Theo ghi nhận của New York Times, Singapore là nơi nhân viên Meta nhận email sa thải đầu tiên, khoảng 4h ngày 20/5. Trong khi đó, nhân viên ở Anh, Mỹ và một số nơi khác cũng dần nhận thông báo tương tự, tùy theo múi giờ của từng khu vực đang sống.
Nhiều nhân viên bắt đầu trao đổi những tin nhắn buồn bã trên các nhóm chat, cũng như kiểm tra danh bạ nội bộ để tìm hiểu xem ai trong nhóm của mình bị cắt giảm. Ở các diễn đàn và nhóm kín, hàng trăm người phản ứng với việc sa thải bằng biểu tượng cảm xúc hình món salad, cách họ nói “chào”.
Văn phòng của Meta tại Mỹ và nhiều khu vực trên toàn cầu gần như vắng tanh vào ngày 20/5 sau khi Giám đốc nhân sự Janelle Gale thông báo nhân viên nên làm tại nhà, theo 8 nguồn tin. Trên tường văn phòng là những tờ rơi phản đối chương trình theo dõi dữ liệu nhân viên dùng cho huấn luyện trí tuệ nhân tạo.
Theo Wired, khoảng 2-3 ngày trước thời gian sa thải, một số nhân viên cố gắng tận hưởng những khoảnh khắc có thể cuối cùng ở Meta. Họ đổ xô sử dụng hết khoản phúc lợi linh hoạt hàng năm trị giá 2.000 USD, gồm hoạt động chăm sóc sức khỏe và thể chất, mua thiết bị âm thanh miễn phí, “dẫn đến tình trạng tranh giành mua Apple AirPods và các tai nghe khác”. Một số tụ tập thành nhóm nhỏ, chia sẻ cảm xúc vì có thể đó là lần cuối họ làm cùng nhau. Các nguồn tin cho biết nhân viên ở trong tình trạng “tê liệt”, “lơ mơ” và “hoảng loạn”.
Trong email gửi nhân viên mà Business Insider thu thập được, Mark Zuckerberg, CEO Meta, giải thích việc cắt giảm nhằm “bù đắp cho các khoản đầu tư khác” của công ty. Ông nói bản thân cũng bị ảnh hưởng về mặt tinh thần do việc sa thải gây ra, và đang “dành nhiều thời gian để đảm bảo việc quản lý tốt nhất có thể”, cũng như khẳng định sẽ không có thêm đợt cắt giảm nhân sự nào trên toàn công ty năm nay.
“Thật buồn khi phải nói lời tạm biệt những người đã đóng góp vào sứ mệnh và xây dựng công ty này”, Zuckerberg viết. “Tôi cảm nhận được gánh nặng đó”. Ông nói “biết ơn những người rời đi hôm nay”, thêm rằng công ty chưa minh bạch như ông mong muốn, nhưng hy vọng Meta sẽ khắc phục trong tương lai.
Trong thư, ông chủ Facebook cũng cho biết Meta đang chuyển hướng 7.000 nhân viên sang các vị trí liên quan đến trí tuệ nhân tạo. “Nhưng thành công không phải là điều chắc chắn”, ông cảnh báo. “Trí tuệ nhân tạo là công nghệ quan trọng nhất trong cuộc đời chúng ta. Những công ty dẫn đầu sẽ định hình thế hệ tiếp theo”.
Trước đó, ngày 23/4, Meta công bố kế hoạch cắt giảm 10% nhân lực, tương đương 8.000 người, đồng thời dừng tuyển dụng 6.000 vị trí, có hiệu lực từ ngày 20/5. Theo NBC News, nhiều nhân viên gọi thời gian này là “28 ngày địa ngục”, khi không biết liệu họ có nằm trong danh sách.
Khi đó, Meta giải thích vấn đề sa thải liên quan đến khoản đầu tư tài chính. Công ty đang tăng chi tiêu vốn năm 2026 lên 125-145 tỷ USD, nguyên nhân là “giá linh kiện cao hơn năm nay cùng chi phí trung tâm dữ liệu bổ sung cho sức mạnh tính toán AI những năm tới”.
“Đây là khoảng thời gian năng động nhất tôi từng thấy trong ngành. Tôi lạc quan về mọi thứ chúng ta đang xây dựng và trao quyền cho hàng tỷ người thể hiện bản thân cũng như kết nối với những người họ yêu thương”, Zuckerberg viết trong thư gửi nhân viên ngày 20/5. “Chúng ta đang chuyển đổi nhằm đảm bảo Meta sẽ luôn là nơi tốt nhất cho những người tài năng tạo ra tác động lớn nhất”.
Tuy nhiên, nội dung trong thư của CEO Meta nhanh chóng bị chỉ trích. GS Jason Schloetzer của Trường Kinh doanh McDonough – Đại học Georgetown cho rằng lý lẽ của công ty cho thấy “mức độ thiếu trung thực mới”. Ông đánh giá những câu nói của Zuckerberg “lạnh lùng”, phản ánh ưu thế của các công ty lớn trên thị trường lao động hiện nay.
“Là một nhà tuyển dụng, bạn có khả năng trực tiếp thực hiện giao dịch nhanh chóng hơn khi người lao động không có nhiều cơ hội việc làm”, ông Schloetzer nói với Business Insider.
Nhà phân tích Gil Luria của công ty dịch vụ tài chính DA Davidson Companies đánh giá cách tiếp cận của Meta vẫn phần nào tốt hơn so với các công ty lấy lý do AI thay thế công việc con người để bào chữa cho sa thải. “Để đảm bảo chi phí đầu tư cơ sở hạ tầng AI và bảo vệ biên lợi nhuận, Zuckerberg đã nói rõ Meta cần cắt giảm chi phí ở những lĩnh vực khác”, Luria nói. “Nơi khác đó chính là số lượng người”.
Ashley Herd, đồng dẫn chương trình podcast HR Besties và cựu trưởng bộ phận nhân sự khu vực Bắc Mỹ tại công ty tư vấn McKinsey, cho biết với những người lao động bị sa thải, mọi lời giải thích đều có thể không được lắng nghe.
“Dù cung cấp bao nhiêu thông tin về hậu cần hay sử dụng giọng điệu nào, mọi thứ đều không thể thay đổi bản chất rằng: bạn bị loại để chúng tôi đầu tư vào AI”, bà nhận xét. “Thực tế, đây là những người thật sự đang vật lộn với một trong những thị trường việc làm khó khăn nhất trong nhiều năm qua”.
Theo thông báo hồi tháng 4 của bà Gale, các nhân viên Meta tại Mỹ bị sa thải sẽ nhận trợ cấp thôi việc gồm bốn tháng lương cộng thêm một tuần lương cho mỗi năm làm việc tại Meta. Ngoài ra, sẽ có một số khoản tiền bổ sung về vấn đề nhập cư và chăm sóc sức khỏe.
Bên cạnh một hiệu ứng hoạt hình mới trên cả ứng dụng Gemini cho iOS và Android, một người dùng Reddit đã báo cáo về mô hình mới mang tên Gemini Omni. Theo báo cáo, đây có thể là thế hệ công cụ sáng tạo video AI tiếp theo do Google phát triển.
Theo thông tin từ người dùng Zacatac_391, khi mở ứng dụng Gemini, họ nhận được một thông báo mời gọi "tạo nội dung với Gemini Omni" - mô hình tạo video AI mới của Google. Người dùng này đã thử nghiệm với một yêu cầu tạo video, trong đó một giáo sư viết chứng minh toán học cho các hằng đẳng thức lượng giác trên bảng đen.
Kết quả là một video ấn tượng đã được tạo ra với những hình ảnh sống động và nội dung chính xác. Mặc dù vậy, video vẫn chưa thực sự hoàn hảo khi một số chi tiết như thao tác viết không khớp với hình ảnh và hiện tượng phấn biến mất ở cuối video cho thấy sự không nhất quán.
Zacatac_391 cũng đã thử nghiệm với bài kiểm tra "Will Smith ăn mì Ý" để đánh giá hiệu suất của video AI, nhưng không thu được kết quả như mong đợi.
Theo đó, Zacatac_391 mô tả cảnh hai người đàn ông ngồi tại một nhà hàng sang trọng bên bờ biển. Kết quả video này chưa thực sự ấn tượng khi mì Ý xuất hiện đột ngột trên đĩa và người trong video cũng không nhai kỹ.
Để so sánh, người dùng Reddit janekm3 đã thử nghiệm với mô hình Seedance 2 của ByteDance và nhận thấy chất lượng hình ảnh ổn định hơn so với Omni, mặc dù video vẫn bị giật.
Zacatac_391 cũng phát hiện ra một phần mới hiển thị mức sử dụng cho phép, cho thấy người này đã đạt đến 86% giới hạn sử dụng hằng ngày chỉ sau hai yêu cầu tạo video trên gói Google AI Pro.
Trong khi đó, người dùng Max Weinbach trên X đã tìm thấy siêu dữ liệu chỉ ra rằng Omni là một phần mở rộng của công cụ sáng tạo video AI Veo mà Google phát hành trước đó. Mọi chi tiết về Omni và những cải tiến mà nó mang lại dự kiến sẽ được Google công bố vào tuần sau.
Viện Công nghệ xạ hiếm (ITRRE) - đơn vị trực thuộc Viện Năng lượng nguyên tử Việt Nam (Bộ Khoa học và Công nghệ) và Công ty IREL (Ấn Độ) ngày 6/5 đã ký Bản ghi nhớ về hợp tác trong lĩnh vực đất hiếm. Sự kiện diễn ra trong khuôn khổ chuyến thăm và làm việc của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tới Ấn Độ.
Thỏa thuận được kỳ vọng thiết lập một khung hợp tác chung nhằm trao đổi thông tin, chia sẻ kinh nghiệm, đánh giá tiềm năng công nghệ và cùng xem xét khả năng đạt được thỏa thuận để thực hiện nghiên cứu tiền khả thi về việc chế biến và tinh chế đất hiếm tại Việt Nam.
IREL là doanh nghiệp thuộc Chính phủ Ấn Độ, có nhiều kinh nghiệm trong lĩnh vực khoáng sản xạ hiếm. Theo thỏa thuận, đơn vị này sẽ đóng vai trò đầu mối tìm kiếm các biện pháp hỗ trợ cần thiết từ Ấn Độ cho hoạt động hợp tác, đồng thời chia sẻ kinh nghiệm và thông lệ trong vận hành các nhà máy khai thác, chế biến đất hiếm.
Hai bên cũng phối hợp phân tích mẫu quặng tại các phòng thí nghiệm của Ấn Độ, xây dựng và mô phỏng sơ đồ công nghệ dựa trên dữ liệu phân tích, triển khai các nghiên cứu thực nghiệm ở quy mô phòng thí nghiệm và quy mô bán công nghiệp (pilot), nhằm kiểm chứng hiệu quả công nghệ. Ngoài ra, công ty này sẽ hỗ trợ xây dựng mô hình tài chính, thực hiện các phân tích kỹ thuật - kinh tế phục vụ báo cáo nghiên cứu khả thi.
Về phía Việt Nam, Viện Công nghệ Xạ hiếm cung cấp thông tin tổng quan về tiềm năng nghiên cứu, phát triển và thực trạng công nghệ chế biến đất hiếm trong nước. Đơn vị này cũng sẽ đóng vai trò cầu nối hỗ trợ giới thiệu và kết nối đối tác Ấn Độ với các cơ quan quản lý nhà nước, viện nghiên cứu và doanh nghiệp khoáng sản trong nước. Bên cạnh việc cử chuyên gia tham gia nhóm nghiên cứu chung, ITRRE sẽ tạo điều kiện để các hoạt động thực nghiệm được tiếp cận hệ thống phòng thí nghiệm và trang thiết bị hiện có của Viện.
Việt Nam có trữ lượng đất hiếm lớn (22 triệu tấn - theo Cục Khảo sát địa chất Mỹ), đứng thứ hai thế giới sau Trung Quốc (44 triệu tấn). Song đến nay Việt Nam chưa có nhà máy chế biến từ tinh quặng đất hiếm thành sản phẩm đạt tiêu chuẩn xuất khẩu. Tại một hội nghị năm 2024, các chuyên gia cho rằng nguyên nhân đến từ việc các doanh nghiệp được cấp mỏ chưa làm chủ được công nghệ chế biến ra sản phẩm đạt yêu cầu như đất hiếm tổng hợp có hàm lượng tối thiểu 95%, đồng thời chưa có công nghệ tách chiết ra các sản phẩm đất hiếm riêng rẽ.
Sự hợp tác với một đối tác có bề dày kinh nghiệm như IREL được kỳ vọng sẽ giúp các nhà khoa học Việt Nam tiếp cận với những quy trình công nghệ tiên tiến, thay vì dừng lại ở việc khai thác và xuất khẩu thô. Bản ghi nhớ có hiệu lực trong vòng 5 năm.
Cùng ngày Bộ trưởng Khoa học và Công nghệ Vũ Hải Quân và Bộ trưởng Bộ Điện tử và Công nghệ Thông tin Ấn Độ Shri Ashwini Vaishnaw đã trao Bản ghi nhớ hợp tác về công nghệ số. Hai bên thống nhất thúc đẩy hợp tác trong các lĩnh vực trọng tâm như trí tuệ nhân tạo (AI), công nghệ bán dẫn, hạ tầng số và phát triển hệ sinh thái đổi mới sáng tạo.
Theo hợp tác, phía Ấn Độ sẽ chia sẻ kinh nghiệm triển khai India Stack - nền tảng định danh và thanh toán số quốc gia được xem là động lực quan trọng giúp nước này thúc đẩy mạnh mẽ kinh tế số và quản trị số trong thời gian qua.
Luật sửa đổi được Quốc hội thông qua từ tháng 12/2025 và có hiệu lực hôm nay, bổ sung nhiều cơ chế mới nhằm thúc đẩy đổi mới sáng tạo và kiểm soát công nghệ, đồng thời bãi bỏ những quy định không còn phù hợp. Đây là lần sửa đổi, bổ sung lớn cho Luật Chuyển giao công nghệ ra đời năm 2017.
Một trong những bổ sung đáng chú ý là chính sách của Nhà nước đối với hoạt động chuyển giao công nghệ (CGCN), trong đó thêm điều khoản về hoạt động chuyển giao giữa các cá nhân, tổ chức.
"Khuyến khích tổ chức, cá nhân nước ngoài thực hiện hoạt động chuyển giao công nghệ cho tổ chức, cá nhân Việt Nam nhằm nâng cao năng lực tiếp thu, làm chủ và đổi mới công nghệ trong nước", khoản 5a, được bổ sung vào Điều 3 của Luật, có đoạn.
Đây cũng là điểm mới so với khoản 5 trước đây, vốn nêu chung về chuyển giao công nghệ nước ngoài vào Việt Nam. Ngoài ra, khoản này cũng nhấn mạnh ưu tiên áp dụng chính sách ưu đãi về đầu tư, thuế, đất đai, tín dụng cùng các biện pháp khuyến khích khác "đối với dự án đầu tư nước ngoài có nội dung chuyển giao công nghệ, đào tạo nhân lực, phát triển năng lực nghiên cứu, thiết kế, chế tạo hoặc ứng dụng công nghệ tại Việt Nam".
Một thay đổi khác là mở rộng hoạt động thương mại hóa kết quả nghiên cứu. Tổ chức, cá nhân sở hữu công nghệ có thể dùng chính công nghệ đó để góp vốn vào doanh nghiệp hoặc dự án đầu tư. Nhà nước đồng thời hỗ trợ định giá và xác lập quyền sở hữu đối với các công nghệ hình thành từ nghiên cứu trong nước, tạo thuận lợi cho việc chuyển giao công nghệ "nội sinh" giữa các đơn vị trong nước, thay vì chỉ tập trung vào công nghệ từ nước ngoài.
Một bổ sung tiếp theo là tăng cường vai trò của Nhà nước trong hoạt động chuyển giao công nghệ. Theo đó, luật thêm điều khoản cho Nhà nước mua và phổ biến công nghệ để phục vụ quốc phòng và an ninh, giáo dục, y tế, bảo vệ môi trường, phòng chống thiên tai, dịch bệnh.
Các công nghệ này sau đó được phổ biến lại cho doanh nghiệp dưới nhiều hình thức như miễn phí, ưu đãi hoặc cấp quyền sử dụng có điều kiện; thúc đẩy hợp tác cùng phát triển công nghệ để nâng cao năng lực của tổ chức, doanh nghiệp Việt Nam.
Luật mới đánh dấu bước điều chỉnh đáng chú ý trong chính sách công nghệ, khi lần đầu đưa khái niệm "công nghệ xanh" vào hệ thống pháp luật. Theo đó, hoạt động chuyển giao công nghệ sạch, công nghệ xanh và công nghệ chiến lược được ưu tiên, cả trong nhập khẩu và phát triển trong nước.
Ở chiều ngược lại, luật cũng siết kiểm soát với công nghệ không phù hợp. Các dự án có nguy cơ tác động xấu đến môi trường hoặc sử dụng công nghệ hạn chế chuyển giao phải được thẩm định ngay từ giai đoạn chấp thuận chủ trương đầu tư.
Theo cơ quan soạn thảo, những sửa đổi, bổ sung này nhằm tiếp tục hoàn thiện khung pháp lý để thúc đẩy hoạt động chuyển giao công nghệ một cách hiệu quả, đồng bộ, phù hợp với yêu cầu thực tiễn và chủ trương phát triển kinh tế - xã hội, đồng thời bắt kịp xu thế thế giới.
Ngoài ra, luật cũng nhằm thúc đẩy đổi mới sáng tạo và chuyển giao công nghệ nội sinh, khơi thông dòng chảy công nghệ giữa doanh nghiệp, tổ chức, cá nhân trong nước và giữa cơ sở giáo dục đại học, cơ sở nghiên cứu và doanh nghiệp, tổ chức, cá nhân.
Cùng với Luật Khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo 2025, những thay đổi này được kỳ vọng giúp phát triển thị trường khoa học và công nghệ hoạt động hiệu quả, minh bạch và chuyên nghiệp, tạo môi trường thuận lợi cho giao dịch công nghệ, tài sản trí tuệ, góp phần nâng cao năng suất, chất lượng và sức cạnh tranh của nền kinh tế.
Các thỏa thuận chuyển giao đã ký trước ngày 1/4 tiếp tục được thực hiện theo hợp đồng đã ký; trường hợp sửa đổi, bổ sung hoặc gia hạn sau thời điểm trên phải tuân theo quy định mới. Hồi tháng 1, Bộ Khoa học và Công nghệ cũng lấy ý kiến về Dự thảo Nghị định quy định chi tiết một số điều và hướng dẫn biện pháp tổ chức thi hành dựa trên bản sửa đổi, bổ sung của Luật Chuyển giao công nghệ 2025.
