Hãng thông tấn Nour News của Iran đưa tin quân đội Iran và Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) đã phát động “các cuộc tấn công quy mô lớn bằng tên lửa và máy bay không người lái” nhằm vào “các căn cứ của đối phương trong khu vực”.
Dẫn lời một quan chức quân sự Iran, Nour News cho biết chiến dịch được triển khai nhằm đáp trả các cuộc tấn công liên tiếp của Mỹ nhằm vào Iran, đồng thời nhắm vào những mục tiêu được xác định sau khi theo dõi “các hoạt động di chuyển của đối phương” trong suốt 48 giờ qua.
IRGC tuyên bố đã sử dụng tên lửa và máy bay không người lái tấn công căn cứ không quân Prince Hassan ở Jordan, gây cháy nhiều kho nhiên liệu và kho chứa đạn dược.
IRGC cho biết đây là giai đoạn đầu tiên trong chiến dịch đáp trả các cuộc không kích mới nhất của Mỹ nhằm vào các căn cứ quân sự ven biển của Iran.
IRGC nói rằng các cuộc tấn công của Mỹ diễn ra sau khi hải quân IRGC tiến hành chiến dịch ngăn chặn 2 tàu trên eo biển Hormuz. Theo cáo buộc của IRGC, 2 tàu đã tắt hệ thống theo dõi hành trình, di chuyển trái phép và gây nguy hiểm cho hoạt động hàng hải.
IRGC cũng khẳng định các chiến dịch đáp trả Mỹ đang tiếp diễn và kết quả sẽ được công bố sau.
Theo IRGC, lực lượng này đã nhắm mục tiêu vào nhiều cơ sở tại căn cứ không quân Sheikh Isa ở Bahrain trong chiến dịch đáp trả đòn tấn công của Mỹ.
IRGC cho biết lực lượng không gian vũ trụ của IRGC đã tấn công các cơ sở bảo dưỡng trực thăng, một cơ sở đang chứa máy bay tuần tra hàng hải P-8, cùng một trung tâm chỉ huy và điều khiển máy bay không người lái của quân đội Mỹ.
Ngoài ra, IRGC tuyên bố đã “phá hủy hoàn toàn” các bồn chứa nhiên liệu và hệ thống phòng không Patriot tại Căn cứ Không quân Ali Al-Salem, đồng thời phá hủy một hệ thống radar chiến lược FPS tại Căn cứ Không quân Ahmed Al-Jaber.
IRGC cũng cảnh báo Mỹ không tiếp tục can dự vào eo biển Hormuz, tuyên bố Iran sẽ không cho phép các lực lượng quân sự nước ngoài tiếp tục can thiệp vào tuyến đường thủy chiến lược này.
Bộ Nội vụ Bahrain xác nhận còi báo động đã được kích hoạt trên toàn quốc và kêu gọi người dân nhanh chóng tìm nơi trú ẩn.
Mỹ hoàn tất đợt không kích mới vào Iran
Trong khi đó, Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) tuyên bố đã hoàn tất đợt không kích mới nhằm vào Iran ngày 12/7, đánh trúng hàng chục mục tiêu tại nhiều địa điểm bằng vũ khí chính xác, nhằm làm suy giảm năng lực của Tehran trong việc tiếp tục tấn công các tàu qua lại eo biển Hormuz.
Theo CENTCOM, lực lượng Mỹ đã tập kích các hệ thống phòng không quân sự, trạm radar ven biển, năng lực tên lửa và máy bay không người lái, cũng như các xuồng cỡ nhỏ của Iran. Chiến dịch được thực hiện với sự tham gia của máy bay chiến đấu, tàu chiến, máy bay không người lái tự sát và lần đầu tiên sử dụng cả xuồng không người lái tự sát trên biển.
CENTCOM nhấn mạnh eo biển Hormuz là tuyến hàng hải có ý nghĩa sống còn đối với thương mại toàn cầu và khẳng định Iran không kiểm soát tuyến đường thủy chiến lược này.
Trước đó, hôm 11/7, trong đợt không kích thứ ba chỉ trong vòng chưa đầy một tuần, quân đội Mỹ tuyên bố tấn công khoảng 140 mục tiêu ở Iran. Trong tuần qua, Mỹ đã tập kích hơn 300 mục tiêu “nhằm làm suy giảm khả năng tấn công của Iran đối với các tàu thương mại đang tự do đi lại qua eo biển Hormuz”.
Sau các cuộc không kích đó, các đồng minh Vùng Vịnh của Mỹ báo cáo đã hứng chịu hàng loạt hỏa lực từ phía Iran, bao gồm cả ở Kuwait, Oman, Jordan, Các Tiểu vương quốc Ả rập Thống nhất và Qatar.
Tổng thống Mỹ Donald Trump tuần trước cho biết ông coi lệnh ngừng bắn với Iran đã kết thúc, nhưng vẫn để ngỏ khả năng tiến hành thêm các cuộc đàm phán.
Các hành động “ăn miếng, trả miếng” giữa Mỹ và Iran gần đây chủ yếu liên quan đến tình hình xung quanh eo biển Hormuz.
Iran đã tìm cách thiết lập một hệ thống thường trực để thu phí tại eo biển này, nơi từng vận chuyển 1/5 lượng dầu mỏ và khí tự nhiên hóa lỏng của thế giới trước xung đột, đồng thời cảnh báo các tàu thuyền không được ra khơi nếu không có sự cho phép của họ.
Iran hôm 11/7 tuyên bố đóng eo biển Hormuz cho đến khi có thông báo mới sau loạt vụ nổ súng vào các tàu thương mại bị cho là tìm cách quá cảnh Hormuz thông qua tuyến đường không được Tehran cho phép.
Trong khi đó, Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ tuyên bố các lực lượng Mỹ vẫn duy trì trạng thái sẵn sàng và được bố trí đầy đủ để bảo đảm quyền tự do hàng hải cho các tàu thương mại qua eo biển Hormuz, bất chấp những hành động mà Washington cho là “gây hấn vô cớ, quấy rối, đe dọa và các tuyên bố đơn phương từ phía Iran”.
Theo Hãng tin AFP, ngày 27-4, Ban quản lý Nhà máy điện hạt nhân Zaporizhzhia do Nga bổ nhiệm cáo buộc Ukraine sử dụng máy bay không người lái (drone) tấn công, khiến một nhân viên vận tải tại đây thiệt mạng.
"Hôm nay, một tài xế đã thiệt mạng trong vụ tấn công bằng drone của lực lượng vũ trang Ukraine nhằm vào xưởng vận tải của Nhà máy điện hạt nhân Zaporizhzhia", thông cáo đăng trên kênh Telegram của nhà máy nêu.
Zaporizhzhia là nhà máy điện hạt nhân lớn nhất châu Âu, nằm tại vùng cùng tên. Vùng Zaporizhzhia là lãnh thổ được quốc tế công nhận của Ukraine, nhưng được Nga tuyên bố sáp nhập vào nước này năm 2022.
Nhà máy Zaporizhzhia do quân đội Nga kiểm soát từ năm 2022 và hiện ở trạng thái "dừng nguội" (cold shutdown - trạng thái mà lò phản ứng hạt nhân được đưa về mức an toàn nhất trong các chế độ vận hành dừng máy).
Cơ sở này nằm ngay sát khu vực tiền tuyến ở phía nam Ukraine. Trong nhiều tháng qua, số phận của nhà máy này là một trong những điểm bế tắc lớn nhất trong các vòng đàm phán hòa bình giữa Matxcơva và Kiev.
Kể từ khi xung đột bùng phát, hai nước liên tục cáo buộc lẫn nhau, đẩy khu vực đến bờ vực thảm họa hạt nhân vì các đợt tấn công vào hoặc quanh nhà máy.
Ngày 26-4, Tập đoàn Năng lượng hạt nhân nhà nước Ukraine (Energoatom) thông báo đường dây truyền tải điện của Zaporizhzhia đã bị ngắt, buộc nhà máy chuyển sang chế độ "mất điện hoàn toàn" trong khoảng một tiếng rưỡi.
"Đây đã là lần mất điện thứ 15 tại Nhà máy điện hạt nhân Zaporizhzhia kể từ khi bị chiếm đóng. Mỗi sự cố như vậy đều làm gia tăng đáng kể rủi ro an toàn hạt nhân và phóng xạ, không chỉ với Ukraine mà với cả châu Âu", Energoatom cảnh báo.
Vụ tập kích Nhà máy hạt nhân Zaporizhzhia diễn ra chỉ một ngày sau khi Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky bất ngờ cáo buộc Nga tiến hành "khủng bố hạt nhân".
Chia sẻ trên mạng xã hội X nhân dịp Ukraine tưởng niệm 40 năm thảm họa Chernobyl (26-4-1986), ông Zelensky khẳng định Nga đang "một lần nữa đẩy thế giới đến bờ vực một thảm họa nhân tạo" khi thường xuyên điều khiển drone qua khu vực Chernobyl. Trong đó có một chiếc đã đâm vào lớp vỏ bảo vệ của nhà máy hồi năm 2025.
"Thế giới không được phép để hành vi khủng bố hạt nhân này tiếp diễn, và cách tốt nhất là buộc Nga ngừng các cuộc tấn công liều lĩnh", nhà lãnh đạo Ukraine tuyên bố.
Bình luận về vấn đề trên, Tổng giám đốc Cơ quan Năng lượng nguyên tử quốc tế (IAEA) Rafael Grossi cho rằng việc sửa chữa lớp vỏ bảo vệ Chernobyl "cần được tiến hành sớm nhất có thể".
Tuy nhiên Tổ chức Hòa bình xanh (Greenpeace) cảnh báo công việc này có thể mất tới 4 năm, và gần như bất khả thi trong điều kiện chiến tranh.
Hiện Nga và Ukraine chưa phản hồi những cáo buộc của bên còn lại.
Thông tin trên được tờ The Wall Street Journal hôm qua dẫn một số nguồn tin thân cận tiết lộ.
Theo đó, các cuộc không kích mà UAE đã không công khai thừa nhận bao gồm 1 cuộc tấn công vào một nhà máy lọc dầu trên đảo Lavan của Iran ở Vịnh Ba Tư. Gây ra một đám cháy lớn và khiến nhà máy lọc dầu ở Lavan phải mất nhiều tháng mới có thể khôi phục, vụ tấn công này được cho là xảy ra đầu tháng 4, nằm trong khoảng thời gian Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố ngừng bắn với Iran.
Đại diện Iran cho biết vào thời điểm đó rằng nhà máy lọc dầu đã bị tấn công trong một cuộc tấn công, nên Tehran đã tung ra một loạt các cuộc tấn công bằng tên lửa và máy bay không người lái (UAV) nhằm vào UAE và Kuwait để đáp trả. Còn một nguồn tin khác cho biết chẳng những không khó chịu về cuộc tấn công, Mỹ còn âm thầm hoan nghênh sự tham gia của UAE và bất kỳ quốc gia vùng Vịnh nào khác muốn tham gia vào cuộc chiến.
Bộ Ngoại giao UAE từ chối bình luận về các cuộc không kích nhưng chỉ ra các tuyên bố trước đó của nước này có khẳng định quyền đáp trả - bao gồm cả quân sự - đối với các hành động thù địch. Lầu Năm Góc lẫn Nhà Trắng cũng từ chối bình luận về thông tin UAE tham chiến.
Kể từ khi xung đột Iran bùng nổ, nước này đã đáp trả Mỹ và Israel bằng cách tập kích cả vào cơ sở hạ tầng của một số nước trong khu vực, đặc biệt là các đồng minh của Washington như: Ả Rập Xê Út, UAE, Kuwait, Bahrain. Trong đó, Iran tập trung phần lớn hỏa lực vào UAE, khi phóng hơn 2.800 tên lửa và UAV, nhiều hơn bất kỳ quốc gia nào khác, bao gồm cả Israel.
Tại các nước vùng Vịnh bị Tehran tấn công, thì thiệt hại không chỉ là các cơ sở khai thác, chế biến dầu khí, mà còn có cả hạ tầng khác như các nhà máy khử mặn để biến nước biển thành nước uống. Tại vùng Vịnh, việc khử mặn để biến nước biển thành nước uống đóng vai trò quan trọng trong nguồn cung nước sạch tại nhiều quốc gia. Điển hình, tỷ lệ nguồn cung này ở UAE chiếm đến 42%, Ả Rập Xê Út là 70%, Oman, Qatar và Kuwait thì tỷ lệ này gần 90%.
Thế nhưng, sau hơn 2 tháng bùng nổ chiến sự, về mặt công khai thì các đồng minh trên của Mỹ được cho là không tham chiến, chỉ Washington và Tel Aviv tấn công Iran. Chính vì thế, nếu thông tin UAE tấn công Iran là chính xác, thì chiến sự Iran rõ ràng phức tạp hơn.
Suy đoán về sự tham gia của UAE vào cuộc chiến đã lan truyền kể từ giữa tháng 3, khi một chiến đấu cơ được cho là không thuộc về Mỹ lẫn Israel, đã xuất hiện trên bầu trời Iran.
Khi xung đột Iran mới nổ ra, UAE lẫn Ả Rập Xê Út không muốn cuộc chiến này kéo dài vì những tổn thất kinh tế. Nhưng quan điểm này được cho là dần thay đổi.
Theo chuyên gia Hussein Ibish (thuộc Viện Nghiên cứu các chính phủ Ả Rập vùng Vịnh), kể từ khi Iran giành quyền kiểm soát eo biển Hormuz, Ả Rập Xê Út và UAE đã đặc biệt trở nên lo lắng về viễn cảnh Tổng thống Trump rời khỏi cuộc chiến và để mọi thứ như trước đây. UAE đã thường xuyên lên tiếng khẳng định rằng chiến tranh không thể kết thúc cho đến khi Iran bị hạn chế về năng lực tên lửa cũng như nguồn lực hỗ trợ các lực lượng quân sự ở khu vực. UAE cũng đã đóng cửa các hoạt động thương mại và các tổ chức khác của Iran trên lãnh thổ UAE, đồng thời đe dọa đóng băng hàng tỉ USD tài sản của Tehran.
Nếu như Iran chủ yếu là dòng Hồi giáo Shia thì UAE lẫn Ả Rập Xê Út lại là dòng Hồi giáo Sunni. Từ hàng chục năm qua, UAE lẫn Ả Rập Xê Út đều bất hòa với Iran. Nên nếu cuộc chiến lần này kết thúc mà Iran không hề thay đổi chế độ và vẫn giữ được chương trình hạt nhân cũng như tên lửa, thì Tehran có thể sẽ đẩy nhanh năng lực hạt nhân lẫn tên lửa. Khi đó, Iran là mối họa tiềm ẩn đối với UAE lẫn Ả Rập Xê Út. Hơn thế nữa, việc Tehran phong tỏa eo biển Hormuz cho thấy Ả Rập Xê Út và UAE có thể trở thành "con tin" của Iran về nguồn cung dầu khí bất cứ lúc nào.
Chính vì thế, với hai nước này thì kịch bản tốt nhất là thà "một lần đau" khi chấp nhận thiệt hại về kinh tế do cuộc chiến kéo dài, nhưng chế độ Iran sụp đổ hoặc mất đi phần lớn năng lực quân sự.
Video đăng trên mạng xã hội hôm 6/4 và được chuyên trang quân sự Mỹ War Zone phân tích cho thấy phần đầu tên lửa đánh chặn thuộc Hệ thống Phòng thủ Tầm cao Giai đoạn cuối (THAAD) nằm tại bãi đất trống gần thành phố Suwayda, tây nam Syria.
Bộ phận này còn tương đối nguyên vẹn. Nắp che ở đầu tên lửa đã bung ra và để lộ cửa sổ của đầu dò ảnh nhiệt.
Thành phố Suwayda nằm cách biên giới với Jordan khoảng 40 km về phía bắc và Israel gần 90 km về phía đông. Mỹ dường như đang triển khai các khẩu đội THAAD tại hai quốc gia này, nhằm đối phó với các đòn tấn công bằng tên lửa đạn đạo từ Iran.
Lầu Năm Góc chưa bình luận về thông tin.
THAAD là một trong những lá chắn phòng thủ tên lửa hiện đại nhất trong biên chế quân đội Mỹ. Đây cũng là hệ thống phòng không duy nhất của Mỹ có khả năng chặn tên lửa đạn đạo từ tầm ngắn đến tầm xa ở giai đoạn cuối, khi chúng đang lao xuống mục tiêu, ở cả trong và ngoài khí quyển.
Tên lửa đánh chặn của tổ hợp THAAD có tầm bắn 200 km và trần bay 150 km, trang bị cảm biến ảnh nhiệt để bám bắt mục tiêu và phá hủy chúng bằng va chạm trực tiếp, không dùng thuốc nổ. Báo cáo ngân sách của Cơ quan Phòng thủ Tên lửa (MDA) thuộc Lầu Năm Góc cho thấy mỗi quả đạn THAAD có giá 12-15 triệu USD, tùy lô sản xuất.
Sau khi tên lửa rời bệ phóng và đạt độ cao tối ưu, bộ phận chiến đấu được gọi là "phương tiện tiêu diệt" sẽ tách khỏi tầng đẩy. Nắp che mũi, có nhiệm vụ bảo vệ đầu dò ảnh nhiệt và phần còn lại của phương tiện tiêu diệt trong quá trình tăng tốc, cũng sẽ tách ra.
"Phương tiện tiêu diệt còn nguyên vẹn cho thấy khả năng tên lửa đã gặp trục trặc, phóng xịt hoặc trượt mục tiêu. Chưa rõ ai đang nắm giữ các bộ phận này", Joseph Trevithick, biên tập viên của War Zone cho hay.
Chuyên gia Mỹ cảnh báo nguy cơ rò rỉ bí mật công nghệ nếu đầu dò tên lửa THAAD rơi vào tay đối thủ của Washington.
"Tiếp cận được đầu dò tên lửa THAAD, cũng như toàn bộ phương tiện tiêu diệt, sẽ giúp đối thủ hiểu biết thêm về năng lực của nó. Thông tin sau đó có thể được sử dụng để phát triển các phương pháp đối phó mới, cũng như kỹ thuật và chiến thuật nhằm làm suy giảm hiệu quả đánh chặn", Trevithick cho hay.
Một hệ thống THAAD hoàn chỉnh có giá khoảng một tỷ USD, gồm đài điều khiển, radar đa chức năng AN/TPY-2, thiết bị kỹ thuật và 6 bệ phóng với tổng cộng 48 đạn sẵn sàng khai hỏa, thường cần khoảng 100 binh sĩ vận hành.
Hàng loạt khẩu đội THAAD của Mỹ và đồng minh Trung Đông đã hứng đòn trả đũa từ Iran, trong đó ít nhất hai "radar mắt thần" AN/TPY-2 bố trí ở Jordan và Arab Saudi đã bị phá hủy hoàn toàn. Nguồn cung tên lửa THAAD của Mỹ dường như cũng không thể bù đắp cho tốc độ tiêu hao trong chiến sự, dẫn tới nguy cơ các tổ hợp tại đây bị cạn đạn nếu xung đột tiếp tục kéo dài.
