 tại các vùng lãnh thổ do phe phát xít chiếm đóng, dẫn tới cái chết của nhiều người Ba Lan. Các cuộc tấn công trả đũa cũng gây ra cái chết của nhiều người Ukraine. Đây là một trong những chương đau buồn nhất trong lịch sử quan hệ Ba Lan - Ukraine.
Trong khi đó, Ukraine cho rằng đây là một phần của cuộc xung đột rộng lớn mà cả 2 bên đều phải chịu trách nhiệm. Động thái của Ukraine đã gây ra phản ứng mạnh mẽ trong chính trường Ba Lan.
Tổng thống Nawrocki trước đó đã cảnh báo sẽ ủng hộ đề nghị của nghị sĩ Ba Lan Grzegorz Płaczek nhằm tước Huân chương Đại bàng Trắng, phần thưởng nhà nước cao quý nhất của Ba Lan, đã được cựu Tổng thống Andrzej Duda trao cho ông Zelensky vào năm 2023.
Theo Rzeczpospolita, ông Nawrocki muốn chứng minh rằng mình “không hành động theo cảm tính” và khoảng thời gian dành cho nhà lãnh đạo Ukraine để khắc phục vấn đề này là “không phải vô thời hạn”. Tờ báo cho biết thời hạn này được tính “bằng ngày chứ không phải bằng tuần”.
“Quả bóng hiện đang nằm trên sân của Ukraine. Nếu không có phản hồi tích cực, quy trình sẽ kết thúc bằng quyết định của tổng thống", ông Marcin Przydacz, người đứng đầu Văn phòng Chính sách Quốc tế của Tổng thống Ba Lan, phát biểu trong cuộc họp báo cuối tuần trước.
Phát biểu với kênh TV Republika, người phát ngôn tổng thống Rafal Leskiewicz cho biết ông Nawrocki kỳ vọng ông Zelensky sẽ đảo ngược hành động này. “Chúng tôi sẽ chờ thêm vài ngày nữa. Đừng để mình bị gây áp lực", ông nói thêm.
Ba Lan là một trong những quốc gia ủng hộ Ukraine mạnh mẽ nhất trong cuộc xung đột với Nga. Nước này đóng vai trò là trung tâm huấn luyện binh sĩ Ukraine và trung chuyển vũ khí tới Kiev.
Tuần trước, Thủ tướng Ba Lan Donald Tusk cho rằng Ukraine phải tự giải quyết những căng thẳng trong quan hệ Ba Lan - Ukraine phát sinh sau quyết định trên. Ông Tusk mô tả tình hình là “một cuộc xung đột hoàn toàn không cần thiết về các cách diễn giải lịch sử”.
“Sau sự việc đáng tiếc này, cụ thể là quyết định được Tổng thống Zelensky công bố, tôi hoàn toàn hiểu phản ứng của Tổng thống Nawrocki. Có thể tôi đã phản ứng theo cách khác", Thủ tướng Ba Lan nói về cảnh báo tước huân chương Đại bàng Trắng.
Ông thừa nhận "không thể hiểu" vì sao Ukraine muốn tôn vinh "những người đã sát hại người Ba Lan, những đồng minh gần gũi nhất của họ".
Cuối tháng trước, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Ukraine Heorhii Tykhyi nói với báo giới rằng ông lấy làm tiếc trước phản ứng tiêu cực từ phía Ba Lan đối với việc đặt tên đơn vị quân đội theo UPA. Ông khẳng định Ukraine không có ý xúc phạm Ba Lan.
TASS hôm nay 2.4 dẫn tuyên bố của Tổng thống Vladimir Putin rằng Nga sẵn sàng làm mọi điều cần thiết để góp phần khôi phục hòa bình tại Trung Đông. Chủ nhân Điện Kremlin cũng hy vọng xung đột sẽ sớm kết thúc.
Cũng theo TASS, ông Putin cùng ngày dự kiến điện đàm với Thái tử Ả Rập Xê Út Mohammed bin Salman, đánh dấu cuộc trao đổi mới nhất giữa Tổng thống Nga với các nhà lãnh đạo khu vực.
Trong khi đó, phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Trung Quốc Mao Ninh ngày 2.4 cho biết Bắc Kinh đang liên lạc với tất cả các bên về nhu cầu khôi phục ổn định tại eo biển Hormuz và kêu gọi các bên cùng hợp tác đạt được mục tiêu này, Tân Hoa xã đưa tin.
Người phát ngôn cho rằng "cội nguồn của tình trạng gián đoạn lưu thông hàng hải ở eo biển Hormuz đến từ các hành động quân sự phi pháp được Mỹ và Israel thực hiện nhằm vào Iran". Theo bà, biện pháp khôi phục lại an toàn cho khu vực là chấm dứt sự thù địch.
Trong một diễn biến liên quan, Iraq bắt đầu xuất khẩu xăng dầu bằng đường bộ qua ngõ Syria. Giới chức Baghdad hôm nay 2.4 cho biết đã có 178 trong số 299 xe bồn chở dầu theo dự kiến đến được cảng Banias trên bờ Đông Địa Trung Hải của Syria.
AFP hôm nay dẫn dữ liệu của Cơ quan an ninh hàng hải Anh (UKMTO) ghi nhận kể từ ngày 1.3, tức một ngày sau khi Mỹ - Israel phát động cuộc tấn công Iran, đã có 27 tàu thương mại, bao gồm 13 tàu chở dầu, bị tấn công hoặc xảy ra sự cố tại vịnh Ba Tư, eo biển Hormuz hoặc vịnh Oman.
Trong một vụ mới nhất, tên lửa Iran bắn trúng một tàu chở dầu do Qatar thuê, theo giới chức địa phương hôm 1.4.
Tổ chức Hàng hải Quốc tế (IMO) thuộc Liên Hiệp Quốc ghi nhận đến nay đã có ít nhất 11 thủy thủ hoặc công nhân làm việc ở cảng đã thiệt mạng. Trong số này, có 3 thuyền viên tử vong trên tàu chở hàng Mayuree Naree xuất phát từ Thái Lan.
Còn dữ liệu của công ty phân tích hàng hải Kpler (trụ sở chính tại Bỉ) cho thấy kể từ ngày 1.3, các tàu vận chuyển hàng hóa chỉ thực hiện được 225 lượt qua lại eo biển Hormuz, giảm 94% so với lúc chưa nổ ra xung đột.
Các chuyến đi gần đây chủ yếu di chuyển trên một tuyến hàng hải dường như được Iran bật đèn xanh.
Nhà phân tích Bridget Diakun của tạp chí hàng hải uy tín Lloyd's List (Anh), ước tính có 63 tàu đã sử dụng tuyến này trong 2 tuần qua. Ít nhất 2 trường hợp phía vận tải trả phí cho Iran để được phép đi qua, trong khi một số khác có thể đạt được quyền lưu thông thông qua "đàm phán ngoại giao".
Lực lượng Vệ binh Cách mạng Iran tuyên bố không mở cửa cho những tàu di chuyển đến hoặc đi từ các cảng liên quan đến "các kẻ thù" của Iran.
Theo Reuters dẫn tuyên bố từ WHO, 3 ứng viên điều trị được ưu tiên gồm: MBP134 của Mapp Biopharmaceutical, Maftivimab của Regeneron, và thuốc kháng vi rút Remdesivir của Gilead Sciences. Đây đều là các hãng dược - công nghệ sinh học có trụ sở tại Mỹ. WHO nhấn mạnh các thuốc và vắc xin tiềm năng cần được đánh giá trong thử nghiệm lâm sàng để có thêm dữ liệu về độ an toàn và hiệu quả. Ngày 28.5, ông Jean Kaseya, người đứng đầu cơ quan y tế của Liên minh châu Phi, cho biết vắc xin sẽ sẵn sàng vào cuối năm nay.
Hiện chưa có vắc xin hoặc phương pháp điều trị nào được phê duyệt đặc hiệu cho chủng Bundibugyo. Regeneron cho biết nguồn cung Maftivimab đã có sẵn tại CHDC Congo, nếu WHO muốn sử dụng ngay cho điều trị hoặc đưa vào nghiên cứu bổ sung. WHO cho biết đang phối hợp với chính quyền CHDC Congo, Uganda, Trung tâm Kiểm soát và phòng ngừa dịch bệnh châu Phi và các đối tác để thiết kế thử nghiệm lâm sàng theo tiêu chuẩn đạo đức nghiêm ngặt.
Trong bối cảnh dịch diễn biến phức tạp, Mỹ, Mexico và Canada ngày 28.5 công bố các biện pháp y tế công cộng thống nhất đối với người đến từ các khu vực châu Phi có nguy cơ Ebola cao, nhằm bảo vệ người dân và du khách trong thời gian diễn ra World Cup, theo tờ The Guardian.
Tổng giám đốc WHO Tedros Adhanom Ghebreyesus đã đến CHDC Congo tối 28.5. Tại đây, ông khẳng định dịch Ebola "hoàn toàn có thể ngăn chặn được", đồng thời cho biết WHO không ủng hộ lệnh cấm đi lại để chống lại dịch bệnh vì chúng "không giúp ích được nhiều".
