Nhiều người không khỏi bàng hoàng trước thông tin một người đàn ông 38 tuổi đột ngột tử vong dù trước đó vẫn sinh hoạt bình thường cùng gia đình. Sự việc một lần nữa gióng lên hồi chuông cảnh báo về những dấu hiệu sức khỏe âm thầm nhưng nguy hiểm mà không ít người thường chủ quan bỏ qua.
Ngày 20/5, BSCKII Nguyễn Thắng Nhật Tuệ, Trưởng Khoa Cấp cứu – Bệnh viện Gia An 115 (Tp.HCM), cho biết bệnh viện vừa tiếp nhận một trường hợp tử vong đột ngột liên quan đến tăng huyết áp nhưng người bệnh chủ quan, không điều trị.
Nạn nhân là anh H.Q.P. (38 tuổi, ngụ Tp.HCM), làm nghề giáo viên và mới lập gia đình.
Theo người thân, sau bữa cơm tối cùng gia đình, anh P. than mệt rồi ra trước hiên ngồi nghỉ. Chỉ ít phút sau, anh bất ngờ gục xuống, rơi vào tình trạng ngưng tim. Dù lực lượng cấp cứu từ trạm vệ tinh gần đó nhanh chóng có mặt và nỗ lực hồi sinh tim phổi nhưng anh không qua khỏi.
BS. Tuệ cho biết ông rất ám ảnh trước hình ảnh người cha già tóc bạc bật khóc, liên tục xin được ở cạnh thi thể con trai.
Theo gia đình, trước đó anh P. từng được phát hiện tăng huyết áp trong một lần khám sức khỏe định kỳ tại cơ quan. Tuy nhiên, anh không điều trị vì cho rằng mình còn trẻ, sức khỏe tốt nên bệnh không đáng lo ngại.
Các bác sĩ cảnh báo tăng huyết áp là bệnh lý nguy hiểm nhưng thường diễn tiến âm thầm, nhiều trường hợp không có triệu chứng rõ rệt nên khiến người bệnh chủ quan. Nếu không được kiểm soát, bệnh có thể dẫn đến đột quỵ, nhồi máu cơ tim, suy tim hoặc đột tử.
“Tăng huyết áp không gây đau đớn rõ ràng nhưng có thể cướp đi mạng sống rất nhanh”, BS Tuệ nhấn mạnh.
Giới chuyên môn khuyến cáo không chỉ người lớn tuổi mà cả người trẻ cũng cần kiểm tra huyết áp định kỳ, đặc biệt khi có các yếu tố nguy cơ như căng thẳng kéo dài, béo phì, hút thuốc lá, uống rượu bia thường xuyên hoặc có tiền sử gia đình mắc bệnh tim mạch.
Khi đã được chẩn đoán tăng huyết áp, người bệnh cần tuân thủ điều trị, thay đổi lối sống, hạn chế muối, kiểm soát cân nặng và tái khám định kỳ, tránh tâm lý chủ quan vì nghĩ mình còn trẻ khỏe.
Tăng huyết áp được coi là “kẻ giết người thầm lặng” vì đa số người bệnh không hề có dấu hiệu cảnh báo. Bệnh diễn tiến âm thầm, nhiều người khi xuất hiện triệu chứng lại là lúc bị tai biến nặng, ảnh hưởng tới sức khỏe và cuộc sống của người bệnh.
Một số loại thực phẩm cụ thể dưới đây bạn nên đưa vào chế độ ăn uống thường xuyên mỗi ngày vì chúng rất giàu chất dinh dưỡng và các chất có lợi để giúp hạ huyết áp.
Chuối giàu kali giúp giảm huyết áp
TS. Laffin cho biết, chuối rất giàu kali, một chất dinh dưỡng đã được chứng minh là giúp giảm huyết áp. Một quả chuối cỡ trung bình cung cấp khoảng 375mg kali – tương đương với 11% lượng khuyến nghị hàng ngày cho nam giới và 16% cho phụ nữ. Tuy nhiên, điều cần lưu ý là đối với những bệnh nhân mắc bệnh thận giai đoạn cuối cần phải cẩn thận với việc tiêu thụ kali. Trong trường hợp đó, hãy hỏi ý kiến bác sĩ trước khi ăn chuối.
Quả việt quất làm giãn mạch và giảm huyết áp
TS. Nieca Goldberg, Giám đốc y tế của thành phố Atria (New York) cho biết, quả việt quất và các loại quả mọng nói chung có chứa resveratrol, một chất giúp thư giãn mạch máu. Chúng cũng giàu anthocyanin, một nhóm sắc tố thực vật giúp tăng cường sức khỏe tim mạch.
Một nghiên cứu năm 2019 được công bố trên Tạp chí Lão khoa châu Âu cho biết, những người uống sinh tố việt quất đều đặn trong 28 ngày nhận thấy huyết áp giảm 5 mmHg.
Gia vị từ thảo mộc tốt cho huyết áp
Khi bị tăng huyết áp, bác sĩ sẽ khuyên bạn nên tránh dùng muối. Thay vào đó, hãy nêm thức ăn của bạn bằng gia vị. Một nghiên cứu năm 2021 được công bố trên Tạp chí Dinh dưỡng Lâm sàng Hoa Kỳ cho thấy, khi sử dụng thực phẩm nêm 6,6g thảo mộc và gia vị mỗi ngày có liên quan đến việc giảm huyết áp chỉ sau 4 tuần. Nghiên cứu đã xem xét sự pha trộn của 24 loại thảo mộc và gia vị khác nhau, từ húng quế, mùi tây đến quế và nghệ.
Những loại thực phẩm tốt cho người tăng huyết áp
Không chỉ thuốc men hay tập luyện, nhiều nghiên cứu cho thấy chế độ ăn uống cũng đóng vai trò quan trọng trong việc kiểm soát huyết áp. Một số thực phẩm quen thuộc thậm chí có thể hỗ trợ hạ huyết áp tự nhiên nếu được sử dụng đúng cách.
Đồng tác giả nghiên cứu Penny Kris-Etherton, Giáo sư Khoa học Dinh dưỡng tại Đại học Evan Pugh (Đại học bang Pennsylvania), cho biết điều đáng chú ý là huyết áp của người tham gia vẫn giảm dù nhóm nghiên cứu không cắt giảm natri trong khẩu phần ăn. Theo bà, các loại thảo mộc và gia vị có thể hỗ trợ hạ huyết áp theo cơ chế độc lập.
Socola đen hỗ trợ giãn mạch, hạ huyết áp
Theo GS Kris-Etherton, socola đen chứa nhiều flavonoid – chất chống oxy hóa có tác dụng giúp mạch máu giãn ra, từ đó hỗ trợ hạ huyết áp. Hiệp hội Tim mạch Hoa Kỳ khuyến nghị nên chọn loại socola chứa từ 70-85% cacao nguyên chất để hấp thu nhiều flavonoid hơn. Tuy nhiên, loại thực phẩm này cũng chứa nhiều calo nên không nên ăn quá mức.
Các loại quả hạch như óc chó, hạnh nhân hay hạt điều chứa nhiều magie và kali – hai khoáng chất có lợi cho việc kiểm soát huyết áp. GS Maya Vadiveloo cho biết nhóm thực phẩm này còn giàu chất xơ và chất béo lành mạnh, giúp cải thiện cholesterol và bảo vệ thành mạch.
Một nghiên cứu công bố năm 2019 trên tạp chí của Hiệp hội Tim mạch Hoa Kỳ ghi nhận những người thay thế 5% lượng chất béo bão hòa bằng quả óc chó đã giảm huyết áp sau 6 tuần. Chuyên gia khuyến cáo nên ưu tiên các loại hạt không muối hoặc bơ hạt ít natri để tránh làm tăng huyết áp ngược trở lại.
Sữa chua giàu lợi khuẩn giúp kiểm soát huyết áp
Nghiên cứu đăng trên Tạp chí Sữa Quốc tế năm 2021 cho thấy việc ăn sữa chua thường xuyên có thể giúp giảm huyết áp khoảng 7 điểm. Theo GS Kris-Etherton, sữa chua cung cấp nhiều dưỡng chất như canxi, kali và magie – những thành phần có lợi cho tim mạch và huyết áp.
Ngoài ra, nhiều loại sữa chua còn chứa men vi sinh giúp cải thiện sức khỏe đường ruột và hỗ trợ kiểm soát huyết áp. Một phân tích tổng hợp công bố năm 2014 trên tạp chí Hypertension cho thấy việc bổ sung men vi sinh thường xuyên có thể làm giảm huyết áp tâm thu gần 3,6 mmHg.
Cá béo giàu omega-3 giúp bảo vệ tim
Các loại cá béo như cá hồi, cá ngừ hay cá thu chứa nhiều omega-3 – nhóm acid béo được chứng minh có lợi cho tim mạch. Một nghiên cứu năm 2022 trên tạp chí của Hiệp hội Tim mạch Hoa Kỳ cho thấy những người bổ sung 2-3g DHA và EPA mỗi ngày có mức huyết áp thấp hơn so với nhóm không sử dụng.
Ngũ cốc nguyên hạt giảm nguy cơ tăng huyết áp
Theo GS Maya Vadiveloo, ngũ cốc nguyên hạt là nguồn cung cấp magie dồi dào, hỗ trợ điều hòa huyết áp hiệu quả. Một nghiên cứu của Nhật Bản công bố năm 2020 trên American Journal of Nutrition cho thấy những người thường xuyên ăn ngũ cốc nguyên hạt có nguy cơ mắc tăng huyết áp thấp hơn khoảng 60% so với người ít sử dụng.
Trong ngôi nhà ọp ẹp nằm sâu hun hút tận cùng con hẻm 1031 đường Nguyễn Duy Trinh (phường Long Trường, TP.HCM, khu vực TP Thủ Đức trước đây), cậu học trò ngoan và hiếu thảo ấy đang là chỗ dựa tinh thần cho người mẹ đau bệnh.
Cha Phát mất vì ung thư gan chưa lâu thì trong cùng năm ấy bà Ngô Thị Mỹ Duyên (mẹ Phát) nhận kết quả mắc ung thư tuyến ngực, giai đoạn 3B. Đó là cú sốc lớn với cậu bé 12 tuổi. Sau phẫu thuật, thể trạng của mẹ Phát càng yếu hơn.
Đầu năm nay, kết quả khám tại Bệnh viện Ung bướu TP.HCM cho thấy bệnh của bà Duyên đã di căn qua xương.
Tai ương dường như chưa buông tha gia đình nghèo ấy khi bà Duyên lâm cảnh "bệnh chồng bệnh" khi còn phải đang điều trị chứng vẹo cột sống tại Bệnh viện Chấn thương chỉnh hình TP.HCM.
Cơn mưa đầu mùa như càng làm cho cái nóng thêm oi bức, ngột ngạt hơn. Từ lúc đổ bệnh, bà Duyên phải nghỉ làm bảo mẫu tại một trường tiểu học, khoản lương khiêm tốn duy nhất giúp nuôi sống hai mẹ con đã không còn.
Cũng may còn có dì ruột của Phát - bà Ngô Thị Diễm Trang - mỗi tháng giúp cho 4 triệu đồng, cộng thêm Phát được hưởng suất hỗ trợ 812.000 đồng/tháng từ chính quyền địa phương.
Đôi vai người mẹ 56 tuổi như càng oằn đi với liệu trình hóa trị gồm 8 toa thuốc phía trước. Dù được bảo hiểm y tế chi trả 80%, khoản tiền còn lại vẫn vượt quá khả năng của hai mẹ con côi. Trong nhà, thứ gì đáng giá bán được đều đã mọc cánh hết rồi, chỉ còn vài món lặt vặt "bán chẳng ai mua".
Hiện hai chân của bà Duyên đã bị liệt một phần nên hầu như nằm là chủ yếu. Những việc nhẹ trước đây bà còn ráng được thì giờ đành phải trông cậy vào cậu con trai độc nhất.
Người mẹ nghèo không thương cho mình mà chép miệng "chỉ tội thằng Phát đã mồ côi cha mà mẹ còn bệnh tật hiểm nghèo".
Chỉ có hai mẹ con nên những lần mẹ nhập viện dài ngày Phát đều phải xin nghỉ học. Vào viện chăm mẹ, cậu học trò hiếu học không quên mang theo sách vở vào bệnh viện để học. Tranh thủ lúc nào mẹ nằm nghỉ, Phát ra ghế đá gọi điện cho thầy cô và các bạn chia sẻ lại bài giảng cho mình, coi như học online.
Mẹ được xuất viện về nhà, Phát lại tranh thủ thu xếp nhà cửa để kịp trở lại trường lớp. Hiểu và chia sẻ với hoàn cảnh đặc biệt của cậu học trò vất vả, thầy cô và bạn bè càng thương, cảm phục đức tính siêng năng của Phát khi bạn luôn sẵn lòng chia sẻ, phụ các bạn trực nhật lớp dù không phải ca trực của mình.
Với bà Duyên, lòng hiếu thuận của đứa con trai như thứ "thần dược" níu giữ bà cố gắng thuốc thang để có thể còn được nhìn thấy con lâu hơn.
Đứa con trai cũng sớm hiểu chuyện, ý thức mình giờ là chỗ dựa tinh thần cho mẹ và phải thay luôn phần ba chăm sóc, an ủi mẹ trong cuộc sống mỗi ngày.
Nhà trường đã miễn toàn bộ chi phí học tập và tiền bán trú cho Phát. Chưa kể mỗi khi có chương trình hỗ trợ học sinh nghèo, Phát luôn là cái tên ưu tiên trong danh sách.
Hàng xóm cũng thương hai mẹ con, thường xuyên cho thực phẩm, quần áo để hai mẹ con đỡ phần nào hay phần đó.
Bà Nguyễn Thị Bích, trưởng khu phố 14, nói bà con hàng xóm ai cũng biết rõ câu chuyện của Phát nên càng thương hơn.
"Tấm gương hiếu thảo vượt khó của cháu Phát được chúng tôi lan tỏa trên địa bàn khu phố. Mong sẽ có thêm nhiều tấm lòng giúp mẹ con chị Duyên vượt qua cơn bĩ cực", bà Bích nói.
Nhận xét về cậu học trò 15 tuổi đầy nghị lực ấy, cô Đặng Ngọc Hiếu - giáo viên chủ nhiệm lớp 9A1 của Phát - rưng rưng: "Chặng đường phía trước của bạn ấy còn gập ghềnh lắm. Chúng tôi càng mong Phát phải mạnh mẽ bước tiếp và có tấm lòng vàng giúp đỡ bạn.
Em học tốt các môn khoa học tự nhiên, đặc biệt là tin học. Có thể nói cậu học trò ấy là điển hình của toàn trường về tinh thần không bỏ cuộc".
Giải đấu diễn ra từ ngày 11/6 đến 19/7 với 104 trận, nhiều trận trùng với giờ hành chính tại Mỹ. Tuần trước, Emily Stewart, nữ nhân viên văn phòng ở Florida, được bạn rủ lên kế hoạch báo ốm giả trong thời gian diễn ra World Cup, kèm ảnh chụp màn hình một số trận đấu được cho là "đáng để trốn việc". Tuy nhiên cả hai bỏ ý định vì giá vé vượt 1.000 USD. Dù vậy, họ vẫn dự tính xin nghỉ phép nếu giá giảm gần ngày khai mạc.
Các chuyên gia của FinanceBuzz ước tính việc nhân viên xem bóng đá trong giờ làm có thể khiến năng suất lao động Mỹ sụt giảm, gây thiệt hại khoảng 4,5 tỷ USD.
Người Mỹ vốn không quá quan tâm bóng đá, nhưng việc giải đấu diễn ra trên sân nhà khiến sức hút tăng mạnh. Nhiều lao động có kế hoạch xin nghỉ phép, trong khi không ít người tính chuyện báo ốm.
Khảo sát của công ty nghiên cứu YouGov cho thấy 14% người trưởng thành tại Mỹ dự định theo dõi World Cup 2026, tăng so với mức 8% của kỳ trước. Nhiều chủ sử dụng lao động lo ngại làn sóng mở livestream theo dõi World Cup trên máy tính trong giờ làm tái hiện như kỳ World Cup 2022 tại Qatar.
Công ty phần mềm quản lý nhân sự UKG cũng khảo sát 8.000 lao động tại 8 quốc gia, ghi nhận một phần ba số người được hỏi dự định nghỉ ít nhất một ngày vì giải đấu. Khoảng 25% lao động tham gia khảo sát cho biết sẽ bỏ lỡ một phần thời gian làm việc, 37% sẽ điều chỉnh lịch cá nhân.
Tác động của World Cup có sự khác biệt giữa các quốc gia và ngành nghề. Tại Brazil, nhiều văn phòng gần như ngừng hoạt động mỗi khi đội tuyển quốc gia ra sân. Ở Mexico, 42% lao động dự định nghỉ ít nhất một ngày. Tại Hà Lan, tỷ lệ này là 23%. Ở Đức và Pháp, nhiều doanh nghiệp linh hoạt giờ làm cho nhân viên, trong khi Scotland đã công bố một ngày nghỉ lễ quốc gia vào thứ hai sau trận mở màn của đội tuyển.
Chênh lệch múi giờ cũng ảnh hưởng đến lịch sinh hoạt. Anh James Lewis, nhân viên chăm sóc khách hàng ở Anh, cho biết đã xin nghỉ trọn hai tuần đầu tiên của giải để xem các trận đấu diễn ra vào ban đêm. "Nếu không làm vậy, tôi sẽ như người mất hồn ở nơi làm việc", Lewis nói.
Theo nền tảng quản lý nhân sự Deel, số ca nghỉ ốm tại Đức trong thời gian đăng cai Euro 2024 tăng cao và đạt đỉnh ngay sau khi giải kết thúc. Bà Lauren Thomas, nhà kinh tế học của Deel, cho biết việc người dân tập trung tại sân vận động và quán bar làm tăng nguy cơ lây nhiễm bệnh thực tế, không chỉ là báo ốm giả.
Đối mặt với sự xáo trộn, nhiều doanh nghiệp tìm cách thích ứng. Hãng bia Heineken triển khai chương trình khuyến khích nhân viên dùng ngày nghỉ phép làm tình nguyện để vừa tham gia hoạt động cộng đồng, vừa xem bóng đá. Trong khi đó, bà Lindsay Bousman, đại diện công ty quản lý nhân sự Dayforce tại Canada, nói việc cùng xem bóng đá tại văn phòng có thể tạo ra sự kết nối lâu dài giữa các nhân viên.
Một ngôi mộ thuộc về một cá nhân có địa vị cao đã được phát hiện, chứa hài cốt người cổ đại đeo vòng tay vàng có niên đại hơn 1.500 năm, được chôn cất bên cạnh một chiếc trống lớn trên cánh đồng lúa ở huyện Ban Lat, tỉnh Phetchaburi, Thái Lan.
Vào lúc 13h ngày 30/4, tại địa điểm khai quật trống đồng ở Moo 6, Ban Don Phlap, Tambon Samophlu, Amphoe Ban Lat, tỉnh Phetchaburi, ông Phanombut Chantharachoti, Tổng Giám đốc Sở Mỹ thuật, đã đến thị sát công việc của các nhà khảo cổ học thuộc Văn phòng Mỹ thuật Vùng 1, Ratchaburi, những người đang khai quật chiếc trống đồng.
Buổi lễ đón tiếp có sự tham dự của bà Nipa Sangkhanakinth, Giám đốc Sở Mỹ thuật Vùng 1, Ratchaburi; Phó Giáo sư Tiến sĩ Patcharasak Alai, Hiệu trưởng Đại học Rajabhat Phetchaburi; bà Prajin Kreuajanth, Giám đốc Bảo tàng Quốc gia Phra Nakhon Khiri và một nhóm các nhà khảo cổ học đến từ Sở Mỹ thuật Vùng 1, Ratchaburi.
Ban đầu, các nhà khảo cổ học từ Khoa Mỹ thuật đã khai quật được một chiếc vòng tay bằng vàng trong một hố chôn cất, nơi người ta tìm thấy một chiếc trống đồng. Chiếc vòng tay này được đeo trên cánh tay của một bộ xương người, ước tính có niên đại từ 1.500 đến 2.000 năm, thuộc thời kỳ tiền sử đến văn hóa Dvaravati.
Ngoài ra, bốn chiếc trống đồng nữa đã được khai quật, nâng tổng số lên 6 chiếc. Thông tin này được đưa ra sau báo cáo của Phó Giáo sư Saenprasert Panneiam, Trợ lý Hiệu trưởng Đại học Rajabhat Phetchaburi, người đã thông báo cho Sở Mỹ thuật Vùng 1, Ratchaburi, rằng người dân đã phát hiện các hiện vật cổ được chôn dưới lòng đất trong ruộng lúa ở Moo 6, Ban Don Phlap, Tambon Samorphlu, Amphoe Ban Lat, tỉnh Phetchaburi.
Cuộc điều tra ban đầu cho thấy họ nghi ngờ những chiếc trống này là trống đồng cổ, có thể được gọi là trống "Mahorathuk". Sau khi kiểm tra, chúng được xác nhận là trống đồng tiền sử cổ đại, có niên đại từ 1.500 đến 2.000 năm trước. Vụ việc sau đó đã được báo cáo cho Tổ chức Hành chính Tiểu khu Samophlu, các lãnh đạo cộng đồng, trưởng thôn và chủ đất.
Cuộc khai quật các bộ phận còn lại của trống đồng được cho là vẫn còn chôn vùi dưới lòng đất, đã nhận được sự đồng ý từ ông Jane và bà Khanang Phetsut, chủ sở hữu ruộng, cũng như nhận được sự hợp tác từ cộng đồng dân cư và sự hỗ trợ từ các cơ quan chính phủ.
Công tác khai quật bắt đầu vào ngày 9/2, do bà Kannika Premjai, một nhà khảo cổ học kỳ cựu kiêm trưởng nhóm khai quật, cùng với bà Kanyaphat Toheng, một nhà khảo cổ học, và Napapol Plianwong, một sinh viên thực tập ngành lịch sử đến từ Khoa Khoa học Xã hội, Đại học Naresuan dẫn đầu, với sự hợp tác của giảng viên, sinh viên Đại học Phetchaburi Rajabhat và người dân địa phương tại phường Samophlu.
Bằng chứng khảo cổ được phát hiện từ tháng 2 đến đầu tháng 3/2026 liên quan đến việc khai quật một hố rộng 2 mét và dài 2,2 mét. Việc khai quật đạt độ sâu 1 mét, hé lộ một mảnh vỡ của đáy trống đồng ở độ sâu 60 cm so với mặt đất.
Các mảnh vỡ của vành trống được tìm thấy ở độ sâu 1 mét, cho thấy chiếc trống được đặt úp ngược với đáy hướng lên trên. 8 vật dụng bằng đất nung được tìm thấy ở độ sâu 60 cm so với mặt đất.
Các hiện vật bao gồm 7 vật dụng hình nồi và một vật dụng hình bát. Người ta tìm thấy các hạt thủy tinh cùng với một viên đạn bằng đất sét. Di hài của khoảng 4 bộ xương người, cũng như các vật dụng bằng đồng, cũng được phát hiện. Đáng chú ý nhất, một chiếc nhẫn và một chiếc vòng tay bằng vàng đã được tìm thấy, chiếc vòng tay bằng vàng dường như đã được đeo trên cánh tay của một bộ xương người.
Bà Kannika cho biết việc phát hiện bộ xương người có liên quan đến một nghi lễ mai táng bao gồm việc sử dụng trống lớn, bình đồng, đồ gốm và đồ trang sức bằng vàng được chôn cùng người chết như vật tế lễ.
Trong giai đoạn khai quật thứ 2, bắt đầu vào tháng 3 - 4/2026, bằng chứng được phát hiện sau khi hố được mở rộng lên 4 mét chiều rộng và 4,5 mét chiều dài bao gồm thêm 4 mảnh vỡ được cho là phần đế của những chiếc trống lớn.
Những vật phẩm này bao gồm 2 chiếc trống được tìm thấy ở góc tây nam và 2 chiếc ở góc tây bắc, cùng với 2 chiếc trống đã được phát hiện trước đó, nâng tổng số trống được tìm thấy lên 6 chiếc.
Bà Kanyaphat cho biết 7 bộ xương người đã được phát hiện trong hố khai quật. Bộ xương đầu tiên được tìm thấy nằm thẳng, trong khi bộ xương thứ 2, thứ 3 và 4 không còn nằm trong bối cảnh chôn cất ban đầu và chồng lên nhau.
Tiếp theo, các bộ xương số 5, 6 và 7 được tìm thấy nằm ngửa. Điều quan trọng là hộp sọ của cả 7 bộ xương đều có các mảnh đồng bao phủ. Hơn nữa, nhiều hạt thủy tinh được tìm thấy trên các bộ xương số 5-7. Việc phát hiện đồ trang sức bằng vàng và các mảnh đồng gần 7 bộ xương này cho thấy những cá nhân này có địa vị xã hội cao.
