Sáng 20/5, TAND Tp.Hà Nội mở phiên xét xử cựu Bộ trưởng Y tế Nguyễn Thị Kim Tiến cùng 9 bị cáo về tội Vi phạm quy định về quản lý, sử dụng tài sản Nhà nước gây thất thoát, lãng phí, theo khoản 3 Điều 219 Bộ luật Hình sự.
Vụ án liên quan hai dự án đầu tư xây dựng Bệnh viện Bạch Mai và Việt Đức cơ sở 2 tại tỉnh Hà Nam cũ (nay là Ninh Bình). Hai dự án được phê duyệt năm 2014 với tổng mức đầu tư gần 10.000 tỷ đồng, quy mô mỗi dự án 1.000 giường bệnh. Theo cơ quan điều tra, do hàng loạt sai phạm, đến nay các dự án vẫn chưa thể vận hành, gây thiệt hại hơn 800 tỷ đồng.
Tại phiên tòa, bị cáo Nguyễn Chiến Thắng – cựu Giám đốc Ban quản lý dự án Y tế trọng điểm (Bộ Y tế) là người đầu tiên bị xét hỏi, bị cáo thừa nhận cáo trạng truy tố là có căn cứ.
Theo đó, trong quá trình triển khai 10 gói thầu xây lắp của hai dự án, các nhà thầu nếu liên hệ với bà Nguyễn Thị Kim Tiến sẽ được giới thiệu làm việc trực tiếp với ông Thắng. Ngược lại, trường hợp doanh nghiệp làm việc với ông Thắng trước thì ông sẽ xin ý kiến bà Tiến.
Sau khi được đồng ý, ông Thắng giao cho bị cáo Trần Văn Sinh (khi đó là Trưởng phòng kỹ thuật dự toán Ban Y tế trọng điểm), phối hợp lập hồ sơ mời thầu, đánh giá điều kiện dự thầu.
Bị cáo khai đã thỏa thuận tạo điều kiện để các doanh nghiệp được trúng thầu. Sau khi được tạm ứng hoặc thanh toán, các nhà thầu phải chi cho Ban Y tế trọng điểm số tiền tương ứng 5% giá trị thanh toán trước thuế.
Theo cáo buộc, từ cơ chế này, các nhà thầu thực hiện 10 gói thầu xây lắp đã đưa cho ông Nguyễn Chiến Thắng tổng cộng gần 88,5 tỷ đồng.
Bị cáo Nguyễn Chiến Thắng xác nhận đã chỉ đạo cấp dưới thực hiện các thủ tục nhằm “hợp thức” quá trình lựa chọn nhà thầu đối với các gói thầu liên quan Công ty VK Group (Bỉ).
Theo bị cáo, Ban quản lý dự án Y tế trọng điểm được thành lập để giúp Bộ Y tế triển khai hai dự án bệnh viện. Mọi chủ trương lớn, trong đó có việc thuê tư vấn nước ngoài, đều được báo cáo Bộ trưởng trước khi thực hiện.
Bị cáo khai Công ty VK Group được bà Nguyễn Thị Kim Tiến giới thiệu sau một chuyến công tác nước ngoài. Sau khi doanh nghiệp trình bày phương án, Ban quản lý dự án báo cáo Bộ trưởng để xem xét triển khai.
Liên quan mức giá 24 tỷ đồng/gói tư vấn, ông Thắng cho biết đây là mức do phía VK Group đưa ra và được cho là thấp nhất trong số các đơn vị từng tiếp cận dự án. Vì Ban quản lý dự án “không đủ khả năng” xác định giá nên đã giao ông Trần Văn Sinh lập hồ sơ gửi Viện Kinh tế xây dựng thẩm tra.
Tuy nhiên, HĐXX công bố lời khai tại cơ quan điều tra cho thấy Ban quản lý dự án đã thống nhất lựa chọn VK Group từ trước, sau đó mới thực hiện các thủ tục tuyển chọn, chỉ định thầu để hợp thức hóa quy trình.
Bị cáo cũng thừa nhận từng chỉ đạo ông Trần Văn Sinh xây dựng hồ sơ, diễn giải chi phí thuê tư vấn theo công thức “0,5 x G(TV+TB)” dù công thức này không có trong Thông tư 07 của Bộ Xây dựng.
Đối đáp với HĐXX, ông Thắng thừa nhận công thức trên không có trong quy định pháp luật nhưng cho rằng Ban quản lý dự án còn tham chiếu dữ liệu các dự án từng thuê tư vấn nước ngoài trước đó để xem xét mức giá 24 tỷ đồng.
HĐXX nhiều lần chất vấn việc Ban quản lý dự án không khảo sát năng lực nhà thầu trong nước nhưng vẫn đưa vào tờ trình nội dung “các đơn vị tư vấn trong nước không đáp ứng yêu cầu”. Ban đầu bị cáo cho rằng Ban dựa vào kinh nghiệm thực tế, sau đó thừa nhận “đây là sai của bị cáo”.
Trong phần xét hỏi, HĐXX liên tục nhấn mạnh nhiều thủ tục đấu thầu, thẩm định, lập tổ chuyên gia, tổ thẩm định chỉ mang tính hình thức nhằm hợp thức hóa quá trình lựa chọn nhà thầu. Trước các câu hỏi này, bị cáo Nguyễn Chiến Thắng nhiều lần xác nhận “có”.
Bị cáo cũng thừa nhận đã chỉ đạo ông Trần Văn Sinh lập các hồ sơ để “hợp thức cho VK Group trúng thầu”, đồng thời xác nhận có nhờ người hỗ trợ lập hồ sơ phục vụ quá trình này.
Đối với ông Lê Văn Cựu – cựu Viện trưởng Viện Kinh tế xây dựng, bị cáo khai có nhờ thẩm tra dự toán để thực hiện các bước tiếp theo và từng đưa 200 triệu đồng sau khi được nói cần gặp để “giải trình” về mức giá 24 tỷ đồng.
Trước câu hỏi của HĐXX về nhận thức sai phạm, bị cáo cho rằng thời điểm thực hiện dự án bản thân chịu áp lực lớn về tiến độ nên “vận dụng cho thật nhanh”, không nhận thức đầy đủ vi phạm pháp luật. Tuy nhiên, HĐXX cho rằng các sai phạm đã xuất hiện ngay từ thời điểm thực hiện, không phải “đến nay mới biết sai”.
Liên quan hậu quả vụ án, bị cáo Nguyễn Chiến Thắng cho rằng mức thiệt hại, lãng phí được cáo trạng xác định là “rất nặng nề”, song thừa nhận nếu thời điểm đó nhận thức rõ hậu quả thì “chắc chắn không làm”.
Hành vi của Gia (52 tuổi, còn gọi là Wong Danny Gia, Việt kiều Mỹ) cùng 7 người khác sẽ bị TAND TP HCM xét xử về tội Mua bán người dưới 16 tuổi, vào ngày 18/6.
Riêng Trần Thị Cẩm Tú (35 tuổi) còn bị truy tố thêm tội Làm giả tài liệu của cơ quan tổ chức.
Theo cáo trạng, Gia vào hội nhóm "cho nhận con nuôi" trên mạng xã hội để tìm những phụ nữ không có khả năng nuôi con, muốn tìm người cho. Ông ta sau đó giao Đoàn Lê Quốc Huy (quen biết qua mối quan hệ ngoài xã hội), đứng ra liên hệ, thỏa thuận, chi tiền nhận trẻ và thuê người này chăm sóc các cháu với mức lương 10 triệu đồng mỗi tháng.
Kết quả điều tra xác định, từ năm 2023 đến khi bị phát hiện, Gia nhận nuôi 3 bé, trong đó trực tiếp đứng ra nhận một cháu và thông qua Huy nhận thêm hai bé khác.
Cụ thể, năm 2023, Gia thỏa thuận đưa 40 triệu đồng để nhận một bé trai sinh năm 2018 từ người mẹ có hoàn cảnh khó khăn. Tuy nhiên, ông ta mới đưa cho người phụ nữ này 13 triệu đồng sau khi nhận cháu bé.
Cũng thông qua nhóm trên, Gia được Trần Thị Cẩm Tú và Lê Thị Diệu Liên giới thiệu nhận một bé sơ sinh với giá 45 triệu đồng. Đến tháng 4/2024, thông qua Tú và Huy, Gia tiếp tục chi 35 triệu đồng, gồm tiền cho người mẹ và tiền môi giới, để nhận thêm một bé trai gần 2 tuổi. Các cháu bé được đưa về căn hộ tại quận 10 (nay là phường Diên Hồng) để chăm sóc trong lúc làm thủ tục đưa đi Mỹ.
Ngày 22/5/2024, Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an TP HCM nhận được nhiều tin báo về việc căn hộ của Gia nuôi dưỡng nhiều trẻ em không rõ nhân thân.
Kiểm tra căn hộ, cảnh sát phát hiện các cháu bé trên cùng hai người giúp việc. Làm việc với cơ quan điều tra, Gia và Huy khai đã hành vi của mình.
Từ lời khai này, công an mở rộng điều tra, triệu tập Tú cùng nhiều người liên quan để làm rõ vai trò trong đường dây môi giới nhận nuôi trẻ em.
Nhà chức trách xác định, ngoài việc môi giới cho Gia nhận các cháu bé, nhóm của Tú còn môi giới cho hai gia đình hiếm muộn nhận nuôi hai trẻ em với số tiền từ 35 đến 45 triệu đồng để hưởng lợi.
Theo VKS, Gia nhận các cháu bé nhưng không thực hiện thủ tục nhận con nuôi có yếu tố nước ngoài theo quy định.
Nhà chức trách xác định Gia nhận các cháu bé nhưng không thực hiện thủ tục nhận con nuôi có yếu tố nước ngoài theo quy định.
Để hợp thức hóa việc nuôi dưỡng các cháu và chuẩn bị hồ sơ xuất nhập cảnh sau này, Gia đặt làm nhiều giấy khai sinh giả cho cháu bé sinh năm 2018, trong đó ghi tên mình là cha.
Gia còn nhờ Tú làm giả kết quả xét nghiệm ADN giữa mình và một cháu bé 2 tuổi với giá 5 triệu đồng. Gia bị cáo buộc đã đưa thêm một triệu đồng để Tú làm giả giấy khai sinh cho cháu bé này nhưng chưa kịp nhận thì vụ việc bị phát hiện.
Theo cơ quan công tố, mục đích của việc làm giả giấy tờ là chuẩn bị hồ sơ xin visa và làm thủ tục đưa các cháu sang Mỹ định cư khi cần thiết. Khi bị kiểm tra, Gia đã xuất trình giấy khai sinh bản chính đứng tên mẹ ruột của cháu bé.
Các giấy tờ giả bị cáo Gia thuê làm nhưng chưa sử dụng để chứng minh nhân thân hoặc nguồn gốc của trẻ đang được nuôi dưỡng, nên cơ quan điều tra không xử lý hình sự về hành vi này.
Liên quan đến vụ án, những người nhận nuôi hai cháu bé từ nhóm của Tú sau đó đã thực hiện đầy đủ thủ tục nhận con nuôi theo quy định, nên không có căn cứ xử lý hình sự.
Một số khác có hành vi làm giả giấy tờ, cơ quan điều tra chưa xác định được lai lịch đã được tách ra để tiếp tục làm rõ và xử lý sau.
Trao đổi với Tuổi Trẻ Online tối 23-4, trung tá Phan Đình Diệm - cán bộ Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Đắk Lắk - cho biết sau khi làm thủ tục bàn giao cho công an địa phương ở Campuchia hai nữ nạn nhân quê Tây Ninh bị lừa đảo qua mạng, các lực lượng trong đoàn công tác Việt Nam đã trở về Việt Nam theo kế hoạch.
"Chúng tôi đã tiến hành các thủ tục theo quy định và giữ liên lạc với công an phía Campuchina, hai nạn nhân hiện vẫn ở Campuchia để chờ gia đình, ngành chức năng Việt Nam qua đưa về" - trung tá Diệm nói.
Thuật lại câu chuyện khi đoàn công tác Công an tỉnh, Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Đắk Lắk cùng Sở Nội vụ tỉnh Đắk tình cờ phát hiện hai nữ nạn nhân bị lừa đảo tại Campuchia sáng nay (23-4), trung tá Diệm cho biết nhiều ngày qua đoàn công tác có mặt ở Camuchia để thực hiện nhiệm vụ hội đàm, tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ quân tình nguyện và chuyên gia Việt Nam hy sinh tại Campuchia (mùa khô 2025-2026).
Đoàn gồm ông Phan Đại Thắng - Phó giám đốc Sở Nội vụ, Phó trưởng Ban Chỉ đạo 515 tỉnh Đắk Lắk, ông Nguyễn Hữu Từ - Phó bí thư Đảng ủy UBND tỉnh Đắk Lắk cùng các cán bộ công an, quân sự tỉnh Đắk Lắk.
Khoảng 8h30 sáng nay, đoàn dừng chân tại một cửa hàng tạp hóa ở trung tâm TP Senmonorom, tỉnh Mondulkiri (Campuchia) để mua một số đồ đạc, vật dụng.
Trong lúc đợi nhận hàng, một thành viên đoàn nhận ra dấu hiệu bất thường của một thiếu nữ người Việt có biểu hiện mệt mỏi, hoảng loạn khi tới quán tạp hóa để đổi tiền từ đồng Việt Nam sang USD.
"Người phát hiện là trung tá Danh Thanh Sự - cán bộ Công an tỉnh Đắk Lắk. Do là công an, có nghiệp vụ về ngoại tuyến nên khi thấy cô gái có dấu hiệu hoảng loạn như vậy thì anh Sự cùng anh em chúng tôi tìm cách hỏi chuyện.
Người chủ quán cũng biết tiếng Việt, nên sau khi nói chuyện thì chúng tôi biết rằng cô gái kia là nạn nhân bị rơi vào ổ lừa đảo đang cố gắng chạy trốn" - trung tá Diệm nói.
Ông Diệm cũng cho biết khi xác định đây là vụ việc liên quan đến nạn nhân người Việt, đoàn công tác đã tạm dừng kế hoạch để tập trung hỗ trợ, liên lạc với gia đình nạn nhân và công an địa phương.
Khi bình tĩnh lại, cô gái người Việt nói rằng mình quê ở Tây Ninh, bị dụ dỗ từ trên mạng và bị đưa qua "làm việc trên máy tính" ở Campuchia cách đây hơn một tháng. Tuy nhiên khi qua tới nơi thì bị giam giữ, đánh đập, nơi cô gái ở còn có nhiều nạn nhân người Việt khác.
Thuật lại thêm với cán bộ Việt Nam, cô gái này cho biết cách đây ít ngày công an Campuchia tổ chức truy quét dữ dội.
Các đối tượng cầm đầu tụ điểm ổ lừa đảo đã di chuyển toàn bộ nạn nhân đi vào trốn tránh ở nhà dân, các khách sạn để chờ tình hình yên ắng. Cô gái quê Tây Ninh cùng một bạn cùng quê đã tìm cách thoát được ra ngoài, liên lạc được với gia đình để gửi tiền qua làm lộ phí đón taxi đưa về cửa khẩu biên giới.
Sáng 23-4, khi thuê được một taxi, cô gái này cùng người bạn đã cố gắng tháo chạy; ghé vào tiệm tạp hóa đổi tiền qua USD để trả tiền xe. Rất may, cả hai gặp đoàn cán bộ của tỉnh Đắk Lắk.
Nói với Tuổi Trẻ Online, trung tá Phan Đình Diệm cho biết sau khi xác minh từ nhiều nguồn và liên lạc được với gia đình của hai nạn nhân, đoàn công tác Đắk Lắk xác nhận đây là một vụ đào tẩu để thoát khỏi hang ổ lừa đảo "việc nhẹ lương cao".
Hai nạn nhân được xác định là Lâm N.N. (18 tuổi) và Nguyễn T.L. (17 tuổi) - cùng quê khu vực tỉnh Long An (cũ) - nay thuộc tỉnh Tây Ninh.
Tin lời dụ dỗ từ trên mạng, N. và L. đã vượt biên để tới hang ổ của nhóm lừa đảo tại Mondulkiri. Tại đây, cả hai bị ép tham gia hoạt động trên mạng xã hội nhằm trục lợi; hằng ngày bị các đối tượng kiểm soát chặt chẽ, bị đánh đập, đe dọa.
Trung tá Diệm cho biết trong nhiều giờ từ lúc phát hiện hai nạn nhân Việt Nam bị lừa đảo, các thành viên đoàn công tác đã tìm đủ cách để liên hệ với chính quyền địa phương, Công an Tây Ninh, Đồn biên phòng Tây Ninh cùng Công an tỉnh Mondulkiri.
Sau nhiều kênh xác minh, làm việc, Công an tỉnh Mondulkiri đã làm việc với lực lượng biên phòng để tiếp nhận hai nữ nạn nhân, đưa về trụ sở công an để chăm sóc trước khi bàn giao cho phía Việt Nam.
Ngày 2/7, Phòng An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao Công an tỉnh Quảng Ngãi cho biết đã phối hợp các đơn vị nghiệp vụ và công an địa phương mời làm việc, răn đe, xử lý 63 người có hành vi tương tác, bình luận, chia sẻ thông tin từ hệ thống trang, kênh, nhóm của Lê Trung Khoa.
Trước đó, qua rà soát, lực lượng chức năng phát hiện nhiều tài khoản trên địa bàn tỉnh thường xuyên theo dõi, tương tác với các nội dung bị xác định là bịa đặt, xuyên tạc do Lê Trung Khoa đăng tải. Phần lớn người vi phạm khai do hạn chế nhận thức, thiếu kỹ năng kiểm chứng thông tin nên vô tình tiếp tay lan truyền.
Trong số này, Công an tỉnh Quảng Ngãi răn đe, giáo dục 61 trường hợp; xử phạt hành chính 2 trường hợp với tổng số tiền 12,5 triệu đồng. Sau đó, các cá nhân tự nguyện gỡ bình luận, rời khỏi các hội nhóm có nội dung xấu độc và ký cam kết không tái phạm.
Lê Trung Khoa (54 tuổi, quê Thanh Hóa) và Nguyễn Văn Đài (56 tuổi, quê tỉnh Hưng Yên) ngày 31/12/2025 bị TAND TP Hà Nội xét xử vắng mặt, tuyên phạt mỗi người 17 năm tù về tội Làm, tàng trữ, phát tán, tuyên truyền thông tin, tài liệu nhằm chống Nhà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam, theo khoản 2 Điều 117 Bộ luật Hình sự.
Cùng vụ án với Lê Trung Khoa, Đỗ Văn Ngà (47 tuổi, quê tỉnh Gia Lai) bị phạt 7 năm tù; Huỳnh Bảo Đức (41 tuổi, quê TP HCM) án 6 năm 6 tháng tù và Phạm Quang Thiện (47 tuổi) 5 năm 6 tháng tù về cùng tội danh.
Bốn địa phương khác cũng mời làm việc hàng trăm người
Trong tháng 6, Công an tỉnh Hà Tĩnh xác minh, mời làm việc, răn đe, giáo dục 135 người có hành vi tương tác với các trang mang tên Lê Trung Khoa, Nguyễn Văn Đài. Phần lớn thừa nhận hành vi, cho biết chưa nhận diện đầy đủ bản chất các trang mạng này nên vô tình tiếp tay lan truyền thông tin. Sau khi được tuyên truyền, các trường hợp đã gỡ bình luận, rời nhóm và cam kết không tái phạm.
Tại TP Đà Nẵng, từ ngày 10 đến 20/6, Phòng An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao phối hợp công an xã, phường mời làm việc, răn đe, giáo dục 79 người. Cơ quan chức năng đồng thời tiếp tục củng cố hồ sơ hơn 20 trường hợp khác, nâng tổng số người bị xác minh, xử lý lên hơn 100.
Trước đó, trong tháng 5, Công an TP Huế mời làm việc 45 người thường xuyên bày tỏ cảm xúc, bình luận hoặc chia sẻ các nội dung bị cho là giả mạo, xuyên tạc trên các trang này. Cùng thời gian, Công an tỉnh Lai Châu cũng mời làm việc 10 người có hành vi tương tự. Sau các buổi làm việc, những người này đều cam kết không tái phạm, tự nguyện gỡ bài viết, bình luận và rời khỏi các hội nhóm liên quan.
Tính đến đầu tháng 7, ít nhất 5 địa phương gồm Quảng Ngãi, Hà Tĩnh, Đà Nẵng, Huế và Lai Châu đã mời làm việc, răn đe hoặc xử lý hơn 350 người vì tương tác với các trang mạng của Lê Trung Khoa và Nguyễn Văn Đài.
Theo công an các địa phương, nguyên nhân chủ yếu là người vi phạm thiếu kỹ năng nhận diện, kiểm chứng thông tin trên mạng xã hội. Lực lượng chức năng khuyến cáo người dân chỉ tiếp cận, chia sẻ thông tin từ các nguồn chính thống; không tương tác hoặc phát tán nội dung vi phạm pháp luật; khi phát hiện dấu hiệu vi phạm cần thông báo cho cơ quan công an nơi gần nhất.
