Trong chuyến thăm cấp nhà nước tới Trung Quốc ngày 13-15/5, Tổng thống Mỹ Donald Trump lưu trú tại khách sạn 5 sao Four Seasons ở khu đông bắc thủ đô Bắc Kinh. Phái đoàn tháp tùng ông ở khách sạn 5 sao Kempinski Hotel Beijing Yansha Centre.
Hai quan chức Mỹ nói rằng nhóm tiền trạm của họ đã tới Four Seasons hôm 11/5, hai bên bắt đầu trao đổi công tác chuẩn bị ngay trong sáng hôm sau. Cả hai khách sạn cũng không nhận đặt phòng ngày 12-14/5.
Four Seasons khánh thành năm 2012 và nằm cách đại sứ quán Mỹ khoảng 700 m. Trong chuyến thăm Trung Quốc năm 2017, ông Trump lưu trú tại The St. Regis Beijing, khách sạn được khánh thành năm 1997.
Trong khi đó, Kempinski Hotel Beijing Yansha Centre là nơi tiếp đón Tổng thống Pháp Emmanuel Macron khi ông thăm Trung Quốc năm 2023.
Một nhân viên tại Four Seasons cho biết các nhà hàng và cửa hàng bánh ngọt của khách sạn ngừng phục vụ công chúng từ sau trưa 12/5, đồng thời nhiều nhân sự sẽ được nghỉ ba ngày.
Four Seasons cũng lắp đặt thêm thiết bị kiểm tra an ninh và dựng màn chắn bảo mật tại lối vào chính. Đến giữa trưa 12/5, biện pháp kiểm soát giao thông được áp dụng bên ngoài cả hai khách sạn, hạn chế phương tiện và người đi bộ qua lại. Lực lượng vũ cảnh được bố trí trước cổng chính của cả hai địa điểm.
Tuyến đường gom phía tây Four Seasons cũng bị phong tỏa. Xe cảnh sát, xe khách, cùng nhiều xe tải được cho là thuộc phái đoàn Mỹ, xếp dọc tuyến đường này. Cảnh sát cùng chó nghiệp vụ tiến hành kiểm tra an ninh đối với các phương tiện.
Biện pháp an ninh vẫn chủ yếu tập trung quanh khu vực khách sạn, nhưng không loại trừ khả năng mở rộng hoặc siết chặt hơn trong những ngày tới.
Ga tàu điện ngầm Lượng Mã Kiều, gần nhất với hai khách sạn, vẫn hoạt động bình thường. Tuy nhiên, vũ cảnh đã xuất hiện tại nhiều lối vào ga để kiểm tra giấy tờ tùy thân của hành khách, biện pháp thường thấy ở Bắc Kinh trong các sự kiện lớn.
Theo lịch trình do Nhà Trắng công bố, Tổng thống Trump sẽ cùng Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình tới thăm Thiên Đàn vào chiều 14/5. Đây từng là nơi các hoàng đế triều Minh và triều Thanh thực hiện nghi lễ tế trời. Ban quản lý Thiên Đàn thông báo địa điểm này sẽ đóng cửa với công chúng trong ngày 12-14/5.
Từ đầu tháng này, nhiều vận tải cơ C-17 Mỹ đã hạ cánh xuống sân bay quốc tế thủ đô Bắc Kinh để vận chuyển vật tư, bao gồm thiết bị an ninh, thiết bị của Sở Mật vụ và các hệ thống liên lạc.
Hôm 11/5, một video được cho là ghi lại cảnh chuyên xa “Quái thú” của Tổng thống Mỹ di chuyển gần khu Lượng Mã Kiều ở Bắc Kinh đã được chia sẻ rộng rãi trên mạng xã hội Trung Quốc.
Đây là chuyến thăm Trung Quốc đầu tiên ông Trump trong nhiệm kỳ thứ hai, cũng là lần đầu một tổng thống Mỹ đến Bắc Kinh kể từ năm 2017. Phó chủ tịch Trung Quốc, Hàn Chính, người dự lễ nhậm chức của Tổng thống Trump hồi tháng 1/2025, ra sân bay đón lãnh đạo Mỹ tối 13/5.
Công bố kế hoạch sau cuộc họp "AZEC Plus" thuộc sáng kiến Cộng đồng không phát thải châu Á (AZEC), Thủ tướng Nhật Bản Sanae Takaichi ngày 15.4 cho biết quy mô hỗ trợ tương đương khoảng 1,2 tỉ thùng dầu, tương ứng gần một năm nhập khẩu dầu thô của ASEAN.
Cuộc họp có sự tham dự của lãnh đạo Philippines, Malaysia, Singapore, Thái Lan và một số nước khác trong khu vực.
"Chúng tôi có mối liên kết chặt chẽ với các nước châu Á thông qua chuỗi cung ứng và nhiều kênh khác, và chúng tôi phụ thuộc lẫn nhau. Việc hỗ trợ chuỗi cung ứng của châu Á cũng sẽ thúc đẩy nền kinh tế Nhật Bản", bà Takaichi nói.
Gói hỗ trợ nêu trên sẽ được triển khai thông qua các tổ chức tài chính do chính phủ Nhật Bản hậu thuẫn như Ngân hàng hợp tác quốc tế Nhật Bản (JBIC) và Công ty bảo hiểm xuất khẩu và đầu tư Nhật Bản (NEXI), nhằm hạn chế tác động lan tỏa đến chuỗi cung ứng của Tokyo, theo Reuters.
Theo kế hoạch, Nhật Bản sẽ cung cấp tín dụng cho các doanh nghiệp địa phương để mua các nguồn năng lượng thay thế như dầu thô từ Mỹ, đồng thời tài trợ và cho vay đối với các doanh nghiệp và chính phủ nằm trong chuỗi cung ứng của Tokyo. Gói hỗ trợ cũng bao gồm đầu tư xây dựng cơ sở lưu trữ nhằm đa dạng hóa nguồn cung và tăng dự trữ năng lượng cho các nước đối tác.
So với Nhật Bản, nhiều quốc gia Đông Nam Á có dự trữ dầu mỏ hạn chế, khiến nguồn cung dầu thô và các sản phẩm như naphtha - nguyên liệu chính sản xuất nhựa - dễ rơi vào tình trạng thiếu hụt khi thị trường biến động.
Những gián đoạn sản xuất tại Đông Nam Á gần đây đã làm dấy lên lo ngại trong ngành y tế Nhật Bản, vốn phụ thuộc vào khu vực này để cung ứng các vật tư như hộp đựng, ống nghiệm và găng tay.
Theo Cơ quan tài nguyên và năng lượng Nhật Bản, khoảng 90% lượng dầu thô đi qua eo biển Hormuz được vận chuyển tới châu Á. Nhật Bản cho biết đã bảo đảm đủ nguồn naphtha cho khoảng 4 tháng nhu cầu nội địa, song ngày càng nhiều doanh nghiệp phản ánh tình trạng gián đoạn nguồn cung.
Trước đó, ngày 14.4, chính phủ Nhật Bản cũng thông báo kế hoạch giải phóng thêm 36 triệu thùng dầu từ kho dự trữ quốc gia, bắt đầu từ đầu tháng 5.
Trả lời câu hỏi về khả năng các nước đề nghị tiếp cận kho dự trữ dầu của Nhật sau cuộc họp AZEC Plus, bà Takaichi từ chối bình luận, đồng thời nhấn mạnh khuôn khổ hỗ trợ mới không liên quan đến việc giải phóng dự trữ dầu và sẽ không ảnh hưởng đến nguồn cung trong nước.
Trong cuộc điện đàm với người đồng cấp Israel Gideon Sa'ar hôm 14/4, Ngoại trưởng Ukraine Andrii Sybiha nói rằng "một tàu Nga chở ngũ cốc bị đánh cắp từ Ukraine nhưng vẫn được phép cập cảng tại Israel". Ông cảnh báo đây là "một phần trong nỗ lực chiến sự quy mô lớn của Nga", cho rằng việc "xuất khẩu trái phép nông sản bị đánh cắp" không được tiếp diễn.
Theo nhà báo Ukraine Kateryna Yaresko, tàu Abinsk của Nga đang chở 43.765 tấn lúa mì, được cho là có nguồn gốc từ các vùng lãnh thổ Moskva đang kiểm soát trong chiến sự. Tàu hiện neo đậu tại Haifa, cảng biển quốc tế lớn nhất của Israel.
Axios đưa tin Đại sứ Ukraine Yevgen Korniychuk đã gặp các quan chức cấp cao của Bộ Ngoại giao Israel ngày 27/3 và đề nghị họ ngăn tàu cập cảng. Bộ trưởng Tư pháp Ukraine ngày 14/4 gặp Đại sứ Israel Michael Brodsky để đề nghị Tel Aviv ngăn tàu Abinsk rời cảng.
Israel chưa ra quyết định cuối cùng về vấn đề này, trong khi Nga chưa lên tiếng.
Nga hiện kiểm soát khu vực tương đương hơn 19% diện tích Ukraine trước năm 2014, gồm lãnh thổ ở các tỉnh Donetsk, Lugansk, Zaporizhzhia, Kherson và bán đảo Crimea. Ukraine hiện còn kiểm soát khoảng 1/4 tỉnh Donetsk, cũng như một số vị trí ở Lugansk.
Nỗ lực nhằm đạt được thỏa thuận hòa bình ở Ukraine đang tiến triển chậm chạp do bất đồng về vấn đề lãnh thổ. Ukraine đề xuất đóng băng xung đột dọc theo chiến tuyến hiện tại, song Nga bác bỏ. Moskva cũng muốn kiểm soát toàn bộ tỉnh Donetsk, trong khi Kiev cho rằng yêu cầu này là không thể chấp nhận được.
Theo Hãng tin AFP, ngày 23-4, Bộ Chiến tranh (Bộ Quốc phòng) Mỹ đã chỉ trích gay gắt một bản tin khi viết rằng cơ quan này đánh giá sẽ mất sáu tháng để dọn sạch hoàn toàn thủy lôi do Iran rải tại eo biển Hormuz.
Lầu Năm Góc khẳng định thông tin này là sai sự thật và mang tính chọn lọc.
Trước đó ngày 22-4, tờ Washington Post đưa tin Lầu Năm Góc trong một buổi điều trần kín trước Ủy ban Quân vụ Hạ viện cho biết cần đến 6 tháng để rà phá thủy lôi, dẫn lời ba quan chức ẩn danh nắm rõ nội dung cuộc thảo luận.
Khi được hỏi về báo cáo trên, Thư ký báo chí Lầu Năm Góc Sean Parnell phát biểu: "Việc truyền thông thu thập có chọn lọc các thông tin rò rỉ từ một buổi họp kín, trong đó có nhiều nội dung sai lệch, là hành vi báo chí thiếu trung thực".
"Một bản đánh giá đơn lẻ không có nghĩa đó là phương án khả thi. Việc eo biển Hormuz bị đóng cửa trong 6 tháng là điều không thể xảy ra và hoàn toàn không được Bộ trưởng chấp thuận", ông Parnell nói.
Cũng theo báo Washington Post, các nghị sĩ đã được thông báo rằng Iran có thể đã rải ít nhất 20 quả thủy lôi trong và xung quanh eo biển, trong đó một số được thả trôi và điều khiển từ xa bằng công nghệ GPS, khiến việc phát hiện khó khăn hơn.
Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) cũng cảnh báo về một vùng nguy hiểm rộng 1.400km² - nơi có khả năng hiện diện thủy lôi.
Tuần trước, người phát ngôn của Tập đoàn vận tải Hapag-Lloyd (Đức) cảnh báo các hãng tàu cần có thông tin chi tiết về các lộ trình khả thi, trong bối cảnh lo ngại rủi ro trúng thủy lôi vẫn hiện hữu.
Đầu tháng này, khi eo biển Hormuz tạm thời mở cửa trở lại theo thỏa thuận ngừng bắn, chỉ có một số ít tàu bè qua lại do lo ngại về các cuộc tấn công hoặc bom mìn dưới nước.
Hải quân Mỹ cho biết các tàu của họ đã tiến vào eo biển để bắt đầu chiến dịch rà quét thủy lôi trong tháng 4.
Tuy nhiên phía IRGC đã bác bỏ tuyên bố trên, đồng thời đe dọa bất kỳ tàu quân sự nào cố gắng băng qua tuyến hàng hải này.
Bắt đầu từ ngày 22-4 tại London (Anh), đại diện quân sự từ hơn 30 nước đã tham gia các cuộc đàm phán về sứ mệnh đa quốc gia do Anh và Pháp dẫn đầu, nhằm bảo vệ tự do hàng hải tại eo biển Hormuz sau khi xung đột kết thúc.
Liên minh phòng thủ này dự kiến thảo luận kế hoạch mở lại eo biển và triển khai các hoạt động rà phá thủy lôi chuyên sâu.
Theo nhà nghiên cứu Scott Truver (Mỹ), sau Chiến tranh vùng Vịnh 1990-1991, lực lượng liên quân đa quốc gia đã phải mất hơn hai năm mới có thể rà quét hàng trăm quả thủy lôi và tuyên bố khu vực phía bắc vùng Vịnh sạch mìn.
