“Mẹ đã được giải thoát khỏi những cơn đau, nhưng khi bà mất tôi nhận ra mình thực sự cô độc trên đời”, chị My, 37 tuổi, ở Bắc Ninh nói.
Năm 2023, mẹ chị phát hiện ung thư giai đoạn ba trên nền bệnh Parkinson. Chị My nghỉ việc tại Hà Nội, chuyển sang làm tự do để vừa chăm con nhỏ, vừa lo cho mẹ. Thời điểm bà bị bệnh viện trả về, con thứ hai của chị mới ba tháng tuổi. Một mình chị xoay xở với 5 cữ thuốc, bơm cháo qua ống sonde, thay băng và xử lý dịch khối u mỗi ngày.
Chồng đi làm xa đến khuya, họ hàng chỉ hỗ trợ được lúc ngặt nghèo. Mẹ chị không nói được nên mỗi khi cần con gái trợ giúp, bà vỗ tay. “Có những đêm vừa chợp mắt đã bật dậy vì tiếng vỗ tay. Mọi thứ cứ lặp lại đến kiệt sức”, chị kể.
Anh Trần Quốc Trung, 26 tuổi, ở Ninh Bình cũng rơi vào hoàn cảnh tương tự. Hai năm trước, anh nghỉ việc ở nước ngoài về chăm mẹ đột quỵ nằm liệt giường. Không có anh chị em, Trung vừa làm việc tự do, vừa hỗ trợ bố chăm mẹ. Để duy trì tài chính chi trả viện phí của mẹ, anh làm hai, ba công việc một lúc, mỗi ngày chỉ ngủ 4 tiếng.
“Một bên là mẹ bệnh, một bên là bố đã già yếu. Nhiều lúc tôi muốn trốn đi đâu đó nhưng không thể vì mình là điểm tựa duy nhất”, Trung nói.
Theo tiến sĩ tâm lý Nguyễn Thị Minh, Học viện Chính trị Khu vực II, những người con một phải gánh chịu áp lực như Hà My, Quốc Trung không hiếm, tương lai sẽ tăng lên bởi quy mô gia đình Việt Nam có xu hướng ít người hơn.
Theo thống kê của Bộ Y tế, mức sinh toàn quốc đang giảm mạnh, từ 2,11 con/phụ nữ năm 2021 xuống 1,91 vào năm 2024 và tiếp tục xu hướng giảm. Báo cáo Tổng điều tra dân số và nhà ở năm 2019 cho thấy nhóm hộ gia đình từ 1 đến 3 người chiếm 50% trên cả nước. Đây là sự dịch chuyển cấu trúc xã hội rất lớn khi mô hình gia đình truyền thống (4-5 người trở lên) không còn áp đảo. Điều này đồng nghĩa số gia đình một con, trong đó người con phải gánh toàn bộ trách nhiệm chăm sóc cha mẹ, ngày càng tăng.
GS TS Giang Thanh Long, chuyên gia về dân số, nhận định hệ thống chăm sóc người cao tuổi tại Việt Nam vẫn chủ yếu dựa vào gia đình. Khi quy mô gia đình thu hẹp theo mô hình “1-2-4” (một người con phải lo cho hai bố mẹ và bốn ông bà), gánh nặng sẽ dồn lên vai từng cá nhân. “Khoảng trống giữa nhu cầu chăm sóc và hệ thống hỗ trợ cộng đồng đang ngày càng lớn”, ông Long nhấn mạnh.
Nghiên cứu từ Đại học Missouri (Mỹ) trên 1.800 người cũng chỉ ra con một có mức độ căng thẳng cao hơn hẳn khi chăm sóc người thân. Họ thường rơi vào tình trạng “caregiver burnout” (người chăm sóc kiệt sức) nhanh hơn vì không có người cùng chia sẻ những ký ức gia đình hay cùng bàn bạc trước các quyết định sinh tử của cha mẹ.
Tuy vậy, giáo sư Long cho rằng không nên nhìn vấn đề một chiều. Sinh nhiều con không đồng nghĩa cha mẹ sẽ được chăm sóc tốt. Trong những gia đình khó khăn, sự thiếu thốn có thể kéo dài qua nhiều thế hệ. Ngược lại, nếu con một được đầu tư tốt về giáo dục, sức khỏe và tài chính, việc chăm sóc cha mẹ sẽ được thực hiện tốt trong khả năng.
Ở góc nhìn khác, tiến sĩ Nguyễn Thị Minh cho biết rằng con một không chỉ gánh trách nhiệm tài chính, thể chất mà còn gánh toàn bộ kỳ vọng tình cảm. Trong khi những gia đình đông con có thể bù đắp cho nhau (người góp tiền, người góp công sức), con một hoàn toàn không có “hệ thống dự phòng” này.
Một bất lợi nữa là mối gắn kết sâu sắc giữa con một và cha mẹ. Khi cha mẹ yếu, họ không chỉ mất người thân mà còn mất luôn chỗ dựa tinh thần. Đồng thời, họ cũng thiếu người cùng chia sẻ ký ức gia đình, yếu tố giúp giảm cảm giác cô lập trong quá trình chăm sóc.
Trường hợp của Diệu Linh, 40 tuổi, ở Hưng Yên là minh chứng. Năm năm trước, mẹ chị mắc Alzheimer ở tuổi 54, không còn nhận ra người thân. Tài chính không phải vấn đề, nhưng Linh dần đối diện mất mát lớn hơn khi mẹ, chỗ dựa tinh thần quan trọng nhất, không còn như trước. “Tôi mất hai năm để làm quen với cú sốc này”, chị nói. Chị đón mẹ về sống cùng để tiện chăm sóc.
Nhưng khi mẹ bệnh, bố chị sống một mình tại Thái Nguyên cũng bắt đầu yếu. Ông từng đi phẫu thuật một mình vì không muốn con gái thêm gánh nặng. “Những lúc đó, tôi thấy mình bất lực vì không thể phân thân để ở bên cả hai”, chị Linh nói.
Để giảm bớt áp lực này, các chuyên gia cho rằng cần có sự chuẩn bị từ cả hai phía. Cha mẹ cần xây dựng nền tảng tài chính và sức khỏe độc lập sớm nhất có thể. Với những người con, thay vì tâm lý “tự mình phải làm tất cả”, cần chủ động kết nối với các dịch vụ chăm sóc chuyên nghiệp hoặc mạng lưới họ hàng ngay từ khi cha mẹ còn minh mẫn.
Ở tầm vĩ mô, GS. Giang Thanh Long cho rằng Việt Nam cần sớm hoàn thiện hệ thống an sinh xã hội toàn diện, phát triển các mô hình dưỡng lão cộng đồng và dịch vụ chăm sóc tại nhà chuyên nghiệp để giải phóng sức lao động cho “thế hệ bánh mì kẹp”.
Trong khi nhiều người tìm đến các phương pháp chăm sóc sức khỏe phức tạp, một câu chuyện đơn giản nhưng thú vị từ Trung Quốc lại đang thu hút sự quan tâm của dư luận.
Một người phụ nữ 64 tuổi đã duy trì thói quen ăn một củ khoai lang luộc mỗi sáng suốt 1 năm, và trong lần kiểm tra sức khỏe định kỳ, bà nhận được kết quả khiến bản thân không khỏi bất ngờ.
Các chỉ số đường huyết và mỡ máu của bà đều ở mức ổn định, điều này khiến bà tin rằng thói quen ăn khoai lang hằng ngày đã góp phần mang lại sức khỏe tốt hơn.
Nhân vật chính trong câu chuyện là bà Lý Băng, một giáo viên đã nghỉ hưu sống tại Sơn Đông, Trung Quốc. Sau khi rời công việc giảng dạy, bà bắt đầu dành nhiều thời gian hơn để quan tâm đến sức khỏe cá nhân, đặc biệt là chế độ ăn uống.
Thay vì áp dụng những chế độ ăn kiêng khắt khe hay sử dụng thực phẩm chức năng, bà lựa chọn cách thay đổi từ những điều đơn giản nhất trong bữa ăn hằng ngày.
Trong quá trình tìm hiểu, bà biết đến khoai lang một loại thực phẩm dân dã nhưng giàu dinh dưỡng, dễ chế biến và phù hợp với nhiều lứa tuổi.
Khoai lang chứa nhiều chất xơ, vitamin và khoáng chất, được xem là nguồn tinh bột tốt giúp cơ thể hấp thụ năng lượng ổn định hơn so với nhiều loại thực phẩm tinh chế khác. Từ đó, bà quyết định duy trì thói quen ăn một củ khoai lang luộc vào mỗi buổi sáng.
Điều đáng chú ý là bà không thực hiện trong vài ngày hay vài tuần, mà kiên trì duy trì thói quen này suốt 1 năm liên tục.
Trong lần khám sức khỏe định kỳ gần đây, kết quả xét nghiệm cho thấy các chỉ số quan trọng như đường huyết và mỡ máu của bà đều nằm trong ngưỡng ổn định. Điều này đặc biệt có ý nghĩa khi tuổi tác là yếu tố có thể làm tăng nguy cơ rối loạn chuyển hóa.
Khi nhận kết quả, bà Lý không giấu được sự vui mừng và cho rằng thói quen ăn khoai lang mỗi sáng có thể là yếu tố giúp cải thiện sức khỏe của mình. Tuy nhiên, các bác sĩ đã đưa ra một góc nhìn thận trọng và khoa học hơn.
Theo các chuyên gia, không thể quy toàn bộ kết quả sức khỏe tốt cho một loại thực phẩm duy nhất. Sức khỏe ổn định là kết quả của nhiều yếu tố kết hợp, bao gồm chế độ ăn uống tổng thể, mức độ vận động, chất lượng giấc ngủ và cả đặc điểm cơ địa của từng người, thông tin trên Sohu.
Dù vậy, họ cũng khẳng định khoai lang là một thực phẩm có lợi nếu được sử dụng đúng cách và kết hợp hợp lý trong chế độ dinh dưỡng hằng ngày.
Theo các chuyên gia dinh dưỡng, khoai lang là một loại thực phẩm giàu giá trị tự nhiên, chứa nhiều chất dinh dưỡng quan trọng như carbohydrate phức, chất xơ, vitamin A, B6, C và các khoáng chất như kali, magie, canxi.
Nhờ những thành phần này, khoai lang mang lại nhiều lợi ích cho sức khỏe nếu được sử dụng đúng cách và điều độ.
Khoai lang giàu chất xơ, giúp cải thiện hoạt động của đường ruột, tăng nhu động ruột và hỗ trợ quá trình đào thải chất cặn bã. Đồng thời, chất xơ còn góp phần nuôi dưỡng hệ vi sinh đường ruột, giúp hệ tiêu hóa hoạt động ổn định hơn và giảm nguy cơ táo bón.
Một trong những lợi ích đáng chú ý của khoai lang là khả năng tạo cảm giác no lâu. Nhờ đó, người ăn có xu hướng giảm lượng thức ăn nạp vào trong ngày, từ đó hỗ trợ kiểm soát cân nặng một cách tự nhiên mà không cần các biện pháp khắt khe.
Khoai lang luộc có chỉ số đường huyết (GI) tương đối thấp so với nhiều loại tinh bột tinh chế. Điều này giúp cơ thể hấp thụ năng lượng chậm hơn, tránh tình trạng tăng đường huyết đột ngột sau bữa ăn yếu tố quan trọng trong việc phòng ngừa rối loạn chuyển hóa.
Khoai lang có thể hỗ trợ giảm cholesterol xấu (LDL) trong máu, đồng thời lượng kali tự nhiên giúp điều hòa huyết áp. Đây là những yếu tố quan trọng góp phần bảo vệ hệ tim mạch, đặc biệt ở người lớn tuổi.
Khoai lang chứa vitamin A và vitamin C hai dưỡng chất thiết yếu giúp tăng cường hệ miễn dịch, hỗ trợ cơ thể chống lại bệnh tật. Vitamin A còn đóng vai trò quan trọng trong việc duy trì thị lực và sức khỏe đôi mắt.
Vitamin B6 trong khoai lang giúp hỗ trợ hoạt động của hệ thần kinh và não bộ. Bên cạnh đó, các chất chống oxy hóa như beta-carotene giúp bảo vệ tế bào khỏi tổn thương do gốc tự do, từ đó góp phần làm chậm quá trình lão hóa và duy trì sức khỏe làn da.
Các chuyên gia nhấn mạnh rằng, dù khoai lang là thực phẩm tốt, nhưng không có bất kỳ loại thực phẩm nào có thể quyết định hoàn toàn sức khỏe con người. Việc phụ thuộc vào một loại thực phẩm duy nhất là không đủ và không nên.
Sức khỏe bền vững chỉ có thể đạt được khi kết hợp đầy đủ các yếu tố: ăn uống đa dạng, vận động thường xuyên, ngủ đủ giấc và duy trì lối sống lành mạnh lâu dài.
Câu chuyện của người phụ nữ 64 tuổi cho thấy những thay đổi nhỏ trong thói quen hằng ngày, nếu được duy trì đều đặn, có thể mang lại những tác động tích cực đáng kể cho sức khỏe.
Tuy nhiên, thay vì nhìn khoai lang như một "giải pháp kỳ diệu", điều quan trọng hơn là xây dựng một lối sống cân bằng và khoa học. Chính sự kiên trì trong những thói quen tốt mới là yếu tố quyết định sức khỏe lâu dài.
Chị Trần Thị Vịnh (SN 1989) và anh Nguyễn Văn Huyên (SN 1987) đến từ Hưng Yên, kết hôn năm 2013.
Sau cưới hơn 1 năm vẫn không có "tin vui", anh chị quyết định đi khám tại bệnh viện địa phương. Kết quả khiến cả hai bất ngờ, khả năng có con tự nhiên của anh chị rất thấp vì tinh trùng của anh yếu.
Từ đó, với khát khao cháy bỏng được làm cha, làm mẹ, cứ ai mách ở đâu có thầy thuốc giỏi hay bài thuốc hay, hai vợ chồng anh chị lại tìm đến, nhưng đều ra về trong thất vọng.
Năm 2016, chị Vịnh - anh Huyên đến Bệnh viện Nam học và Hiếm muộn Hà Nội thăm khám và được các bác sĩ tư vấn thực hiện biện pháp thụ tinh trong ống nghiệm (IVF). Tuy nhiên, do điều kiện kinh tế còn nhiều khó khăn, cặp vợ chồng trẻ đành ngậm ngùi quay về vì không có tiền để điều trị ngay.
Năm 2018, sau nhiều năm tích góp được ít kinh phí, anh chị quay lại Bệnh viện và quyết định thử sức làm IVF lần đầu tiên. Tuy nhiên, sau 5 lần chuyển phôi, kết quả vẫn chưa như mong đợi. Trong đó, một lần chuyển phôi có beta hCG dương tính nhưng không giữ được thai, dẫn đến thai sinh hóa.
Những thất bại liên tiếp khiến áp lực tâm lý và gánh nặng tài chính với cặp vợ chồng nghèo ngày càng lớn.
Chị Vịnh là giáo viên dạy hợp đồng, anh Huyên làm công nhân, thu nhập khoảng vài triệu đồng/tháng. Lo cho cuộc sống đã chật vật, khó khăn, phương pháp thụ tinh trong ống nghiệm với anh chị là một giấc mơ quá xa xôi. Đã có thời điểm gia đình nghĩ đến việc dừng lại, tưởng như hết hi vọng.
Năm 2021, anh chị quyết định thực hiện IVF thêm một lần nữa. Lần này, anh chị nộp hồ sơ xét duyệt và may mắn nhận được gói hỗ trợ miễn phí trong khuôn khổ Tuần Lễ Vàng 2021 do Bệnh viện Nam học và Hiếm muộn Hà Nội tổ chức.
Và rồi, điều mong chờ nhất cũng đến, lần chuyển phôi thứ 6, chị Vịnh đã đậu thai. Đến năm 2023, chị sinh bé gái Nguyên An khỏe mạnh, trong niềm vui vỡ òa của cả gia đình.
Gần 10 năm mong chờ, cuối cùng anh chị cũng được làm cha, làm mẹ. Năm 2025, hạnh phúc tiếp tục được nhân đôi, gia đình nhỏ đón thêm bé Nguyên Anh.
Nhìn lại chặng đường đã qua, chị Vịnh chia sẻ, chính thời điểm quyết định nộp hồ sơ xin xét duyệt miễn phí IVF trong chương trình "Tuần Lễ Vàng" năm đó đã mở ra một chương mới cho cuộc đời chị.
Năm nay, Tuần lễ vàng – Ươm mầm hạnh phúc tiếp tục được Bệnh viện Nam học và Hiếm muộn Hà Nội triển khai từ ngày 15/6 đến 28/6/2026. Đặc biệt, từ ngày 28/5 đến 28/6, bệnh viện nhận xét duyệt hỗ trợ 10 ca IVF miễn phí 100%; 10 ca phẫu thuật vi phẫu tìm tinh trùng MicroTESE; 20 ca xét nghiệm sàng lọc phôi mang gen bệnh lý di truyền (tối đa 10 phôi/ 1 bệnh nhân)...
Một vụ tai nạn hy hữu xảy ra tại tỉnh Nonthaburi, Thái Lan đang gây xôn xao dư luận khi một người đàn ông 63 tuổi suýt mất mạng chỉ vì cú trượt chân trong phòng tắm.
Theo thông tin từ lực lượng cứu hộ địa phương, khoảng 14h30 ngày 9/5, đội cứu nạn thuộc Quỹ Poh Teck Tung nhận được tin báo khẩn cấp từ một căn hộ chung cư trên đường Samakkee Soi, quận Mueang. Nạn nhân là ông Thianchai, bị mắc kẹt trong chiếc bồn chứa nước dung tích khoảng 120 lít suốt nhiều phút trong tình trạng nguy hiểm.
Điều đáng nói khi lực lượng chức năng có mặt, người đàn ông đã kiệt sức, phần thân trên cắm sâu vào trong chiếc xô lớn và không thể tự thoát ra. Các nhân viên cứu hộ phải dùng cưa cùng dụng cụ chuyên dụng cắt lớp nhựa bên ngoài mới có thể giải cứu nạn nhân thành công.
Theo lời kể, sự việc xảy ra khi ông Thianchai cúi xuống tráng chiếc xô gần đầy nước trong phòng tắm. Do nền nhà trơn trượt, ông bất ngờ mất thăng bằng và ngã chúi đầu vào trong bồn nước. Tư thế lộn ngược khiến ông không thể chống tay đứng dậy, càng vùng vẫy càng bị mắc kẹt sâu hơn.
"Khoảnh khắc đó tôi thực sự nghĩ mình sẽ không qua khỏi", người đàn ông run giọng kể lại sau khi được cứu sống.
Cô con gái chia sẻ với truyền thông địa phương, trước đó cha vào phòng tắm như thường lệ. Một lúc sau, cô nghe tiếng gọi yếu ớt phát ra từ bên trong nhưng ban đầu cứ tưởng ông đang nói đùa.
Tuy nhiên, khi mở cửa bước vào, cô chết lặng khi nhìn thấy cha mình bị kẹt đầu xuống trong chiếc xô nước dựng đứng giữa nền nhà tắm.
Vừa bước vào cô gái không đủ sức kéo cha ra ngoài nên cô lập tức nghĩ cách lật ngược chiếc xô để nước chảy bớt ra ngoài, giúp ông dễ thở hơn trước khi gọi cứu hộ. Các nhân viên cứu nạn nhận định chính phản ứng nhanh trí này đã giúp người đàn ông giữ được mạng sống trong gang tấc.
Sau khi được sơ cứu tại chỗ, ông Thianchai nhanh chóng được đưa tới bệnh viện để theo dõi sức khỏe. May mắn, nạn nhân không nguy hiểm đến tính mạng.
Vụ việc hiện đang thu hút sự quan tâm lớn trên mạng xã hội bởi tính chất hi hữu nhưng cũng là lời cảnh báo về những tai nạn sinh hoạt có thể xảy ra bất cứ lúc nào, đặc biệt với người cao tuổi sống trong môi trường trơn trượt, chật hẹp.
