Bác sĩ chuyên khoa 1 Văn Thị Xuân Quỳnh, Khoa Nội tổng quát, Bệnh viện đa khoa Xuyên Á TP.HCM, cho biết bệnh giun đũa chó mèo do Toxocara canis ở chó và Toxocara cati ở mèo gây ra. Người mắc bệnh thường không phải do “ôm chó mèo” trực tiếp, mà chủ yếu do nuốt phải trứng giun đã tồn tại trong môi trường như đất, cát, rau sống, tay bẩn, đồ chơi, sân vườn, công viên hoặc khu vực có phân chó mèo nhiễm giun.
Vì vậy, ngay cả những người không nuôi thú cưng vẫn có thể mắc bệnh nếu sống trong khu vực có nhiều chó mèo thả rông, tiếp xúc đất cát, làm vườn, ăn rau sống rửa chưa kỹ hoặc chưa có thói quen rửa tay đúng cách. Nguy cơ nhiễm bệnh không chỉ nằm trong từng gia đình có nuôi chó mèo, mà còn nằm ở môi trường sống chung của cộng đồng. Điều này khiến việc phòng ngừa và phát hiện bệnh gặp nhiều khó khăn.
Thứ nhất, người dân dễ chủ quan. Nhiều người nghĩ rằng “nhà tôi không nuôi chó mèo thì không thể mắc bệnh”, nên ít chú ý đến việc rửa tay sau khi tiếp xúc đất, rửa rau sống kỹ, che chắn khu vui chơi cát cho trẻ em, hoặc giữ vệ sinh môi trường xung quanh nhà.
Thứ hai, nguồn lây rất khó truy tìm rõ ràng. Người bệnh có thể đã tiếp xúc với đất, cát, rau sống hoặc môi trường nhiễm trứng giun từ trước đó nhưng không nhớ chính xác thời điểm hay địa điểm phơi nhiễm. Do đó, khi mắc bệnh, nhiều trường hợp không tìm được yếu tố nguy cơ rõ ràng, đặc biệt là ở những người không nuôi chó mèo.
Thứ ba, triệu chứng bệnh thường không đặc hiệu. Bệnh có thể biểu hiện bằng ngứa, nổi mề đay kéo dài, mệt mỏi, đau bụng, ho kéo dài, khò khè, tăng bạch cầu ái toan, hoặc có tổn thương gan, phổi, mắt, thần kinh… Những biểu hiện này dễ bị nhầm với dị ứng, bệnh da liễu, bệnh hô hấp, bệnh gan mật hoặc các bệnh nội khoa khác. Đặc biệt, người bệnh thường không xét nghiệm phân ra trứng giun như nhiều người vẫn nghĩ, vì người chỉ là ký chủ ngẫu nhiên; chẩn đoán cần dựa vào thăm khám lâm sàng, xét nghiệm máu, bạch cầu ái toan, huyết thanh chẩn đoán và loại trừ các nguyên nhân khác.
“Với những trường hợp ngứa, nổi mề đay kéo dài; tăng bạch cầu ái toan; tổn thương gan, phổi, mắt không rõ nguyên nhân; đau bụng kéo dài; ho kéo dài không giải thích được; hoặc có yếu tố tiếp xúc đất cát, rau sống, chó mèo thả rông, người dân nên đến cơ sở y tế có chuyên môn về bệnh ký sinh trùng để được kiểm tra, chẩn đoán đúng và điều trị kịp thời”, bác sĩ khuyến cáo.
Bác sĩ Nguyễn Huy Hoàng, Thành viên Hội Y học dưới nước và Oxy cao áp Việt Nam, cho biết nếu mẩn ngứa kéo dài trên 6 tuần, dùng thuốc chống dị ứng thông thường không hiệu quả thì nên nghĩ đến việc mình bị nhiễm ký sinh trùng, trong đó, nhiễm ấu trùng giun đũa chó mèo là bệnh khá thường gặp.
Từ đường lây truyền của bệnh nhiễm ấu trùng giun đũa chó mèo, bác sĩ khuyến cáo cần có các biện pháp phòng tránh như sau:
Ngày 21/4, đại diện Bệnh viện Nhân dân 115 (TPHCM) cho biết, vừa qua các bác sĩ nơi này đã cứu sống ngoạn mục hai người bệnh bị tổn thương rất nặng do ngạt khói sau một vụ hỏa hoạn.
Trước đó, bệnh viện đã tiếp nhận và điều trị 4 trường hợp ngạt khói sau trận hỏa hoạn tại phường Tân Thới Hiệp. Trong số đó, có 2 bệnh nhân (là vợ chồng trẻ) nhập viện trong tình trạng suy hô hấp, tổn thương đa cơ quan.
Khi nhập viện, toàn thân họ bám đầy muội than và tro cùng nhiều vết thương xây xát rải rác ở tay và chân, khó thở tiến triển nhanh, đau rát họng, ho khạc nhiều đờm nhớt lẫn muội than.
Ngay lập tức, các nhân viên y tế đã tiến hành thăm khám và thực hiện các xét nghiệm cần thiết. Kết quả cho thấy, 2 bệnh nhân bị tổn thương phổi nặng do ngạt khói, dẫn đến rối loạn ý thức, suy hô hấp nặng, bỏng khí quản độ 3 và suy đa cơ quan.
Người bệnh được xử trí tích cực bằng thở máy, hỗ trợ tuần hoàn và phun khí dung các loại thuốc giúp giãn phế quản, giảm viêm theo phác đồ điều trị ngạt khói.
Bên cạnh đó, nhận định nguy cơ tổn thương đường thở và khả năng để lại biến chứng lâu dài do hít phải tro bụi đám cháy, cả hai đã được các bác sĩ khoa Hô hấp thực hiện kỹ thuật nội soi phế quản ống mềm và rửa phế quản tại giường ngay trong ngày nhập viện, cũng như liên tục nhiều ngày sau đó.
Phương pháp này giúp loại bỏ muội than, dịch tiết và các chất kích thích trong đường thở, góp phần giảm viêm và cải thiện chức năng hô hấp.
Sau 8 ngày điều trị tích cực, từ tình trạng hôn mê, phải thở máy và hỗ trợ đa cơ quan, hai người bệnh đã hồi phục tốt, có thể tự thở, sinh hoạt bình thường, được xuất viện và hẹn tái khám theo dõi.
Phía Bệnh viện Nhân dân 115 khuyến cáo, ngạt khói có thể tước đi mạng sống chỉ trong vài phút, nhưng hoàn toàn có thể cứu chữa nếu được xử trí đúng cách.
Cụ thể, khi có cháy, người dân cần bình tĩnh và nhanh chóng thoát ra không gian thoáng đãng, sau đó liên hệ lực lượng chức năng.
Khi thấy dấu hiệu tím tái, mệt lả, ho khạc đờm đen, thở rít, khò khè, chóng mặt... người dân cần đi khám ngay. Ngay cả khi thoát khỏi đám cháy và cảm thấy bình thường, nếu có biểu hiện khó chịu ở đường hô hấp, người dân tuyệt đối không chủ quan mà cần đến ngay cơ sở y tế để được thăm khám và điều trị kịp thời.
Trước đó, như Dân trí đã thông tin, khoảng 3h ngày 12/4, người dân phát hiện đám cháy tại dãy nhà trọ trên đường Nguyễn Thị Thơi (phường Tân Thới Hiệp), liền hô hoán dập lửa nhưng bất thành. Ngọn lửa nhanh chóng bùng phát dữ dội, bao trùm dãy trọ khiến nhiều người mắc kẹt bên trong.
Nhận tin báo, Phòng Cảnh sát Phòng cháy chữa cháy và Cứu nạn cứu hộ (PC07, Công an TPHCM) đã điều động hàng chục cán bộ, chiến sĩ cùng xe chữa cháy đến hiện trường dập lửa, ngăn cháy lan.
Trong quá trình tìm kiếm cứu nạn, cảnh sát phát hiện hai người tử vong ở trong một phòng trọ và 5 người bị thương.
Thực tế, không có cách ăn nào phù hợp với tất cả mọi người. Lựa chọn tốt nhất là chế độ ăn phù hợp với lối sống, mức độ vận động, mục tiêu sức khỏe và cảm giác đói của từng người, theo trang sức khỏe Verywell Health.
Không ít người cho rằng ăn nhiều bữa nhỏ sẽ giúp cơ thể đốt cháy nhiều calo hơn. Thực tế, quá trình tiêu hóa thức ăn đúng là khiến cơ thể tiêu hao thêm một phần năng lượng. Tuy nhiên, nghiên cứu trên tạp chí American College of Nutrition vào năm 2019 cho thấy mức tiêu hao này rất nhỏ và không tạo ra khác biệt đáng kể nếu tổng lượng calo nạp vào trong ngày vẫn như nhau.
Ví dụ, một người ăn 2.000 calo mỗi ngày sẽ có tốc độ trao đổi chất gần như giống nhau dù chia thành 3 hay 6 bữa.
Trong khi đó, tuổi tác, nội tiết, chế độ ăn, mức độ vận động và chất lượng giấc ngủ mới là những yếu tố ảnh hưởng rõ rệt đến quá trình chuyển hóa năng lượng, theo nghiên cứu trên tạp chí Clinical Investigation vào năm 2022.
Việc ăn 3 bữa hay nhiều bữa nhỏ cũng không quyết định khả năng giảm cân.
Muốn giảm cân bền vững, cơ thể cần tiêu hao nhiều calo hơn lượng calo hấp thụ mỗi ngày. Mục tiêu này thường đạt được khi kết hợp ăn ít calo hơn với tăng cường vận động.
Cảm giác đói và no không giống nhau ở mỗi người. Có người thấy no lâu sau một bữa ăn, trong khi có người lại dễ chịu hơn khi chia khẩu phần thành nhiều bữa nhỏ.
Điều quan trọng hơn là chất lượng của mỗi bữa ăn. Nghiên cứu trên JAMA Netw Open vào năm 2024 cho thấy bữa ăn có đủ protein, chất béo lành mạnh và chất xơ sẽ được tiêu hóa chậm hơn, giúp duy trì cảm giác no lâu.
Ngược lại, thực phẩm chứa nhiều đường và tinh bột tinh chế được tiêu hóa nhanh, cung cấp năng lượng tức thời nhưng cũng khiến cảm giác đói quay trở lại sớm hơn.
Với người mắc tiểu đường hoặc kháng insulin, chia nhỏ bữa ăn có thể giúp hạn chế tình trạng đường huyết tăng cao sau bữa ăn lớn và tránh hạ đường huyết khi để khoảng cách giữa các bữa quá dài.
Đối với người trưởng thành khỏe mạnh, số bữa ăn trong ngày không ảnh hưởng nhiều đến đường huyết. Thành phần dinh dưỡng của mỗi bữa mới là yếu tố quyết định.
Chế độ ăn 3 bữa mỗi ngày phù hợp với người thích lịch trình ăn uống đơn giản, cảm thấy no lâu sau bữa chính, muốn hạn chế ăn vặt hoặc có lịch làm việc bận rộn.
Trong khi đó, việc chia thành nhiều bữa nhỏ sẽ phù hợp hơn với người thường xuyên thấy đói giữa các bữa, cần duy trì năng lượng ổn định, có nhu cầu năng lượng cao, gặp khó chịu khi ăn quá nhiều trong một bữa...
"Tôi đã bỏ ra gần 30 triệu đồng để làm chiếc răng này, chắc nó phải dùng được cả đời chứ bác sĩ"? Đây là câu hỏi mà các bác sĩ implant thường xuyên nhận được từ người bệnh sau điều trị.
Câu trả lời khiến nhiều người bệnh bất ngờ, đó là implant có thể tồn tại rất lâu, nhưng không có chiếc implant nào được "bảo hành" bằng sự chủ quan của người dùng.
Trong nhiều năm qua, kỹ thuật cấy ghép implant đã phát triển vượt bậc và dần cải thiện tỷ lệ cấy ghép thành công lên rất cao. Tuy nhiên, các nghiên cứu quốc tế gần đây cho thấy một thực tế đáng chú ý rằng phần lớn các biến chứng xuất hiện sau nhiều năm cấy ghép không đến từ nguyên nhân phẫu thuật ban đầu, mà đến từ quá trình chăm sóc răng miệng sau đó. Nói cách khác, sau khi bác sĩ hoàn thành phần việc của mình, tuổi thọ của implant bắt đầu nằm trong tay người bệnh.
Nhiều người bệnh cho rằng vì trụ implant được làm từ titanium nên sẽ không gặp vấn đề gì giống như răng thật. Điều này chỉ đúng một nửa vì bản thân trụ implant không bị sâu, nhưng phần lợi và xương quanh implant vẫn là mô sống của cơ thể, vẫn có thể bị vi khuẩn tấn công giống như tổ chức quanh răng thật.
Các chuyên gia gọi tình trạng này là viêm quanh implant. Bệnh thường khởi phát âm thầm, với biểu hiện lợi hơi có màu đỏ, đôi khi chảy máu nhẹ khi chải răng, không đau, nên hầu hết người bệnh đều bỏ qua.
Nhưng bên dưới bề mặt đó, phần xương nâng đỡ implant có thể đang âm thầm tiêu đi từng chút một. Đến khi cảm nhận được implant lung lay, tổn thương thường đã tiến triển đến một mức độ tương đối nặng.
Khi phân tích các trường hợp implant tồn tại ổn định suốt 15-20 năm, các nhà nghiên cứu nhận thấy những người này có một điểm chung, chính là họ duy trì được ba thói quen đơn giản là vệ sinh răng miệng đúng cách, tái khám đều đặn và kiểm soát chặt chẽ các yếu tố nguy cơ.
Ba thói quen tưởng chừng rất đơn giản này lại quyết định phần lớn khả năng "sống còn" của implant.
Thói quen thứ nhất, chăm sóc implant như chăm sóc một chiếc xe đắt tiền
Không ai mua ô tô rồi không bao giờ bảo dưỡng, nhưng rất nhiều người lại nghĩ rằng implant không cần chăm sóc đặc biệt. Thực tế hoàn toàn ngược lại, mảng bám vi khuẩn vẫn hình thành liên tục trên bề mặt phục hình và quanh bờ viền lợi mỗi ngày, nên implant cần được làm sạch kỹ lưỡng không kém gì răng thật.
Các chuyên gia hiện nay khuyến cáo chải răng tối thiểu hai lần mỗi ngày, làm sạch kẽ răng sau mỗi lần ăn, sử dụng bàn chải kẽ hoặc máy tăm nước khi cần, và đặc biệt chú ý vùng tiếp giáp giữa lợi và răng sứ trên implant. Chỉ vài phút chăm sóc mỗi ngày có thể giúp bạn ngăn ngừa những biến chứng kéo dài nhiều năm.
Thói quen thứ hai, đừng đợi đau mới đi khám
Đây có lẽ là sai lầm phổ biến nhất. Khác với nhiều bệnh lý khác, viêm quanh implant thường tiến triển âm thầm. Không ít bệnh nhân ngạc nhiên khi được bác sĩ thông báo đang có dấu hiệu tiêu xương dù họ hoàn toàn không cảm thấy đau. Tái khám định kỳ giúp phát hiện các vấn đề từ khi chỉ có những dấu hiệu rất nhỏ.
Các hướng dẫn quốc tế mới nhất đều nhấn mạnh rằng tái khám định kỳ và chăm sóc duy trì sau cấy ghép là những yếu tố bắt buộc nếu muốn implant hoạt động ổn định lâu dài. Nói cách khác, lần tái khám quan trọng nhất không phải là lần khám ngay sau phẫu thuật, mà là tất cả những lần tái khám trong nhiều năm về sau.
Thói quen thứ ba, loại bỏ những "kẻ phá hoại thầm lặng"
Có những yếu tố âm thầm làm giảm tuổi thọ implant mà nhiều người không để ý, trong đó thuốc lá là yếu tố nguy hiểm nhất. Người hút thuốc có nguy cơ gặp biến chứng sau cấy ghép implant cao hơn đáng kể so với người không hút thuốc.
Bên cạnh đó còn có các yếu tố như đái tháo đường kiểm soát kém, tiền sử viêm nha chu, nghiến răng, vệ sinh răng miệng không đầy đủ và bỏ tái khám trong thời gian dài. Mỗi yếu tố riêng lẻ có thể chưa gây hậu quả ngay lập tức, nhưng khi cộng dồn theo thời gian, chúng trở thành nguyên nhân khiến implant thất bại.
