Bộ Quốc phòng Nga hôm nay thông báo bắt đầu đợt diễn tập sử dụng lực lượng hạt nhân với kịch bản bị đe dọa tấn công. Hoạt động diễn ra ngày 19-21/5 với sự tham gia của Lực lượng Tên lửa Chiến lược, Hạm đội Phương Bắc, Hạm đội Thái Bình Dương, Bộ tư lệnh Không quân Chiến lược cùng các đơn vị thuộc Quân khu Leningrad và Quân khu Trung tâm.
Bộ ba răn đe hạt nhân gồm ICBM phóng từ mặt đất, tên lửa đạn đạo phóng từ tàu ngầm và máy bay mang vũ khí hạt nhân. Duy trì ba trụ cột hạt nhân giúp hạn chế nguy cơ lực lượng chiến lược bị xóa sổ trong đòn phủ đầu, bảo đảm khả năng tấn công trả đũa và năng lực răn đe hạt nhân đáng tin cậy. Hiện có 4 nước sở hữu bộ ba răn đe hạt nhân gồm Nga, Mỹ, Trung Quốc và Ấn Độ.
Bộ Quốc phòng Nga cho biết hơn 64.400 quân nhân và 7.800 khí tài sẽ tham gia diễn tập, trong đó có hơn 200 bệ phóng tên lửa, 140 máy bay, 73 chiến hạm mặt nước và 13 tàu ngầm. Quân đội Nga dự kiến phóng tên lửa đạn đạo và tên lửa hành trình từ các thao trường tại nước này.
Mục tiêu diễn tập là nâng cao kỹ năng của bộ chỉ huy và tham mưu, kiểm tra mức độ sẵn sàng chiến đấu, huấn luyện thực hành cho các cơ quan chỉ huy và đơn vị tác chiến, cũng như đánh giá năng lực thực hiện nhiệm vụ của lực lượng tham gia.
Cuộc diễn tập cũng có nội dung phối hợp chuẩn bị và sử dụng vũ khí hạt nhân đang triển khai tại Belarus. Quân đội Nga năm ngoái triển khai tên lửa siêu vượt âm Oreshnik có khả năng mang đầu đạn hạt nhân tới Belarus.
Belarus hôm 18/5 cũng thông báo cùng Nga tổ chức diễn tập triển khai vũ khí hạt nhân chiến thuật trên thực địa, thực hành khoa mục vận chuyển và chuẩn bị sử dụng đầu đạn. Belarus tuyên bố hoạt động “không nhằm vào nước thứ ba và không gây ra mối đe dọa an ninh trong khu vực”.
Đây là đợt diễn tập đầu tiên của “bộ ba hạt nhân” Nga kể từ khi nước này tuyên bố chấm dứt mọi nghĩa vụ trong Hiệp ước Cắt giảm Vũ khí Chiến lược Mới (New START) hồi tháng 2. Đây là hiệp ước kiểm soát hạt nhân cuối cùng giữa Nga và Mỹ.
New START, còn gọi là START III, được Mỹ và Nga ký năm 2010 và có hiệu lực một năm sau đó. Hiệp ước quy định mỗi bên không được triển khai quá 700 tên lửa đạn đạo xuyên lục địa (ICBM), tên lửa đạn đạo phóng từ tàu ngầm (SLBM) và oanh tạc cơ mang vũ khí hạt nhân, số lượng đầu đạn hạt nhân trên các phương tiện này cũng không được vượt quá 1.550.
Ngoài ra, số bệ phóng “được triển khai hoặc không triển khai” của mỗi nước cũng không được vượt quá 800. Hiệp ước cũng hạn chế những vũ khí hạt nhân tầm xa của Nga có thể vươn tới lãnh thổ Mỹ.
Dù cho phép Nga và Mỹ sở hữu hàng trăm vũ khí hạt nhân có sức hủy diệt lớn, New START đã giúp hai siêu cường không tiếp tục chạy đua vũ trang. Khi hiệp ước còn hiệu lực, cả hai quốc gia đã tuân thủ những hạn chế theo thỏa thuận và vẫn duy trì số lượng đầu đạn hạt nhân bằng hoặc thấp hơn mức quy định.
Theo kênh Al Jazeera, quân đội Israel ngày 28-4 tiếp tục tiến hành các đợt không kích và pháo kích dữ dội tại miền nam Lebanon, bất chấp thỏa thuận ngừng bắn do Mỹ làm trung gian vẫn còn hiệu lực.
Cụ thể, các nguồn tin ghi nhận nhiều khu vực tại miền nam Lebanon - trong đó có Zawtar al-Shargiya và Bint Jbeil - đã hứng chịu các đợt oanh kích mới của Israel.
Hãng Thông tấn Quốc gia Lebanon (NNA) cho biết quân đội Israel thậm chí đã sử dụng súng máy hạng nặng bắn vào khu phố al-Mihniya ở Bint Jbeil, đồng thời thực hiện ít nhất ba cuộc không kích vào Zawtar al-Shargiya kể từ sáng sớm 28-4.
Đáp lại động thái này của phía Israel, lãnh đạo Hezbollah Naim Qassem khẳng định lực lượng này sẽ tiếp tục "kháng chiến phòng vệ vì Lebanon và người dân", cho thấy xung đột tại khu vực nay có nguy cơ leo thang trở lại.
Trong khi đó, quân đội Israel cùng ngày tuyên bố đã phá hủy hơn 1.000 "cơ sở hạ tầng" của Hezbollah tại miền nam Lebanon, bao gồm những cái mà họ gọi là các tòa nhà gài bẫy và các công trình cất giấu vũ khí.
Israel cũng cho biết đã thu giữ hàng trăm vũ khí như súng máy, súng Kalashnikov, lựu đạn, mìn, tên lửa chống tăng và đạn cối. Chiến dịch này do Lữ đoàn Bislamach, đơn vị từng tham chiến tại Gaza, thực hiện.
Ngoài ra, quân đội Israel thông tin đã phóng tên lửa đánh chặn một "mục tiêu trên không đáng ngờ" tại khu vực binh sĩ đang hoạt động ở miền nam Lebanon. Mục tiêu này chưa xâm nhập lãnh thổ Israel và kết quả đánh chặn hiện vẫn đang được đánh giá.
Văn phòng Thủ tướng Israel ngày 13/5 cho biết ông Benjamin Netanyahu đã "bí mật đến thăm" Các tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE) và gặp Tổng thống Mohammed bin Zayed Al Nahyan, giữa lúc chiến sự với Iran đang diễn ra.
"Chuyến thăm mở ra bước đột phá trong quan hệ hai nước", Văn phòng Thủ tướng Israel cho biết, song không nêu rõ chi tiết về hoạt động.
Tuy nhiên, Bộ Ngoại giao UAE sau đó tuyên bố "bác bỏ mọi thông tin liên quan chuyến thăm của Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu tới UAE, cũng như bất cứ đoàn quan chức quốc phòng nào trên lãnh thổ của chúng tôi".
"UAE muốn nhấn mạnh rằng quan hệ của chúng tôi với Israel hoàn toàn minh bạch, được xác lập trong khuôn khổ rõ ràng theo Hiệp ước Abraham, đồng nghĩa với không tiến hành qua các kênh bí mật", Bộ Ngoại giao UAE cho biết trong bài đăng trên mạng xã hội.
Cơ quan này khẳng định thông tin về những chuyến thăm hoặc thỏa thuận liên quan "không có cơ sở sự thật", trừ khi được công bố trên các kênh chính thức của UAE.
Israel chưa bình luận về thông tin của Bộ Ngoại giao UAE.
Giới chức Iran cùng ngày cảnh báo sẽ "truy cứu trách nhiệm với những ai thông đồng cùng Israel". "Gây thù địch với dân tộc Iran vĩ đại là canh bạc ngớ ngẩn. Chúng tôi không thể tha thứ cho những bên cùng Israel làm như vậy", Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi đăng trên X.
Trong bài đăng trước khi UAE phủ nhận thông tin, Ziv Agmon, cựu chánh văn phòng thủ tướng Israel, cho biết ông đã tháp tùng Thủ tướng Netanyahu và lãnh đạo Israel "được đón tiếp tại Abu Dhabi với nghi thức hoàng gia".
Sau khi xung đột Mỹ - Israel phát động chiến dịch tấn công ngày 28/2, Iran đã tập trung phần lớn hỏa lực đáp trả vào UAE với hơn 2.800 tên lửa và UAV, nhiều hơn mọi quốc gia liên quan, kể cả Israel. Các cuộc tập kích gây thiệt hại nặng nề cho giao thông hàng không, du lịch và thị trường bất động sản của UAE, dẫn đến nhiều đợt sa thải và cho nghỉ việc có thời hạn.
Israel và UAE nhất trí bình thường hóa quan hệ theo Hiệp ước Abraham ký tháng 9/2020. Quan hệ song phương vẫn được duy trì sau khi Israel bị các quốc gia Arab chỉ trích mạnh mẽ vì mở chiến dịch tấn công Dải Gaza vào tháng 10/2023.
Kênh CNN của Mỹ hồi đầu tháng đưa tin Thủ tướng Netanyahu đã lệnh cho quân đội Israel điều động tổ hợp phòng không Iron Dome (Vòm Sắt) và binh sĩ vận hành tới UAE. Các quan chức Israel giấu tên nói với trang tin Axios rằng hệ thống Vòm Sắt đã tham gia đánh chặn đòn tập kích của Iran ngày 4/5, nhưng chưa rõ bắn hạ được bao nhiêu mục tiêu.
Tại sự kiện ở trụ sở Liên Hợp Quốc ngày 11/5, đại sứ Mỹ Mike Walz cho biết Israel đã cung cấp nhiều hệ thống phòng thủ tiên tiến cho UAE, trong đó có lá chắn Vòm Sắt. "Chúng tôi đã thấy UAE sử dụng tổ hợp Vòm Sắt mà Israel chuyển cho họ", ông nói.
“Chúng tôi đã xác định được ít nhất 3 tàu chở dầu thô đã đầy tải, treo cờ Iran di chuyển qua ranh giới phong tỏa hải quân của Mỹ ở khu vực vịnh Oman - biển Ả rập”, công ty phân tích Kpler cho biết ngày 18/6.
Các siêu tàu chở dầu Diona và Hero 2, thuộc sở hữu của Công ty tàu chở dầu Quốc gia Iran, đã chở tổng cộng khoảng 4 triệu thùng dầu thô của Iran. Một tàu khác chở khoảng 1 triệu thùng dầu đã ra khỏi khu vực phong tỏa vào ngày 17/6
“Một lưu ý quan trọng là một số tàu chở dầu liên quan đến Iran vẫn đang tắt định vị (tắt hệ thống nhận dạng tự động). Do đó, những số liệu này nên được xem là hoạt động tối thiểu có thể quan sát được thay vì là một bức tranh toàn cảnh về tất cả các chuyển động của tàu chở dầu Iran đi ra nước ngoài”, Kpler cho biết.
Mỹ và Iran đã ký một Bản ghi nhớ hiểu biết (MOU) để chấm dứt xung đột và mở cửa trở lại eo biển Hormuz. Văn kiện này đã được Tổng thống hai nước ký kết bằng hình thức kỹ thuật số.
Chi tiết đầy đủ của thỏa thuận hòa bình chính thức vẫn chưa được công bố rộng rãi, mặc dù Tổng thống Mỹ Trump cho biết ông sẽ tiết lộ văn bản này trong những ngày tới và chỉ đang chờ một bối cảnh trang trọng để thực hiện điều đó.
Theo thỏa thuận hòa bình, Mỹ sẽ miễn trừ các lệnh trừng phạt đối với dầu mỏ của Iran, điều này sẽ cho phép Iran xuất khẩu dầu thô tự do và hợp pháp, với điều kiện Tehran phải dừng chương trình hạt nhân.
Cả hai bên đã thông báo eo biển Hormuz sẽ mở cửa trở lại hoàn toàn sau khi ký kết văn kiện vào ngày 19/6, trong khi Mỹ chấm dứt lệnh phong tỏa hàng hải đối với Iran ngay từ đầu tuần này.
Triển vọng mở cửa trở lại đã thúc đẩy các chủ tàu bắt đầu tái định vị các tàu bè về phía các cảng Vùng Vịnh nhằm đón đầu sự gia tăng nhu cầu tích trữ hàng. Ít nhất 116 tàu chở dầu và khí đốt dự kiến sẽ rời khỏi khu vực này trong vòng 15 đến 20 ngày sau khi thỏa thuận được ký kết.
Trong khi đó, một số bên vẫn thận trọng và tiếp tục chờ đợi thêm chi tiết. “Hầu hết các chủ tàu dường như đang thận trọng chờ đợi thêm chi tiết trước khi lên kế hoạch cho các chuyến quá cảnh mới qua eo biển Hormuz”, Niels Rasmussen, trưởng phân tích ngành vận tải biển tại BIMCO cho biết.
Các công ty bảo hiểm cũng kiên quyết giữ mức phí bảo hiểm rủi ro cao và muốn có bằng chứng vững chắc cho thấy tuyến đường thủy này an toàn, và các tàu bè sẽ không bị tấn công bởi lực lượng của cả hai nước.
Trong những tháng trước khi Mỹ và Israel phát động cuộc chiến với Iran vào ngày 28/2, Tehran đã xuất khẩu lên tới gần 2,25 triệu thùng dầu mỗi ngày.
