Hơn một nửa số quốc gia đủ điều kiện tham dự World Cup 2026 đang phải đối mặt với các chi phí phát sinh và tổn thất tiềm tàng do FIFA không đạt được thỏa thuận miễn thuế toàn diện với chính phủ Mỹ. Sự khác biệt đáng kể trong các hiệp ước thuế quốc tế của nước chủ nhà cũng góp phần làm trầm trọng thêm tình hình.
Với tư cách là một tổ chức phi lợi nhuận, FIFA được miễn thuế tại Mỹ kể từ World Cup 1994, nhưng sự miễn trừ này không áp dụng cho tất cả 48 đội tham dự vòng loại. Các liên đoàn bóng đá quốc gia của những đội này sẽ phải trả một loạt các loại thuế liên bang, tiểu bang và thành phố đối với thu nhập từ giải đấu mùa hè này.
Theo tờ Guardian, gánh nặng thuế sẽ đè nặng không đồng đều lên nhiều hiệp hội quốc gia nhỏ hơn, những chính phủ không có hiệp định thuế với Mỹ. Trong số 48 quốc gia tham dự vòng loại World Cup, chỉ có 18 quốc gia đã ký hiệp định tránh đánh thuế hai lần (DTA) với Mỹ, theo đó các đoàn đại biểu của họ được miễn thuế liên bang. Phần lớn các quốc gia này đến từ châu Âu. Ngoài hai nước đồng chủ nhà là Canada và Mexico, các quốc gia ngoài châu Âu duy nhất đã ký DTA là Australia, Ai Cập, Morocco và Nam Phi.
Do đó, nhiều quốc gia nhỏ nhất tại World Cup, chẳng hạn như Curadao và Cape Verde (lần đầu tiên tham dự giải đấu), có thể phải chịu mức thuế cao hơn đáng kể so với Anh và Pháp, những quốc gia đã ký kết các hiệp định tránh thuế song trùng.
Việc miễn thuế không áp dụng cho thu nhập của các vận động viên, vì theo luật liên bang, các vận động viên và nghệ sĩ bắt buộc phải đóng thuế khi biểu diễn tại Mỹ. Tuy nhiên, nó bao gồm nhân viên hậu cần và huấn luyện viên, những người ở cấp độ quốc tế nhận được mức lương cao hơn nhiều từ các liên đoàn của họ. Tờ Guardian đưa tin hồi tháng 2 rằng một số liên đoàn bóng đá châu Âu lo ngại sẽ thua lỗ tại World Cup do chi phí cao, và vấn đề thuế đã khiến các đội bóng từ các nơi khác càng thêm lo lắng.
Mặc dù có sự khác biệt đáng kể về nghĩa vụ thuế, ngân sách hoạt động của FIFA dành cho mỗi trong số 48 đội tuyển vẫn được cố định ở mức 1,5 triệu USD. Do việc mở rộng World Cup lên 48 đội, khoản trợ cấp sinh hoạt phí hàng ngày cho mỗi thành viên đoàn đã giảm từ 850 USD năm 2022 xuống còn 600 đô la, bất chấp chi phí đi lại và khách sạn tại Mỹ tăng cao. Trong khi đó, chính phủ Qatar đã miễn thuế cho tất cả 32 liên đoàn bóng đá quốc gia có đội tuyển tham dự giải đấu trước đó.
Bà Oriana Morrison, một chuyên gia tư vấn thuế từng tư vấn cho các liên đoàn bóng đá Bồ Đào Nha và Brazil, nhận định: “Các đội đến từ các quốc gia tiên tiến, có hệ thống pháp luật phức tạp hơn và có hiệp định thuế với Mỹ, chẳng hạn như Anh và Tây Ban Nha, sẽ có chi phí thấp hơn nhiều so với các quốc gia nhỏ hơn như Curaçao và Haiti chẳng hạn”. Liên đoàn Brazil sẽ không được hưởng lợi từ hiệp định tránh thuế song trùng (DTA). Do đó, huấn luyện viên trưởng đội tuyển quốc gia Brazil, Carlo Ancelotti, sẽ phải đóng thuế thu nhập ở cả Brazil và Mỹ, trong khi huấn luyện viên đội tuyển Anh, Thomas Tuchel, chỉ phải đóng thuế ở Anh.
Trên thực tế, liên đoàn bóng đá Brazil có khả năng sẽ chi trả khoản thuế phát sinh thêm của Ancelotti, nhưng vấn đề đánh thuế hai lần sẽ gây ra những khó khăn lớn cho các liên đoàn nhỏ hơn. Thuế suất thuế doanh nghiệp liên bang của Mỹ là 21%, trong khi đối với những người nộp thuế ở mức cao hơn như cầu thủ bóng đá và huấn luyện viên quốc tế, thuế thu nhập là 37%.
“Nhiều đội bóng nhỏ hơn, những đội mà khoản tiền khổng lồ này có thể tạo ra sự khác biệt lớn cho ngành công nghiệp bóng đá của họ, sẽ phải chịu những khoản thuế khổng lồ của Mỹ. Đó là số tiền có thể được dùng để phát triển ngành công nghiệp bóng đá trong nước tốt hơn nhiều, nhưng nó sẽ ở lại Mỹ. Có sự chênh lệch rất lớn. Hầu hết các quốc gia ngoài châu Âu sẽ phải tốn rất nhiều tiền để tham dự World Cup”, bà Morrison nhấn mạnh.
Để mọi việc thêm phần phức tạp, Canada và Mexico đã miễn thuế cho tất cả các liên đoàn, vì vậy các đội có trận đấu vòng bảng ở những quốc gia này sẽ có hóa đơn thấp hơn.
Ngoài ra, mức thuế của tiểu bang cũng khác nhau đáng kể. Florida, nơi diễn ra 7 trận đấu ở Miami, hoàn toàn không có thuế tiểu bang, trong khi New Jersey, nơi sân vận động MetLife sẽ tổ chức trận chung kết, có mức thuế 10,75%, và California, nơi Los Angeles và San Francisco sẽ đăng cai các trận đấu, có mức thuế 13,3%.
FIFA từ chối bình luận, nhưng các nguồn tin từ cơ quan quản lý bóng đá thế giới cho biết họ đang làm việc với tất cả các liên đoàn quốc gia để cung cấp sự trợ giúp và hỗ trợ về các vấn đề thuế.
Phút 11, SLNA tạo ra cơ hội đầu tiên của trận đấu khi trung vệ Hoàng Văn Khánh tung đường chuyền vượt tuyến, tạo điều kiện cho Trần Mạnh Quỳnh băng xuống. Tuy nhiên, cú đá của cựu tuyển thủ U.23 Việt Nam lại đưa bóng đi chệch cột dọc. Chỉ 2 phút sau, SLNA đưa bóng vào lưới CLB Đà Nẵng. Vũ Văn Sơn xử bóng lóng ngóng và bị Fortes cắt bóng thành công, băng xuống dứt điểm đánh bại thủ môn Nguyễn Văn Toản. Tuy nhiên, sau khi tham khảo VAR, trọng tài chính Trần Thế Anh xác định Fortes đã để bóng chạm tay nên không công nhận bàn thắng cho đội chủ nhà.
Trong phần còn lại của hiệp 1, 2 đội thi đấu khá giằng co, bóng chủ yếu lăn ở khu vực giữa sân. Tỷ lệ kiểm soát bóng cũng tương đối cân bằng: 52% cho SLNA - 48% cho CLB Đà Nẵng và đôi bên cùng có 3 lần dứt điểm. Tuy nhiên, không có bàn thắng nào được ghi.
Sang hiệp 2, thế trận vẫn không có nhiều sự khác biệt. Bước ngoặt chỉ đến sau một sai lầm cá nhân. Phút 55, trung vệ nhập tịch Đỗ Phi Long của CLB Đà Nẵng phạm lỗi với Vương Văn Huy trong vòng cấm địa, khiến độ khách chịu quả phạt đền. Sau đó, Olaha dứt điểm lạnh lùng, đánh lừa thủ môn Nguyễn Văn Toản để giúp SLNA vươn lên dẫn trước 1-0.
Những phút còn lại, CLB Đà Nẵng nỗ lực đẩy cao đội hình nhằm tìm kiếm bàn gỡ. Nhưng trong ngày hàng thủ SLNA chơi kỷ luật, chặt chẽ, đoàn quân của HLV Lê Đức Tuấn đành bất lực, chấp nhận thất bại 0-1.
Kết quả này khiến CLB Đà Nẵng chưa thể bứt lên trong cuộc đua trụ hạng. Đội bóng sông Hàn đứng áp chót bảng xếp hạng với 12 điểm. Quế Ngọc Hải và các đồng đội bằng điểm với CLB PVF-CAND nhưng xếp trên nhờ nhỉnh hơn hiệu số bàn thắng - bại (-12 so với -15). Trong khi đó, SLNA khá an toàn ở vị trí thứ 8 với 23 điểm.
Hôm 2-6 vừa qua, Senegal dừng bước ở World Cup 2026 sau trận thua 2-3 trước Bỉ tại vòng 32 đội. Dù vậy, toàn đội không thể về nước ngay lập tức vì những trục trặc khó hiểu.
Báo chí phương Tây cho biết Liên đoàn Bóng đá Senegal ban đầu đặt chuyên cơ riêng để chở cả đội rời khỏi nước Mỹ. Thế nhưng vào giờ chót, chuyến bay này bị hủy mà không rõ lý do.
Nhiều cầu thủ có điều kiện phải tự đặt vé máy bay về nhà hoặc quay về CLB chủ quản. Tuy nhiên, không phải ai cũng có thể làm điều này. Phải 3 ngày sau trận đấu gặp tuyển Bỉ, các cầu thủ còn lại cùng một số nhân viên kỹ thuật của đội bóng mới được lên chuyến bay hạng phổ thông.
Nhưng đó chưa phải là tất cả. Sáng 6-7, ESPN tiết lộ rằng vẫn còn không ít thành viên của Senegal mắc kẹt tại Mỹ, và quan trọng là không rõ khi nào mới đến lượt họ về nhà.
"Các thành viên của Liên đoàn Bóng đá Senegal và các nhân viên phục vụ đội tuyển vẫn chưa nhận được thông báo về việc khi nào họ sẽ được rời nước Mỹ" - ESPN dẫn lời một nguồn tin nội bộ cho biết.
Những người còn kẹt lại đã phải chuyển sang một khách sạn có chất lượng kém hơn, sau khi khách sạn nơi đội tuyển lưu trú hết phòng.
Cũng theo tờ báo thể thao nổi tiếng của nước Mỹ, toàn bộ thành viên tuyển Senegal gần như không nắm bất kỳ thông tin nào về lịch trình di chuyển. Ban đầu họ được thông báo sẽ về nước ngay sau trận thua tuyển Bỉ. Nhưng khi chuẩn bị ra sân bay, họ lại nhận được thông báo mới rằng chuyến bay bị hủy.
Không ai thật sự hiểu lý do đằng sau của việc chuyến bay của đội không đến. Nhưng theo thông tin từ ESPN cho rằng do nội các của Tổng thống Bassirou Diomaye Faye có sự xáo trộn, dẫn đến quy trình xét duyệt việc di chuyển về nước của đội tuyển bị chậm trễ.
Một số thuyết âm mưu khác lại nhận định lý do đến từ việc các lãnh đạo bóng đá ở Senegal không tin đội tuyển thua Bỉ ở vòng 32 đội World Cup 2026. Do đó họ không chuẩn bị sẵn kế hoạch di chuyển về nước ngay sau trận đấu cho cầu thủ và các thành viên đội bóng.
Cột mốc 100 bàn thắng của World Cup 2026 được thiết lập khi Cody Gakpo ghi bàn thứ ba cho Hà Lan trong chiến thắng 5-1 trước Thụy Điển ngày 20/6. Tính đến sau trận Nhật Bản thắng Tunisia 4-0, giải đã có 109 bàn, đạt trung bình 3,03 bàn mỗi trận. Nếu duy trì tốc độ hiện tại, World Cup 2026 có thể vượt mốc 300 bàn thắng khi khép lại.
Sự bùng nổ bàn thắng xuất phát từ nhiều nguyên nhân, từ quả bóng thi đấu mới, thể thức mở rộng lên 48 đội, điều kiện thời tiết, đến phong độ của các ngôi sao.
Yếu tố được nhắc đến nhiều nhất là quả bóng Adidas Trionda. Nhiều chuyên gia cho rằng các thủ môn đang gặp khó khăn trong việc phán đoán quỹ đạo bay của bóng.
Dấu hiệu này xuất hiện ở nhiều trận đấu đầu giải. Kylian Mbappe ghi bàn từ khoảng cách gần 30 m vào lưới Senegal, trong khi Thụy Điển có hai bàn sút xa của Yasin Ayari vào lưới Tunisia từ hơn 22 m. Connor Metcalfe của Australia và Ismael Saibari của Morocco cũng ghi những bàn thắng tương tự.
Cựu thủ môn tuyển Anh Joe Hart nhận thấy bóng lao đến khung thành nhanh hơn dự đoán trong tình huống Martin Baturina ghi bàn cho Croatia vào lưới Anh. Đồng quan điểm, Paul Robinson cho rằng đã có những thời điểm quả bóng "không di chuyển như người ta chờ đợi".
Đến nay, hơn 10 bàn thắng đã được ghi từ ngoài cấm địa. Ngoài ra còn có nhiều tình huống thủ môn đẩy bóng hoặc bắt bóng không dính sau các cú sút có quỹ đạo khó lường.
Hiện tượng này gợi nhớ đến World Cup 2010 với quả bóng Jabulani nổi tiếng vì độ lượn và thay đổi hướng bất thường. Khi đó, cựu thủ môn Anh David James từng cảnh báo quả bóng có thể khiến các thủ môn trở nên lúng túng và dẫn đến nhiều bàn thắng hơn. Kết thúc giải đấu tại Nam Phi, 26 trong tổng số 145 bàn được ghi từ ngoài cấm địa.
Bên cạnh quả bóng, việc World Cup lần đầu mở rộng từ 32 lên 48 đội cũng được xem là một nguyên nhân góp phần làm tăng số bàn thắng. Bốn đội lần đầu dự World Cup gồm Cape Verde, Curacao, Jordan và Uzbekistan. Trong số này, Curacao nhận thất bại 1-7 trước Đức ở trận ra quân. Jordan thua Áo 1-3, còn Uzbekistan cũng thua Colombia với tỷ số tương tự.
Những kết quả đó cho thấy khoảng cách trình độ giữa các đội mạnh và các tân binh vẫn tồn tại. Khi số đội tham dự tăng lên, khả năng xuất hiện các trận đấu chênh lệch cũng cao hơn.
Tuy nhiên, đây không phải lời giải thích duy nhất. Cape Verde đã gây bất ngờ khi cầm hòa Tây Ban Nha 0-0. Nhiều đội bị đánh giá thấp hơn vẫn tạo ra sự cạnh tranh đáng kể thay vì trở thành "rổ đựng bóng". Cựu HLV Brentford và Tottenham Thomas Frank cho rằng ngoài một vài trận đấu đặc biệt như Đức gặp Curacao, không nhiều đội bị áp đảo hoàn toàn.
Một yếu tố khác là lịch đấu giãn hơn so với các kỳ World Cup trước. Với số đội tăng lên, khoảng cách giữa các trận đấu cũng dài hơn. Mexico mở màn giải đấu ngày 11/6 nhưng phải một tuần sau mới đá trận tiếp theo gặp Hàn Quốc. Khoảng nghỉ dài giúp các đội có thêm thời gian hồi phục thể lực, chuẩn bị chiến thuật và giảm nguy cơ quá tải cho các trụ cột.
Theo Frank, đây có thể là lý do nhiều ngôi sao bước vào giải với trạng thái thể chất tốt hơn so với các giải đấu lớn trước đây.
Điều kiện thời tiết tại Bắc Mỹ cũng được xem là tác nhân quan trọng. Không giống World Cup 2022 diễn ra vào mùa đông tại Qatar, giải năm nay được tổ chức trong mùa hè.
Dữ liệu cho thấy 30 trong 105 bàn thắng đầu tiên của giải xuất hiện từ phút 76 đến hết trận, chiếm 28,6%. Nếu duy trì tỷ lệ này, đây sẽ là kỳ World Cup có nhiều bàn thắng cuối trận bậc nhất lịch sử.
Khi nền tảng thể lực suy giảm, các sai lầm phòng ngự xuất hiện thường xuyên hơn. Tunisia là ví dụ điển hình trong trận thua Thụy Điển 1-5. Tiền vệ Ellyes Skhiri mất bóng ở vị trí nguy hiểm, tạo điều kiện cho Viktor Gyokeres ghi bàn. Tổng cộng Tunisia mắc sáu lỗi dẫn tới pha dứt điểm của đối thủ và bốn trong số đó trực tiếp trở thành bàn thua.
Thời tiết nóng cũng kéo theo một thay đổi khác là các quãng nghỉ uống nước bắt buộc. Mỗi trận đều có khoảng nghỉ ba phút để cầu thủ bổ sung nước, nhưng nhiều HLV tận dụng thời gian này như một cuộc họp chiến thuật ngắn.
HLV Thụy Sĩ Murat Yakin cho biết các đội có thể trao đổi về điều chỉnh chiến thuật, phương án thay người hoặc thậm chí xem lại hình ảnh trận đấu ngay trong thời gian nghỉ. Brazil là một ví dụ khi bị Morocco dẫn trước 1-0 nhưng gỡ hòa không lâu sau quãng nghỉ uống nước ở hiệp một.
Ngoài các yếu tố chiến thuật và điều kiện thi đấu, phong độ của những ngôi sao lớn cũng góp phần tạo nên cơn mưa bàn thắng. Messi lập hat-trick vào lưới Algeria. Mbappe ghi hai bàn trước Senegal. Vinicius Junior đều lập công trong hai trận đầu của Brazil. Erling Haaland lập cú đúp khi Na Uy thắng Iraq 4-1. Harry Kane cũng ghi hai bàn trong chiến thắng 4-2 của Anh trước Croatia.
Frank cho rằng nhiều cầu thủ hàng đầu đang đạt trạng thái thể lực lý tưởng. Trong khi đó, cựu hậu vệ Man City Micah Richards nhận xét các tiền đạo bước vào giải đấu với sự tự tin lớn.
Sự kết hợp của nhiều yếu tố đang tạo nên một trong những kỳ World Cup cởi mở và giàu bàn thắng nhất lịch sử. Quả bóng mới, thể thức 48 đội, thời tiết nóng, các quãng nghỉ chiến thuật và phong độ cao của những chân sút hàng đầu đều góp phần vào xu hướng này.
