Telegraph ngày 20/5 cho biết hai tiêm kích tàng hình F-35B mắc kẹt ở đảo Terceira là những chiếc cuối cùng trong 48 máy bay được Anh đặt mua, chưa được bàn giao và vẫn thuộc sở hữu của hãng chế tạo Lockheed Martin. Ba chiếc F-35B cùng lô đã hạ cánh an toàn xuống căn cứ không quân Marham ở Norfolk, Anh vào tháng trước.
Một nguồn tin trong không quân Anh cho biết Lockheed Martin sẽ phải sửa chữa hai phi cơ này trước khi bàn giao. “Sự cố chưa liên quan đến không quân Anh. Cơ quan phụ trách hoạt động của F-35 thuộc Bộ Quốc phòng Anh đang tiếp tục cập nhật thông tin”, người này nói.
Không rõ hai tiêm kích F-35B gặp sự cố gì. Sau khi nhà sản xuất hoàn tất quá trình sửa chữa, không quân Anh sẽ điều máy bay tiếp dầu Voyager để hỗ trợ chúng vượt quãng đường hơn 2.700 km về nước.
Bộ Quốc phòng Anh chưa lên tiếng về thông tin.
Lockheed Martin từ chối bình luận, song khẳng định họ “rất vinh dự được hợp tác với Anh trong tăng cường năng lực phòng thủ thông qua cung cấp mẫu tiêm kích đã được chứng minh hiệu quả trong chiến đấu”.
Thông tin được công bố chưa đầy một năm sau vụ tiêm kích F-35B Anh phải hạ cánh khẩn cấp xuống Ấn Độ trong điều kiện thời tiết xấu. Chiếc F-35B sau đó gặp lỗi kỹ thuật và không thể cất cánh, phải nằm lại Ấn Độ suốt 5 tuần trước khi đội ngũ kỹ sư Anh hoàn tất sửa chữa và kiểm tra an toàn.
Anh ban đầu đặt mua 48 tiêm kích tàng hình F-35B, sau đó mua thêm 15 chiếc và dự kiến nhận toàn bộ vào năm 2033. Vào tháng 11/2021, một tiêm kích F-35B Anh đã rơi xuống Địa Trung Hải sau sự cố tấm chắn bảo vệ lọt vào cửa hút khí động cơ, phi công không thể hủy cất cánh và phải phóng ghế thoát hiểm.
Văn phòng Kiểm toán Quốc gia Anh (NAO) năm 2025 đánh giá phi đội F-35 nước này chỉ thực hiện được 1/3 nhiệm vụ cần thiết do thiếu kỹ sư và phụ tùng thay thế, cũng như đối mặt hao mòn ngoài dự kiến khi hoạt động trên biển.
Theo NAO, không một chiếc F-35B nào của Anh đạt trạng thái sẵn sàng chiến đấu trong giai đoạn tháng 10/2024 đến tháng 1/2025, do tất cả đều phải bảo trì.
F-35B là phiên bản được phát triển cho thủy quân lục chiến Mỹ, nổi bật nhờ khả năng STOVL, cho phép nó hoạt động trên các tàu đổ bộ có sàn đáp nhỏ hơn tàu sân bay thông thường. Tuy nhiên, hệ thống STOVL cồng kềnh khiến F-35B có tầm hoạt động và khả năng cơ động thua kém biến thể F-35A không quân và F-35C hải quân.
Ngoài thủy quân lục chiến Mỹ, một số quốc gia đồng minh của Washington cũng đặt mua và đang biên chế dòng F-35B.
Hình ảnh được chuyên trang quân sự Mỹ War Zone phân tích hôm 25/5 cho thấy những thay đổi trên phi cơ ekranoplan có biệt danh "Quái vật Bột Hải" của Trung Quốc, gần một năm sau khi phương tiện này lần đầu xuất hiện.
Ekranoplan là khái niệm phương tiện do Liên Xô phát triển, kết hợp giữa máy bay và tàu thủy, thường di chuyển ở độ cao 1-5 m để tận dụng "hiệu ứng mặt đất". Hiệu ứng này xuất hiện khi phi cơ bay cách mặt đất hoặc mặt nước ở độ cao nhỏ hơn sải cánh, khiến luồng không khí đi xuống từ cánh bị chặn lại và tạo ra "đệm khí" áp suất cao, có thể tăng lực nâng thêm 20-30% và giảm lực cản.
Điều này giúp ekranoplan đạt tốc độ cao như máy bay và tải trọng lớn như tàu thủy. Bù lại, phương tiện chỉ có thể hoạt động an toàn trong điều kiện thời tiết tốt và ổn định, đồng thời tầm bay bị hạn chế và chi phí bảo dưỡng cao.
Phương tiện của Trung Quốc được đặt biệt danh "Quái vật Bột Hải" do lần đầu xuất hiện ở bến tàu bên bờ Bột Hải. Chiếc ekranoplan có cánh đuôi đứng dạng chữ V và phần thân kiểu thuyền bay đặc trưng. Trong bức ảnh rõ hơn xuất hiện sau đó, phương tiện này không được lắp cánh quạt, làm dấy lên nghi vấn nó sẽ sử dụng động cơ tua-bin phản lực.
Dù vậy, hình ảnh mới cho thấy chiếc ekranoplan trang bị 4 động cơ tua-bin cánh quạt, mỗi chiếc được lắp bộ cánh quạt ba lá. Dưới mỗi cánh có hai giá treo, được cho là để gắn thùng dầu phụ, cảm biến và thiết bị bên ngoài.
"Thiết bị phục vụ công tác tìm kiếm và cứu nạn, như thùng chứa bè cứu sinh, là một phương án. Tuy nhiên, màu sơn quân sự và học thuyết của quân đội Trung Quốc cho thấy khả năng lớn hơn là nó được trang bị một số vũ khí tấn công", Thomas Newdick, bình luận viên của War Zone, cho hay.
Một trong các vũ khí tiềm năng là thiết bị bay không người lái (drone), do đây là lĩnh vực mà quân đội Trung Quốc đang ngày càng quan tâm. "Chắc chắn 'Quái vật Bột Hải' không phải phương tiện vận tải đơn thuần, mà khả năng cao là một dạng khí tài đa nhiệm", Newdick nêu quan điểm.
Newdick cũng nêu giả thuyết "Quái vật Bột Hải" là nguyên mẫu thu nhỏ, được chế tạo để đánh giá tính khả thi của chương trình ekranoplan trước khi phát triển phương tiện lớn hơn, trang bị động cơ khác và có tải trọng vũ khí vượt trội.
Tại khu vực Thái Bình Dương, ekranoplan được xem là giải pháp tiềm năng cho một số thách thức tác chiến, như vận chuyển hàng hóa, nhân lực và trang bị đến các địa điểm xa xôi không có đường băng. Ngoài ra, bay sát mặt nước giúp ekranoplan nằm ngoài tầm phát hiện của radar, cũng như không bị thủy lôi hay tàu ngầm đe dọa.
Ngay cả với kích cỡ hiện tại, "Quái vật Bột Hải" vẫn có thể là phương tiện kiểm soát trên biển hiệu quả, đảm nhận cả vai trò chống ngầm và diệt hạm. "Nó đủ lớn để mang theo cảm biến, tối đa 4 ngư lôi và tên lửa diệt hạm cỡ nhỏ dưới cánh. Bom chìm cũng là một khả năng", Newdick nhận định.
Hãng Kyodo ngày 27.4 đưa tin ChatGPT đạt điểm số cao nhất trong kỳ thi tuyển sinh năm 2026 của Đại học Tokyo và Đại học Kyoto, hai trường đại học hàng đầu Nhật Bản, vượt qua điểm của cả những thủ khoa thực sự.
Theo Công ty LifePrompt (Nhật), chatbot trí tuệ nhân tạo (AI) tạo sinh ChatGPT đạt số điểm cao hơn 50 điểm so với thủ khoa kỳ thi vào ngành khoa học tự nhiên 3 (y khoa) cạnh tranh nhất của Đại học Tokyo và đạt điểm tuyệt đối môn toán.
Thành tích này đạt được sau khi ChatGPT thất bại trong tất cả các kỳ thi tuyển sinh của trường vào năm 2024.
Công ty LifePrompt đã thử nghiệm bằng cách sử dụng mô hình ChatGPT 5.2 của OpenAI, cho nó làm bài thi tuyển sinh đại học của hai trường, cung cấp cho nó các câu hỏi thi được chuyển thành dữ liệu hình ảnh. Do các câu trả lời bao gồm cả bài luận, bài thi được chấm điểm bởi các giáo viên thuộc trung tâm luyện thi lớn Kawai Juku.
ChatGPT cũng tham gia kỳ thi tuyển sinh đại học chung năm 2026, và LifePrompt đã tổng hợp điểm số. Theo đó, ChatGPT đạt 452 điểm trên tổng số 550 điểm trong kỳ thi khoa học xã hội và nhân văn của Đại học Tokyo và 503 điểm trên tổng số 550 điểm trong kỳ thi khoa học tự nhiên.
Cả hai điểm số đều vượt qua điểm số cao nhất của các thí sinh trúng tuyển được trường công bố, với 434 điểm cho ngành khoa học xã hội và nhân văn 3 và 453 điểm cho ngành khoa học tự nhiên 3.
Ngoài ra, ChatGPT đạt 90% điểm trong bài thi tiếng Anh nhưng chỉ đạt 25% điểm đối với các câu hỏi dạng luận trong các môn như lịch sử thế giới.
Đối với các kỳ thi của Đại học Kyoto, ChatGPT đã đạt 771 điểm trong kỳ thi khoa luật, vượt qua điểm đậu cao nhất là 734, và 1.176 điểm trong kỳ thi khoa y, cao hơn điểm của thủ khoa là 1.098.
Năm 2024, LifePrompt đã sử dụng mô hình mới nhất của OpenAI, ChatGPT 4, để AI làm bài thi tuyển sinh của Đại học Tokyo, nhưng nó đã không đạt được điểm đậu tối thiểu. Năm 2025, LifePrompt đã thử nghiệm mô hình mới nhất, o1, và đã vượt qua ngưỡng đậu lần đầu tiên.
"Khả năng của AI đã được ghi nhận rõ ràng. Với tốc độ phát triển nhanh chóng của AI, các công ty sẽ cần phải áp dụng AI với tầm nhìn hướng đến cách thức vận hành kinh doanh sẽ diễn ra trong 10 đến 20 năm tới", theo ông Satoshi Endo, người đứng đầu LifePrompt.
Giáo sư Satoshi Kurihara tại Đại học Keio, đồng thời là người đứng đầu Hiệp hội Trí tuệ nhân tạo Nhật Bản, lập luận rằng con người và AI không nên cạnh tranh trên cùng sân chơi vì AI vượt trội trong việc xử lý lượng dữ liệu khổng lồ hiện có.
El Nino là hiện tượng nhiệt độ bề mặt nước biển ở khu vực trung tâm và phía đông Thái Bình Dương ấm lên theo chu kỳ, thường kéo dài từ 9 - 12 tháng, theo Reuters.
WMO dự báo nhiệt độ tại hầu hết các khu vực trên thế giới sẽ cao hơn mức trung bình trong giai đoạn từ tháng 6 - 8. Tuy nhiên, mức độ nghiêm trọng của El Nino vẫn còn chưa chắc chắn, do các mô hình khí hậu hiện đưa ra những kịch bản khác nhau. "Chúng ta cần chuẩn bị cho khả năng xuất hiện một đợt El Nino mạnh, có thể làm trầm trọng thêm hạn hán và mưa lớn, đồng thời gia tăng nguy cơ sóng nhiệt trên đất liền lẫn đại dương", Tổng thư ký WMO Celeste Saulo nói.
Các nhà khoa học cho biết El Nino thường gây mưa lớn hơn tại một số khu vực ở Nam Mỹ, miền nam nước Mỹ, vùng Sừng châu Phi và Trung Á, trong khi làm gia tăng khô hạn tại Trung Mỹ, Caribbean, Úc, Indonesia và một số khu vực Nam Á. Giới chuyên gia cảnh báo tác động của El Nino có thể gây thêm sức ép lên nguồn cung lương thực toàn cầu, vốn đã chịu ảnh hưởng từ biến đổi khí hậu và bất ổn địa chính trị.
Tổng thư ký LHQ Antonio Guterres gọi đây là "lời cảnh báo khí hậu cấp bách". Theo ông Guterres, giải pháp căn cơ vẫn là hành động khí hậu quyết liệt hơn, gồm giảm phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch, thúc đẩy năng lượng tái tạo, bảo vệ nhóm dễ tổn thương và mở rộng hệ thống cảnh báo sớm.
