Theo ghi nhận của New York Times, Singapore là nơi nhân viên Meta nhận email sa thải đầu tiên, khoảng 4h ngày 20/5. Trong khi đó, nhân viên ở Anh, Mỹ và một số nơi khác cũng dần nhận thông báo tương tự, tùy theo múi giờ của từng khu vực đang sống.
Nhiều nhân viên bắt đầu trao đổi những tin nhắn buồn bã trên các nhóm chat, cũng như kiểm tra danh bạ nội bộ để tìm hiểu xem ai trong nhóm của mình bị cắt giảm. Ở các diễn đàn và nhóm kín, hàng trăm người phản ứng với việc sa thải bằng biểu tượng cảm xúc hình món salad, cách họ nói “chào”.
Văn phòng của Meta tại Mỹ và nhiều khu vực trên toàn cầu gần như vắng tanh vào ngày 20/5 sau khi Giám đốc nhân sự Janelle Gale thông báo nhân viên nên làm tại nhà, theo 8 nguồn tin. Trên tường văn phòng là những tờ rơi phản đối chương trình theo dõi dữ liệu nhân viên dùng cho huấn luyện trí tuệ nhân tạo.
Theo Wired, khoảng 2-3 ngày trước thời gian sa thải, một số nhân viên cố gắng tận hưởng những khoảnh khắc có thể cuối cùng ở Meta. Họ đổ xô sử dụng hết khoản phúc lợi linh hoạt hàng năm trị giá 2.000 USD, gồm hoạt động chăm sóc sức khỏe và thể chất, mua thiết bị âm thanh miễn phí, “dẫn đến tình trạng tranh giành mua Apple AirPods và các tai nghe khác”. Một số tụ tập thành nhóm nhỏ, chia sẻ cảm xúc vì có thể đó là lần cuối họ làm cùng nhau. Các nguồn tin cho biết nhân viên ở trong tình trạng “tê liệt”, “lơ mơ” và “hoảng loạn”.
Trong email gửi nhân viên mà Business Insider thu thập được, Mark Zuckerberg, CEO Meta, giải thích việc cắt giảm nhằm “bù đắp cho các khoản đầu tư khác” của công ty. Ông nói bản thân cũng bị ảnh hưởng về mặt tinh thần do việc sa thải gây ra, và đang “dành nhiều thời gian để đảm bảo việc quản lý tốt nhất có thể”, cũng như khẳng định sẽ không có thêm đợt cắt giảm nhân sự nào trên toàn công ty năm nay.
“Thật buồn khi phải nói lời tạm biệt những người đã đóng góp vào sứ mệnh và xây dựng công ty này”, Zuckerberg viết. “Tôi cảm nhận được gánh nặng đó”. Ông nói “biết ơn những người rời đi hôm nay”, thêm rằng công ty chưa minh bạch như ông mong muốn, nhưng hy vọng Meta sẽ khắc phục trong tương lai.
Trong thư, ông chủ Facebook cũng cho biết Meta đang chuyển hướng 7.000 nhân viên sang các vị trí liên quan đến trí tuệ nhân tạo. “Nhưng thành công không phải là điều chắc chắn”, ông cảnh báo. “Trí tuệ nhân tạo là công nghệ quan trọng nhất trong cuộc đời chúng ta. Những công ty dẫn đầu sẽ định hình thế hệ tiếp theo”.
Trước đó, ngày 23/4, Meta công bố kế hoạch cắt giảm 10% nhân lực, tương đương 8.000 người, đồng thời dừng tuyển dụng 6.000 vị trí, có hiệu lực từ ngày 20/5. Theo NBC News, nhiều nhân viên gọi thời gian này là “28 ngày địa ngục”, khi không biết liệu họ có nằm trong danh sách.
Khi đó, Meta giải thích vấn đề sa thải liên quan đến khoản đầu tư tài chính. Công ty đang tăng chi tiêu vốn năm 2026 lên 125-145 tỷ USD, nguyên nhân là “giá linh kiện cao hơn năm nay cùng chi phí trung tâm dữ liệu bổ sung cho sức mạnh tính toán AI những năm tới”.
“Đây là khoảng thời gian năng động nhất tôi từng thấy trong ngành. Tôi lạc quan về mọi thứ chúng ta đang xây dựng và trao quyền cho hàng tỷ người thể hiện bản thân cũng như kết nối với những người họ yêu thương”, Zuckerberg viết trong thư gửi nhân viên ngày 20/5. “Chúng ta đang chuyển đổi nhằm đảm bảo Meta sẽ luôn là nơi tốt nhất cho những người tài năng tạo ra tác động lớn nhất”.
Tuy nhiên, nội dung trong thư của CEO Meta nhanh chóng bị chỉ trích. GS Jason Schloetzer của Trường Kinh doanh McDonough – Đại học Georgetown cho rằng lý lẽ của công ty cho thấy “mức độ thiếu trung thực mới”. Ông đánh giá những câu nói của Zuckerberg “lạnh lùng”, phản ánh ưu thế của các công ty lớn trên thị trường lao động hiện nay.
“Là một nhà tuyển dụng, bạn có khả năng trực tiếp thực hiện giao dịch nhanh chóng hơn khi người lao động không có nhiều cơ hội việc làm”, ông Schloetzer nói với Business Insider.
Nhà phân tích Gil Luria của công ty dịch vụ tài chính DA Davidson Companies đánh giá cách tiếp cận của Meta vẫn phần nào tốt hơn so với các công ty lấy lý do AI thay thế công việc con người để bào chữa cho sa thải. “Để đảm bảo chi phí đầu tư cơ sở hạ tầng AI và bảo vệ biên lợi nhuận, Zuckerberg đã nói rõ Meta cần cắt giảm chi phí ở những lĩnh vực khác”, Luria nói. “Nơi khác đó chính là số lượng người”.
Ashley Herd, đồng dẫn chương trình podcast HR Besties và cựu trưởng bộ phận nhân sự khu vực Bắc Mỹ tại công ty tư vấn McKinsey, cho biết với những người lao động bị sa thải, mọi lời giải thích đều có thể không được lắng nghe.
“Dù cung cấp bao nhiêu thông tin về hậu cần hay sử dụng giọng điệu nào, mọi thứ đều không thể thay đổi bản chất rằng: bạn bị loại để chúng tôi đầu tư vào AI”, bà nhận xét. “Thực tế, đây là những người thật sự đang vật lộn với một trong những thị trường việc làm khó khăn nhất trong nhiều năm qua”.
Theo thông báo hồi tháng 4 của bà Gale, các nhân viên Meta tại Mỹ bị sa thải sẽ nhận trợ cấp thôi việc gồm bốn tháng lương cộng thêm một tuần lương cho mỗi năm làm việc tại Meta. Ngoài ra, sẽ có một số khoản tiền bổ sung về vấn đề nhập cư và chăm sóc sức khỏe.
Nhiên liệu ion phổ biến của động cơ ion là khí xenon, nhưng NASA đang thử dùng plasma kim loại. Nguyên mẫu động cơ mới, gọi là động cơ đẩy từ động lực học plasma (MPD), đã xuất sắc vượt qua thử nghiệm đầu tiên. MPD tạo ra những dòng điện mạnh tương tác với từ trường để tăng tốc ion lithium.
NASA cho biết, nguyên mẫu động cơ đã thực hiện 5 lần đốt. Trong thời gian đó, điện cực vonfram trung tâm của động cơ nóng lên dữ dội, phát ra ánh sáng trắng mạnh ở mức nhiệt 2.800 độ C. Động cơ cũng đạt công suất lên đến 120 kW trong buồng chân không chuyên dụng dài 8 m tại Phòng thí nghiệm Sức đẩy Phản lực (JPL) thuộc NASA. Con số này cao gấp 25 lần công suất của động cơ ion trên tàu Psyche, vốn là động cơ ion mạnh nhất từng trang bị cho tàu vũ trụ, mang lại vận tốc 200.000 km/h.
"Lần đầu tiên tại Mỹ, một hệ thống đẩy điện vận hành ở công suất cao như vậy, lên đến 120 kW. Chúng tôi sẽ tiếp tục đầu tư chiến lược để thúc đẩy bước nhảy vọt tiếp theo", Giám đốc NASA Jared Isaacman cho biết.
Theo Space, động cơ ion rất khác loại động cơ đẩy dùng nhiên liệu hóa học thông thường. Sử dụng trường điện từ, nó tăng tốc các ion, tức nguyên tử mang điện, và phóng chúng qua vòi phun để tạo lực đẩy. Dù hoạt động ban đầu chậm, loại động cơ này có thể tăng dần lực đẩy để đạt vận tốc cao. Ngoài ra, nó cũng giúp giảm khối lượng và chi phí phóng tàu nhờ sử dụng ít hơn 90% nhiên liệu so với động cơ hóa học.
Động cơ ion được sử dụng trong các nhiệm vụ không gian từ thập niên 1960, nhưng đến khi NASA phóng tàu Deep Space 1 năm 1998, công nghệ mới vươn ra ngoài quỹ đạo Trái Đất. Kể từ đó, nhiều tàu vũ trụ cũng trang bị động cơ ion như tàu Dawn (NASA) bay đến hành tinh lùn Ceres và tiểu hành tinh Vesta, tàu thu thập mẫu vật tiểu hành tinh Hayabusa2 của Nhật Bản, tàu DART (NASA) va chạm với tiểu hành tinh Dimorphos, hai tàu SMART-1 bay đến Mặt Trăng và BepiColombo đến Sao Thủy của Cơ quan Vũ trụ châu Âu (ESA).
Theo Science Daily, thử thách tiếp theo là tăng công suất động cơ lên cao hơn nữa, hướng tới mức từ 500 kW đến 1 MW những năm tới. Vì hệ thống hoạt động trong điều kiện nhiệt độ cực cao, các kỹ sư cần chứng minh nó có thể vận hành ổn định trong thời gian dài. Một nhiệm vụ có phi hành đoàn đến Sao Hỏa có thể cần tổng công suất 2-4 MW, đòi hỏi nhiều động cơ đẩy cùng hoạt động suốt hơn 23.000 giờ.
"Tại NASA, chúng tôi tiến hành đồng thời nhiều dự án và chưa bao giờ rời mắt khỏi Sao Hỏa. Việc động cơ đẩy hoạt động thành công trong thử nghiệm mới chứng minh bước tiến thực sự hướng tới việc đưa phi hành gia Mỹ đặt chân lên hành tinh đỏ", Jared Isaacman chia sẻ.
Từ thời điểm này, người dân được trao quyền chủ động xác nhận lại các số điện thoại đang sử dụng thông qua ứng dụng VNeID, thay vì chỉ phụ thuộc vào nhà mạng như trước.
Quy định mới nằm trong Thông tư 08/2026 do Bộ Khoa học và Công nghệ ban hành ngày 31/3, nhằm siết lại tình trạng SIM không chính chủ - nguyên nhân dẫn đến tin nhắn rác, cuộc gọi rác và nhiều hành vi lừa đảo thời gian qua.
Trên thực tế, nhiều SIM được đăng ký từ giai đoạn trước có thể đã bị cho mượn, chuyển nhượng nhưng chưa cập nhật lại thông tin chính chủ. Những số này tiềm ẩn rủi ro, khi có thể bị lợi dụng cho các hành vi vi phạm pháp luật mà người đứng tên không biết.
Chính sách mới cho phép người dân có thể tra cứu toàn bộ các số thuê bao đứng tên mình. Từ đó, họ xác nhận những số đang sử dụng và loại bỏ các số không phải do mình đăng ký hoặc không còn sử dụng bằng cách phản ánh qua VNeID.
Sau khi tiếp nhận thông tin, doanh nghiệp viễn thông sẽ liên hệ với số thuê bao bị phản ánh, yêu cầu xác minh và hoàn tất lại thủ tục đăng ký trong 5 ngày. Nếu không thực hiện, thuê bao này sẽ bị khóa một chiều ngay lập tức. Trường hợp tiếp tục không khắc phục, dịch vụ sẽ bị khóa hai chiều và thanh lý hợp đồng.
Tuy nhiên, không phải tất cả người dùng đều cần xác thực lại. Những thuê bao đã sử dụng số điện thoại để đăng ký tài khoản VNeID mức độ 2, hoặc sử dụng để đăng ký thẻ căn cước, căn cước công dân gắn chíp sẽ được miễn, trừ khi thay đổi thiết bị sau mốc 15/6.
Một điểm đáng chú ý khác là quy định liên quan đến việc thay đổi thiết bị. Từ ngày 15/6, khi người dùng chuyển sang thiết bị mới, họ phải thực hiện xác thực lại bằng sinh trắc học. Nếu chưa hoàn tất, thuê bao sẽ bị tạm dừng chiều gọi đi và nhắn tin.
Quy định này nhằm khắc phục tình trạng người dùng làm mất hoặc thất lạc SIM nhưng không kịp khóa, tạo kẽ hở để kẻ xấu lợi dụng. Đây cũng là giải pháp kỹ thuật nhằm chống lại việc mua bán SIM kích hoạt sẵn. Việc bổ sung hình thức xác thực sinh trắc học là giải pháp cần thiết, tương tự cách các ngân hàng đang áp dụng để tăng cường bảo mật.
Trước đó, để xử lý tình trạng SIM rác, cơ quan quản lý đã triển khai nhiều giải pháp như Luật Viễn thông 2023 và Nghị định 163/2024, yêu cầu thông tin thuê bao phải trùng khớp với dữ liệu dân cư, đồng thời xác định rõ trách nhiệm của cả doanh nghiệp và người sử dụng.
Thông tư 08/2026 là bước tiếp theo, hướng tới mục tiêu mỗi số điện thoại gắn với một danh tính xác thực. Với chính sách mới, người dân có thêm công cụ để bảo vệ bản thân, trong khi không phải thực hiện nhiều thao tác. Phần lớn quy trình xác thực, đối soát và xử lý dữ liệu sẽ do doanh nghiệp viễn thông phối hợp với các cơ quan chức năng thực hiện.
Trọng Đạt
Internet vệ tinh Starlink có thể triển khai tại Việt Nam khi nào?
Cơ quan quản lý sẽ giám sát giá dịch vụ Starlink tại Việt Nam
Một chủ tàu bị phạt 70 triệu đồng vì sử dụng Starlink trái phép
Trong bức ảnh chụp bằng ống kính 400 mm, Trái Đất có hình lưỡi liềm mỏng, chỉ phần rìa trên được chiếu sáng, màu xanh lam nhạt và những đám mây trắng rải rác nổi bật trên nền vũ trụ tối đen. Dọc theo đường chân trời Mặt Trăng, địa hình gồ ghề của thiên thể này trở thành bóng đen đối lập với phần lưỡi liềm sáng rực của Trái Đất. NASA cho biết, hình ảnh "mang đến một góc nhìn độc đáo về hành tinh quê hương của nhân loại từ không gian sâu".
Trước đó, nhiều người chờ đợi phi hành đoàn Artemis II ghi lại khoảnh khắc này nhằm tái hiện bức ảnh nổi tiếng chụp cách đây hơn nửa thế kỷ. Ngày 24/12/1968, ba phi hành gia Frank Borman, Jim Lovell, William Anders ghi lại hình ảnh Trái Đất và Mặt Trăng nhìn từ tàu vũ trụ Apollo 8. Bức ảnh sau này được biết đến với tên gọi "Trái Đất mọc" (Earthrise), trở thành nguồn cảm hứng lớn cho người yêu thiên văn. Apollo cũng là chương trình vũ trụ được nhiều người nhớ đến nhất của NASA với những cuộc đổ bộ Mặt Trăng mang tính lịch sử.
Hình ảnh hành tinh xanh nhỏ bé phía trên Mặt Trăng cằn cỗi thể hiện sự mong manh của nhân loại giữa vũ trụ, đồng thời cho thấy, dù có nhiều khác biệt, mọi người đều cùng sống trên một hành tinh. Một phần vẻ đẹp của bức ảnh là nó không được lên kế hoạch và hoàn toàn bất ngờ, một khoảnh khắc hoàn hảo trong sứ mệnh không gian táo bạo nhất của nhân loại tính ở giai đoạn đó, và rơi đúng vào dịp Giáng sinh.
Tàu Orion chở phi hành đoàn Artemis II bay vòng qua Mặt Trăng vào chiều 6/4 (sáng 7/4 giờ Hà Nội), tới cách thiên thể này gần nhất 6.545 km.
Lúc bay qua phía sau Mặt Trăng, các phi hành gia chứng kiến "Trái Đất lặn" - khi hành tinh xanh khuất sau Mặt Trăng theo tầm nhìn từ tàu Orion - khoảng 18h41 ngày 6/4 (5h44 ngày 7/4 giờ Hà Nội). Vài phút sau, tín hiệu vô tuyến và laser - vốn cho phép trao đổi thông tin hai chiều giữa tàu Orion và Trái Đất - cũng bị Mặt Trăng chặn lại, dẫn đến gián đoạn liên lạc. Phi hành đoàn trải qua khoảng 40 phút mất kết nối với Trái Đất.
Sau thời gian này, tàu Orion ra khỏi phía sau Mặt Trăng, cho phép phi hành đoàn tiếp tục chứng kiến cảnh tượng "Trái Đất mọc" - hành tinh xanh xuất hiện trở lại từ rìa Mặt Trăng. Điều này cũng kèm theo liên lạc được khôi phục.
Ảnh Trái Đất mọc và lặn của Artemis II không giống thời Apollo 8 do lúc này tàu Orion ở độ cao lớn hơn so với Apollo 8. Ngoài ra, thiết bị chụp và điều kiện ánh sáng cũng khác nhau.
Phi hành đoàn Artemis II - gồm Reid Wiseman, Victor Glover, Christina Koch và Jeremy Hansen - đã sử dụng nhiều camera để chụp hàng nghìn bức ảnh. NASA mới chỉ công bố một số và dự kiến có thêm nhiều hình ảnh nữa trong những ngày tới, khi phi hành đoàn trên đường trở về Trái Đất.
Tên lửa Hệ thống Phóng Không gian (SLS) cùng tàu Orion rời bệ phóng tối 1/4 (5h35 ngày 2/4 giờ Hà Nội) đưa phi hành đoàn Artemis II bay lên không gian, thực hiện nhiệm vụ có người lái đầu tiên của NASA tới Mặt Trăng sau 54 năm. Phi hành đoàn được ví "đại diện cho thế giới", khi lần đầu có phụ nữ, người da màu và thành viên không phải người Mỹ bay tới Mặt Trăng.
Artemis, chương trình hướng tới thiết lập sự hiện diện lâu dài của con người trên Mặt Trăng, đã trải qua nhiều trở ngại và bị chậm tiến độ. Nhiệm vụ không người lái Artemis I diễn ra hồi tháng 11/2022, sau hàng loạt đợt hoãn và hủy phóng. Tháng 2 năm nay, NASA cũng phải lùi lịch phóng Artemis II sau khi gặp vấn đề trong cuộc tổng duyệt nạp nhiên liệu.
Nếu không có vấn đề lớn nào khác phát sinh trong Artemis II, NASA sẽ thử nghiệm tàu Orion và các trạm đổ bộ Mặt Trăng trên quỹ đạo Trái Đất trong nhiệm vụ Artemis III năm 2027. Cơ quan này đặt mục tiêu thực hiện chuyến đổ bộ Mặt Trăng đầu tiên vào năm 2028 với nhiệm vụ Artemis IV. Đến thập niên 2030, NASA kỳ vọng bắt đầu phát triển các khu định cư, robot tự hành và trạm đổ bộ chở hàng, hướng đến thiết lập sự hiện diện bền vững trên bề mặt Mặt Trăng.
